ప్రస్తుత కాలంలో మంత్రజాలం (చేతబడి) చేసేవారు, జ్యోతిష్కులు చాలా మంది కనబడుతున్నారు. వారు వైద్యం చేస్తున్నట్లు నటిస్తూ అజ్ఞానులైన ప్రజలను మోసం చేస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితిని దృష్టిలో ఉంచుకొని సౌదీ అరేబియా మాజీ ముఫ్తీ షేఖ్ అబ్దుల్ అజీజ్ బిన్ బాజ్ (రహిమహుల్లాహ్) రచించిన ఈ చిరుపుస్తకం, ఖుర్ఆన్ మరియు ప్రామాణిక హదీసుల వెలుగులో చేతబడి, జ్యోతిష్యం మరియు వాటికి సంబంధించిన విషయాల ఇస్లామీయ ఆదేశాన్ని స్పష్టంగా వివరిస్తుంది. జ్యోతిష్కుల, మాంత్రికుల వద్దకు వెళ్ళటం, వారిని ప్రశ్నించటం, వారి మాటలను నమ్మటం ఎంత ప్రమాదకరమో తెలియజేస్తూ, చేతబడి జరగక ముందు దాని నుండి రక్షణ పొందే మార్గాలను మరియు చేతబడి జరిగిన తరువాత షరీఅత్ సమ్మతమైన చికిత్సా పద్ధతులను కూడా ఈ పుస్తకం వివరిస్తుంది.
సలాత్ అల్-ఇస్తిఖారా (ఇస్తిఖారా నమాజు) అంటే ఏమిటి? నేను దానిని ఆచరిస్తే, రెండు విషయాల మధ్య ఎలా ఎంచుకోవాలో నాకు తెలుస్తుందనేది నిజమేనా?
షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్ (రహిమహుల్లాహ్) సమాధానం:
ఒక వ్యక్తి ఏదైనా ఒక వ్యవహారాన్ని ఎదుర్కొని, అది తన శ్రేయస్సుకు మంచిదా కాదా అని సందిగ్ధంలో ఉన్నప్పుడు అతనికి సలాత్ అల్-ఇస్తిఖారా నిర్దేశించబడింది. ఉదాహరణకు, అతను ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశానికి ప్రయాణించాలని లేదా ఒక నిర్దిష్ట కుటుంబంలో వివాహం చేసుకోవాలని లేదా అలాంటిదేదైనా నిర్ణయించుకోవచ్చు, కానీ అతనికి అస్పష్టత ఉండవచ్చు: ఈ ప్రయాణం సరైనదేనా? ఈ వివాహం సరైనదేనా? అటువంటి సందర్భంలో, అతను అల్లాహ్ నుండి మార్గదర్శకత్వాన్ని కోరుకుంటాడు.
అతను రెండు రకాతులు నమాజు చేయడం, ఆ తర్వాత, ఆ రెండు రకాతులు పూర్తి చేసిన తర్వాత (అంటే సలాం చెప్పిన తర్వాత) , ఇస్తిఖారా దుఆతో తన ప్రభువును వేడుకోవడం అతనికి నిర్దేశించబడింది.
(“అన్న హాజల్ అమ్ర” అన్న చోట తన అవసరాన్ని గురించి ఆలోచించుకోవాలి, లేదా అవసరాన్ని ప్రస్తావించాలి).
అల్లాహుమ్మ ఇన్నీ అస్తఖీరుక బిఇల్మిక వ అస్తఖ్దిరుక బి ఖుద్రతిక వ అస్అలుక మిన్ ఫజ్లికల్ అజీం ఫఇన్నక తఖ్దిరు వలా అఖ్దిరు వ తఅలము వలా అఅలము వ అంత అల్లాముల్ గుయూబ్, అల్లాహుమ్మ ఇన్ కుంత తఅలము అన్న హాజల్ అమ్ర ఖైరుల్లీ ఫీ దీనీ వ మఆషీ వ ఆఖిబతి అమ్రీ ఫఖ్దుర్ హు లీ వ యస్సిర్ హు లీ సుమ్మ బారిక్ లీ ఫీహి వ ఇన్ కుంత తఅలము అన్న హాజల్ అమ్ర షర్రుల్లీ ఫీ దీనీ వ మఆషీ వ ఆఖిబతి అమ్రీ ఫస్రిఫ్ హు అన్నీ వస్రిఫ్ నీ అన్హు వఖ్ దుర్ లియల్ ఖైర హైసు కాన సుమ్మ అర్జినీ బిహీ.
(అల్లాహ్! నీ జ్ఞానంతో నేను శుభాలను అడుగుతున్నాను. నీ అధికార సాయంతో శక్తిని ప్రసాదించమని కోరుతున్నాను. మహోత్తరమైన నీ అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించమని అభ్యర్తిస్తున్నాను. నిశ్చయంగా నువ్వు అధికారం గలవాడివి. నాకు ఎలాంటి అధికారమూ లేదు. నీకు అన్నీ తెలుసు, నాకు ఏమీ తెలియదు. అగోచర జ్ఞానివి నీవే. అల్లాహ్! నీ జ్ఞానం ప్రకారం ఈ పని ధార్మికంగా, ప్రాపంచికంగా, పరలోక పరిణామం రీత్యా నాకు ప్రయోజనకరమైతే దాన్ని నా అదృష్టంలో ఉంచు. దాని సాధనను నా కొరకు సులభతరం చెయ్యి. దాన్ని నా కొరకు శుభప్రదమైనదిగా చెయ్యి. కాని ఒకవేళ నీ జ్ఞానం ప్రకారం ఈ పని ధార్మికంగా, ప్రాపంచికంగా, పరలోక పరిణామం రీత్యా నాకు నష్టం కలిగించేదయితే దాన్ని నా నుండి దూరంగా ఉంచు. దాని బారి నుండి నన్ను కాపాడు. సాఫల్యం ఎక్కడున్నాసరే దాన్ని నా అదృష్టంగా మలచు. ఆ తర్వాత నా మనసు దానిపై కుదుటపడేలా చెయ్యి) (బుఖారి 1166).
ఈ ప్రార్థన (దుఆ) అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరులు ﷺ ద్వారా ఉల్లేఖించబడింది. ఒక వ్యక్తి రెండు రకాతుల నమాజు చేసిన తర్వాత ఈ దుఆ చదువుతాడు. అతను దుఆ చేసేటప్పుడు తన చేతులను పైకెత్తితే అది మంచిది, ఎందుకంటే చేతులు పైకెత్తడం అనేది దుఆ స్వీకరించబడటానికి గల కారణాలలో ఒకటి.
ఆ తర్వాత, అతను నిర్ణయించుకున్న విషయానికి సంబంధించి అతని హృదయానికి ప్రశాంతత కలిగితే, అతను దానిని కొనసాగించాలి. అతను ఇంకా సంకోచిస్తూనే ఉంటే, అప్పుడు అతను తన ఆప్తులు మరియు స్నేహితులలో సలహా ఇవ్వడానికి అర్హులైన వారుగా భావించే వారిని సంప్రదించాలి. అప్పటికీ అతని హృదయం కుదుటపడకపోతే, ఆ వ్యవహారంలో ముందుకు సాగడం గురించి లేదా దానిని వదిలేయడం గురించి అతని హృదయానికి ప్రశాంతత కలిగే వరకు రెండవసారి లేదా మూడవసారి ఇస్తిఖారాను పునరావృతం చేయడంలో ఎలాంటి తప్పు లేదు.
అంతేకాకుండా, తన శ్రేయస్సు కోరుకునే ధార్మికులైన, సత్యవంతులైన మరియు చిత్తశుద్ధి గల వ్యక్తులను అతను సంప్రదించాలి, వారు నమ్మకస్తులు, అనుభవజ్ఞులు మరియు సత్యవంతులు అని అతనికి తెలిసి ఉండాలి. ఇస్తిఖారా ఆచరించి, ఇతరులను సంప్రదించిన తర్వాత, ఆ విషయానికి సంబంధించి అతని హృదయానికి ప్రశాంతత కలిగితే, అప్పుడు అతని మనస్సుకు దేని పట్ల ప్రశాంతత కలిగిందో ఆ విషయంలో అతను ముందుకు సాగాలి. ఒకవేళ అతని హృదయానికి ప్రశాంతత కలగకపోతే, అప్పుడు అతను దానిని వదిలేయాలి. అందులో ఎలాంటి నష్టం లేదు, మరియు సకల ప్రశంసలూ అల్లాహ్‌కే చెందుతాయి.
సమాధానం: ఒక వ్యక్తి ఏదైనా ఒక పనిని చేయాలని (ఉదాహరణకు: పెళ్లి, వ్యాపారం, ప్రయాణం, ఉద్యోగం మొదలైనవి) గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నప్పుడు లేదా రెండు విషయాల మధ్య సందిగ్ధంలో ఉన్నప్పుడు ఇస్తిఖారా చేయాలి. కేవలం ఒక చిన్న ఆలోచన వచ్చిన వెంటనే కాకుండా, ఒక నిర్ణయానికి రాబోయే ముందు దీనిని ఆచరించాలి. (ఆధారం: షేఖ్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉసైమీన్) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 2: ఇస్తిఖారా నమాజు చేసిన తర్వాత కలలో ఏదైనా సంకేతం (కల) కనబడటం తప్పనిసరినా?
సమాధానం: లేదు, కలలో సంకేతం కనబడటం అనేది ఎలాంటి షరతు కాదు. ఇస్తిఖారా చేసిన తర్వాత, మీ మనస్సుకు ఏ విషయం పట్ల ప్రశాంతత కలుగుతుందో, లేదా అల్లాహ్ ఏ విషయాన్ని సులభతరం చేస్తాడో అదే అల్లాహ్ మీ కోసం ఎంచుకున్న మార్గం. ఒకవేళ ఆ పనిలో అడ్డంకులు వస్తే దానిని వదిలేయాలి. కల రావాలని ఎదురుచూడాల్సిన అవసరం లేదు. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్ మరియు ఇస్లాం క్యూఏ) Link: https://islamqa.info/en/answers/5882
ప్రశ్న 3: ఇస్తిఖారా దుఆ నమాజులో సలామ్ చేయడానికి ముందే చదవాలా లేక సలామ్ చేసిన తర్వాతనా?
సమాధానం: ప్రవక్త ﷺ హదీసులో స్పష్టంగా చెప్పినట్లుగా, రెండు రకాతుల నమాజు పూర్తి చేసి సలామ్ చేసిన తర్వాతే ఇస్తిఖారా దుఆ చదవాలి. నమాజు ముగిసిన తర్వాత చేతులు పైకెత్తి ఈ దుఆ చేయడం ఉత్తమం. (ఆధారం: శాశ్వత విద్వాంసుల కమిటీ – లజ్నా దాయిమా మరియు షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్) Link: https://binbaz.org.sa/fatwas/11976
ప్రశ్న 4: ఇస్తిఖారా దుఆ కంఠస్థం లేకపోతే పుస్తకం లేదా కాగితం చూసి చదవవచ్చా?
సమాధానం: అవును, ఇస్తిఖారా దుఆ కంఠస్థం లేని వారు, నమాజు ముగిసిన తర్వాత కాగితం, పుస్తకం లేదా మొబైల్ చూసి చదవడంలో ఎలాంటి తప్పు లేదు. అయితే దానిని కంఠస్థం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించడం మంచిది. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్) Link: https://islamqa.info/en/answers/69749
ప్రశ్న 5: ఒకసారి ఇస్తిఖారా చేసిన తర్వాత కూడా మనస్సుకు స్పష్టత రాకపోతే మళ్ళీ చేయవచ్చా?
సమాధానం: అవును, ఒకసారి చేసిన తర్వాత కూడా హృదయానికి ప్రశాంతత లేదా స్పష్టత దొరకకపోతే ఇస్తిఖారా నమాజును రెండు, మూడు సార్లు లేదా మనస్సుకు తృప్తి కలిగే వరకు పునరావృతం చేయడంలో ఎలాంటి నష్టం లేదు. దీనితో పాటు అనుభవజ్ఞులైన, మంచి వ్యక్తుల సలహా (మషూరా) కూడా తీసుకోవాలి. Link: https://islamqa.info/en/answers/14170
ప్రశ్న 6: ఇస్తిఖారా కేవలం పెద్ద విషయాలకే చేయాలా లేదా చిన్న పనులకు కూడా చేయవచ్చా?
సమాధానం: ప్రవక్త ﷺ తన సహాబాలకు (అనుచరులకు) ఖురాన్‌లోని సూరాలను నేర్పించినట్లే, “ప్రతి వ్యవహారంలోనూ” ఇస్తిఖారా చేయడాన్ని నేర్పించేవారు. కాబట్టి, పెద్ద విషయాలకే పరిమితం కాకుండా, తమకు లాభమా నష్టమా అని తెలియని ప్రతి ముఖ్యాంశంలోనూ దీనిని ఆచరించడం ప్రవక్త ﷺ యొక్క సున్నత్ (విధానం). (ఆధారం: ఇబ్న్ తైమియా మరియు షేఖ్ ఉసైమీన్) Link: https://binothaimeen.net/content/8802
ప్రశ్న 7: నెలసరి (ఋతుక్రమం) ఉన్న మహిళ ఇస్తిఖారా చేయవచ్చా?
సమాధానం: నెలసరి ఉన్న మహిళ నమాజు చేయకూడదు. కానీ వ్యవహారం చాలా అత్యవసరమైతే, నమాజు చేయకుండానే కేవలం చేతులు పైకెత్తి ‘ఇస్తిఖారా దుఆ’ చదవవచ్చు. ఒకవేళ ఆ వ్యవహారం (నిర్ణయం తీసుకోవడం) కొంతకాలం వాయిదా వేయగలిగితే, ఆమె పవిత్రమైన తర్వాత రెండు రకాతులు నమాజు చేసి దుఆ చేయడం ఉత్తమం. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్) Link: https://islamqa.info/en/answers/132437
ప్రశ్న 8: నా తరపున వేరొకరు ఇస్తిఖారా చేయవచ్చా (ఉదాహరణకు తల్లిదండ్రులు లేదా మౌల్వీలు)?
సమాధానం: ఒకరి తరపున మరొకరు ఇస్తిఖారా చేయడానికి ఇస్లాంలో ఎలాంటి ఆధారమూ లేదు. ఎవరికి అవసరం ఉందో, ఎవరు నిర్ణయం తీసుకోవాలో వారే స్వయంగా ఇస్తిఖారా చేయాలి. ఇతరుల మంచి కోసం ఎవరైనా సాధారణ దుఆ చేయవచ్చు, కానీ ఇస్తిఖారా నమాజు మరియు దుఆ వారే స్వయంగా ఆచరించాలి. (ఆధారం: శాశ్వత విద్వాంసుల కమిటీ) Link: https://islamqa.info/en/answers/26249
సమాధానం: ప్రవక్త ﷺ ఇస్తిఖారా నమాజులో ఫలానా సూరానే చదవాలని నిర్దిష్టంగా చెప్పలేదు. సూరా అల్-ఫాతిహా చదివిన తర్వాత ఖురాన్ లోని ఏ సూరా అయినా చదవవచ్చు. కొందరు పండితులు మొదటి రకాతులో ‘సూరా అల్-కాఫిరూన్’, రెండవ రకాతులో ‘సూరా అల్-ఇఖ్లాస్’ చదవడం మంచిదని పేర్కొన్నారు, కానీ ఇది తప్పనిసరి నియమం ఏమీ కాదు. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్ మరియు ఉసైమీన్) Link: https://islamqa.info/en/answers/180963
ప్రశ్న 10: వాజిబ్ (తప్పనిసరి) లేదా హరామ్ (నిషేధించబడిన) పనుల కోసం ఇస్తిఖారా చేయవచ్చా?
సమాధానం: లేదు, ఫర్జ్ లేదా వాజిబ్ (ఉదా: ఐదు పూటల నమాజు చేయాలా వద్దా? హజ్ చేయాలా వద్దా?) మరియు హరామ్ (నిషేధించబడిన) పనులు (ఉదా: వడ్డీ వ్యాపారం చేయాలా వద్దా?) కోసం ఇస్తిఖారా చేయకూడదు. ఇస్తిఖారా కేవలం ముబాహ్ (అనుమతించబడినవి) లేదా ఒకేలాంటి రెండు మంచి పనులలో దేనికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి అనే విషయాలలో మాత్రమే చేయాలి. (ఆధారం: హాఫిజ్ ఇబ్న్ హజర్ అల్-అస్కలానీ – ఫత్ అల్-బారీ) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 11: ఇస్తిఖారా నమాజు చేయడానికి ఏదైనా నిర్దిష్ట సమయం ఉందా?
సమాధానం: ఇస్తిఖారా నమాజు చేయడానికి ప్రత్యేకంగా ఒక సమయం అంటూ లేదు. పగలు లేదా రాత్రి ఏ సమయంలోనైనా చేయవచ్చు (రాత్రి తహజ్జుద్ సమయంలో చేయడం మరింత శ్రేష్ఠం). అయితే నమాజు చేయడానికి నిషేధించబడిన సమయాలలో (సూర్యోదయం, మధ్యాహ్నం సూర్యుడు నడినెత్తిపై ఉన్నప్పుడు మరియు సూర్యాస్తమయం సమయాల్లో) దీనిని చేయకూడదు. ఒకవేళ నిర్ణయం తీసుకోవడం చాలా అత్యవసరం అయితే, ఆ సమయంలో కూడా చేయవచ్చు. (ఆధారం: షేఖ్ ఉసైమీన్) Link: https://islamqa.info/en/answers/217319
ప్రశ్న 12: ఇస్తిఖారా దుఆ చదివేటప్పుడు మనం అనుకుంటున్న విషయాన్ని (కోరికను) ఎప్పుడు ప్రస్తావించాలి?
సమాధానం: ఇస్తిఖారా దుఆ చదువుతున్నప్పుడు అరబిక్ పదం (هاذا الأمر – హాజల్ అమ్ర) “ఈ వ్యవహారం” అనే పదం రెండు సార్లు వస్తుంది. ఆ పదం వచ్చిన చోట మనం ఏ విషయం కోసం ఇస్తిఖారా చేస్తున్నామో (ఉదాహరణకు: నా ఈ వ్యాపారం, నా ఈ వివాహం లేదా ఈ ప్రయాణం అని) మన మనసులో తలుచుకోవాలి లేదా మన మాతృభాషలో స్పష్టంగా పలకవచ్చు. (ఆధారం: షేఖ్ ఉసైమీన్) Link: https://binothaimeen.net/content/8802
ప్రశ్న 13: ముందుగా ఇస్తిఖారా చేయాలా లేక అనుభవజ్ఞుల సలహా (ఇస్తిషారా) తీసుకోవాలా?
సమాధానం: రెండూ ముఖ్యమే. షేఖ్ ఉసైమీన్ (రహిమహుల్లాహ్) ప్రకారం, ముందుగా అల్లాహ్ తో ఇస్తిఖారా చేయాలి, ఆ తర్వాత నమ్మకస్తులైన, అనుభవజ్ఞులైన వారి సలహా (ఇస్తిషారా) తీసుకోవాలి. ఒకవేళ ఆ విషయం గురించి మీకు ఏమాత్రం అవగాహన లేకపోతే, ముందుగా ఇతరులను సంప్రదించి ఒక నిర్ణయానికి వచ్చిన తర్వాత ఇస్తిఖారా చేయవచ్చు. (ఆధారం: షేఖ్ ఉసైమీన్ – రియాద్ అస్-సాలిహీన్ వివరణ) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 14: ఇస్తిఖారా నమాజును తహియ్యతుల్ మస్జిద్ లేదా సున్నత్ నమాజులతో కలిపి చేయవచ్చా?
సమాధానం: అవును, ఒకవేళ మీరు మస్జిద్‌లోకి ప్రవేశించినప్పుడు లేదా ఏదైనా ఫర్జ్ నమాజుకు ముందు/తర్వాత చేసే సున్నత్ (సున్నత్ రవాతిబ్) చదివేటప్పుడు, అందులోనే ‘ఇస్తిఖారా’ కూడా చేయాలని ముందుగానే (నమాజు ప్రారంభించే ముందే) మనసులో సంకల్పం (నియ్యత్) చేసుకుంటే, అది ఇస్తిఖారా కోసం కూడా సరిపోతుంది. నమాజు పూర్తయిన తర్వాత ఇస్తిఖారా దుఆ చదువుకోవచ్చు. Link: https://islamqa.info/en/answers/14170
ప్రశ్న 15: ఇస్తిఖారా చేసే ముందు మనసులో ఏదైనా ఒక విషయం పట్ల బలమైన కోరిక లేదా పక్షపాతం ఉండవచ్చా?
సమాధానం: ఇస్తిఖారా చేసే వ్యక్తి తన మనసులో ఒక నిర్ణయం పట్ల అతిగా మొగ్గు చూపకుండా, అల్లాహ్ ఏది ఎంచుకుంటాడో అదే మంచిది అనే నమ్మకంతో నిష్పక్షపాతంగా ఉండాలి. ఒకవేళ ముందుగానే మీరు ఒక నిర్ణయానికి పూర్తిగా కట్టుబడిపోయి ఉంటే, మీరు నిజాయితీగా అల్లాహ్ మార్గదర్శకత్వం కోరుతున్నట్లు కాదు. కాబట్టి మనసును ఖాళీ చేసి (తటస్థంగా ఉంచి) అల్లాహ్ పై భారం వేయాలి. Link: https://islamqa.info/en/answers/5882
ప్రశ్న 16: ఫర్జ్ నమాజు (తప్పనిసరి ప్రార్థన) తర్వాత నేరుగా ఇస్తిఖారా దుఆ చదవవచ్చా?
సమాధానం: ప్రవక్త ﷺ హదీసులో స్పష్టంగా “ఫర్జ్ కాకుండా రెండు రకాతులు నమాజు చేయాలి” అని చెప్పారు. కాబట్టి ఫర్జ్ నమాజుల తర్వాత ఇస్తిఖారా దుఆ చదవడం సరైన విధానం కాదు. ఇస్తిఖారా కోసం ప్రత్యేకంగా రెండు రకాతులు (నఫిల్/సున్నత్) నమాజు చేయాలి. అత్యవసర పరిస్థితి ఉండి నమాజు చేయలేని పక్షంలో మాత్రమే నమాజు లేకుండా దుఆ చేయవచ్చు. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్) Link: https://binbaz.org.sa/fatwas/4952
ప్రశ్న 17: ఇస్తిఖారా చేసిన తర్వాత నేను ఎంచుకున్న పనిలో కష్టాలు ఎదురైతే, అది చెడుకు సంకేతమా?
సమాధానం: ఒక వ్యవహారంలో సాధారణ కష్టాలు రావడం చెడుకు సంకేతం కాదు. ఇస్తిఖారా చేసిన తర్వాత ఒక పని జరుగుతుందంటే అల్లాహ్ దానిని మీ కోసం సులభతరం చేశాడని అర్థం. అయితే, ఒక పని పూర్తిగా ఆగిపోయి, మీ నియంత్రణలో లేకుండా ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసినా ముందుకు సాగకపోతే, అల్లాహ్ ఆ పనిని మీ నుండి దూరంగా ఉంచాడని అర్థం చేసుకోవాలి. అప్పుడు దానిని వదిలేయడమే ఉత్తమం. (ఆధారం: షేఖ్ ఉసైమీన్) Link: https://binothaimeen.net/content/8802
ప్రశ్న 18: ఒకే ఇస్తిఖారా నమాజుతో బహుళ (వేర్వేరు) విషయాల కోసం దుఆ చేయవచ్చా?
సమాధానం: ప్రతి ముఖ్యమైన వ్యవహారానికి వేర్వేరుగా ఇస్తిఖారా నమాజు చేయడం శ్రేష్ఠం మరియు సున్నత్‌కు అత్యంత దగ్గరగా ఉంటుంది. అయితే, ఒకే సమయంలో రెండు మూడు వేర్వేరు నిర్ణయాలు తీసుకోవాల్సి వస్తే, రెండు రకాతుల నమాజు చేసి ఒకే దుఆలో ఆయా విషయాలన్నింటినీ ప్రస్తావించవచ్చని కొందరు పండితులు అనుమతించారు. కానీ వేర్వేరుగా చేయడమే ఉత్తమం. (ఆధారం: శాశ్వత విద్వాంసుల కమిటీ – అల్-లజ్నా అద్-దాయిమా) Link: https://islamqa.info/en/answers/8402
ప్రశ్న 19: ఇస్తిఖారా దుఆ చదివేటప్పుడు మొదట మరియు చివరన దరూద్ చదవాలా?
సమాధానం: అవును, ఏ దుఆ అయినా అల్లాహ్ ను స్తుతించడంతో (అల్హందులిల్లాహ్) మరియు ప్రవక్త ﷺ పై దరూద్ పంపడంతో ప్రారంభించి, ముగించడం వల్ల ఆ దుఆ స్వీకరించబడే అవకాశాలు ఎక్కువ. కాబట్టి ఇస్తిఖారా దుఆకు ముందు మరియు చివర దరూద్ ఇబ్రాహీమ్ (నమాజులో చదివే దరూద్) చదవడం చాలా మంచిది. (ఆధారం: ఇమామ్ అన్-నవవీ) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 20: ఇస్తిఖారా నమాజు చేసిన వెంటనే నిద్రపోవాలని లేదా ఎవరితోనూ మాట్లాడకూడదని ఏమైనా నియమం ఉందా?
సమాధానం: లేదు, ఇది ప్రజలలో వ్యాపించిన ఒక అపోహ (బిద్అత్) మాత్రమే. ఇస్తిఖారా చేసిన వెంటనే నిద్రపోవాలని ఇస్లాంలో ఎక్కడా చెప్పబడలేదు. నమాజు మరియు దుఆ పూర్తయిన తర్వాత ఎవరితోనైనా మాట్లాడవచ్చు మరియు తమ రోజువారీ పనులను యధావిధిగా చేసుకోవచ్చు. Link: https://islamqa.info/en/answers/5882
ప్రశ్న 21: నాకు అరబిక్ రాకపోతే నా మాతృభాషలో (తెలుగులో) ఇస్తిఖారా దుఆ చదవవచ్చా?
సమాధానం: వీలైనంత వరకు అరబిక్ లోనే దుఆను చూసి చదవడానికి లేదా కంఠస్థం చేయడానికి ప్రయత్నించాలి. ఒకవేళ అరబిక్ అస్సలు చదవడం రాని వారు, నమాజు ముగిసిన తర్వాత తమ మాతృభాషలో (తెలుగులో) ఆ దుఆ యొక్క అర్థాన్ని చదువుతూ అల్లాహ్ ను వేడుకోవచ్చు. అల్లాహ్ అన్ని భాషలను, హృదయాలలోని భావాలను తెలిసినవాడు. Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 22: ఇస్తిఖారా చేసిన తర్వాత తీసుకున్న నిర్ణయంలో కూడా కష్టం లేదా నష్టం ఎదురైతే, ఇస్తిఖారా పనిచేయనట్లా?
సమాధానం: కాదు, ఇస్తిఖారా విఫలమైనట్లు కాదు. ఒక విశ్వాసి ఇస్తిఖారా చేసిన తర్వాత ఒక పనిలో ముందుకు వెళ్ళినప్పుడు, అందులో కష్టం వచ్చినా సరే అది అల్లాహ్ యొక్క నిర్ణయం అని నమ్మాలి. ఎందుకంటే ఆ కష్టంలో కూడా మనకు తెలియని ఏదో ఒక మంచి (ఖైర్) దాగి ఉంటుందని లేదా దాని ద్వారా అల్లాహ్ ఒక పెద్ద ఆపదను తొలగించి ఉంటాడని, లేదా మన పాపాలను క్షమించి ఉంటాడని విశ్వసించాలి. (ఆధారం: షేఖ్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉసైమీన్) Link: https://binothaimeen.net/content/8802
ప్రశ్న 23: రెండు మంచి ఉద్యోగాలు లేదా రెండు పెళ్లి సంబంధాలు వచ్చినప్పుడు ఇస్తిఖారా ఎలా చేయాలి?
సమాధానం: రెండు మంచి అవకాశాలు వచ్చినప్పుడు రెండింటి కోసం ఒకేసారి కాకుండా, అనుభవజ్ఞులను సంప్రదించి (ఇస్తిషారా), మొదట మీకు ఏది ఉత్తమమైనదిగా అనిపిస్తుందో దాని వైపు మొగ్గు చూపాలి. ఆ తరువాత ఆ ఒక్కదాని కోసమే ఇస్తిఖారా చేయాలి. అల్లాహ్ దానిని సులభతరం చేస్తే మంచిది, ఒకవేళ అది కాకుండా పోతే అప్పుడు రెండవ దాని కోసం ఇస్తిఖారా చేయాలి. (ఆధారం: శాశ్వత విద్వాంసుల కమిటీ) Link: https://islamqa.info/en/answers/8402
సమాధానం: ప్రవక్త ﷺ హదీసులో “రెండు రకాతులు పూర్తి చేసిన తర్వాత” ఈ దుఆ చదవాలని స్పష్టంగా ఆదేశించారు. కాబట్టి నమాజు పూర్తయి, సలామ్ చేసిన తర్వాతే ఈ దుఆ చదవడం సున్నత్. సజ్దాలో సాధారణ దుఆలు (ప్రార్థనలు) చేసుకోవచ్చు కానీ, ప్రత్యేకమైన ఇస్తిఖారా దుఆ మాత్రం సలామ్ చేసిన తర్వాతే చదవాలి. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్) Link: https://binbaz.org.sa/fatwas/11976
ప్రశ్న 25: భార్యాభర్తలు విడాకులు (తలాఖ్ / ఖులా) తీసుకోవాలా వద్దా అనే సందిగ్ధంలో ఉన్నప్పుడు ఇస్తిఖారా చేయవచ్చా?
సమాధానం: అవును, ఎప్పుడైనా వివాహ బంధంలో తీవ్రమైన సమస్యలు వచ్చి, విడాకులు తీసుకోవాలా వద్దా, కలిసి ఉండాలా లేదా విడిపోవాలా అని గందరగోళం ఉన్నప్పుడు, ఇస్తిఖారా చేయవచ్చు. కుటుంబ పెద్దల సలహా తీసుకోవడంతో పాటు, అల్లాహ్ మార్గదర్శకత్వం కోసం ఇస్తిఖారా చేయడం ధర్మసమ్మతమే. (ఆధారం: షేఖ్ ఉసైమీన్) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 26: ఇస్తిఖారా చేయాలనుకున్న వ్యక్తికి ప్రార్థన (నమాజు) చేయడానికి సమయం లేకపోతే లేదా అత్యవసరంగా నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి వస్తే ఏమి చేయాలి?
సమాధానం: ఒకవేళ నమాజు చేసే సమయం లేదా అవకాశం లేకపోయినా, అత్యవసరంగా అప్పటికప్పుడే నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి వస్తే, అటువంటి స్థితిలో నమాజు చేయకుండా కేవలం ‘ఇస్తిఖారా దుఆ’ మాత్రమే చదివి నిర్ణయం తీసుకోవచ్చు. (ఆధారం: షేఖ్ అబ్దుల్ అజీజ్ బిన్ బాజ్) Link: https://binbaz.org.sa/fatwas/4952
ప్రశ్న 27: ఇస్తిఖారా దుఆ చదివేటప్పుడు చేతులు పైకెత్తి (దుఆ భంగిమలో) ప్రార్థించాలా?
సమాధానం: అవును, రెండు రకాతుల నమాజు పూర్తి చేసి సలామ్ చేసిన తర్వాత, అల్లాహ్ వైపు చేతులు పైకెత్తి ఈ ఇస్తిఖారా దుఆ చదవడం సున్నత్. ఎందుకంటే, ప్రవక్త ﷺ తెలిపినట్లుగా దుఆ చేసేటప్పుడు చేతులు పైకెత్తడం అనేది దుఆ స్వీకరించబడటానికి గల ముఖ్యమైన కారణాలలో ఒకటి. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్) Link: https://binbaz.org.sa/fatwas/16723
ప్రశ్న 28: ఏదైనా వస్తువు కొనడానికి (ఉదాహరణకు: ఇల్లు, భూమి, లేదా కారు) కూడా ఇస్తిఖారా చేయవచ్చా?
సమాధానం: అవును, తప్పకుండా చేయవచ్చు. ఇస్తిఖారా అనేది కేవలం పెళ్లి లేదా ప్రయాణాలకే పరిమితం కాదు. మీరు ఇల్లు కొనాలన్నా, కారు కొనాలన్నా లేదా మీ జీవితంపై ప్రభావం చూపే ఏ ఖర్చు చేయాలన్నా, అందులో మీకు లాభం ఉందో నష్టం ఉందో మీకు తెలియదు. కాబట్టి ప్రవక్త ﷺ చెప్పినట్లు “ప్రతి వ్యవహారంలోనూ” అల్లాహ్ మార్గదర్శకత్వం కోరుతూ ఇస్తిఖారా చేయడం ఉత్తమం. (ఆధారం: షేఖ్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉసైమీన్) Link: https://binothaimeen.net/content/8802
ప్రశ్న 29: వివాహం గురించి ఇస్తిఖారా చేసేటప్పుడు, దుఆలో ఆ వ్యక్తి (వరుడు/వధువు) పేరును ప్రస్తావించాలా?
సమాధానం: అవును, దుఆలో “హాజల్ అమ్ర” (هَذَا الأَمْرَ – ఈ వ్యవహారం) అనే పదం వచ్చినప్పుడు, మీరు మీ మనసులో ఆ నిర్దిష్ట వ్యక్తి పేరును తలుచుకోవచ్చు లేదా మీ మాతృభాషలో స్పష్టంగా “ఫలానా వ్యక్తితో నా వివాహం” అని పేర్కొనవచ్చు. ఇలా చేయడం వల్ల మీ ఉద్దేశ్యం అల్లాహ్ ముందు మరింత స్పష్టంగా వ్యక్తమవుతుంది. (ఆధారం: శాశ్వత విద్వాంసుల కమిటీ) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 30: రాత్రి విత్ర్ (Witr) నమాజు చదివిన తర్వాత ఇస్తిఖారా నమాజు చేయవచ్చా?
సమాధానం: సాధారణంగా, రాత్రి పూట చదివే ఆఖరి నమాజు విత్ర్ (Witr) అయి ఉండటం సున్నత్. కాబట్టి ఇస్తిఖారా చేయాలనుకుంటే విత్ర్ నమాజుకు ముందే రెండు రకాతులు చదువుకోవడం ఉత్తమం. కానీ, విత్ర్ నమాజు పూర్తయిన తర్వాత అకస్మాత్తుగా ఏదైనా అత్యవసర నిర్ణయం తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి వస్తే, అప్పుడు కూడా ఇస్తిఖారా కోసం రెండు రకాతులు చదవడంలో ఎలాంటి తప్పు లేదు. Link: https://islamqa.info/en/answers/122177
ప్రశ్న 31: ఒక పనిని లేదా వ్యాపారాన్ని ప్రారంభించిన తర్వాత (కొంత పూర్తయ్యాక) సందిగ్ధత వస్తే అప్పుడు ఇస్తిఖారా చేయవచ్చా?
సమాధానం: ఇస్తిఖారా అనేది ఒక పనిని ప్రారంభించడానికి ముందే చేయాల్సిన సున్నత్. ఒకవేళ మీరు ఇప్పటికే పనిని ప్రారంభించి ఉంటే, అల్లాహ్ పై భారం వేసి (తవక్కుల్ చేసి) దానిని కొనసాగించాలి. అయితే, ప్రారంభించిన తర్వాత మధ్యలో దానిని కొనసాగించాలా లేదా ఆపేయాలా అనే కొత్త సందేహం పుడితే, అప్పుడు ఆ నిర్ణయం కోసం ఇస్తిఖారా చేయవచ్చు. (ఆధారం: షేఖ్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉసైమీన్) Link: https://binothaimeen.net/content/8802
ప్రశ్న 32: నమాజు చేయకుండా కేవలం దుఆ మాత్రమే చదివేటప్పుడు వజూ (Wudu – శుద్ధి) ఉండటం తప్పనిసరినా?
సమాధానం: నమాజు చేయకుండా కేవలం ఇస్తిఖారా దుఆ చదివేవారికి (ఉదాహరణకు ఋతుక్రమంలో ఉన్న మహిళలు లేదా అత్యవసర ప్రయాణంలో ఉన్నవారు), వజూ (Wudu) ఉండటం తప్పనిసరి షరతు కాదు. వజూ లేకుండా కూడా దుఆ చేయవచ్చు. అయితే, వజూతో ఉండి దుఆ చేయడం ఇస్లామిక్ మర్యాదలలో ఒకటి మరియు శ్రేష్ఠమైనది. (ఆధారం: షేఖ్ ఇబ్న్ బాజ్) Link: https://binbaz.org.sa/fatwas/4952
ప్రశ్న 33: ఇస్తిఖారా చేయడానికి ఎన్ని రోజుల సమయం పడుతుంది? 3 రోజులు లేదా 7 రోజులు చేయాలనే నియమం ఉందా
సమాధానం: ఇస్తిఖారా ఇన్ని రోజులు మాత్రమే చేయాలి అనే ఎలాంటి నిర్దిష్ట సంఖ్య ప్రవక్త ﷺ సున్నత్‌లో లేదు. “ఏడు రోజులు ఇస్తిఖారా చేయాలి” అని చెప్పబడే హదీసు అత్యంత బలహీనమైనది (దఈఫ్). కాబట్టి, మీ మనస్సుకు స్పష్టత లేదా ప్రశాంతత వచ్చే వరకు మీరు ఎన్నిసార్లయినా ఇస్తిఖారా చేయవచ్చు. ఒక్కసారి చేసినా చాలు, లేదా అవసరాన్ని బట్టి పునరావృతం చేయవచ్చు. Link: https://islamqa.info/en/answers/5882
ప్రశ్న 34: మనం తీసుకునే నిర్ణయంలో వేరొకరి ప్రమేయం ఉన్నప్పుడు (ఉదా: భాగస్వామ్య వ్యాపారం), ఇద్దరూ విడివిడిగా ఇస్తిఖారా చేయాలా?
సమాధానం: అవును, వ్యాపార భాగస్వామ్యం లేదా వివాహం లాంటి విషయాలలో నిర్ణయం తీసుకునే ఇద్దరు వ్యక్తులు (ఉదాహరణకు అబ్బాయి మరియు అమ్మాయి, లేదా ఇద్దరు వ్యాపార భాగస్వాములు) తమ తమ భవిష్యత్తు కోసం వేర్వేరుగా, స్వయంగా ఇస్తిఖారా చేయడం సున్నత్. ఎవరికి వారు అల్లాహ్ నుండి మార్గదర్శకత్వం అడగాలి. (ఆధారం: షేఖ్ ఉసైమీన్) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 35: నమాజు చేయడానికి నిషేధించబడిన సమయాల్లో (ఉదాహరణకు ఫజర్ తర్వాత లేదా అసర్ తర్వాత) ఇస్తిఖారా నమాజు చేయవచ్చా?
సమాధానం: సాధారణంగా ఫజర్ నమాజు తర్వాత సూర్యోదయం వరకు, మరియు అసర్ నమాజు తర్వాత సూర్యాస్తమయం వరకు ఎలాంటి సున్నత్ లేదా నఫిల్ నమాజులు చేయకూడదు. కానీ, నిర్ణయం తీసుకోవడం చాలా అత్యవసరమైతే (ఉదాహరణకు వెంటనే ప్రయాణం చేయాల్సి రావడం లేదా ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడం), ఆ సమయాల్లో కూడా ఇస్తిఖారా నమాజు చేయవచ్చని షేఖ్ ఇబ్న్ తైమియా మరియు షేఖ్ ఉసైమీన్ (రహిమహుముల్లాహ్) తెలిపారు. ఎందుకంటే ఇది ‘కారణంతో కూడిన నమాజు’ (జవాతుల్ అస్బాబ్ – Dhawatul Asbaab) కిందకు వస్తుంది. Link: https://islamqa.info/en/answers/217319
ప్రశ్న 36: ఇస్తిఖారా ఎన్నిసార్లు చేసినప్పటికీ నా మనసుకు ఎలాంటి స్పష్టత (ఏ వైపు మొగ్గు చూపాలో) రాకపోతే నేనేమి చేయాలి?
సమాధానం: ఇస్తిఖారా పదే పదే చేసిన తర్వాత కూడా హృదయానికి స్పష్టత రాకపోతే, మీరు మీ కుటుంబ సభ్యులతో లేదా అనుభవజ్ఞులైన స్నేహితులతో సంప్రదింపులు (ఇస్తిషారా – Istishara) చేయాలి. వారు ఇచ్చిన సలహా మేరకు లేదా మీ ప్రస్తుత పరిస్థితికి ఏది అనుకూలంగా అనిపిస్తే ఆ పనిలో ముందుకు సాగాలి. మీరు అల్లాహ్ పై భారం వేసి అడుగు ముందుకు వేస్తే అల్లాహ్ అందులోనే మేలు కలుగజేస్తాడు. (ఆధారం: షేఖ్ అబ్దుల్ అజీజ్ బిన్ బాజ్) Link: https://binbaz.org.sa/fatwas/4952
ప్రశ్న 37: ఇహలోకానికి (దునియా) సంబంధించిన పనులకే కాకుండా, ధార్మిక (ఇస్లామిక్) విషయాలలో కూడా ఇస్తిఖారా చేయవచ్చా
సమాధానం: ఐదు పూటల నమాజు, రంజాన్ ఉపవాసాలు లాంటి తప్పనిసరి (ఫర్జ్) పనులకు ఇస్తిఖారా చేయకూడదు. కానీ రెండు మంచి పనుల మధ్య ఒకదాన్ని ఎంచుకోవాల్సి వచ్చినప్పుడు ఇస్తిఖారా చేయవచ్చు. ఉదాహరణకు: నేను ముందుగా ఖురాన్ కంఠస్థం చేయాలా లేక హదీసు విద్య అభ్యసించాలా? ఇద్దరు ఇస్లామిక్ పండితులు ఉన్నప్పుడు, ఎవరి వద్ద విద్య నేర్చుకోవాలి? ఏ మస్జిద్ లో దానధర్మాలు చేయాలి? లాంటి మంచి పనుల ఎంపికలో ఇస్తిఖారా చేయవచ్చు. (ఆధారం: హాఫిజ్ ఇబ్న్ హజర్ అల్-అస్కలానీ) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
సమాధానం: లేదు, కొందరు వ్యక్తులు కలిసి సామూహికంగా (జమాఅత్‌గా) ఒకేసారి ఇస్తిఖారా నమాజు చేయడం ఇస్లాంలో లేదు. ఇది ధర్మంలో కొత్తగా కల్పించబడిన విషయం (బిద్అత్). ఎవరి అవసరం కోసం వారు ఒంటరిగా (వ్యక్తిగతంగా) ఇస్తిఖారా నమాజు ఆచరించాలి. (ఆధారం: శాశ్వత విద్వాంసుల కమిటీ – అల్-లజ్నా అద్-దాయిమా) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
సమాధానం: అవును, ప్రయాణికులు వాహనంపై ఇస్తిఖారా చేయవచ్చు. ప్రవక్త ﷺ ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు తమ వాహనంపైనే (ఒంటెపై) సున్నత్ మరియు నఫిల్ నమాజులు చేసేవారని హదీసులలో ఉంది. ఇస్తిఖారా నమాజు కూడా నఫిల్ నమాజు కాబట్టి, ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు విమానం, రైలు లేదా బస్సులో కూర్చున్న చోటే ఖిబ్లా వైపు తిరగకపోయినా సరే నమాజు చేసి ఇస్తిఖారా దుఆ చదువుకోవచ్చు. (ఆధారం: షేఖ్ అబ్దుల్ అజీజ్ బిన్ బాజ్) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 40: ఇస్తిఖారా దుఆలో అల్లాహ్ ను “నీ జ్ఞానం ద్వారా, నీ శక్తి ద్వారా” అని అడగడం వెనుక ఉన్న ఉద్దేశ్యం ఏమిటి?
సమాధానం: మానవులకు భవిష్యత్తు గురించి తెలియదు మరియు తమకు ఏది మంచిదో నిర్ణయించుకుని సాధించుకునే శక్తి లేదు. అందుకే ఇస్తిఖారా దుఆ ద్వారా అల్లాహ్ యొక్క అనంతమైన జ్ఞానాన్ని మరియు ఆయన సంపూర్ణ శక్తిని ఆశ్రయిస్తూ, “ఓ అల్లాహ్, నాకు ఏది మంచో అది ప్రసాదించు” అని ఒక దాసుడు తన బలహీనతను అంగీకరించి అల్లాహ్‌పై పూర్తిగా ఆధారపడతాడు. ఇస్తిఖారా యొక్క అసలు ఉద్దేశ్యం (రూహ్/ఆత్మ) ఇదే. (ఆధారం: ఇమామ్ ఇబ్న్ అల్-ఖయ్యిమ్ అల్-జౌజియ్యా) Link: https://islamqa.info/en/answers/11981
ప్రశ్న 41: ఇస్తిఖారా చేస్తే నేను అనుకున్న పనిలో కచ్చితంగా ఇహలోక (దునియా) విజయం లభిస్తుందా?
సమాధానం: ఇస్తిఖారా యొక్క అర్థం మీ కోరిక నెరవేరడం కాదు, అల్లాహ్ దృష్టిలో ఏది ఉత్తమమైనదో అది జరగడం. ఒక పనిలో నష్టం రావడం లేదా మీరు అనుకున్న పని జరగకపోవడమే, మీ పరలోకం (ఆఖిరత్) మరియు భవిష్యత్తు కోసం మంచిదై ఉండవచ్చు, అది మీకు అప్పుడు అర్థం కాకపోవచ్చు. ఇస్తిఖారా చేసిన తర్వాత ఏది జరిగినా అది అల్లాహ్ తీర్పు అని నమ్మి, దాని పట్ల సంతృప్తి (రజా – Rida) చెందాలి. (ఆధారం: షేఖ్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉసైమీన్) Link: https://binothaimeen.net/content/8802
మానవత్వం అల్లాహ్ కొరకే https://youtu.be/aS8CHrYu_xc [23 నిముషాలు] ఉర్దూ మూలం: షేఖ్ ముహమ్మద్ ముఆజ్ అబూ కుహాఫా తెలుగు అనువాదం: షేఖ్ ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ
“మానవత్వమే ముందు” అనే ఆధునిక నినాదాన్ని ఖండించడం:
నేటి సమాజంలో (ముఖ్యంగా భారతదేశం లాంటి బహుళ మతాలున్న దేశంలో) “మతం, దేవుడిపై విశ్వాసం అనేది తర్వాత… మానవత్వమే (ఇన్సానియత్) అన్నిటికంటే ముందు” అనే ఒక కొత్త సిద్ధాంతం బాగా వ్యాపించింది. దానధర్మాలు చేయడం, తల్లిదండ్రులను బాగా చూసుకోవడం, సాటి మనుషులకు లేదా జంతువులకు సహాయం చేయడం వంటి సత్కార్యాలను కేవలం ‘మానవత్వం’ అనే కోణంలోనే చూస్తున్నారు. దీనికి మతంతో, దేవుని విశ్వాసంతో సంబంధం లేదని ప్రజలు అనుకుంటున్నారు. వక్త దీనిని తీవ్రంగా ఖండించారు. అందరితో కలిసిమెలిసి ఉండటం మంచిదే అయినప్పటికీ, ఇస్లామిక్ విశ్వాసాల (ఈమాన్) హద్దులు దాటి “మానవత్వమే గొప్పది” అని అనుకోవడం పూర్తిగా తప్పు అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఈమాన్ (విశ్వాసం) లేకుండా మానవత్వానికి పరలోకంలో విలువ లేదు:
ఇస్లాం దృష్టిలో ‘మానవత్వం’ అనేది ‘ఈమాన్’ (విశ్వాసం) కు లోబడి ఉండాలి. అల్లాహ్ ను విశ్వసించకుండా, అల్లాహ్ ప్రసన్నతను ఆశించకుండా కేవలం సమాజంలో మంచి పేరు కోసం లేదా సానుభూతితో ‘మానవత్వం’ పేరుతో చేసే ఏ మంచి పనికైనా అల్లాహ్ వద్ద ఎలాంటి పుణ్యం (ప్రతిఫలం) దక్కదు. దేవుణ్ణి నమ్మని వారు కూడా సాటి మనుషులకు సహాయం చేస్తారు, కానీ పరలోకంలో అది వారిని నరకం నుండి రక్షించలేదు (నజాత్ ఇవ్వలేదు). అబ్దుల్లాహ్ బిన్ జుదాన్ లాంటి వారు అజ్ఞాన కాలంలో పేదలకు ఎంతగానో సహాయం చేసినా, అల్లాహ్ పై విశ్వాసం లేని కారణం చేత అది అతనికి లాభించదు అని ప్రవక్త (స) చెప్పిన విషయాన్ని వక్త దీనికి ఉదాహరణగా చూపించారు.
కర్మలన్నీ అల్లాహ్ కోసమే (ఇఖ్లాస్ / చిత్తశుద్ధి) జరగాలి:
ఒక ముస్లిం జీవితంలో అతిపెద్ద సంపద అల్లాహ్ పై విశ్వాసం, ఆయనతో ఉన్న సంబంధం, మరియు చిత్తశుద్ధి (ఇఖ్లాస్). మనం చేసే ప్రతి మంచి పని వెనుక “అల్లాహ్ ను మెప్పించాలి” అనే ఏకైక ఉద్దేశ్యం ఉండాలి. దారిలో ఉన్న ఒక రాయిని పక్కకు తొలగించినా, ఎవరికైనా చిరునవ్వుతో దారి చూపించినా అది “కేవలం మానవత్వం కోసమే చేశాను” అనుకోకుండా, “నా అల్లాహ్ కు ఇది ఇష్టం, అల్లాహ్ కోసం చేశాను” అని భావించాలి. గుహలో చిక్కుకున్న ముగ్గురు వ్యక్తులు “మేము కేవలం నీ కోసమే చేసిన పనుల (సత్కార్యాల) ద్వారా నిన్ను వేడుకుంటున్నాము” అని అల్లాహ్ ను అడిగినప్పుడే వారి ప్రార్థన అంగీకరించబడింది.
ముస్లింల ఆత్మగౌరవాన్ని మరియు గుర్తింపును కాపాడటం:
పాశ్చాత్య లేదా ఇతర మతాల ప్రభావంతో ఇస్లామిక్ నిఘంటువులోకి చేరిన ‘మానవత్వం’ (ఇన్సానియత్) అనే పదం ముస్లింలను తమ మత విశ్వాసాల నుండి దూరం చేస్తోందని వక్త ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. “ఆ వ్యక్తికి ఈమాన్ చచ్చిపోయింది కానీ మానవత్వం బతికే ఉంది” అని ముస్లింలు అనడం మానేయాలని, ఎందుకంటే ఈమాన్ లేని మానవత్వం ఆధ్యాత్మికంగా నిర్జీవమైనదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఈ ప్రసంగంలో నరకవాసుల గురించి తీవ్రమైన హెచ్చరికలు చేయబడ్డాయి. నరకంలో వారికి లభించే పడకలు, దుప్పట్లు నరకాగ్నితో కూడుకున్నవని, వారి తలల పైనుండి, పాదాల క్రింది నుండి శిక్ష కమ్ముకుంటుందని వివరించబడింది. నరకవాసులను బంధించే సంకెళ్లు, ఇనుప గదలు, వేడి నీటితో చర్మం కాలిపోవడం, తిరిగి కొత్త చర్మం రావడం వంటి భయంకరమైన శిక్షల గురించి ఖురాన్ ఆయతుల ద్వారా తెలపబడింది. ముఖం కిందికి లాగబడటం, గాడిదలా తిరగడం, పాములు, తేళ్లు కుట్టడం వంటి శిక్షలను వివరిస్తూ, ఈ నరక యాతనల నుండి ఏ విధంగానూ ఉపశమనం లేదా మరణం ఉండదని వక్త హెచ్చరించారు. చివరగా, అల్లాహ్ దయతో ఇహలోకంలో ప్రసాదించిన వరాన్ని సద్వినియోగం చేసుకుని నరక శిక్ష నుండి రక్షణ పొందాలని కోరారు.
అస్సలాము అలైకుమ్ వరహ్మతుల్లాహి వబరకాతహు. అల్హందులిల్లాహ్ వస్సలాతు వస్సలాము అలా రసూలిల్లాహ్, అమ్మా బాద్. రుజుమార్గం టీవీ ప్రేక్షకులకు “మరణానంతర జీవితం” అనే అంశంలో స్వాగతం. నరక శిక్షలు, నరకవాసులకు ఇవ్వబడే ఆహారం, పానీయాలు, దుస్తులు వీటన్నిటి వివరాలు మనం తెలుసుకున్నాము.
నరకవాసుల పడకలు మరియు శిక్షల తీవ్రత
ఇక ఈ రోజు మనం వారి గురించి ఎలాంటి పడక ఉంటుంది? ఎలాంటి పరుపు అనేది పడుకోవడానికి వారికి ఇవ్వడం జరుగుతుంది? ఈ విషయాలు మనం తెలుసుకుందాము. అయితే, నరకం అనేది విశ్రాంతి స్థలం కాదు కదా పడుకొని ఉండడానికి! నరకం అనేది ఏదైనా ఆనందకరమైన ప్రదేశం కాదు, అక్కడ మనిషి కొంతసేపటి గురించి ఏదైనా ఎంజాయ్మెంట్ చేసుకోవాలని. అది శిక్షలతో కూడిన స్థలం. అయినా, అక్కడ ఇవ్వబడే తిండి, పానీయం, దుస్తులు ఇవన్నీ శిక్షలతో కూడి ఉంటాయి. ఈ విధంగా వారి గురించి ఏ పరుపులైతే ఉంటాయో, అవి కూడా శిక్షలతో కూడి ఉంటాయి.
సూరహ్ అల్ ఆరాఫ్, ఆయత్ నంబర్ 41 లో అల్లాహ్ తెలిపాడు:
لَهُم مِّن جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَمِن فَوْقِهِمْ غَوَاشٍ ۚ وَكَذَٰلِكَ نَجْزِي الظَّالِمِينَ [లహుమ్ మిన్ జహన్నమ మిహాదువ్ వమిన్ ఫౌకిహిమ్ గవాష్. వ కజాలిక నజ్ జిజ్ జాలిమీన్] వారి క్రింద నరకాగ్నితో చేయబడిన పాన్పుఉంటుంది. పైన దుప్పటి కూడా (దానితోనే తయారైనదయి ఉంటుంది). దుర్మార్గులకు మేము విధించే శిక్ష ఇలాగే ఉంటుంది. (7:41)
నరకమే నరకం. మరియు వారు కప్పుకోవడానికి పైనుండి ఏ దుప్పట్లయితే వేసుకుంటారో, అవి కూడా నరకానికి సంబంధించినవే,
సూరహ్ అన్ కబూత్, ఆయత్ నంబర్ 55 లో అల్లాహ్ తెలిపాడు:
ఆ రోజు శిక్ష వారి పైనుంచి, వారి పాదాల క్రింద నుంచి వారిని ఆక్రమించుకుంటూ ఉంటుంది. అప్పుడు (అల్లాహ్) వారితో “మీరు చేసుకున్న కర్మల రుచి చూడండి” అని అంటాడు. (29:55)
ఇక వారు ఆ నరకం నుండి పారిపోయి ఏ నీడ పొందాలని కోరుతారో, ఆ నీడ కూడా నరకం యొక్క నీడ! అందులో కూడా వారికి ఎలాంటి ప్రశాంతత అనేది, సౌఖ్యం అనేది ఉండదు. వారు నీడను చూసి, ఆ నీడలోకి వచ్చినప్పుడు, అక్కడ వారికి నరకం నుండి ఏదైతే పారిపోయి వచ్చారో, నరకాగ్ని నుండి రక్షణ పొందాము అన్నట్లుగా వారికి అర్థమవుతుందో, నీడలో వచ్చిన తర్వాత అక్కడ పెద్ద పెద్ద నిప్పులు వచ్చి పడుతూ ఉంటాయి. ఈ విధంగా పొగ వారిని కమ్ముకొని ఉంటుంది మరియు దుర్వాసన అనేది వారు భరించలేకపోతారు. అలాంటి ఆ స్థితిలో, నరకంలో నరకాగ్నిని భరిస్తూ ఏదైతే ఉన్నారో దానికంటే మరీ ఘోరమైన పరిస్థితి వారిది ఉంటుంది.
ఇరుకు ప్రదేశాల్లో బంధించబడడం మరియు ఇనుప గదలు
ఇంకా మహాశయులారా, నరకంలో ఇన్ని కష్టాలు వారు భరిస్తూ ఉంటారు, కానీ ఇంతటితో వారి యొక్క కష్టాలకు అంతం అనేది ఉండదు. నరకంలోనే ఇంకా ఎన్నో రకాల శిక్షలు ఉంటాయి. కొందరిని బందీలుగా ఖైదు చేయడం జరుగుతుంది. మరికొందరిని చాలా ఇరుకు ప్రదేశంలో వారిని వేయడం జరుగుతుంది. ఎంతటి ఇరుకు ప్రదేశం అంటే, వారు అక్కడ కదలడానికి కూడా అవకాశం ఉండదు.
నరకంలోని ఒక ఇరుకైన స్థలంలో వారిని కాళ్ళూ, చేతులూ బంధింపబడిన స్థితిలో పడవేయబడినప్పుడు వారు చావు కోసం అరుస్తారు. (25:13)
అయితే వారికి సమాధానం ఇవ్వబడుతుంది: “ఏమిటి ఒక్క చావును? ఎన్నో చావులను మీరు పిలిచినా, కేకలు వేసినా ఏ ఒక్క చావు కూడా మీకు రాదు, మీరు అసలు అక్కడ చనిపోనే చనిపోరు.”
మరో రకమైన శిక్ష ఎలా ఉంటుందో సూరహ్ ఇబ్రాహీం ఆయత్ నంబర్ 49 లో తెలపడం జరిగింది:
وَتَرَى الْمُجْرِمِينَ يَوْمَئِذٍ مُّقَرَّنِينَ فِي الْأَصْفَادِ [వతరల్ ముజ్రిమీన యౌమఇజిమ్ ముకర్రనీన ఫిల్ అస్ ఫాద్] ఆ రోజు అపరాధులంతా ఒకచోట సంకెళ్ళతో బంధించబడి ఉండటం నువ్వు చూస్తావు. (14:49)
మరియు సూరహ్ ఇన్సాన్ ఆయత్ నంబర్ 4 లో ఉంది:
إِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ سَلَاسِلَ وَأَغْلَالًا وَسَعِيرًا [ఇన్నా అఅతద్ నా లిల్ కాఫిరీన సలాసిల వ అగ్లాలవ్ వసయీరా] అవిశ్వాసుల కోసం మేము సంకెళ్ళను, ఇనుప పట్టాలను, జ్వలించే అగ్నిని సిద్ధం చేసి ఉంచాము. (76:4)
అబూ లహబ్ యొక్క భార్య, ఆమె గురించి ప్రస్తావిస్తూ అల్లాహ్ ఏం చెప్పాడు?
فِي جِيدِهَا حَبْلٌ مِّن مَّسَدٍ [ఫీ జీదిహా హబ్లుమ్ మిమ్ మసద్] ఆమె మెడలో (ఖర్జూర ఆకుతో) గట్టిగా పేనిన ఒక త్రాడు ఉంటుంది (111:5)
మరియు సూరహ్ హాక్కా లో ఇంతకుముందే మీరు విని ఉన్నారు. అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా, ఎడమ చేతిలో ఎవరైతే తమ కర్మపత్రాన్ని తీసుకుంటారో వారు ఎలా బాధపడుతూ అరుస్తారో, ఆ తర్వాత వారిని ఎలా బంధించడం జరుగుతుందో తెలియజేస్తూ:
ثُمَّ فِي سِلْسِلَةٍ ذَرْعُهَا سَبْعُونَ ذِرَاعًا فَاسْلُكُوهُ [సుమ్మ ఫీ సిల్సిలతిన్ జర్ఉహా సబ్ ఊన జిరాఅన్ ఫస్లుకూహ్] మరి వాణ్ణి డెభ్భై మూరల పొడవు గల సంకెళ్ళతో బిగించి కట్టండి. (69:32)
ఇంకా మహాశయులారా, మరో రకమైన శిక్ష అక్కడ ఏం జరుగుతుంది అంటే, పెద్ద పెద్ద ఇనుప గదలతో, ఇనుప రాళ్లతో, ఇనుప సలాకులతో నరకవాసులను కొట్టడం జరుగుతుంది.
وَلَهُم مَّقَامِعُ مِنْ حَدِيدٍ [వలహుమ్ మకామిఉ మిన్ హదీద్] ఇంకా, వారి కొరకు (వారిని చితక బాదటానికి) ఇనుప సుత్తులు కూడా ఉన్నాయి. (సూరహ్ హజ్ 22:21)
మరియు అక్కడి శిక్షల్లో ఒక రకమైన శిక్ష, నరకవాసుల తలల మీదుగా బాగా వేడిలో, మితిమీరి వేడిగల నీళ్లు వారిపై పోయడం జరుగుతుంది. ఆ నీళ్లు వారి శరీరంపై పడిన వెంటనే తోలు అంతా కాలిపోతూ కాలిపోతూ లోపల కడుపులోని ప్రేగులు కూడా ముక్కలు ముక్కలు అవుతూ ఉంటాయి.
ఇంకా నరకంలో ఒక రకమైన శిక్ష మరీ ఘోరంగా ఉంది. చూడడానికి అంతం సమాప్తం అని ఏర్పడుతుంది కానీ అలా జరగదు. ఒక హదీసులో ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తెలిపారు: ఎవరైతే మదీనా వాసుల పట్ల చెడుగా చూస్తాడో, చెడుగా ప్రవర్తిస్తాడో అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా నరకంలో అతన్ని ఎలాంటి శిక్షకు గురి చేస్తాడు అంటే, ఉప్పు నీళ్లలో ఎలా కరిగిపోతుందో అతడు అలా నరకంలో కరిగిపోతా ఉంటాడు. ఇలాంటి శిక్ష అతనికి జరుగుతూనే ఉంటుంది.
ఇంకా మహాశయులారా, అక్కడి శిక్షల్లో మరొక ఘోరమైన శిక్ష ఏమిటంటే, ఎప్పుడెప్పుడు శిక్షించబడి తోలు కాలిపోతూ ఉంటుందో, అప్పుడప్పుడు మరొక కొత్త తోలు వారిపై వేయడం జరుగుతుంది. వారికి కొత్త తోలు పుట్టుకొస్తుంది. మళ్లీ శిక్షించడం జరుగుతుంది. తోలు కాలిపోతుంది, మళ్లీ కొత్తగా వారికి తోలు వస్తూ ఉంటుంది.
كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُم بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ [కుల్లమా నజిజత్ జులూదుహుమ్ బద్దల్నాహుమ్ జులూదన్ గైరహా లియజూకుల్ అజాబ్] వారి చర్మాలు బాగా ఉడికిపోయినప్పుడల్లా, వాటికి బదులుగా, వారు శిక్ష యొక్క రుచి చూసేందుకు వేరే చర్మాలను సృష్టిస్తాము (4:56)
మరి ఈ రోజుల్లో సైంటిఫిక్ పరంగా కూడా, మనిషి యొక్క తోలులో కొన్ని కణాలు ఉన్నాయి, అవి మనిషికి కలిగే బాధను గ్రహించగలుగుతాయి. ఎప్పుడైతే అవి కాలిపోతూ ఉంటాయో, వాటిని మార్చడం జరుగుతూ ఉంటుంది.
ముఖం క్రిందులుగా లాగబడటం మరియు పేగులు బయటపడే శిక్ష
ఇంకా సోదరులారా, నరకంలో వారిని ఎలా పడవేయడం జరుగుతుందో దాని ప్రస్తావన కూడా వచ్చి ఉంది మహాశయులారా.
తల క్రిందులుగా చేసి అవమానకరంగా వారిని నరకంలో వేయడం జరుగుతుంది.
يَوْمَ يُسْحَبُونَ فِي النَّارِ عَلَىٰ وُجُوهِهِمْ [యౌమ యుస్ హబూన ఫిన్నారి అలా వుజూహిహిమ్] వారిని ముఖం క్రిందులుగా చేసి నరకం వైపునకు లాగుతూ ఉండడం జరుగుతుంది. (54:48)
మరి కొందరికి శిక్ష అక్కడ ఎలా ఉంటుంది? బహుశా కొన్ని పల్లెటూర్లలో మనం చూసి ఉంటాము, నూనె తీయడానికి ఎద్దు గాని, గాడిద గాని గుండ్రంగా త్రిప్పుతూ ఉండడం జరుగుతుంది. అటు ఇటు చూసి అది తన పని వదలకూడదు అని కొన్ని సందర్భాల్లో దాని ముఖం మొత్తం కప్పి ఉంచడం కూడా జరుగుతుంది. కేవలం ఒక విషయం అర్థం కావడానికి మన గ్రామాల్లో జరిగే ఒక విషయం ఉదాహరణగా చెప్పాను. కానీ నవూజుబిల్లాహ్, నరకంలో ఉండే నరక శిక్షల యొక్క పోలిక కాదు ఇది. విషయం ఏంటంటే, నరకంలో కొందరికి శిక్ష ఈ విధంగా జరుగుతుంది.
ప్రళయ దినాన ఒక వ్యక్తిని తీసుకొచ్చి నరకంలో వేయడం జరుగుతుంది. నరకంలో అతను పడిన తర్వాత అతని పేగులన్నీ బయటికి వచ్చి ఉంటాయి. కడుపు చాలా పెద్దగా అయిపోతుంది. అతడు లేచి నిలబడాలి అనుకుంటాడు, కానీ నిలబడలేడు, తిరుగుతాడు. ఇలా ఆ గాడిద లేదా ఎద్దు తిరిగే విధంగా అలాగే అతనికి శిక్ష ఇవ్వడం జరుగుతుంది. ప్రజలు అతన్ని చూసి, “నీవు మంచిని గురించి ఆదేశిస్తూ ఉండేవాడివి కదా! చెడు నుండి ఆపుతూ ఉండేవాడివి కదా! నీవు ఇలాంటి శిక్షకు ఎందుకు గురయ్యావు?” అని అంటే, అతను అంటాడు:
كُنتُ آمُرُكُم بِالْمَعْرُوفِ وَلَا آتِيهِ وَأَنْهَاكُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَآتِيهِ [కున్తు ఆమురుకుమ్ బిల్ మఅరూఫి వలా ఆతీహి వ అన్హాకుమ్ అనిల్ మున్కరి వ ఆతీహ్] “ఏ మంచిని గురించి మీకు ఆదేశిస్తూ ఉండేవాడినో, అది నేను పాటించేవాడిని కాదు. ఏ చెడు నుండి మిమ్మల్ని వారిస్తూ ఉండేవాడినో, ఆ చెడు నేను చేసేవాడిని.”
అందుకే ఇలాంటి శిక్ష జరుగుతుంది అని అంటాడు. అల్లాహ్ ఈ విధంగా మనకు చెప్పే బోధనలను స్వయంగా ఆచరించే భాగ్యం కలిగించు గాక. ఏ విషయాల నుండి మనం వారిస్తున్నామో వాటి నుండి స్వయంగా మనం ముందు దూరంగా ఉండే అటువంటి భాగ్యం అల్లాహ్ మనందరికీ ప్రసాదించు గాక.
నరకవాసుల ఆక్రందనలు మరియు భయంకరమైన సర్పాలు
నరకంలోని శిక్షల్లో ఒక రకమైన శిక్ష ఏమిటంటే, ఆ శిక్షలను భరించలేక వారు పెడబొబ్బలు పెడతారు. ఏడుస్తూ ఉంటారు, అరుస్తూ ఉంటారు. కానీ ఎక్కడి నుండి ఏ సహాయం అందదు, ఎవరూ వారి యొక్క ఏడ్పుబొబ్బలను వినేవారు ఉండరు.
حَتَّىٰ إِذَا أَخَذْنَا مُتْرَفِيهِم بِالْعَذَابِ إِذَا هُمْ يَجْأَرُونَ [హత్తా ఇజా అఖజ్ నా ముత్రఫీహిమ్ బిల్ అజాబి ఇజా హుమ్ యజ్ అరూర్] ఆఖరికి మేము వారిలోని భోగలాలసులను శిక్షగా పట్టుకున్నప్పుడు, వారు ఆర్తనాదాలు చేయసాగారు.(23:64)
لَا تَجْأَرُوا الْيَوْمَ ۖ إِنَّكُم مِّنَّا لَا تُنصَرُونَ [లా తజ్ అరుల్ యౌమ ఇన్నకుమ్ మిన్నా లా తున్సరూన్] వారికి సమాధానం ఇవ్వడం జరుగుతుంది: “మీరు ఈ రోజు ఎలాంటి సహాయానికై మీరు కేకలు వేయకండి, ఈ రోజు మా వైపు నుండి మీకు ఎలాంటి సహాయం అందదు.” (23:65)
నరకంలో ఒక రకమైన శిక్ష: మనిషి నరకాగ్నిలో ఉండి ఉండి, నీళ్లు త్రాగడానికి అని పక్కకు వస్తాడు, వేడి వేడి నీళ్లు, మితిమీరిన వేడి నీళ్లు!
يَطُوفُونَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ حَمِيمٍ آنٍ [యతూఫూన బైనహా వబైన హమీమిన్ ఆన్] అటు అది త్రాగలేడు, ఇటు దీనిని భరించలేడు, ఈ విధంగా ఇటునుండి అటు, అటునుండి ఇటు తిరుగుతూనే ఉంటాడు. (55:44)
అంతేకాదు నరకంలో, నరకంలో ఇవ్వబడే శిక్షల్లో అక్కడ కూడా భయంకరమైన పాములు మరియు తేళ్లు ఉంటాయి. నరకవాసులకు అవి వాతలు పెడుతూ ఉంటాయి, కుడుతూ ఉంటాయి. ముస్నద్ అహ్మద్ మరియు సహీహ్ ఇబ్న్ హిబ్బాన్ లోని ఉల్లేఖనం, షేక్ అల్బానీ రహిమహుల్లాహ్ సహీహ్ అని ప్రస్తావించారు: నరకంలో పెద్ద పెద్ద పాములు ఉంటాయి. ఒక్కొక్క పాము “బుఖ్త్” ఒంటె (చాలా పెద్ద, ఎత్తుగా ఉండే ఒంటె) అలాంటి ఒంటెల మాదిరిగా పెద్ద పెద్ద పాములు ఉంటాయి.
ఒక్కసారి అది కాటు వేసిందంటే నలభై సంవత్సరాల వరకు దాని యొక్క బాధను మనిషి భరిస్తూనే ఉంటాడు అల్లాహు అక్బర్. మరియు నరకంలో సామానుతో ఎత్తుగా ఉన్నటువంటి కంచర గాడిద రూపంలో అంత పెద్ద పెద్ద తేళ్లు కూడా ఉంటాయి. ఆ తేళ్లు వాటి యొక్క విషం ఎంత భయంకరంగా ఉంటుందంటే ఒక్కసారి అవి కాటు వేస్తే దాని యొక్క విషం, దాని యొక్క బాధ నలభై సంవత్సరాల వరకు భరిస్తూ ఉండవలసి ఉంటుంది.
నరకవాసుల బాధాకరమైన శ్వాసలు మరియు భయంకర ముఖాలు
ఇంకా సోదరులారా, సోదరీమణులారా, నరకంలో ఇవ్వబడే శిక్షల్లో ఒక రకమైన శిక్ష, పెద్ద పెద్ద పర్వతాల మీద ఎక్కడానికి బలవంతం చేయబడుతుంది. ఇది కూడా ఒక రకమైన వారికి శిక్ష ఉంటుంది.
سَأُرْهِقُهُ صَعُودًا [స ఉర్హికహు సఊదా] దానిని వారు ఎక్కలేరు, పడుతూ ఉంటారు, మళ్లీ ఎక్కడం జరుగుతుంది. “త్వరలోనే నేను వాణ్ణి కఠినమైన ఎత్తుకు ఎక్కిస్తాను.“ (74:17)
అల్లాహ్ ఆయత్లలో తిరస్కరించి, ఖురాన్ గ్రంథాన్ని “ఓ మనిషి లాంటి మాటలే కదా ఇందులో ఉన్నవి” అన్నటువంటి ఎగతాళి చేసే వారి గురించి ఇలాంటి శిక్షలు కూడా జరుగుతాయి.
నరకంలో ఇవ్వబడే శిక్షల్లో ఒక రకమైన శిక్ష: నరకంలో ఉన్న వ్యక్తి ఏ శ్వాస పీలుస్తాడో, మళ్లీ వదులుతాడో, పీల్చుకునే, వదులుకునే ప్రతి ఒక్క శ్వాసకు మహా భయంకరమైన ధ్వని, చప్పుడు అనేది ఉంటుంది.
فَأَمَّا الَّذِينَ شَقُوا فَفِي النَّارِ لَهُمْ فِيهَا زَفِيرٌ وَشَهِيقٌ [ఫఅమ్మల్ లజీన షకూ ఫఫిన్నారి లహుమ్ ఫీహా జఫీరువ్ వషహీక్] ఎవరైతే దౌర్భాగ్యులో వారు నరకాగ్నిలో ఉంటారు. వారు అందులో విలపిస్తూ, కేకలు వేస్తూ (భయంకరమైన శ్వాసలు తీస్తూ) ఉంటారు. (11:106)
అది ఎంత భయంకరంగా ఉంటుందంటే, ఒక సందర్భంలో ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తెలిపారు: ఈ మస్జిద్ లో లక్ష, లక్షకు పైగా మంది ఉన్నారంటే, వీరి మధ్యలో కేవలం ఒకే ఒక వ్యక్తి నరకవాసుల్లోని వ్యక్తి ఉండి అతను శ్వాస తీసుకుంటే, అతని శ్వాస ఏదైతే అతను బయటికి వదిలాడో దానివల్ల ఈ లక్ష, లక్షకు పైగా ఉన్న వారందరూ కాలిపోతారు, చనిపోతారు. అల్లాహు అక్బర్.
నరక వాసులకు ఇవ్వబడే శిక్షల్లో ఒక రకమైన శిక్ష, వారి ముఖాన్ని మరీ అంధకారంగా చేసి భయంకరమైనవిగా కూడా చేయబడతాయి. ఒక హదీసులో ఇబ్రాహీం అలైహిస్సలాం వారి యొక్క తండ్రి ఆజర్ విషయంలో ఇలాంటి ప్రస్తావన ఒక సహీహ్ హదీసులో వచ్చి ఉంది.
నరకంలో మరణం లేదు మరియు సహాయం అందదు
అయితే మహాశయులారా, ఇంతటి ఘోరమైన శిక్షలు వారు అనుభవిస్తున్నప్పుడు వారికి అక్కడ చావు వస్తుందనా? వారి యొక్క శిక్షల్లో ఏదైనా తగ్గింపు జరుగుతుంది అనా? వారికి ఏదైనా సహాయం దొరుకుతుందా? ఇవన్నీ ఏమాత్రం అవకాశం లేదు. ఇవన్నీ కూడా అసంభవం.
فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ [ఫలా యుఖఫ్ఫఫు అన్హుము] వారి యొక్క శిక్షల్లో ఎలాంటి తగ్గింపు జరగదు, అని ఎన్నో సందర్భాల్లో ఖురాన్ లో చెప్పడం జరిగింది. మరియు మీకు ఎలాంటి సహాయం అందించేవాడు కూడా అక్కడ ఎవరూ ఉండడు.
మరియు వారికి చావు వస్తుందా?
لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَىٰ [లా యమూతు ఫీహా వలా యహ్యా] అక్కడ చావు రాదు, హాయిగా బ్రతికినట్లు కూడా ఉండదు. (87:13)
గమనించండి, ఇహలోకంలో ఎంత పెద్ద శిక్ష జరిగినా కనీసం చచ్చిపోదాము అని భావిస్తాడు, మనిషి చనిపోతాడు, ఆత్మహత్య చేసుకుంటాడు, ఏదో జరుగుద్ది, కానీ అక్కడ నరకంలో చావు కూడా రాదు. నరకవాసులు అందరూ నరకంలో, స్వర్గవాసులు అందరూ స్వర్గంలోకి వెళ్ళిన తర్వాత, స్వయంగా చావును అల్లాహ్ త’ఆలా ఒక పొట్టేలు రూపంలో తీసుకొస్తాడు. వారందరూ దానిని గుర్తుపడతారు, ఇది చావు అని ఒప్పుకుంటారు. అల్లాహ్ త’ఆలా ఆ చావుకే చావు ఇచ్చేస్తాడు. ఇక ఆ తర్వాత ఎవరికీ ఏ చావు అనేది ఉండదు.
అయితే నరకం నుండి ఏదైనా పారిపోవడానికి, ఎక్కడికైనా వెళ్ళడానికి అవకాశం ఉంటుందా? అది కూడా ఉండదు.
كُلَّمَا أَرَادُوا أَن يَخْرُجُوا مِنْهَا أُعِيدُوا فِيهَا [కుల్లమా అరాదూ అయ్ యఖ్ రుజూ మిన్హా ఉఈదూ ఫీహా] ఎప్పుడెప్పుడు వారు బయటికి వెళ్ళాలని అనుకుంటారో, ఏదైనా కొంచెం పైకి వస్తారో, కొంచెం బయటికి రావాలనుకుంటారో, వారిని తిరిగి అందులోనే వేయడం జరుగుతుంది. (32:20)
మరియు వారు నరకం నుండి బయటికి వెళ్లడానికి ఏ అవకాశమూ లేదు అని కూడా అల్లాహ్ స్పష్టంగా తెలియజేశాడు.
మహాశయులారా, సమయం సమాప్తం కానుంది, ఇక్కడ ఒక హదీస్ తప్పకుండా మీరు వినండి. వాటిపై శ్రద్ధ వహించండి. అవకాశం అల్లాహ్ ఏదైతే మనకు ఇచ్చాడో దానిని సద్వినియోగం చేసుకునే ప్రయత్నం చేయండి. అల్లాహ్ ఈ భాగ్యం నాకు, మీకు మనందరికీ ప్రసాదించుగాక.
ప్రళయ దినాన అల్లాహ్ త’ఆలా ఒక వ్యక్తిని హాజరు పరుస్తాడు. అతనితో ప్రశ్నిస్తాడు:
أَلَمْ أَجْعَل لَّكَ سَمْعًا وَبَصَرًا وَمَالًا وَوَلَدًا [అలమ్ అజ్ అల్ లక సమ్ అన్ వ బసరన్ వ మాలన్ వ వలదా] “నేను నీకు చెవులు, కళ్లు, డబ్బు ధనం, సంతానం ఇవన్నీ ప్రసాదించలేదా?” ఆ మనిషి అంటాడు: “అవును ఓ అల్లాహ్! అన్నీ నీవే ప్రసాదించావు, ఇందులో ఏమాత్రం అనుమానం లేదు.”
وَسَخَّرْتُ لَكَ الْأَنْعَامَ وَالْحَرْثَ وَتَرَكْتُكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ [వ సఖ్ఖర్తు లకల్ అన్ ఆమ వల్ హర్స వ తరకుక తర్ అసు వ తర్బఉ] “నీకు పంటలు, పొలాలు, జంతువులు ఇంకా ఎన్నో రకాల వరాలు ప్రసాదించాను. వాటన్నిటిపై నీవు అధికారం కలిగి ఉన్నావు. వాటన్నిటితో ఎంజాయ్మెంట్ చేసుకుంటూ నీ జీవితం గడిపావు, అవునా?” అతను అంటాడు: “అవును ఓ అల్లాహ్!”
“అయితే ఈ రోజు వచ్చి నన్ను నీవు కలుసుకుంటావు అన్నటువంటి నమ్మకం నీకు ఉండెనా ఇహలోకంలో?” అని అడుగుతాడు.
అప్పుడు అతను అంటాడు: “లేదు ఓ అల్లాహ్! చనిపోయేది ఉంది, నీవు మళ్లీ నన్ను లేపుతావు, నేను వచ్చి నిన్ను కలుసుకుంటాను అన్నటువంటి నమ్మకం నాకు లేకుండినది.”
అప్పుడు అంటాడు అల్లాహ్:
الْيَوْمَ أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي [అల్యౌమ అన్సాక కమా నసీతనీ] “ఇహలోకంలో నీవు నన్ను ఎలా మర్చిపోయావో, ఇక ఈ రోజు కూడా నేను నిన్ను మర్చిపోతాను.”
అంటే ఏమిటి భావం? అల్లాహ్ యొక్క కరుణాకటాక్షాల్లో స్వర్గం, అక్కడి యొక్క వరాలు ఏమీ కూడా అతనికి లభించవు, నరకంలోనే ఉండవలసి వస్తుంది.
గమనించారా సోదరులారా? ఇహలోకంలోని వరాలన్నీ కూడా మనకు ఎలా లాభాన్ని తీసుకొచ్చాయి? ఒకవేళ మనం అల్లాహ్ ను తిరస్కరిస్తే, అల్లాహ్ చెప్పినట్లుగా అల్లాహ్ యొక్క ఆదేశం మేరకు మన జీవితం గడపకుంటే. అందుగురించి అల్లాహ్ ను విశ్వసించి, ప్రవక్తల్ని విశ్వసించి, ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) బాటను అనుసరించి జీవితం గడిపే ప్రయత్నం చేస్తూ, పరలోక దినాన్ని విశ్వసించాలి.
అల్లాహ్ త’ఆలా మనందరికీ కూడా అన్ని రకాల నరక శిక్షల నుండి రక్షణ పొందే భాగ్యం కలిగించు గాక.
వీరు హసన్ అల్-బన్నా అనుచరులు. వారి విధానం (మన్హజ్) గురించి గమనించవలసిన అనేక అంశాలు ఉన్నాయి, వాటిలో అతి ముఖ్యమైనవి ఈ క్రిందివి:
[1] ఇస్లాంలో అత్యంత ముఖ్యమైన విషయమైన తౌహీద్ అల్-ఇబాదహ్[1] కు వీరు ప్రాముఖ్యత ఇవ్వరు. ఇది లేకుండా ఏ వ్యక్తి ఇస్లాం కూడా చెల్లుబాటు కాదు.
[2] ప్రజలు పెద్ద షిర్క్ (బహుదేవతారాధన) చేస్తున్నప్పుడు, అల్లాహ్‌ను కాకుండా ఇతరులను ప్రార్థిస్తున్నప్పుడు, సమాధుల చుట్టూ తవాఫ్ (ప్రదక్షిణలు) చేస్తున్నప్పుడు, సమాధులలో ఉన్న మృతులకు మొక్కులు చెల్లిస్తున్నప్పుడు మరియు వారి పేర్లతో బలులు ఇస్తున్నప్పుడు వారు మౌనంగా ఉండి ఆమోదిస్తారు.
[3] ఈ విధాన స్థాపకుడు ఒక సూఫీ. అతనికి సూఫీయిజంతో ఎంత సంబంధం ఉందంటే, అతను అబ్దుల్-వహ్హాబ్ అల్-ఖుసాఫీకి, అతని ఖుసాఫీ షాద్-లీ తరీకా (మార్గం) అనుసరించడానికి బైఅత్ (విధేయత ప్రమాణం) చేశాడు.
[4] వారిలో బిదఅత్‌లు (నూతన ఆచారాలు) ఉండటం మరియు వాటి ద్వారా అల్లాహ్‌ను ఆరాధించడం జరుగుతుంది – ఎంతవరకు అంటే, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తమ జిక్ర్ (స్మరణ) సభలకు హాజరవుతారని మరియు వారు గతంలో చేసిన పాపాలను ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) క్షమిస్తారని ఈ విధాన స్థాపకుడు అంగీకరించాడు. ఇది అతని ఈ మాటల్లో కనిపిస్తుంది:
“లోకాలకు ఏ కాంతితో అయితే ఆయన కనిపించాడో ఆ వ్యక్తిని (ప్రవక్తను) అల్లాహ్ ఆశీర్వదించుగాక, ఆయన సూర్యచంద్రులను మించిపోయాడు. ఈ హబీబ్ (అనగా ముహమ్మద్) తన ప్రియమైన వారితో సమావేశమయ్యాడు. మరియు వారు గతంలో చేసిన పాపాలన్నింటినీ క్షమించాడు.”
[5] వారు ఖిలాఫత్ (ఇస్లామిక్ పాలన) స్థాపనకు పిలుపునిస్తారు మరియు ఇది ఒక బిదఅత్ (నూతన కల్పన). ఎందుకంటే ప్రవక్తలు మరియు వారి అనుచరులకు తౌహీద్ (ఏకదైవారాధన) వైపు పిలవడం మినహా మరే బాధ్యత అప్పగించబడలేదు. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిస్తున్నాడు: “మరియు నిశ్చయంగా మేము ప్రతి జాతిలోనూ ఒక ప్రవక్తను పంపాము, (తన ప్రజలతో ఇలా చెప్పమని): ‘అల్లాహ్‌ను ఆరాధించండి మరియు తాగూత్ (మిథ్యా దైవాల)కు దూరంగా ఉండండి.’” [సూరా అన్-నహ్ల్: 36]
[6] వారికి వలా మరియు బరా (విధేయత మరియు నిరాకరణ) లేకపోవడం లేదా అది చాలా బలహీనంగా ఉండటం జరుగుతుంది. సున్నీలు మరియు షియాల మధ్య సామీప్యాన్ని తీసుకురావాలన్న వారి పిలుపులో ఇది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. మరియు వారి స్థాపకుడు ఇలా చెప్పినట్లు ఉటంకించబడింది: “మనం అంగీకరించే విషయాలలో ఒకరికొకరు సహకరించుకుంటాము మరియు మనం విభేదించే విషయాలలో ఒకరినొకరు క్షమించుకుంటాము.”
[7] వారు తౌహీద్ ప్రజలను మరియు సలఫీ మార్గానికి కట్టుబడి ఉన్నవారిని ద్వేషిస్తారు మరియు అసహ్యించుకుంటారు. సౌదీ రాజ్యం గురించి వారు మాట్లాడే మాటల్లో ఇది స్పష్టమవుతుంది. ఆ రాజ్యం తౌహీద్ పునాదిగా స్థాపించబడింది మరియు దాని పాఠశాలలు, విద్యాసంస్థలు మరియు విశ్వవిద్యాలయాలలో తౌహీద్‌ను బోధిస్తుంది. అంతేకాకుండా, జమీల్ అర్-రహ్మాన్ అల్-అఫ్ఘానీ కేవలం తౌహీద్ వైపు పిలిచినందుకు, తౌహీద్ బోధించే పాఠశాలలను కలిగి ఉన్నందుకే అతన్ని వారు చంపడంలో కూడా ఇది స్పష్టమైంది.
[8] వారు నాయకుల (పాలకుల) తప్పులను వెతుకుతారు మరియు వారి లోపాలను – అవి నిజమైనా లేదా అబద్ధమైనా – బహిర్గతం చేస్తారు. యువత దృష్టిలో నాయకులను అసహ్యులుగా చూపించడానికి మరియు వారి పట్ల యువత హృదయాల్లో ద్వేషాన్ని నింపడానికి వారు వీటిని వ్యాప్తి చేస్తారు.
[9] వారు తమను తాము ఆపాదించుకునే పార్టీ పట్ల హేయమైన పక్షపాత వైఖరిని కలిగి ఉంటారు. కాబట్టి వారు ఈ పార్టీ ఆధారంగానే స్నేహాన్ని కనబరుస్తారు మరియు ఈ పార్టీ ఆధారంగానే శత్రుత్వాన్ని ప్రదర్శిస్తారు.
[10] స్థాపకుడు నిర్దేశించిన పది షరతుల ప్రకారం ఇఖ్వానీ మన్హజ్ (విధానం) కోసం పని చేయడానికి వారు తమ విధేయతా ప్రమాణాన్ని (బైఅత్) ఇస్తారు. ఇంకా ఆందోళన కలిగించే ఇతర విషయాలు కూడా ఉన్నాయి, బహుశా వాటిని తర్వాత సమయంలో చర్చించవచ్చు.
ఫుట్ నోట్స్ :
[1] అనువాదకుని గమనిక: ఇది అల్లాహ్‌కు చేసే ఆరాధనలో ఆయన ఏకత్వానికి (ఒక్కడే అనడానికి) సంబంధించిన తౌహీద్ వర్గం. అనగా, మనం అల్లాహ్‌ను మాత్రమే ఆరాధిస్తాము, మరెవరినీ ఆరాధించము అని దీని అర్థం.
షేక్ అహ్మద్ బిన్ యహ్యా అన్-నజ్మీ వ్రాసిన “జమాఅత్-ఉల్-ఇఖ్వాన్ అల్-ముస్లిమూన్” వ్యాసం యొక్క సారాంశం:
ఈ వ్యాసంలో రచయిత, హసన్ అల్-బన్నా స్థాపించిన ‘ఇఖ్వాన్ అల్-ముస్లిమూన్’ (ముస్లిం బ్రదర్‌హుడ్) వర్గం యొక్క విధానంలోని (మన్హజ్ లోని) ప్రధాన లోపాలను విమర్శిస్తూ పది ముఖ్యమైన అంశాలను వివరించారు. వాటి సారాంశం క్రింది విధంగా ఉంది:
తౌహీద్ పట్ల నిర్లక్ష్యం & షిర్క్‌ను సహించడం: ఇస్లాంలో అత్యంత ముఖ్యమైన ‘తౌహీద్ అల్-ఇబాదహ్’ (కేవలం అల్లాహ్‌ను మాత్రమే ఆరాధించడం)కు వీరు ప్రాముఖ్యత ఇవ్వరు. ప్రజలు సమాధులను పూజించడం, మృతులను ప్రార్థించడం వంటి మహా షిర్క్ (బహుదేవతారాధన) చేస్తున్నా మౌనంగా ఆమోదిస్తారు.
సూఫీ ప్రభావం మరియు బిదఅత్ (నూతన ఆచారాలు): ఈ వర్గ స్థాపకుడికి సూఫీలతో సంబంధాలు ఉన్నాయి. వీరు తమ జిక్ర్ సభలకు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) స్వయంగా హాజరై తమ పాపాలను క్షమిస్తారని నమ్మడం వంటి తీవ్రమైన నూతన కల్పనలకు (బిదఅత్ లకు) పాల్పడతారు.
ఖిలాఫత్ స్థాపన అనే రాజకీయ లక్ష్యం: ప్రవక్తలు ప్రజలను కేవలం తౌహీద్ వైపు మాత్రమే పిలిచారు, కానీ వీరు మాత్రం రాజకీయ అధికారం (ఖిలాఫత్) కోసం పనిచేస్తారు. రచయిత దీనిని ఒక బిదఅత్‌గా పేర్కొన్నారు.
‘వలా మరియు బరా’ లోపం: ఇస్లామిక్ సిద్ధాంతమైన ‘వలా మరియు బరా’ (సత్యం పట్ల విధేయత, అసత్యం పట్ల నిరాకరణ) వీరికి లేదు. మౌలిక సిద్ధాంతాలలో తేడాలున్నా సున్నీలు మరియు షియాలను ఏకం చేయడానికి వీరు ప్రయత్నిస్తారు.
తౌహీద్ అనుచరుల పట్ల ద్వేషం (సలఫీ మన్హజ్ వ్యతిరేకత): సలఫీ మార్గంలో నడిచేవారిని, తౌహీద్‌ను బోధించేవారిని వీరు తీవ్రంగా ద్వేషిస్తారు. తౌహీద్‌ను ప్రచారం చేస్తున్నాడన్న ఒకే ఒక కారణంతో జమీల్ అర్-రహ్మాన్‌ను చంపడం మరియు సౌదీ రాజ్యం పట్ల వారికున్న వ్యతిరేకత దీనికి ఉదాహరణలు.
పాలకులపై తిరుగుబాటు ధోరణి: ముస్లిం పాలకుల తప్పులను వెతికి పట్టుకుని, వాటిని యువతలో ప్రచారం చేసి, పాలకులపై యువత హృదయాల్లో ద్వేషాన్ని మరియు విరోధాన్ని నింపుతారు.
గుడ్డి పక్షపాతం మరియు బైఅత్ (ప్రమాణం): ఇస్లాం కంటే తమ పార్టీకే ఎక్కువ ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. తమ పార్టీ ఆధారంగానే ఇతరులతో స్నేహం లేదా శత్రుత్వం నెరపుతారు. తమ ఇఖ్వానీ మన్హజ్ కోసం ప్రత్యేకంగా విధేయతా ప్రమాణం (బైఅత్) చేయించుకుంటారు.
ముగింపు: స్థూలంగా చెప్పాలంటే, ‘ఇఖ్వాన్ అల్-ముస్లిమూన్’ వర్గం ఇస్లాం యొక్క మూల సిద్ధాంతాలైన తౌహీద్ మరియు సున్నత్‌లకు బదులుగా రాజకీయ లక్ష్యాలకు, పార్టీ పక్షపాతానికి, మరియు బిదఅత్‌లకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుందని షేక్ అహ్మద్ బిన్ యహ్యా అన్-నజ్మీ ఈ వ్యాసంలో స్పష్టం చేశారు.
The Day of ‘Arafah – by Shaykh ‘Abdurrazzāq al Badr [Video|Ar-En Subtitles] https://youtu.be/b_laOsp-N6Y [56 min]
గౌరవనీయ సోదరులారా, అరఫా దినం చాలా గొప్ప దినం. దానికి ఇవ్వాల్సిన సరైన ప్రాముఖ్యతను మనం ఇవ్వాలి, దాని స్థాయిని మనం తెలుసుకోవాలి. దాని స్థానం మరియు ప్రాధాన్యత పట్ల మనం స్పృహతో ఉండాలి. తద్వారా దాని అపారమైన ప్రాముఖ్యతను, ఉన్నత స్థాయిని అలాగే దాని గొప్ప అంతస్తును స్పష్టంగా అర్థం చేసుకుని మనం ఆ రోజులోకి ప్రవేశించగలము. ఇది మరే ఇతర దినం లాంటిది కాదు, ప్రత్యేకంగా అరఫాలో నిలబడే భాగ్యాన్ని అల్లాహ్ ఎవరికైతే ప్రసాదించాడో వారికి ఇది మరింత ప్రత్యేకం, అయితే ఈపుణ్యం కేవలం వారికి మాత్రమే పరిమితం కాదు.
ఎందుకంటే, మీ అందరికీ తెలిసినట్లుగా, అరఫా రోజున ఉపవాసం ఉండటం గురించి ప్రవక్త(సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “గత సంవత్సరం మరియు రాబోయే సంవత్సరం పాపాలను అల్లాహ్ క్షమిస్తాడని నేను ఆశిస్తున్నాను.” ఇది సాధారణ ముస్లింలకు వర్తిస్తుంది. హజ్ యాత్రికుల (హాజీల) విషయానికొస్తే, వారు అరఫా రోజున ఉపవాసం ఉండక పోవడమే వారికి ఉత్తమం. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహివసల్లం)ను ఆదర్శంగా తీసుకుని, ఆ గొప్ప మరియు పవిత్రమైన రోజున అల్లాహ్ స్మరణలో (జిక్ర్), దుఆలు చేయడంలో మరియు అల్లాహ్ ధ్యానంలో గడపడానికి వారు తమను తాము, తమ శరీరాలను బలోపేతం చేసుకోవాలి. ఉమ్ముల్ ఫజ్ల్ బింత్ అల్-హారిస్(రజియల్లాహు అన్హా) ఉల్లేఖించిన హదీసు సహీహైన్ (బుఖారీ, ముస్లిం)లో ఉంది, ప్రవక్త(సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఉపవాసం ఉన్నారా లేదా అనే విషయమై కొందరు ఆమె దగ్గర చర్చిస్తున్నారు, అది అరఫా రోజు. కాబట్టి, ఆమె ఒక కప్పు పాలు తీసుకుని ప్రవక్తకు అందించగా, ఆయన దానిని త్రాగారు. ‘మీరు చూస్తున్నదే సమాధానం’ అని ఆమె చెప్పినట్లుగా అది ఉంది. ప్రవక్త దానిని త్రాగారు, కాబట్టి ఆయన ఉపవాసం లేరని తెలిసింది. కాబట్టి, అరఫా రోజున హాజీలు ఉపవాసం ఉండక పోవడమే సున్నత్. హాజీలు కాని ఇతరుల విషయానికొస్తే, అరఫా రోజున ఉపవాసం ఉండటం అనేది ఐచ్ఛిక (నఫిల్) ఉపవాసాలలో అత్యుత్తమమైనది. నిశ్చయంగా, ప్రవక్త ఇలా అన్నారు: “గత సంవత్సరం మరియు రాబోయే సంవత్సరం పాపాలను అల్లాహ్ క్షమిస్తాడని నేనుఆశిస్తున్నాను.”
హదీసులు కూడా కేవలం అల్లాహ్ యొక్క వహీనే! తఖ్రీజ్: హాఫిజ్ సలాహుద్దీన్ యూసుఫ్ రహిమహుల్లాహ్, షోబా తహ్రీఖ్ వతాలీఫ్, దారుస్సలామ్, లాహోర్ తెలుగు అనువాదం, సమర్పణ: ఇక్రాముద్దీన్ ముహమ్మద్ పరిశీలన: షేఖ్ నసీరుద్దీన్ జామి’ ఈ మరియు సోదరులు అబ్దుల్ ఖాదిర్ హఫిజహుముల్లాహ్
“హదీసులు కూడా కేవలం అల్లాహ్ యొక్క వహీనే!” అనే ఈ పుస్తకం, ముస్లింల జీవితంలో ఖురాన్‌తో పాటు దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి హదీసులు (సున్నత్) కూడా అల్లాహ్ చేత అవతరింపబడిన దివ్యజ్ఞానమే (వహీ) అని స్పష్టంగా నిరూపిస్తుంది. ప్రవక్త ధర్మవిషయంలో ఏదీ తన ఇష్టానుసారం చెప్పలేదని, అవన్నీ వహీ ద్వారానే వచ్చాయని ఖురాన్ ఆయతుల ఆధారంగా గ్రంథకర్త వివరించారు. ఖిబ్లా మార్పు, ముగ్గురు వ్యక్తుల పశ్చాత్తాపం, ఉపవాసం, జకాత్ మరియు నమాజు విధానాలు వంటి అనేక విషయాలు ఖురాన్‌లో ప్రస్తావించబడినప్పటికీ, వాటి పూర్తి వివరాలు కేవలం హదీసులలోనే లభిస్తాయని ఉదాహరణలతో సహా నిరూపించారు. కేవలం ఖురాన్‌ను మాత్రమే నమ్ముతాము అని చెబుతూ “హదీసులను తిరస్కరించే వారి” (మున్కిరీనె హదీసు) వాదనలను ఖండిస్తూ, హదీసుల ప్రామాణికత లేకుండా దైనందిన ఇస్లామిక్ విధులను ఆచరించడం అసాధ్యమని ఈ పుస్తకం ఉద్ఘాటిస్తుంది.
హదీసు సంకలనం – అబ్దుల్ గఫ్ఫార్ ఉమరీ (హఫిజహుల్లాహ్) [వీడియో] -హదీస్ అంటే అర్ధం? వివరణ -హదీస్ ప్రాముఖ్యత -హదీస్ ప్రస్తావన ఖుర్ఆన్ లో -హదీస్ అవసరం లేదు అన్నవారికి సమాధానం -హదీసులు కంఠస్తం చేసేవారికి శుభవార్త -వహీ ఎన్ని రకాలు?అవి ఏవి? -హదీసుల పట్ల ఉత్సాహం-ఖుర్ఆన్ తో పాటు ఇంకోటి ఇవ్వబడింది అదే హదీస్
ఇదే మా పిలుపు (సలఫ్‌ల మార్గం) This is Our Call (The Way of the Salaf) – Imaam Al-Albaanee రచయిత: ఇమామ్ ముహమ్మద్ నాసిరుద్దీన్ అల్-అల్బానీ ఆంగ్ల అనువాదం: అల్-ఇబానా బుక్ పబ్లిషింగ్ (Al-Ibaanah Book Publishing) https://abdurrahman.org/?p=21224 తెలుగు అనువాదం : teluguislam.net
ఇంగ్లీష్ పుస్తకం గురించి:
ఇది ఇమామ్ అల్-అల్బానీ (రహిమహుల్లాహ్) చేసిన ఒక ప్రసంగం యొక్క అనువదించబడిన లిఖిత రూపం (transcription). ఈ ప్రసంగం రికార్డ్ చేయబడి “హాదిహీ దఅవతునా” (ఇదే మా పిలుపు) అనే పేరుతో పంపిణీ చేయబడింది. ప్రస్తుత ఈ అనువాదం నేరుగా అరబిక్ ఆడియో నుండి అనువదించబడింది.
ఈ ప్రసంగంలో, సలఫీ మన్హజ్ (విధానం) యొక్క మూలాధారాన్ని ఇమామ్ అల్-అల్బానీ వివరించారు. ఆ విధానమేమిటంటే – సలఫ్‌ల (ముస్లింల మొదటి మూడు తరాల వారి) మార్గాన్ని, వారి అవగాహనను మరియు వారి ఆచరణను అనుసరించడం. ఆ మూడు తరాల వారు: సహాబాలు (ప్రవక్త అనుచరులు), తాబియీన్లు (సహాబాల అనుచరులు), మరియు అత్బాఉత్-తాబియీన్లు (తాబియీన్‌ల అనుచరులు). ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఈ క్రింది విధంగా చెప్పినప్పుడు సూచించింది వీరి గురించే: “మానవాళిలో అత్యుత్తమమైన వారు నా తరానికి చెందినవారు, ఆ తరువాత వచ్చే వారు, ఆ తరువాత వచ్చే వారు.”
ఇస్లాం వైపుకు పిలిచే సత్యమైన పిలుపును, ఇతర తప్పుడు మరియు దోషపూరితమైన పిలుపుల నుండి వేరుచేసే ప్రాథమిక ఆధారం ఇదే. ఇతర వర్గాల వారు తాము “ఖుర్ఆన్ మరియు సున్నత్‌ల పై ఉన్నాము” అని ఎంతగా దావా చేసినప్పటికీ సత్యం, అసత్యాల మధ్య అసలు భేదాన్ని ఈ ఆధారమే (సలఫ్‌ల మార్గమే) చూపుతుంది. ఈ వాస్తవాన్ని అల్-అల్బానీ (రహిమహుల్లాహ్) ఇందులో లోతుగా చర్చించారు, అదేమిటంటే – సలఫ్‌ల అవగాహన మరియు ఆచరణను అనుసరించనిదే ఎవరూ ఖుర్ఆన్ మరియు సున్నత్‌లను నిజంగా అర్థం చేసుకోలేరు మరియు ఆచరించలేరు. ఈ ప్రయత్నాన్ని అల్లాహ్ స్వీకరించి, దీని ద్వారా ముస్లింలకు ప్రయోజనం చేకూర్చాలని మేము దుఆ చేస్తున్నాము.
షరీఅత్ (ధర్మశాస్త్రం)లో నిర్ధారించబడిన అంశం ఏమిటంటే, మానవాళి – ప్రారంభంలో – స్వచ్ఛమైన ‘తౌహీద్’ (ఏకదైవారాధన)పై ఉన్న ఒకే సమాజంగా ఉండేది. ఆ తరువాత ‘షిర్క్’ (ఆరాధనలోని ఏ భాగాన్నైనా, రూపాన్నైనా, లేదా కేవలం అల్లాహ్ కు మాత్రమే చెందాల్సిన హక్కును అల్లాహ్ యేతరులకు ఆపాదించడం/సాటి కల్పించడం) క్రమంగా వారిని ఆవహించింది. దీనికి ఆధారం మహోన్నతుడు, శుభకరుడైన అల్లాహ్ యొక్క ఈ వాక్యం:
మానవులంతా ఒకే సమాజంగా ఉండేవారు. అల్లాహ్ ప్రవక్తలను శుభవార్తనిచ్చే వారుగా, భయపెట్టే వారుగా చేసి పంపాడు.“ (సూరహ్ అల్-బఖరహ్ 2:213)
ఇబ్న్ అబ్బాస్ (రదియల్లాహు అన్హు) ఇలా అన్నారు:
“నూహ్ మరియు ఆదమ్ (అలైహిమస్సలాం) ల మధ్య పది తరాల అంతరం ఉండేది. వారందరూ సత్యధర్మమైన షరీఅత్ పైనే స్థిరంగా ఉండేవారు, ఆ తరువాత వారు విభేదించుకున్నారు. అప్పుడు అల్లాహ్ శుభవార్తనిచ్చేవారిగా మరియు హెచ్చరించేవారిగా ప్రవక్తలను పంపాడు.” [2]
ఇబ్న్ ఉర్వా అల్-హంబలీ (మరణం హి.శ 837) ఇలా అన్నారు:
“ఖాబిల్ (Cain) మరియు అతని కుమారులు అగ్ని ఆరాధకులు అని దావా చేసే గ్రంథ ప్రజలలోని (People of the Book) చరిత్రకారుల వాదనను ఈ మాట ఖండిస్తుంది.”.” [3]
నేను (రచయిత) చెబుతున్నాను: మానవుని (సహజ) మూల స్వభావం షిర్క్ అని, మరియు తౌహీద్ మానవునిలో క్రమంగా పరిణామం చెందిందని వాదించే కొందరు తత్వవేత్తలకు మరియు నాస్తికులకు కూడా ఇందులో ఒక ఖండన ఉంది! పైన పేర్కొన్న ఆయత్ (ఖుర్ఆన్ వాక్యం) ఈ వాదనను అబద్ధమని రుజువు చేస్తుంది, అలాగే ఈ క్రింది రెండు ప్రామాణికమైన (సహీహ్) హదీసులు కూడా దీనిని ఖండిస్తున్నాయి:
మొదటిది: ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తన ప్రభువు (అల్లాహ్) నుండి ఉల్లేఖించిన మాట (హదీసే ఖుద్సీ) ఇలా ఉంది:
“నేను నా దాసులందరినీ సత్యధర్మంపై (షిర్క్ లేని తౌహీద్ పై) సృష్టించాను. ఆ తరువాత షైతాన్లు వారి వద్దకు వచ్చి, వారిని వారి సత్యధర్మం నుండి దారి తప్పించాయి. నేను వారికి ధర్మసమ్మతం (హలాల్) చేసినవాటిని, అవి వారికి నిషిద్ధం (హరామ్) చేశాయి. నేను ఎలాంటి ఆధారాన్ని దించని వాటిని వారు నా పట్ల భాగస్వాములుగా (షిర్క్) చేయాలని ఆ షైతాన్లు వారిని ఆదేశించాయి.” [4]
రెండవది: ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ప్రవచనం:
“ప్రతి శిశువూ ఫిత్రా (ఇస్లాం/తౌహీద్ యొక్క సహజ స్వభావం)[5] పైనే జన్మిస్తాడు. అయితే అతని తల్లిదండ్రులు అతనిని యూదునిగానో, క్రైస్తవునిగానో లేదా మజూసీ (అగ్ని ఆరాధకుడు) గానో మారుస్తారు. ఇది ఒక జంతువు పూర్తి అవయవాలున్న ఆరోగ్యవంతమైన పిల్లకు జన్మనివ్వడం లాంటిది. మీరు దాని చెవిని కోయడానికి ముందు (పుట్టుకతోనే) చెవి కోయబడి ఉండడాన్ని మీరెప్పుడైనా చూశారా?“
ఆ తరువాత అబూ హురైరా (రదియల్లాహు అన్హు) ఇలా అన్నారు: “మీరు కావాలంటే (ఈ ఖుర్ఆన్ వాక్యాన్ని) పఠించండి:
“అల్లాహ్ మానవులను ఏ స్వభావంపై పుట్టించాడో ఆ స్వభావంపైన్నే (ఉండండి). అల్లాహ్ సృష్టిని మార్చకూడదు సుమా! “ (సూరహ్ అర్-రూమ్ 30:30) [6]
ఈ స్పష్టమైన వివరణ తరువాత, మువహ్హిదీన్ (తౌహీద్ పై ఉన్న ప్రజలు) గా ఉన్నప్పటికీ, విశ్వాసులలో షిర్క్ ఎలా వ్యాపించిందో తెలుసుకోవడం ఒక ముస్లింకు అత్యంత ఆవశ్యకమైన విషయం. అత్యంత పరిపూర్ణుడైన అల్లాహ్ నూహ్ (అలైహిస్సలాం) జాతి గురించి చెప్పిన మాటలను పరిశీలిస్తే:
“ఇంకా వారిలా అన్నారు – ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ మీ పూజ్య దైవాలను వదలకండి. వద్ద్ద్ ను గానీ, సువాను గానీ, యగూస్, యవూఖ్, నస్ర్ లను గానీ వదలి పెట్టకండి.”“ (సూరహ్ నూహ్ 71:23)
సలఫ్ (సజ్జనులైన పూర్వీకుల) బృందం నుండి అనేక ఉల్లేఖనాలలో ఇలా తెలుపబడింది: దైవాలని భావించే ఈ ఐదుగురు నిజానికి సజ్జనులైన ఆరాధకులు. అయితే వారు మరణించినప్పుడు, వారి సమాధుల వద్ద ఆశ్రయం పొంది కూర్చోవాలని షైతాన్ ఆ ప్రజల మనస్సులలో వసవసా (దురాలోచన) కలిగించాడు. ఆ తరువాత వారి తర్వాతి తరానికి, వారిని విగ్రహాలుగా మలచుకోవాలని వసవసా కలిగించాడు. విగ్రహాల వల్ల వారిని గుర్తుంచుకుంటారని తద్వారా వారు చేసిన సత్కార్యాలనే అనుకరిస్తారని వారికి అందంగా భ్రమింపజేశాడు. ఆ తరువాత వచ్చిన మూడవ తరానికి, వారు సర్వోన్నతుడైన అల్లాహ్ తో పాటు ఈ విగ్రహాలను కూడా ఆరాధించాలని షైతాన్ దురాలోచన కలుగజేశాడు. “మీ పూర్వీకులు కూడా ఇలాగే చేసేవారు కదా!!!” అని వారిని నమ్మించాడు.
అప్పుడు అల్లాహ్ మాత్రమే ఆరాధించబడాలని ఆదేశించడానికి వారి వద్దకు నూహ్ (అలైహిస్సలాం) ను అల్లాహ్ పంపాడు. కానీ కొద్దిమంది తప్ప ఇంకెవరూ ఆయన పిలుపుకు స్పందించలేదు. సర్వశక్తిమంతుడు మరియు మహోన్నతుడైన అయిన అల్లాహ్ ఈ సంఘటన మొత్తాన్ని సూరహ్ నూహ్ లో వివరించాడు. ఇబ్న్ అబ్బాస్ (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖించిన విధంగా: “నిశ్చయంగా ఈ ఐదు పేర్లు నూహ్ జాతికి చెందిన పుణ్యాత్ములైన వ్యక్తులవి. వారు చనిపోయినప్పుడు, షైతాన్ వారి ప్రజలకు వారి విగ్రహాలను తయారు చేసి వారిని గుర్తుంచుకోవడానికి వారి సమావేశ మందిరాలలో ప్రతిష్టించాలని వసవసా (దుర్బోధ) కలిగించాడు, వారు అలాగే చేశారు. అయితే, వారు ఆ విగ్రహాలను ఎన్నడూ ఆరాధించలేదు. కానీ ఆ తరం వారు చనిపోయిన తరువాత, ఆ విగ్రహాల అసలు ఉద్దేశ్యం మరచిపోబడింది. అప్పుడు (ఆ తర్వాతి తరం వారు) వాటిని ఆరాధించడం మొదలుపెట్టారు.” [7]
ఇబ్న్ జరీర్ అత్-తబరీ మరియు ఇతరులు అనేక మంది సలఫ్‌ల (సజ్జనులైన పూర్వీకుల) నుండి ఇలాంటి విషయాలనే ఉల్లేఖించారు. అద్-దుర్రుల్-మన్సూర్ (6/269)లో: అబ్దుల్లాహ్ ఇబ్న్ హుమైద్, అబూ ముత్తహర్ ద్వారా ఉల్లేఖించారు, ఆయన ఇలా అన్నారు: యజీద్ ఇబ్న్ అల్-ముహల్లబ్ గురించి అబూ జాఫర్ అల్-బాఖిర్ (మరణం హి.శ 114) తో ప్రస్తావించబడినప్పుడు ఆయన ఇలా అన్నారు: “అల్లాహ్ కాకుండా మొదటిసారిగా ఎవరినైతే ఆరాధించారో ఆ ప్రదేశంలోనే అతడు చంపబడ్డాడు”. ఆ తరువాత ఆయన ‘వద్ద్’ గురించి ప్రస్తావిస్తూ ఇలా అన్నారు:
“వద్ద్ ఒక ముస్లిం వ్యక్తి, అతనిని అతని ప్రజలు ఎంతగానో ప్రేమించేవారు. అతను మరణించినప్పుడు, బాబిల్ (బాబిలోన్) ప్రాంతంలో ప్రజలు అతని సమాధి చుట్టూ గుమిగూడి విలపిస్తూ, శోకించడం ప్రారంభించారు. వారు అతని కోసం శోకిస్తూ విలపించడాన్ని ఇబ్లీస్ (షైతాన్) చూసినప్పుడు, ఒక మనిషి రూపం ధరించి వారి వద్దకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు: ‘మీరు అతని కోసం దుఃఖిస్తూ విలపించడాన్ని నేను చూస్తున్నాను. అయితే మీరు అతని చిత్రాన్ని (అనగా విగ్రహాన్ని) తయారు చేసి, అతన్ని గుర్తుంచుకోవడానికి మీ సమావేశ మందిరాలలో ఎందుకు ఉంచకూడదు?’. దానికి వారు: ‘సరే’ అన్నారు, మరియు అతని చిత్రాన్ని (విగ్రహాన్ని) తయారు చేసి వారి సమావేశ మందిరంలో ఉంచారు; అది వారిని అతన్ని గుర్తుచేసేలా చేసింది. వారు అతన్ని (అతిగా) స్మరించుకోవడాన్ని చూసిన ఇబ్లీస్, ఇలా అన్నాడు: ‘మీలో ప్రతి ఒక్కరూ మీ ఇళ్ళలో ఉంచుకోవడానికి ఇలాంటి చిత్రాన్ని ఎందుకు తయారు చేయకూడదు, తద్వారా మీరు అతనిని (నిరంతరం) స్మరించుకోవచ్చు’. దానికి వారందరూ ‘సరే’ అన్నారు. కాబట్టి ప్రతి ఇంటి వారు అతని చిత్రాన్ని (విగ్రహాన్ని) తయారు చేశారు, వారు దానిని పూజించడం మరియు భక్తితో ఆరాధించడం ప్రారంభించారు, అది వారికి నిరంతరం అతనిని గుర్తుచేసేది.” అబూ జాఫర్ ఇలా అన్నారు: “ఆ తరువాత వచ్చిన తరం వారు (తమ పూర్వీకులు) చేసినదానిని చూసి వారు అతనిని అల్లాహ్ తో పాటు ఆరాధించబడే ఇలాహ్ (ఆరాధ్య దైవంగా) స్వీకరించే స్థాయికి చేరుకున్నారు.” ఆ తరువాత ఆయన ఇలా అన్నారు: “అల్లాహ్ కాకుండా ఆరాధించబడిన మొట్టమొదటి విగ్రహం ఇదే, ఆ విగ్రహాన్ని వారు ‘వద్ద్’ అని పిలిచారు.”[8]
ఈ విధంగా శుభకరుడు మరియు మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ యొక్క జ్ఞానం (హిక్మత్) పరిపూర్ణమైంది. ఆయన ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ను అంతిమ ప్రవక్తగా పంపినప్పుడు మరియు దైవికమైన అన్ని ధర్మశాస్త్రాల ముగింపుగా ఆయన షరీఅత్ ను పరిపూర్ణం చేసినప్పుడు, మహా పాపమైన షిర్క్ లో ప్రజలు పడిపోయే అన్ని మార్గాలను మరియు దారులను ఆయన నిషేధించాడు. ఈ కారణంగానే, సమాధులపై కట్టడాలు (దర్గాలు/మజార్లు) నిర్మించడం, ప్రత్యేకంగా వాటి సందర్శన కొరకే ప్రయాణించడం, వాటిని పండుగలు మరియు సమావేశాల స్థలాలుగా మార్చుకోవడం, మరియు సమాధిలో ఉన్నవారి పేరిట ప్రమాణాలు చేయడం; ఇవన్నీ ఇస్లాంలో నిషేధించబడ్డాయి. ఇవన్నీ మితిమీరిన భక్తికి (అతివాదానికి) దారితీస్తాయి మరియు తద్వారా సర్వోన్నతుడైన అల్లాహ్ కాకుండా ఇతరుల ఆరాధనకు (షిర్క్ కు) దారితీస్తాయి.
జ్ఞానం క్షీణిస్తున్న, అజ్ఞానం పెరుగుతున్న ఈ యుగంలో ఇది మరీ ఎక్కువగా వర్తిస్తుంది. (సత్యాన్ని బోధించే) చిత్తశుద్ధి గల సలహాదారులు చాలా తక్కువగా ఉన్నారు మరియు మానవాళిని దారి తప్పించడానికి, శుభకరుడు మరియు మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఒక్కడి ఆరాధన నుండి వారిని దూరం చేయడానికి షైతాన్ మానవులతో మరియు జిన్నాతులతో సహకరిస్తున్నాడు.
ఇబ్న్ జరీర్ అత్-తబరీ తన తఫ్సీర్ (4/275) లో మరియు అల్-హాకిమ్ (2/546) ఉల్లేఖించారు. హాకిమ్ దీని గురించి ఇలా అన్నారు: “ఇది అల్-బుఖారీ ప్రమాణాల ప్రకారం ప్రామాణికమైనది.” అజ్-జహబీ కూడా దీనితో ఏకీభవించారు.
ముస్లిం (8/159) మరియు అహ్మద్ (4/162) ద్వారా ఇయాజ్ ఇబ్న్ హిమార్ అల్-ముజాషిఈ (రదియల్లాహు అన్హు) నుండి ఉల్లేఖించబడింది.
[సంపాదకుల వివరణ] ఇబ్న్ అల్-అసీర్ అన్-నిహాయా (3/457) లో ఇలా అన్నారు: “అల్-ఫిత్ర్: అంటే ప్రారంభించడం మరియు సృష్టించడం, మరియు అల్-ఫిత్రా అనేది దాని ఫలితంగా ఏర్పడే పరిస్థితి (స్వభావం). దీని అర్థం ఏమిటంటే మానవాళి సత్యధర్మాన్ని అంగీకరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్న (స్వచ్ఛమైన) స్వభావం పైనే జన్మిస్తుంది. కాబట్టి అతనిని ఈ స్వభావం పైనే వదిలేస్తే, అతను దానిపైనే కొనసాగుతాడు. అయితే, దీని నుండి దారి తప్పేవారు మానవ బలహీనతలను అనుసరించడం మరియు ఇతరులను గుడ్డిగా అనుకరించడం వల్లే అలా చేస్తారు…”
అల్-హాఫిజ్ ఇబ్న్ హజర్ అల్-ఫత్ (3/248) లో ఇలా అన్నారు: “అల్-ఫిత్రా అంటే ఏమిటి అనే విషయంపై పండితుల్లో భేదాభిప్రాయాలు ఉన్నాయి, అత్యంత ప్రసిద్ధ అభిప్రాయం ఏమిటంటే దాని అర్థం ఇస్లాం.
ఇబ్న్ అబ్దుల్-బర్ర్ ఇలా అన్నారు: “సలఫ్ లలో అత్యధికులకు ఇదే ప్రసిద్ధమైనది, మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ యొక్క వాక్యం “అల్లాహ్ మానవులను ఏ స్వభావంతో పుట్టించాడో, ఆ స్వభావం” అనేదాని భావం ఇస్లాం అని ముఫస్సిరీన్ (తఫ్సీర్ పండితులు) ఏకాభిప్రాయానికి వచ్చారు.”
అల్-బుఖారీ (11/418) మరియు ముస్లిం (18/52) ఉల్లేఖించారు.
అల్-బుఖారీ (8/534) ఉల్లేఖించారు.
ఇబ్న్ అబీ హాతిమ్ కూడా ఉల్లేఖించారు, ఇది ఇబ్న్ ఉర్వా అల్-హంబలీ యొక్క అల్-కవాకిబుద్-దురారీ (6/112/2) లో అబూ ముత్తహర్ వరకు ‘హసన్’ అయిన ఇస్నాద్‌ తో ఉంది. అయితే, అద్-దౌలాబీ యొక్క అల్-కునా వల్-అస్మా లో కానీ, ముస్లిం యొక్క అల్-కునా లో కానీ, మరెవరి గ్రంథాలలో కానీ అతని జీవిత చరిత్ర కనుగొనబడలేదు. ఇందులో ఉన్న దాగివున్న లోపం ఏమిటంటే అతను షియా వర్గానికి చెందినవాడు, కానీ అతని జీవిత చరిత్ర అత్-తూసీ యొక్క అల్-కునా (షియా ఉల్లేఖకుల సూచిక) లో కూడా చేర్చబడలేదు.
ఉదయం సాయంత్రం అజ్కార్, నమాజు తరువాత దుఆలు, నిద్రపోయే ముందు ప్రార్థనలు, రోజువారీ దుఆలు. సర్వరోగ నివారిణి ‘రుఖ్యా’ – దిష్టి, అసూయ, జిన్నులు, షైతానులు, చేతబడి వాటి నుంచి తిరుగులేని రక్షణ
![ఇదే మా పిలుపు (సలఫ్‌ల మార్గం) – ఇమామ్ అల్-అల్బానీ [పుస్తకం] రచయిత: ఇమామ్ ముహమ్మద్ నాసిరుద్దీన్ అల్-అల్బానీ ఆంగ్ల అనువాదం: అల్-ఇబానా బుక్ పబ్లిషింగ్ (Al-Ibaanah Book Publishing)](https://teluguislam.net/wp-content/uploads/2026/05/idae-maa-pilupu-cover.png?w=800&h=420&crop=1)
![అజ్కార్ మరియు రుఖయా [పుస్తకం]](https://teluguislam.net/wp-content/uploads/2026/04/adhkar-ruqya-book.jpg?w=613)
You must be logged in to post a comment.