మాలిక్ బిన్ దినార్ మరియు దొంగ

ఒక రాత్రి, ఒక దొంగ మాలిక్ బిన్ దినార్ ఇంటి ప్రహరీ గోడ దూకి, చాలా సులభంగా లోపలికి ప్రవేశించాడు. ఇంటి లోపలికి వెళ్ళిన ఆ దొంగ, అక్కడ దొంగిలించడానికి విలువైనది ఏమీ లేకపోవడం చూసి నిరాశ చెందాడు. ఆ సమయంలో ఇంటి యజమాని (మాలిక్ బిన్ దినార్) లోపలే ఉన్నారు, ఆయన ప్రార్థన (నమాజ్) చేసుకోవడంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. తాను ఒంటరిగా లేనని గ్రహించిన మాలిక్, వెంటనే తన ప్రార్థనను ముగించి, వెనక్కి తిరిగి ఆ దొంగ వైపు చూశారు. ఎలాంటి భయం గానీ, ఆశ్చర్యం గానీ కనబరచకుండా, మాలిక్ ప్రశాంతంగా అతనికి సలామ్ తెలిపి ఇలా అన్నారు, “నా సోదరుడా, అల్లాహ్ నిన్ను క్షమించు గాక. నువ్వు నా ఇంట్లోకి ప్రవేశించావు కానీ తీసుకువెళ్ళడానికి ఏమీ దొరకలేదు, అయినా సరే, నువ్వు ఎటువంటి ప్రయోజనం పొందకుండా నా ఇంటి నుండి వెళ్ళడం నాకు ఇష్టం లేదు.”

ఆయన లేచి, గదిలో వేరే వైపుకు వెళ్ళి, ఒక జగ్గు నిండా నీళ్లు తీసుకొని తిరిగి వచ్చారు. ఆయన ఆ దొంగ కళ్ళలోకి చూస్తూ, “వుజూ (శుద్ధి) చేసుకుని రెండు రకాతుల ప్రార్థన చెయ్యి. నువ్వు అలా చేస్తే, నువ్వు ఈ ఇంట్లోకి వచ్చినప్పుడు ఆశించిన దానికంటే గొప్ప నిధితో బయటకు వెళ్తావు,” అని అన్నారు.

మాలిక్ ప్రవర్తనకు మరియు మాటలకు ఎంతగానో కదిలిపోయిన ఆ దొంగ, “అవును, ఇది నిజంగా చాలా గొప్ప అవకాశం,” అని అన్నాడు.

వుజూ చేసుకుని రెండు రకాతుల ప్రార్థన పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఆ దొంగ, “ఓ మాలిక్, నేను మరో రెండు రకాతుల ప్రార్థన చేయాలనుకుంటున్నాను, కాబట్టి నేను ఇంకా సేపు ఇక్కడే ఉండవచ్చా?” అని అడిగాడు.

దానికి మాలిక్, “అల్లాహ్ నీకు ఎంత ప్రార్థన విధించారో, అంత వరకు నువ్వు ఇక్కడే ఉండు,” అని అన్నారు.

ఆ దొంగ ఆ రాత్రంతా మాలిక్ ఇంట్లోనే గడిపాడు. ఉదయం వరకు ప్రార్థన చేస్తూనే ఉన్నాడు. అప్పుడు మాలిక్, “ఇక వెళ్ళు, మంచి మార్గంలో నడువు,” అని అన్నారు.

కానీ వెళ్ళడానికి బదులుగా, ఆ దొంగ, “నేను ఈ రోజు ఉపవాసం (రోజా) ఉండాలని నిశ్చయించుకున్నాను, కాబట్టి ఈ రోజు మీతో పాటు ఇక్కడే ఉండవచ్చా?” అని అడిగాడు.

“నీకు ఇష్టమైనంత కాలం ఉండు,” అని మాలిక్ అన్నారు.

ఆ దొంగ కొన్ని రోజుల పాటు అక్కడే ఉండిపోయాడు. ప్రతి రోజూ రాత్రి వేళ ప్రార్థనలు చేస్తూ, పగలు అంతా ఉపవాసం ఉండేవాడు. చివరికి అతను వెళ్ళడానికి నిర్ణయించుకున్నప్పుడు, ఆ దొంగ ఇలా అన్నాడు, “ఓ మాలిక్, నా పాపాలకు మరియు నా గత జీవన విధానానికి నేను పశ్చాత్తాప పడాలని గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నాను.”

మాలిక్, “నిజమే, అది అల్లాహ్ చేతుల్లో ఉంది,” అని బదులిచ్చారు.

ఆ వ్యక్తి తన పద్ధతులను మార్చుకొని, అల్లాహ్ పట్ల విధేయత మరియు ధర్మబద్ధమైన జీవితాన్ని గడపడం ప్రారంభించాడు. కొంతకాలం తర్వాత, అతనికి తెలిసిన మరో దొంగ అతనికి ఎదురయ్యాడు. [అతని స్నేహితుడు] అతనితో, “నీకు నీ నిధి దొరికిందా?” అని అడిగాడు.

అందుకతను ఇలా అన్నాడు, “నా సోదరుడా, నాకు దొరికింది మాలిక్ బిన్ దినార్. నేను ఆయన దగ్గర దొంగలించడానికి వెళ్ళాను, కానీ ఆయనే నా మనసును దోచుకున్నారు. నేను నిజంగా అల్లాహ్ ముందు పశ్చాత్తాప పడ్డాను, మరియు ఆయన విధేయులైన, ప్రేమించే భక్తులు సాధించినది నేను సాధించే వరకు, నేను ఆయన [కరుణ మరియు క్షమాభిక్ష] ద్వారం దగ్గరే ఉంటాను.”

[అల్-మవాఇద్ వల్-మజాలిస్: 85]

రమదాన్‌లో విస్మరించబడిన సున్నతులు – ఇమామ్ అల్-అల్బానీ

రచయిత: ఇమామ్ ముహమ్మద్ నాసిరుద్దీన్ అల్-అల్బానీ (రహిమహుల్లాహ్).
మూలం: ‘సిల్సిలతుల్-హుదా వన్-నూర్’ క్యాసెట్ సెట్, (టేప్ నం. 590)
ఇంగ్లీష్ అనువాదం: దావూద్ బుర్ బాంక్ (రహిమహుల్లాహ్)
తెలుగు అనువాదం: teluguislam.net

You can watch video and read the English translation of this at the following link:
https://abdurrahman.org/?p=9091

షేక్ అల్-అల్బానీ (రహిమహుల్లాహ్) ఇలా అన్నారు:

“అల్లాహ్, అత్యున్నతుడు మరియు మహోన్నతుడు, పవిత్ర ఖురాన్‌లో ఇలా సెలవిచ్చాడు:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ

ఓ విశ్వసించినవారలారా! ఉపవాసాలుండటం మీపై విధిగా నిర్ణయించబడింది – మీ పూర్వీకులపై కూడా ఇదే విధంగా ఉపవాసం విధించబడింది. దీనివల్ల మీలో భయభక్తులు పెంపొందే అవకాశం ఉంది. [సూరా అల్-బఖరా (2): 183]

ఈ ఆయత్ (వచనం)లో, ఇక్కడ ఉన్నవారందరికీ తెలిసినట్లుగానే, అల్లాహ్ ముహమ్మద్ ( ﷺ ) గారి ఉమ్మత్‌కు తెలియజేస్తున్నాడు, పూర్వపు జాతులపై ఉపవాసాన్ని విధిగా చేసినట్లే, వీరిపై కూడా ఉపవాసాన్ని విధిగా (ఫర్జ్) చేశాడు. ఈ విషయం ఈ ఆయత్‌ను చదివే ముస్లింలందరికీ బాగా తెలుసు మరియు దాని అర్థం స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. కానీ నేను మాట్లాడాలనుకుంటున్నది వేరే విషయం, సాధారణ ప్రజలలో చాలా తక్కువ మంది మాత్రమే గమనించే విషయం – అది ఈ ఆయత్ చివరలో ఉన్న అల్లాహ్ మాట:

لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’

సాధారణంగా అల్లాహ్ తన విశ్వాసులైన దాసులను ఏదైనా ఆదేశించినప్పుడు లేదా ఏదైనా చట్టాన్ని విధిగా చేసినప్పుడు, దాని వెనుక ఉన్న వివేకాన్ని(wisdom) వివరించకుండా కేవలం ఆజ్ఞను మాత్రమే ప్రస్తావిస్తాడు. ఎందుకంటే అల్లాహ్ తన దాసులపై విధులను ఉంచడం వెనుక ఉన్న సాధారణ వివేకం ఏమిటంటే, ఆయన వారిని పరీక్షించడమే. తద్వారా ఎవరు ఆయనకు విధేయులై ఉంటారో మరియు ఎవరు అవిధేయులవుతారో స్పష్టమవుతుంది.

అయితే ఈ ఆయత్‌లో, పవిత్ర ఖురాన్‌లో తరచుగా కనిపించని ఒక విషయాన్ని ఆయన ప్రస్తావించారు, అదేమిటంటే ఆయన ఉపవాసం ఉండమని ఆజ్ఞాపించడానికి గల కారణాన్ని ఇలా పేర్కొన్నారు:

لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’

కాబట్టి విశ్వాసుల ఉపవాసం వెనుక ఉన్న వివేకం కేవలం వారు ఆనందదాయకమైన మరియు అనుమతించబడిన మంచి వస్తువులకు దూరంగా ఉండటం మాత్రమే కాదు – ఉపవాసం ఉన్నవారికి ఇది తప్పనిసరి అయినప్పటికీ – ఈ ఉపవాసం ద్వారా ఆశించినది మరియు ఉద్దేశించినది ఇది మాత్రమే కాదు. అల్లాహ్, ఉపవాసం ఉండాలన్న తన ఆజ్ఞను ఇలా ముగించాడు:

لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
.. తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.

దీని అర్థం: ఉపవాసాన్ని విధించడం వెనుక ఉన్న వివేకం ఏమిటంటే, ముస్లిం ఈ ఉపవాస మాసంలో అల్లాహ్ పట్ల తన విధేయతను పెంచుకోవాలి మరియు ఇంతకు ముందు కంటే ఎక్కువ విధేయుడిగా మారాలి.

అలాగే ప్రవక్త ( ﷺ ) ఈ దైవిక వివేకాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేశారు. సహీహ్ అల్-బుఖారీ (నం. 1903)లో నివేదించబడినట్లుగా, ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు:

مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ فِي أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ

“ఎవరైతే అసత్యపు మాటలను మరియు చేతలను విడిచిపెట్టరో, వారు తమ ఆహార పానీయాలను మానేయడం వల్ల అల్లాహ్‌కు ఎటువంటి అవసరం లేదు.”

దీని అర్థం: అల్లాహ్ ఉపవాసాన్ని విధిగా చేయడం ద్వారా – అంటే మీకు తెలిసిన నిర్ణీత సమయం వరకు ఆగి ఉండటం ద్వారా – కేవలం ఆహారం మరియు పానీయాలకు దూరంగా ఉండటాన్ని మాత్రమే ఉద్దేశించలేదు. బదులుగా, అల్లాహ్ పాపాలు మరియు అవిధేయతకు సంబంధించిన నిషేధించిన విషయాల నుండి కూడా వారు దూరంగా ఉండాలి; అందులో అసత్యపు మాటలు మరియు చేతలు కూడా ఉన్నాయి.

కాబట్టి ప్రవక్త ( ﷺ ) ఈ ఆయత్‌ను నొక్కి చెబుతున్నారు:

لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
‘…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’

అంటే, మీరు అల్లాహ్‌కు దగ్గరవ్వడానికి ఒక ఆరాధనగా, ఆహారం మరియు పానీయాలకు దూరంగా ఉండటంతో పాటు, చాడీలు చెప్పడం, ఇతరులకు హాని కలిగించేలా మాటలు మోయడం, తప్పుడు సాక్ష్యం ఇవ్వడం, అబద్ధాలు చెప్పడం వంటి నిషేధించబడిన చర్యలకు కూడా దూరంగా ఉండాలి.

కాబట్టి ముస్లింలందరూ తెలుసుకోవలసిన విషయం ఏమిటంటే, ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే చర్యలు కేవలం భౌతిక చర్యలు (తినడం, తాగడం మరియు లైంగిక కలయిక) మాత్రమే కాదు. ఉపవాసం అంటే కేవలం వీటిని ఆపడం మాత్రమే కాదు. అందువల్ల కొంతమంది పండితులు ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే విషయాలను రెండు రకాలుగా విభజించారు. ఈ శుభ సమయంలో నేను చెప్పదలచుకున్నది ఇదే.

ముఖ్యంగా రమదాన్ సమయంలో ఖుత్బాలు ఇచ్చేవారు మరియు ప్రజలకు ఉపదేశించేవారు, ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే విషయాల గురించి మాట్లాడేటప్పుడు, వారు కేవలం భౌతిక విషయాలైన తినడం, తాగడం గురించి మాత్రమే మాట్లాడుతున్నారు. కానీ ముస్లింలకు సలహా ఇచ్చేవారిగా వారు చేయవలసినది ఏమిటంటే, ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే రెండవ రకమైన విషయాలపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాలి. ఎందుకంటే ప్రజలు ఉపవాసం అంటే కేవలం భౌతిక విషయాలకు దూరంగా ఉండటమే అని అలవాటు పడిపోయారు. కానీ ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే మరో వర్గం ఉంది, దానిని మనం ‘భౌతికేతర విషయాలు’ (non-material things) అని పిలవవచ్చు.

మీరు ఇప్పుడే ప్రవక్త ( ﷺ ) గారి మాట విన్నారు: “ఎవరైతే అసత్యపు మాటలను మరియు చేతలను విడిచిపెట్టరో, వారు తమ ఆహార పానీయాలను మానేయడం వల్ల అల్లాహ్‌కు ఎటువంటి అవసరం లేదు.”

కాబట్టి ప్రతి ఉపవాసకుడు తనను తాను పరీక్షించుకోవాలి: అతను కేవలం భౌతిక విషయాలకు దూరంగా ఉంటున్నాడా లేక భౌతికేతర విషయాలకు కూడా దూరంగా ఉంటున్నాడా? అంటే: పవిత్ర రమదాన్ మాసం వచ్చినప్పుడు అతను తన ప్రవర్తనను మరియు నడవడికను మెరుగుపరచుకున్నాడా? అదే జరిగితే, అతను ఆయత్ చివరిలో ఉన్న అల్లాహ్ మాటను నెరవేర్చినట్లవుతుంది:

لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’

కానీ ఎవరైతే తన ఉపవాసాన్ని కేవలం ఆహారం మరియు పానీయాలకు దూరంగా ఉండటానికే పరిమితం చేసుకుని, రమదాన్‌కు ముందు ఉన్న చెడు ప్రవర్తననే కొనసాగిస్తారో, అప్పుడు అది ఈ పవిత్ర మాస చట్టం వెనుక ఉన్న జ్ఞానం నుండి ఆశించిన మరియు కోరుకున్న ఉపవాసం కాదు. దీనినే మన ప్రభువు తన వాక్కులో సూచించాడు:

لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
‘…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’

అందువల్ల మేము మన ముస్లిం సోదరులకు సలహా ఇస్తున్నాము మరియు గుర్తుచేస్తున్నాము, వారు ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే ఈ రెండవ వర్గం (భౌతికేతర) విషయాలను గుర్తుంచుకోవాలి. ఉపదేశకులు మరియు ప్రజలకు సరైన మార్గం చూపేవారు దీని గురించి చాలా అరుదుగా మాట్లాడతారు, ఇక సాధారణ ప్రజల గురించి చెప్పనక్కర్లేదు, వారికి ఈ భౌతికేతర విషయాల గురించి అసలు అవగాహన లేదు.

ఈ సమావేశంలో ఉన్న సోదరులకు నేను గుర్తుచేయాలనుకున్నది ఇదే, అల్లాహ్ చిత్తమైతే, ఇది ఈ పవిత్ర మాసంలో వారి ఆరాధనలను పెంచడానికి మరియు అల్లాహ్‌కు దగ్గరవ్వడానికి ఒక కారణంగా మారుతుందని ఆశిస్తున్నాను. అల్లాహ్ మనందరికీ ఈ మాసం యొక్క హక్కును నెరవేర్చే భాగ్యాన్ని ప్రసాదించుగాక, అదేమిటంటే ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే భౌతిక మరియు భౌతికేతర విషయాలన్నింటికీ దూరంగా ఉండటం.

దీనికి అదనంగా, సాధారణ ముస్లింలే కాకుండా, జ్ఞానం ఉన్నవారు కూడా విస్మరించిన కొన్ని విషయాల పట్ల మీరు శ్రద్ధ వహిస్తారని నేను ఆశిస్తున్నాను.

ఒక హదీసు ఉంది, ఇది మరొక హదీసు కారణంగా తరచుగా విస్మరించబడుతుంది, ఎందుకంటే చాలా మంది ప్రజలు ఆచరణలో ఆ రెండింటినీ సమన్వయం చేసుకోలేకపోతున్నారు. ఆ హదీసు ప్రవక్త (ﷺ) గారి ఈ మాట: “నా ఉమ్మత్ (సమాజం) ప్రజలు ఇఫ్తార్ (ఉపవాసం విరమించడం) చేయడంలో త్వరపడినంత కాలం మరియు సహర్ (తెల్లవారుజామున భోజనం) చేయడంలో ఆలస్యం చేసినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.”

ఇక్కడ రెండు విషయాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి, మరియు అవి చాలా మంది ప్రజలచే విస్మరించబడుతున్నాయి:

  1. ఇఫ్తార్ చేయడంలో త్వరపడటం.
  2. సహర్ (ముందస్తు భోజనం) చేయడంలో ఆలస్యం చేయడం.

మొదటి విషయం (ఇఫ్తార్‌లో త్వరపడటం) విస్మరించడానికి కారణం, కొంతమంది దృష్టిలో ఇది మరొక హదీసుకు విరుద్ధంగా కనిపిస్తుంది, అదేమిటంటే: “నా ఉమ్మత్ ప్రజలు మగ్రిబ్ నమాజ్ చదవడంలో త్వరపడినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.”

ఇక్కడ మనకు రెండు విషయాలలో త్వరపడమని రెండు ఆజ్ఞలు ఉన్నాయి. కాబట్టి ఆ రెండింటినీ ఒకేసారి త్వరగా చేయడం సాధ్యం కాదని కొందరికి అనిపిస్తుంది.

కానీ ఇఫ్తార్ త్వరగా చేయడం మరియు మగ్రిబ్ నమాజ్ త్వరగా చేయడం మధ్య సమన్వయం చాలా సులభం. దీనిని మన ప్రవక్త ( ﷺ ) తన చర్య మరియు ఆచరణ ద్వారా స్పష్టంగా చూపించారు. ఆయన ( ﷺ ) మూడు ఖర్జూరాలతో ఉపవాసం విరమించేవారు. ఆయన మూడు ఖర్జూరాలు తినేవారు. ఆ తర్వాత ఆయన మగ్రిబ్ నమాజ్ చేసేవారు, ఆ తర్వాత రాత్రి భోజనం అవసరమైతే తినేవారు.

కానీ ఈ రోజు మనం రెండు తప్పులు చేస్తున్నాము:

(i) మొదటగా మనం ‘అజాన్’ను దాని నిర్ణీత సమయం నుండి ఆలస్యం చేస్తున్నాము. ఈ ఆలస్యం తర్వాత మరో ఆలస్యం వస్తుంది, అదేమిటంటే మనం భోజనం కోసం కూర్చుంటాము – మసీదులో మగ్రిబ్ నమాజ్ పట్ల ఆసక్తి చూపే కొద్దిమంది తప్ప. కానీ ఎక్కువ మంది ప్రజలు అజాన్ వినిపించే వరకు వేచి ఉండి, ఆ తర్వాత కేవలం ఉపవాసం విరమించడం కాకుండా, రాత్రి భోజనం చేస్తున్నట్లుగా తినడానికి కూర్చుంటారు.

ఈ రోజుల్లో చాలా ఇస్లామిక్ దేశాలలో – కేవలం జోర్డాన్‌లోనే కాదు, నేను పరిశోధన ద్వారా తెలుసుకున్న దాని ప్రకారం – మగ్రిబ్ అజాన్ సమయం అయిన తర్వాత కూడా ఆలస్యంగా ఇవ్వబడుతోంది. దీనికి కారణం మనం ఇస్లామిక్ నిబంధనలను పాటించడం మానేసి, ఖగోళ గణనలపై (astronomical calculations) ఆధారపడటమే. మనం టైమ్‌టేబుల్‌పై ఆధారపడుతున్నాము.

కానీ ఈ టైమ్ టేబుల్స్ భూమిని ఒక చదునుగా ఉండే తలం (flat plane)గా పరిగణించి చేసే గణనలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. వాస్తవానికి భూమి, ముఖ్యంగా మన ప్రాంతంలో, లోయలు మరియు పర్వతాలతో ఎత్తుపల్లాలను కలిగి ఉంటుంది. కాబట్టి సముద్ర తీరం, మైదానాలు మరియు పర్వతాలకు ఒకే సమయం ఇవ్వడం సరైనది కాదు. కాదు, భూమిలోని ప్రతి భాగానికి దాని స్వంత సమయం ఉంటుంది. కాబట్టి ఎవరైతే తన నివాస స్థలంలో, తన నగరంలో లేదా గ్రామంలో, తన కళ్లతో సూర్యుడు అస్తమించడాన్ని చూడగలుగుతారో, సూర్యుడు అస్తమించిన వెంటనే, అదే మనం త్వరపడాల్సిన సమయం. ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “ప్రజలు ఇఫ్తార్ చేయడంలో త్వరపడినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.” ప్రవక్త ( ﷺ ) ఈ సున్నతును బోధించడం ద్వారా మరియు ఆచరించడం ద్వారా దీనిని అమలు చేయడానికి జాగ్రత్త తీసుకున్నారు.

ఆయన బోధన గురించి చెప్పాలంటే, సహీహ్ అల్-బుఖారీ (నం. 1954)లో నివేదించబడిన హదీసులో ఆయన ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “రాత్రి ఈ వైపు నుండి కనిపిస్తే,” (అని తూర్పు వైపు చూపించారు), “మరియు పగలు ఇక్కడి నుండి వెళ్లిపోతే,” (అని పడమర వైపు చూపించారు), “మరియు సూర్యుడు అస్తమిస్తే, అప్పుడు ఉపవాసకుడు ఉపవాసం విరమించినట్లే.”

‘ఉపవాసకుడు ఉపవాసం విరమించినట్లే’ అంటే అర్థం ఏమిటి? అంటే అతను ఉపవాసం విరమించాలనే నిబంధనలోకి ప్రవేశించాడని అర్థం. ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు కూడా ప్రవక్త ( ﷺ ) దీనిని అమలు చేసేవారు.

సహీహ్ అల్-బుఖారీ (నం. 1955)లో నివేదించబడినట్లుగా, ప్రవక్త ( ﷺ ) తన సహచరులలో ఒకరిని ఇఫ్తార్ సిద్ధం చేయమని ఆదేశించారు. అప్పుడు అతను, ‘ఓ అల్లాహ్ ప్రవక్త, ఇంకా పగలు ఉంది కదా’ అని సమాధానమిచ్చాడు. అంటే: సూర్యకాంతి ఇంకా పడమరలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది, సూర్యుడు అస్తమించినప్పటికీ. ప్రవక్త ( ﷺ ) అతని మాటకు స్పందించలేదు, బదులుగా ఇఫ్తార్ సిద్ధం చేయమని మళ్లీ ఆదేశించారు. హదీసు ఉల్లేఖించిన వ్యక్తి ఇలా అన్నాడు, “మేము మా ముందు పగటి వెలుతురును చూడగలిగాము,” అంటే: మేము ఇఫ్తార్ చేసినప్పుడు సూర్యకాంతి ఉంది. “మాలో ఎవరైనా ఒంటె ఎెక్కి ఉంటే అతను సూర్యుడిని చూసి ఉండేవాడు.” ఇక్కడి నుండి చూస్తే సూర్యుడు అస్తమించాడు, అందుకని ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇఫ్తార్ సిద్ధం చేయమని ఆదేశించారు – ఎందుకు? మంచి విషయంలో త్వరపడటానికి. “నా ఉమ్మత్ ప్రజలు ఇఫ్తార్ చేయడంలో త్వరపడినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.”

కాబట్టి ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఇఫ్తార్‌ను త్వరగా చేయాలి, అది కూడా కొన్ని ఖర్జూరాలతో. ఆ తర్వాత మనం నమాజ్ చేయడానికి త్వరపడాలి. ఆ తర్వాత ప్రజలు కూర్చుని తమకు అవసరమైనంత తినవచ్చు.

ప్రవక్త ( ﷺ ) త్వరగా చేయమని ఆదేశించిన రెండు విషయాలను (ఇఫ్తార్ త్వరగా చేయడం మరియు మగ్రిబ్ నమాజ్ త్వరగా చేయడం) ఎలా సమన్వయం చేసుకోవాలో నేను మీకు గుర్తుచేయాలనుకున్న మొదటి విషయం ఇది. ఇఫ్తార్ కొన్ని ఖర్జూరాలతో చేయాలి, అవి లేకపోతే కొన్ని నీటి గుక్కలతో చేయాలి. ఆ తర్వాత మసీదులో సామూహికంగా నమాజ్ చేయాలి.

నేను మీకు గుర్తుచేయాలనుకున్న రెండవ విషయం మునుపటి హదీసులో ఉంది: “మరియు వారు సహర్ (ముందస్తు భోజనం) ఆలస్యం చేస్తారు”. అంటే: ఇక్కడ ఇఫ్తార్‌కు వ్యతిరేకమైనది అవసరం. ఆయన ( ﷺ ) ఇఫ్తార్‌లో త్వరపడమని ఆదేశించారు. కానీ సహర్ విషయంలో, దానిని ఆలస్యం చేయాలి.

కానీ ఈ రోజు జరుగుతున్నది దీనికి పూర్తిగా విరుద్ధం. చాలా మంది ఫజర్ సమయానికి ఒక గంట ముందే సహర్ తినేస్తున్నారు. ఇది తగదు. ఇది ప్రవక్త ( ﷺ ) చూపిన సున్నత్‌కు మరియు ఆయన ఆచరణకు విరుద్ధం. ప్రవక్త ( ﷺ ) గారి సహచరులు సహర్‌ను ఎంత ఆలస్యం చేసేవారంటే, వారిలో ఒకరు అజాన్ వినడానికి దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ ఇంకా తింటూనే ఉండేవారు, ఎందుకంటే వారు సహర్‌ను అంత ఆలస్యం చేశారు.

వాస్తవానికి ప్రవక్త ( ﷺ ) నుండి ఒక సహీహ్ హదీసు ఉంది, ఇది ఇస్లాం అందించే సౌలభ్యాన్ని చూపిస్తుంది. ముస్లింలు దీని గురించి గర్వపడాలి, ముఖ్యంగా ఉపవాసం విషయంలో. అల్లాహ్ ఉపవాసానికి సంబంధించిన ఆయత్లను ఈ మాటతో ముగించాడు:

‘అల్లాహ్ మీకు సౌలభ్యాన్ని కోరుకుంటాడు, మిమ్మల్ని కష్టపెట్టాలని అనుకోడు.’

ఈ సౌలభ్యంలో భాగమే ఆయన ( ﷺ ) మాట: “మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర (ఆహారం/నీరు) ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”

మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు… పాత్ర చేతిలో ఉంటే“: ఆ పాత్రలో పాలు, నీరు లేదా సహర్ కోసం తీసుకునే ఏదైనా ఆహారం ఉండవచ్చు. అతను అజాన్ విన్నప్పుడు, ‘అజాన్ వినిపించింది కాబట్టి ఇప్పుడు ఆహారం నిషిద్ధం’ అని అనుకోకూడదు. ఎవరైతే కడుపు నిండా తిన్నారో, వారికి ఇక తినడానికి అనుమతి లేదు. కానీ ఎవరైతే ఇంకా అవసరమైనంత తినలేదో, తాగలేదో, వారికి ప్రవక్త ( ﷺ ) దానిని అనుమతించారు. ఆయన స్పష్టమైన అరబిక్ భాషలో ఇలా అన్నారు: “మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”

ఇక్కడ అజాన్ అంటే ‘రెండవ అజాన్’. ఇది మొదటి అజాన్ కాదు, దానిని తప్పుగా ‘ఇమ్సాక్ అజాన్’ (ఆగిపోవడానికి అజాన్) అని పిలుస్తారు. మొదటి అజాన్‌ను ‘ఇమ్సాక్ అజాన్’ అని పిలవడానికి ఎటువంటి ఆధారం లేదని మనం తెలుసుకోవాలి. రెండవ అజాన్ సమయంలోనే మనం తినడం ఆపివేయాలి, ఇది ఖురాన్‌లో స్పష్టంగా ఉంది:

‘మరియు ఉషోదయం అనే తెల్లని దారం, రాత్రి అనే నల్లని దారం నుండి మీకు స్పష్టంగా కనిపించే వరకు తినండి మరియు తాగండి.’

కాబట్టి ఫజర్ నమాజ్ సమయం ప్రారంభమైనప్పుడు తినడం నిషిద్ధం అవుతుంది. ఈ రెండింటి మధ్య ఎటువంటి విరామం లేదు. ఫజర్ సమయానికి పావు గంట ముందు, లేదా తక్కువ లేదా ఎక్కువ సమయం ముందు ఆహార పానీయాలు ఆపేయడం (ఇమ్సాక్) అనేది లేదు. అసలు లేదు.

ఎందుకంటే నిజమైన ఉషోదయం (True Dawn) కనిపించినప్పుడు నమాజ్ సమయం అవుతుంది, మరియు అదే సమయంలో ఉపవాసకుడికి ఆహారం నిషిద్ధం అవుతుంది. కాబట్టి ఈ రెండు విషయాల మధ్య ఎటువంటి ఎడబాటు లేదు.

అందువల్ల సహీహ్ అల్-బుఖారీ మరియు ముస్లింలలో అబ్దుల్లా ఇబ్న్ ఉమర్ ఇబ్న్ అల్-ఖత్తాబ్ (రదియల్లాహు అన్హు) నుండి ఒక హదీసు ఉంది, ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “బిలాల్ ఇచ్చే అజాన్ మిమ్మల్ని మోసగించకూడదు…” అంటే మొదటి అజాన్, “…ఎందుకంటే నిద్రపోతున్న వారిని లేపడానికి మరియు సహర్ తినాలనుకునే వారు తినడానికి అతను అజాన్ ఇస్తాడు. కాబట్టి ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్ అజాన్ ఇచ్చే వరకు తినండి మరియు తాగండి.”

ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్, అతని పేరు ‘అమ్ర్’, అతను అంధుడు. అతని గురించే అల్లాహ్ యొక్క ఈ వాక్కు వచ్చింది:
‘అతను ముఖం చిట్లించుకుని పక్కకు తిప్పుకున్నాడు, ఒక అంధుడు అతని వద్దకు వచ్చినప్పుడు…’ (సూరా అబస).

అతను (ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్) రెండవ అజాన్ ఇచ్చేవారు, ఆ అజాన్ అంటే తినడం నిషిద్ధం అని మరియు ఫజర్ నమాజ్ సమయం అయిందని అర్థం.

అతను అంధుడై ఉండి అజాన్ ఎలా ఇచ్చేవారు? ఇది సహజంగా వచ్చే ప్రశ్న. అమ్ర్ ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్ మసీదు పైకప్పు ఎక్కేవారు, కానీ అతనికి ఉషోదయం కనిపించేది కాదు. కాబట్టి దారిన పోయే వారు ఉషోదయాన్ని చూసే వరకు అతను వేచి ఉండేవారు. ఎవరైనా ఉషోదయం కనిపించిందని, వెలుతురు వ్యాపించిందని చూసినప్పుడు, వారు అతనితో “తెల్లవారింది, తెల్లవారింది” (It is morning) అని చెప్పేవారు. అప్పుడు అతను అజాన్ ఇచ్చేవారు.

కాబట్టి ఇక్కడ మీరు గమనించవలసిన విషయం ఏమిటంటే, అమ్ర ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్ అజాన్ ఫజర్ వచ్చిన తర్వాతే, మరియు ప్రజలు వీధుల్లో నడుస్తూ చూసిన తర్వాతే ఉండేది. “తెల్లవారింది, తెల్లవారింది” అని చెప్పినప్పుడు, అతను అజాన్ ఇచ్చేవారు.

కాబట్టి ఈ విషయంలో వెసులుబాటు ఉంది. ముఅజ్జిన్ ప్రజలు “తెల్లవారింది” అని చెప్పే వరకు అజాన్ ఇవ్వడంలో ఆలస్యం చేయవచ్చు. అప్పుడు అల్లాహ్ ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు:
“మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”

కాబట్టి అల్లాహ్, ఉపవాసానికి సంబంధించిన ఆ ఆయత్ల చివరలో చెప్పిన మాట సత్యం:

‘అల్లాహ్ మీకు సౌలభ్యాన్ని కోరుకుంటాడు, మిమ్మల్ని కష్టపెట్టాలని అనుకోడు.’

మరియు ‘…మీరు ఆ దినాల లెక్కను పూర్తి చేయాలని మరియు మీకు మార్గదర్శకత్వం చేసినందుకు అల్లాహ్ గొప్పతనాన్ని (తక్బీర్) చాటాలని మరియు మీరు కృతజ్ఞులై ఉండాలని.’

కాబట్టి విమర్శించదగిన మరియు ఈ సున్నత్‌కు విరుద్ధమైన ఫిఖ్ (అవగాహన) ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తి ఇలా అనడం: “ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు అతని నోటిలో కొంత ఆహారం ఉంటే, అతను దానిని ఉమ్మివేయాలి.” ఇది అతి కఠినత్వం, మరియు మతంలో హద్దులు మీరడం (ghuluww). సృష్టికర్త అయిన ప్రభువు మన మతంలో హద్దులు మీరకూడదని తన గ్రంథంలో మరియు తన ప్రవక్త ( ﷺ ) సున్నత్ ద్వారా హెచ్చరించాడు. పవిత్ర ఖురాన్‌లో ఆయన ఇలా అన్నాడు:

يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَلَا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ
ఓ గ్రంథ ప్రజలారా! మీ మతంలో హద్దులు మీరకండి మరియు అల్లాహ్ గురించి సత్యం తప్ప మరేదీ చెప్పకండి.’

మరియు మన ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు:
“మతంలో హద్దులు మీరడం (ghuluww) పట్ల జాగ్రత్త వహించండి. ఎందుకంటే మీకు ముందున్న వారు తమ మతంలో హద్దులు మీరడం వల్లే నాశనమయ్యారు.”

కాబట్టి అల్లాహ్ ప్రవక్త ( ﷺ ) మనకు స్పష్టం చేశారు, సహర్ చేసే వ్యక్తికి కొంత వెసులుబాటు మరియు సౌలభ్యం ఉంది. ఎంతగా అంటే ఆయన ఇలా అన్నారు: “మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”

కాబట్టి అజాన్ విన్నప్పుడు నోటిలో ఆహారం ఉంటే దానిని నేలమీద ఉమ్మివేయాలని చెప్పడం అల్లాహ్ మరియు ప్రవక్త పట్ల వ్యతిరేకత అవుతుంది. ఇది సున్నత్‌కు విరుద్ధం మరియు ప్రవక్త ( ﷺ ) స్పష్టమైన ఆజ్ఞకు విరుద్ధం.

నన్ను చాలా సార్లు ఈ ప్రశ్న అడిగారు, కాబట్టి నేను ముందుగానే సమాధానం ఇస్తున్నాను. ఈ హదీసు సున్నత్‌కు సంబంధించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ పుస్తకాలలో ఉంది. వాటిలో ఒకటి ‘సునన్ అబూ దావూద్’, ఇది బాగా తెలిసిన ఆరు పుస్తకాలలో మూడవది. (మొదటిది సహీహ్ అల్-బుఖారీ, రెండవది సహీహ్ ముస్లిం, మూడవది సునన్ అబూ దావూద్).

ఈ హదీసు అందులో ఉంది, అలాగే అబూ అబ్దుల్లా అల్-హాకిమ్ తన ‘ముస్తద్రక్’లో మరియు ఇమామ్ అహ్మద్ ఇబ్న్ హంబల్ (రహిమహుల్లా) తన గొప్ప పుస్తకం ‘ముస్నద్’లో దీనిని నివేదించారు.

కాబట్టి ఈ హదీసు వింతైనది కాదు, ఇది బాగా తెలిసిన హదీసు మరియు ప్రామాణికమైన గొలుసు (chain of narration)తో మునుపటి ఇమామ్‌ల ద్వారా నివేదించబడింది.

చివరగా, నేను ఈ ప్రసంగాన్ని ముగిస్తున్నాను. బహుశా మీకు కొన్ని ప్రశ్నలు ఉండవచ్చు, అల్లాహ్ చిత్తమైతే మేము సమాధానం ఇస్తాము. నేను ప్రవక్త ( ﷺ ) గారి ఈ మాటతో ముగిస్తాను: “అల్లాహ్ తన విధులను నెరవేర్చడాన్ని ఎంతగా ప్రేమిస్తాడో, తన వెసులుబాటులను (allowances) ఆచరించడాన్ని కూడా అంతే ప్రేమిస్తాడు,” మరియు ఒక ఉల్లేఖనలో, “ఆయనకు అవిధేయత చూపడాన్ని ఎంతగా ద్వేషిస్తాడో (అంతగా).”

అందువల్ల ముస్లిం తప్పుడు భక్తిని ప్రదర్శించకూడదు మరియు ప్రవక్త ( ﷺ ) మనల్ని ప్రోత్సహించిన మరియు స్పష్టం చేసిన విషయాలలో ఆయనను పాటించకుండా ఉండకూడదు.

చెప్పిన ఈ విషయాలు సరిపోతాయి, మరియు సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్‌కే స్తుతులన్నీ.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44815

రమదాన్ (Main Page):
https://teluguislam.net/five-pillars/ramadhan-telugu-islam/

PS: అనువాదంలో ఏమైనా తప్పులు గమనిస్తే, teluguislam.net@gmail.com కు సంప్రదించండి, బారకల్లాహు ఫీకుం

రంజాన్‌కు స్వాగతం – షేక్ అబ్దుర్రజాక్ అల్ బద్ర్

Welcoming Ramadhān – Shaykh ‘Abdurrazzāq al Badr [Video|Ar-En subtitles]
https://youtu.be/vwa5NHcesZQ [14 min]

అల్లాహ్ పేరుతో, అత్యంత దయామయుడు, కరుణామయుడు. సర్వ లోకాలకు ప్రభువైన అల్లాహ్‌కే సకల ప్రశంసలు మరియు కృతజ్ఞతలు. ఆరాధనకు అర్హులైన వారు అల్లాహ్ తప్ప ఎవరూ లేరని, ఆయనకు ఎటువంటి భాగస్వాములు లేరని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను. ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఆయన దాసుడు మరియు ప్రవక్త అని, అలాగే ఆయన కుటుంబం మరియు సహచరులందరిపై శాంతి కలుగుగాక అని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను.

اللَّهُمَّ لَا عِلْمَ لَنَا إِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا، اللَّهُمَّ عَلِّمْنَا مَا يَنْفَعُنَا، وَانْفَعْنَا بِمَا عَلَّمْتَنَا، وَزِدْنَا عِلْماً، وَأَصْلِحْ لَنَا شَأْنَنَا كُلَّهُ، وَلَا تَكِلْنَا إِلَى أَنْفُسِنَا طَرْفَةَ عَيْنٍ

(అల్లాహుమ్మ లా ఇల్మ లనా ఇల్లా మా అల్లంతనా. అల్లాహుమ్మ అల్లిమ్నా మా యన్ఫఉనా, వన్ఫఅనా బిమా అల్లంతనా, వ జిద్నా ఇల్మన్, వ అస్లిహ్ లనా ష’ననా కుల్లహ్, వ లా తకిల్నా ఇలా అన్ఫుసినా తర్ఫత ఐన్).

ఓ అల్లాహ్, నువ్వు మాకు నేర్పించినది తప్ప మాకు వేరే జ్ఞానం లేదు. ఓ అల్లాహ్, మాకు ప్రయోజనం చేకూర్చే దానిని మాకు నేర్పించు, నువ్వు మాకు నేర్పించిన దాని ద్వారా మాకు లాభం చేకూర్చు, మా జ్ఞానాన్ని పెంపొందించు. మా వ్యవహారాలన్నింటినీ చక్కదిద్దు, కంటి రెప్పపాటు కాలం కూడా మమ్మల్ని మా మానాన వదిలేయకు.

గౌరవనీయ సోదరులారా, మనం ఒక పవిత్ర మాసం మరియు ఒక గొప్ప కాలం ముంగిట ఉన్నాము. దాని రోజులు సమీపిస్తున్నాయి, ఆ నెల తనతో పాటు గొప్ప పుణ్యాలు మరియు అపారమైన ఆశీర్వాదాలను తీసుకువస్తోంది. అందులో పాప క్షమాపణ, చెడు కర్మల ప్రాయశ్చిత్తం మరియు నరకాగ్ని నుండి విముక్తి ఉన్నాయి. కాబట్టి ప్రతి ముస్లిం ఈ మాసం కోసం సత్సంకల్పంతో, మంచి ప్రణాళికతో, ఉన్నత ఆశయాలతో, దృఢ సంకల్పంతో, చిత్తశుద్ధితో మరియు ఈ పవిత్ర మాసపు పగలు మరియు రాత్రులను సద్వినియోగం చేసుకోవడానికి కృషి మరియు శ్రద్ధతో సిద్ధంగా ఉండటం అవసరం. సుబ్హానల్లాహ్! ముస్లింలు దాని రాకతో ఒకరినొకరు అభినందించుకుంటున్నారే తప్ప, అది కొద్ది క్షణాలే ఉంటుందని, ఆ తర్వాత ఈ గొప్ప కాలానికి వీడ్కోలు పలుకుతామని గ్రహించడం లేదు. అది వచ్చినంత వేగంగానే వెళ్లిపోతుంది.

మనం గత రంజాన్‌ను పెద్దలు, యువకులు, పురుషులు మరియు స్త్రీలతో కలిసి జరుపుకున్నాము. అయితే మరణం వారికి మరియు ఈ నెలకు మధ్య అడ్డుగా వచ్చింది, వారిని ఈ నెల వరకు చేరుకోకుండా ఆపింది. దీనిని బట్టి, ఒక దాసుడు ఈ శుభ మాసాన్ని మరియు ఈ గొప్ప కాలాన్ని చేరుకోవడం గొప్ప అదృష్టంగా (విజయంగా) పరిగణించబడుతుంది.

మన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఈ నెల గొప్ప ప్రాముఖ్యత, ఉన్నత హోదా మరియు విశిష్ట స్థానం కారణంగా దీని రాక గురించి తన సహచరులకు శుభవార్త అందించేవారు. “ఇదిగో రంజాన్. ఇది మీ వద్దకు వచ్చింది.” అని ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అనేవారు.

“ఇదిగో రంజాన్. ఇది మీ వద్దకు వచ్చింది. స్వర్గపు ద్వారాలు తెరుచుకుంటాయి. నరకపు ద్వారాలు మూసివేయబడతాయి. మరియు షైతాన్లు సంకెళ్లతో బంధించబడతారు.”

[సునన్ అన్-నసాయి: 2106, సహీహ్ అత్-తర్గీబ్: 999 – షేక్ అల్-అల్బానీ: సహీహ్]

(يَا بَاغِيَ الْخَيْرِ أَقْبِلْ، وَيَا بَاغِيَ الشَّرِّ أَقْصِرْ، وَلِلَّهِ عُتَقَاءُ مِنَ النَّارِ، وَذَلكَ كُلُّ لَيْلَةٍ)
(యా బాగియల్-ఖైరి అఖ్బిల్, వ యా బాగియ అష్-షర్రి అక్సిర్, వ లిల్లాహి ఉతకాఉ మినన్-నార్, వ జాలిక కుల్ల లైల).

“మరియు ప్రతి రాత్రి ఒక పిలుపునిచ్చేవాడు (దూత) ఇలా ప్రకటిస్తాడు, ‘ఓ మంచిని కోరుకునేవాడా, ముందుకు రా! ఓ చెడును కోరుకునేవాడా, ఆగు! అల్లాహ్ నరకాగ్ని నుండి విముక్తి ప్రసాదించేవారు చాలా మంది ఉన్నారు – మరియు ఇది ప్రతి రాత్రి జరుగుతుంది.”

[సునన్ అత్-తిర్మిదీ: 682, సునన్ ఇబ్న్ మాజా: 1642, సహీహ్ అల్-జామి: 759 – షేక్ అల్-అల్బానీ: సహీహ్]

ఈ పవిత్ర మాసానికి ఉన్న ఈ గొప్ప సుగుణాలు, దీనిని చేరుకోవాలని, దీని ప్రజలలో ఒకరిగా ఉండాలని, దీని మంచితనం మరియు ఆశీర్వాదాలను పొందడంలో విజయం సాధించాలని హృదయాలలో కోరికను రేకెత్తిస్తాయి. ఈ నెల కోసం సన్నద్ధం కావడం అంటే, పైన పేర్కొన్నట్లుగా, సత్కార్యాలు మరియు ఆరాధనలు చేయడానికి, అల్లాహ్‌కు సామీప్యాన్ని పొందడానికి మరియు ఆత్మను దానిపై నిలబెట్టడానికి సత్సంకల్పం మరియు దృఢ నిశ్చయం కలిగి ఉండటం.

ఇక్కడ తెలుసుకోవలసిన ఆవశ్యకత ఏమిటంటే, ఇస్లాం యొక్క శత్రువులు ఈ నెల యొక్క ప్రాముఖ్యతను మరియు దాని గొప్ప స్థానాన్ని గ్రహించారు. అందుకే, ఈ నెల రాకముందే, ముస్లిం యువతను మరియు వారి పిల్లలను ఈ నెల సుగుణాల నుండి ఎలా దూరం చేయాలా అని వారు కుట్రలు మరియు ప్రణాళికలు రచిస్తారు. దీని కారణంగా, రంజాన్ కాని సమయాల్లో కనిపించని విధంగా వినోదం, సినిమాలు మరియు కాలక్షేపాలు ఈ సమయంలో విపరీతంగా పెరుగుతాయి. కొన్ని చోట్ల ప్రజలు వినోదం మరియు ఆటల సీజన్‌లోకి ప్రవేశించారేమో అనిపించేంతగా పరిస్థితి ఉంటుంది. చాలా మంది యువత దృష్టి ఈ వినోద సాధనాలు, ఆటలు మరియు రంజాన్ కంటే కొన్ని నెలల ముందే సిద్ధం చేయబడిన సినిమాల వైపు మళ్ళించబడుతుంది. తద్వారా యువత ఈ గొప్ప నెల యొక్క మంచితనాన్ని పొందకుండా కోల్పోవాలని వారి ఉద్దేశ్యం.

ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు,

(مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ)
(మన్ కామ రమదాన ఈమానన్ వహ్తిసాబన్ గుఫిర లహు మా తఖద్దమ మిన్ జంబిహి).

“ఎవరైతే రంజాన్ నెలలో విశ్వాసంతో మరియు ప్రతిఫలాన్ని ఆశిస్తూ రాత్రి పూట ప్రార్థన (తరావీహ్) చేస్తారో, వారి గత పాపాలన్నీ క్షమించబడతాయి.” [సహీహ్ అల్-బుఖారీ: 37, సహీహ్ ముస్లిం: 759]

ముస్లింలు ఈ క్షమాపణను పొందాలని ఇస్లాం ధర్మ శత్రువులు కోరుకోరు. వారు ముస్లింలు లైలతుల్-ఖద్ర్ (ఘనత గల రాత్రి) ని కూడా కోల్పోవాలని కోరుకుంటారు. అల్లాహ్ ఆ రాత్రి గొప్పతనాన్ని మరియు వ్యవహారాన్ని నొక్కిచెప్పాడు.

﴾وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ * لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِّنْ أَلْفِ شَهْرٍ﴿
(వ మా అద్రాక మా లైలతుల్-ఖద్ర్. లైలతుల్-ఖద్రి ఖైరున్ మిన్ అల్ఫి షహర్).
(మరియు ఘనత గల ఆ రాత్రి ఏమిటో నీకేమి తెలుసు? ఘనత గల ఆ రాత్రి వెయ్యి నెలల కంటే ఉత్తమమైనది). (అల్-ఖద్ర్: 2,3)

అంటే ఆ రాత్రిలో చేసే ఆరాధన వెయ్యి నెలలు (సుమారు 83 సంవత్సరాల 4 నెలలు) ఆరాధన చేయడం కంటే గొప్పది. వెయ్యి నెలలు అంటే, లైలతుల్-ఖద్ర్ కాకుండా ఎనభై సంవత్సరాల కంటే ఎక్కువ కాలం. లైలతుల్-ఖద్ర్ ఒక్కటే, అది లేకుండా గడిపే ఎనభై సంవత్సరాల కంటే ఉత్తమమైనది.

ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు,

(أَعْمَارُ أُمَّتِي مَا بَيْنَ السِّتِّينَ إِلَى السَّبْعِينَ)
(అ’మారు ఉమ్మతీ మా బైన అస్-సిత్తీన ఇల అస్-సబ్ఈన్).
నా ఉమ్మత్ (సమూహం) యొక్క ఆయుష్షు అరవై నుండి డెబ్బై సంవత్సరాల మధ్య ఉంటుంది.”
[సునన్ అత్-తిర్మిదీ: 3550, సిల్సిలా అస్-సహీహా: 757 – షేక్ అల్-అల్బానీ: సహీహ్]

దీని అర్థం; ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి ఉమ్మత్ యొక్క సగటు ఆయుష్షు కంటే ఒక్క రాత్రి (లైలతుల్ ఖద్ర్) ఉత్తమమైనది.

అయినప్పటికీ, కొంతమంది ముస్లింలు రంజాన్ రాత్రులను, చివరకి లైలతుల్-ఖద్ర్ అని భావించబడే రాత్రులను కూడా వృధాగా గడపడం మీరు చూస్తారు. వారికి దాని ప్రాముఖ్యత తెలియదు, దాని ఉన్నత స్థానాన్ని వారు అర్థం చేసుకోరు, మరియు దాని గొప్పతనాన్ని వారు అనుభవించలేరు. కాబట్టి వారు దానిని ఇతర సాధారణ రాత్రుల వలె గడుపుతారు. అల్లాహ్ సాక్షిగా, ఇది ఒక గొప్ప విపత్తు; కాదు, ఇది ఒక పెద్ద నష్టం (అదృష్టాన్ని కోల్పోవడం).

మన గౌరవనీయ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు:

(رَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ دَخَلَ عَلَيْهِ رَمَضَانُ ثُمَّ انْسَلَخَ قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لَهُ)
(రగిమ అన్ఫు రజులిన్ దఖల అలైహి రమదాలు సుమ్మ ఇన్సలఖ ఖబ్ల అన్ యుగ్ఫర లహ్).

“ఎవరి వద్దకు రంజాన్ నెల వచ్చి, అతనికి క్షమాపణ లభించక ముందే అది వెళ్లిపోతుందో, ఆ వ్యక్తి నష్టపోయినవాడు (దౌర్భాగ్యుడు).”

[సునన్ అత్-తిర్మిదీ: 3545, సహీహ్ అత్-తర్గీబ్: 1679 – షేక్ అల్-అల్బానీ: హసన్ సహీహ్]

అంటే, ఒక వ్యక్తి రంజాన్‌ను పొందుతాడు, పశ్చాత్తాపానికి, అల్లాహ్ వైపు మళ్ళడానికి మరియు అల్లాహ్ విధేయత వైపు తిరగడానికి ఆత్మను ప్రేరేపించే ఈ గొప్ప మాసాన్ని చేరుకుంటాడు. అది మంచి వైపు, ఆరాధనలో పోటీ పడటానికి మరియు విధేయత చూపడంలో తొందరపడటానికి ఆత్మకు శక్తినిస్తుంది. కానీ ఆ వ్యక్తి తన అజాగ్రత్త, వినోదం మరియు తిరస్కరణలో మునిగిపోతాడు. నిశ్చయంగా ఈ నెల వచ్చి వెళ్లిపోతుంది, కానీ అతను మాత్రం అజాగ్రత్త మరియు నష్టంలోనే ఉండిపోతాడు.

కాబట్టి ముస్లింలు ముందుగా ఈ నెల ప్రాముఖ్యతను మరియు దాని గొప్ప స్థానాన్ని గుర్తించడం విధి. అతను లాభం మరియు సంపద కోసం ఒక గొప్ప సీజన్‌లోకి ప్రవేశించాడని గ్రహించాలి. ప్రాపంచిక (దునియా) వ్యాపారుల దృష్టికోణం నుండి చూడండి; వారు ధనార్జన కోసం తమ ప్రయత్నాలను ఎలా చేస్తారో, లాభదాయకమైన వ్యాపార సీజన్లకు ఎంత ప్రాముఖ్యత ఇస్తారో గమనించండి. ఎక్కువ లాభం పొందడానికి దూర దేశాలకు ప్రయాణించవలసి వస్తే, వారు ప్రయాణిస్తారు. ఇది రంజాన్ అనే గొప్ప నెల యొక్క పవిత్ర సీజన్. పరలోకం (ఆఖిరత్) కోసం వ్యాపారం చేయడానికి ఇది గొప్ప సీజన్లలో ఒకటి.

కాబట్టి ముస్లిం ఈ నెల కోసం తనను తాను సిద్ధం చేసుకోవడం విధి, తద్వారా అతను దీనిని సద్వినియోగం చేసుకుంటాడు మరియు తన కోసం ఒక మంచి, ప్రయోజనకరమైన ప్రణాళికను రూపొందించుకుంటాడు. ఒకవేళ అతను ప్రణాళిక వేసుకుంటే, దానికి కట్టుబడి ఉంటాడు. పూర్వీకులలో (సలఫ్) ఒకరు రంజాన్ వచ్చినప్పుడు వేసుకున్న ప్రణాళికకు ఉదాహరణ చూడండి. ఆయన ఇలా అన్నారు, “ఇది కేవలం ప్రజలకు ఆహారం ఇవ్వడానికి మరియు ఖురాన్ చదవడానికి మాత్రమే.” ఇది రంజాన్ నెలలో ఆయన తన కోసం వేసుకున్న ప్రణాళిక.

మరి రంజాన్ ప్రవేశించినప్పుడు, మీరు ఏమి చేస్తారు? మీ లక్ష్యాలను మరియు మీ పనులను నిర్ణయించుకోండి. మీ సమయాన్ని క్రమబద్ధీకరించుకోండి. తరావీహ్ ప్రార్థనను మరియు ఖియామ్ అల్-లైల్ (రాత్రి ప్రార్థన)ను వదులుకోవద్దు. ఉపవాస సమయంలో అల్లాహ్ ను ఎక్కువగా స్మరించడం (జిక్ర్) మానేయకండి. అల్లాహ్ వద్ద ప్రతిఫలం విషయంలో ఉపవాసం ఉండేవారిలో గొప్పవారు, తమ ఉపవాస సమయంలో ఎక్కువగా అల్లాహ్ ను స్మరించేవాళ్ళు.

ఎవరైతే పగటిపూట ఆహారం, పానీయాలు మరియు ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే ఇతర విషయాల నుండి దూరంగా ఉండి ఉపవాసం ఉంటారో, కానీ ఉదాహరణకు, ఫజర్ నుండి జుహర్ వరకు నిద్రపోతారో, అతను తన ఉపవాస సమయాన్ని ఖురాన్ పఠనంలో గడిపే వ్యక్తితో సమానమా? వారిద్దరి ఉపవాసం ఒకటేనా? వారిద్దరి ఉపవాసం సమానమా? కాదు, అల్లాహ్ సాక్షిగా కాదు! అవును, ఈ ఉపవాస వ్యక్తి విధిని నెరవేరుస్తున్నాడు మరియు అవతలి వ్యక్తి కూడా నెరవేరుస్తున్నాడు, కానీ వారిద్దరూ సమానం కాదు.

జ్ఞానుల (పండితుల) వద్ద ఉన్న ఒక సూత్రం ఏమిటంటే, ప్రతి విధేయతా చర్యలో గొప్ప ప్రతిఫలం పొందేవారు, (ఆ పని చేస్తున్నప్పుడు) అల్లాహ్‌ను ఎక్కువగా స్మరించేవారు. ఉపవాసం ఉండేవారిలో గొప్ప ప్రతిఫలం పొందేవారు ఉపవాస సమయంలో అల్లాహ్‌ను ఎక్కువగా స్మరించేవారు. ‘ఉమ్రా’ చేసేవారిలో గొప్ప ప్రతిఫలం పొందేవారు ‘ఉమ్రా’ సమయంలో అల్లాహ్‌ను ఎక్కువగా స్మరించేవారు. హజ్ చేసేవారిలో గొప్ప ప్రతిఫలం పొందేవారు హజ్ చేస్తున్నప్పుడు అల్లాహ్‌ను ఎక్కువగా స్మరించేవారు. ప్రతి ఆరాధన విషయంలోనూ ఇదే వర్తిస్తుంది, ఎందుకంటే అల్లాహ్ స్మరణ అనేది విధేయత యొక్క సారాంశం మరియు ఆరాధనల యొక్క మూలం. ఉపవాసం, హజ్, సలాహ్ (నమాజ్) మరియు ఇతర ఆరాధనలు అల్లాహ్ స్మరణను స్థాపించడానికి మాత్రమే నియమించబడ్డాయి.

కాబట్టి ఒక వ్యక్తి ఈ గొప్ప నెల మరియు పవిత్ర సీజన్ కోసం తనకంటూ ఒక ప్రణాళికను రూపొందించుకుంటే, అతను ఈ నెల కోసం తాను ఏర్పాటు చేసుకున్న ప్రణాళికకు కట్టుబడి ఉండటంలో శ్రద్ధ వహిస్తాడు.

ఆత్మ తన ప్రయత్నంతో పాటు, ప్రభువు (అల్లాహ్) సహాయాన్ని కోరడం ద్వారా చాలా మేలు పొందుతుంది. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు:

(احْرِصْ عَلَى مَا يَنْفَعُكَ، وَاسْتَعِنْ بِاللهِ وَلَا تَعْجِزْ)
(ఇహ్రిస్ అలా మా యన్ఫఉక, వస్తఇన్ బిల్లాహి వ లా తఅజిజ్).

“మీకు ప్రయోజనం చేకూర్చే దానిపై శ్రద్ధ వహించండి, అల్లాహ్ సహాయం కోరండి మరియు అలసిపోకండి (నిర్లక్ష్యం చేయకండి).” [సహీహ్ ముస్లిం: 2664]

“రంజాన్ నెల వచ్చింది” అనే శీర్షికతో నా ఒక చిన్న పుస్తకం ముద్రించబడింది. ఈ పవిత్ర మాసం సన్నాహాలకు సంబంధించిన కొన్ని విషయాలను అందులో వివరించాను. బహుశా దానిని చదవడం మరియు చూడటం ద్వారా, అల్లాహ్ అనుమతితో, ఈ గొప్ప మరియు పవిత్ర సీజన్‌కు బాగా సిద్ధం కావడానికి సహాయపడుతుంది.

నేను గొప్ప సింహాసనానికి ప్రభువైన అల్లాహ్‌ను, ఆయన అందమైన పేర్లు మరియు ఉన్నత గుణాల ద్వారా వేడుకుంటున్నాను.. మనల్ని రంజాన్‌కు చేర్చమని, దాని పగలు మరియు రాత్రుల ఫలాలను పొందడంలో విజయం ప్రసాదించమని కోరుతున్నాను. అందులో ఆయన స్మరణపై, ఆయనకు కృతజ్ఞత చూపడంపై మరియు మన ఆరాధనను పరిపూర్ణం చేసుకోవడంపై మనకు సహాయం చేయమని, మన వ్యవహారాలన్నింటినీ చక్కదిద్దుమని మరియు కంటి రెప్పపాటు కాలం కూడా మమ్మల్ని మా మానాన వదిలేయవద్దని కోరుతున్నాను.

నేను అల్లాహ్‌ను కోరుతున్నాను, ఈ సీజన్‌ను మనకు మంచితనం, సుగుణాలు మరియు సామీప్యానికి మార్గంగా చేయమని, దాని మేలు మరియు ఆశీర్వాదాలను మాకు ప్రసాదించమని. మనందరినీ ఈ గొప్ప సీజన్‌లో నరకాగ్ని నుండి విముక్తి పొందిన వారిలో చేర్చమని మరియు మన వ్యవహారాలన్నింటినీ చక్కదిద్దుమని కోరుతున్నాను. నిశ్చయంగా ఆయన సర్వము వినేవాడు మరియు అత్యంత సమీపంలో ఉన్నవాడు.

(اللَّهُمَّ أَصْلِحْ لِي دِينِي الَّذِي هُوَ عِصْمَةُ أَمْرِي، وَأَصْلِحْ لِي دُنْيَايَ الَّتِي فِيهَا مَعَاشِي، وَأَصْلِحْ لِي آخِرَتِي الَّتِي فِيهَا مَعَادِي، وَاجْعَلِ الْحَيَاةَ زِيَادَةً لِي فِي كُلِّ خَيْرٍ، وَاجْعَلِ الْمَوْتَ رَاحَةً لِي مِنْ كُلِّ شَرٍّ)

(అల్లాహుమ్మ అస్లిహ్ లీ దీనీ అల్లజీ హువ ఇస్మతు అమ్రీ, వ అస్లిహ్ లీ దున్యాయ అల్లతీ ఫీహా మఆషీ, వ అస్లిహ్ లీ ఆఖిరతీ అల్లతీ ఫీహా మఆదీ, వజ్అలిల్-హయాత జియాదతన్ లీ ఫీ కుల్లి ఖైర్, వజ్అలిల్-మౌత రాహతన్ లీ మిన్ కుల్లి షర్).

ఓ అల్లాహ్, నా వ్యవహారాలకు రక్షణ అయిన నా ధర్మాన్ని నా కోసం చక్కదిద్దు. నా జీవనం ఉన్న నా ఇహలోక జీవితాన్ని నా కోసం చక్కదిద్దు. నా పరలోకాన్ని నా కోసం చక్కదిద్దు, అక్కడే నా అంతిమ మజిలీ ఉంది. నా జీవితాన్ని ప్రతి మంచి పనిలో వృద్ధికి మూలంగా చేయి మరియు నా మరణాన్ని ప్రతి చెడు నుండి నాకు ఉపశమనంగా చేయి.” [సహీహ్ ముస్లిం: 2720]

(اللَّهُمَّ آتِ نَفْسِي تَقْوَاهَا، وَزَكِّهَا أَنْتَ خَيْرُ مَنْ زَكَّاهَا، أَنْتَ وَلِيُّهَا وَمَوْلَاهَا. اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ تَوْبَتَنَا وَاغْسِلْ حَوْبَتَنَا وَثَبِّتْ حُجَّتَنَا وَاهْدِ قُلُوبَنَا وَسَدِّدْ أَلْسِنَتَنَا وَاسْلُلْ سَخِيمَةَ صُدُورِنَا)

(అల్లాహుమ్మ ఆతి నఫ్సీ తఖ్వాహా, వ జక్కిహా అంత ఖైరు మన్ జక్కాహా, అంత వలియ్యుహా వ మౌలాహా. అల్లాహుమ్మ తఖబ్బల్ తౌబతనా, వగ్సిల్ హౌబతనా, వ సబ్బిత్ హుజ్జతనా, వహ్ది ఖులూబనా, వ సద్దిద్ అల్సినతనా, వస్లుల్ సఖీమత సుదూరినా).

ఓ అల్లాహ్, నా ఆత్మకు దైవభీతిని (తఖ్వా) ప్రసాదించు మరియు దానిని పరిశుద్ధం చేయి, దానిని పరిశుద్ధం చేసేవారిలో నువ్వే ఉత్తముడివి. నువ్వే దాని సంరక్షకుడివి మరియు యజమానివి. ఓ అల్లాహ్, మా పశ్చాత్తాపాన్ని స్వీకరించు, మా పాపాలను కడిగివేయి, మా సాక్ష్యాన్ని దృఢపరచు, మా హృదయాలకు మార్గనిర్దేశం చేయి, మా నాలుకలను సరిచేయి మరియు మా హృదయాల నుండి ద్వేషాన్ని తొలగించు.” [సహీహ్ ముస్లిం: 2722]

(اللَّهُمَّ اقْسِمْ لَنَا مِنْ خَشْيَتِكَ مَا تَحُولُ بِهِ بَيْنَنَا وَبَيْنَ مَعَاصِيكَ، وَمِنْ طَاعَتِكَ مَا تُبَلِّغُنَا بِهِ جَنَّتَكَ، وَمِنَ الْيَقِينِ مَا تُهَوِّنُ بِهِ عَلَيْنَا مَصَائِبَ الدُّنْيَا)

అల్లాహుమ్మఖ్సిమ్ లనా మిన్ ఖష్యతిక మా తహూలు బిహీ బైననా వ బైన మఆసీక్, వ మిన్ తాఅతిక మా తుబల్లిగునా బిహీ జన్నతక్, వ మినల్ యఖీని మా తుహవ్విను బిహీ అలై నా మసాఇబ్ అద్-దునియా.

ఓ అల్లాహ్! మాకు మరియు నీకు అవిధేయత చూపడానికి మధ్య అడ్డుగా నిలిచేంత భయాన్ని మాకు ప్రసాదించు; మమ్మల్ని నీ స్వర్గానికి చేర్చేంత నీ విధేయతను మాకు ప్రసాదించు; మరియు ఈ ప్రపంచంలోని ఆపదలను సులభంగా భరించేంత నమ్మకాన్ని (యకీన్) మాకు ప్రసాదించు.

(اللَّهُمَّ مَتِّعْنَا بِأَسْمَاعِنَا وَأَبْصَارِنَا وَقُوَّتِنَا مَا أَحْيَيْتَنَا، وَاجْعَلْهُ الْوَارِثَ مِنَّا، وَاجْعَلْ ثَأْرَنَا عَلَى مَنْ ظَلَمَنَا، وَانْصُرْنَا عَلَى مَنْ عَادَانَا، وَلَا تَجْعَلْ مُصِيبَتَنَا فِي دِينِنَا، وَلَا تَجْعَلِ الدُّنْيَا أَكْبَرَ هَمِّنَا، وَلَا مَبْلَغَ عِلْمِنَا، وَلَا تُسَلِّطْ عَلَيْنَا مَنْ لَا يَرْحَمُنَا)

అల్లాహుమ్మ మత్తిఅనా బి-అస్మాఇనా వ అబ్సారినా వ ఖువ్వతినా మా అహ్యైతనా, వజ్అల్హుల్-వారిస మిన్నా, వజ్అల్ స’రనా అలా మన్ జలమనా, వన్సుర్నా అలా మన్ ఆదానా, వ లా తజ్అల్ ముసీబతనా ఫీ దీనినా, వ లా తజ్అల్ అద్-దునియా అక్బర హమ్మి నా, వ లా మబ్లగ ఇల్మినా, వ లా తుసల్లిత్ అలై నా మన్ లా యర్హమునా.

ఓ అల్లాహ్! నువ్వు మమ్మల్ని బ్రతికించినంత కాలం మా వినికిడి, మా చూపు మరియు మా శక్తిని అనుభవించేలా చేయి, మరియు వాటిని మా వారసులుగా చేయి (చివరి వరకు కాపాడు). మాపై అన్యాయం చేసేవారిపై మా ప్రతీకారం తీర్చుకో, మా పట్ల శత్రుత్వం వహించే వారిపై మాకు సహాయం చేయి. మా ధర్మంలో మాకు ఎటువంటి పరీక్ష పెట్టకు; ప్రాపంచిక విషయాలను మా ప్రధాన చింతగా లేదా మా జ్ఞానానికి అవధిగా చేయకు, మరియు మాపై జాలి చూపని వారిని మాపై పాలకులుగా నియమించకు!

[సునన్ అత్-తిర్మిదీ: 3502, సిల్సిలా అస్-సహీహా: 3234 – షేక్ అల్-అల్బానీ: హసన్]

(سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوبُ إِلَيْكَ)

సుబ్ హానక అల్లాహుమ్మ వ బిహందిక, అష్హదు అన్ లా ఇలాహ ఇల్లా అంత, అస్తగ్ఫిరుక వ అతూబు ఇలైక్.

ఓ అల్లాహ్, నీవు సర్వ లోపాలకు అతీతుడవు మరియు ప్రశంసలన్నీ నీకే. ఆరాధనకు అర్హులైన వారు నీవు తప్ప ఎవరూ లేరని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను. నేను నీ క్షమాపణ కోరుతున్నాను మరియు పశ్చాత్తాపంతో నీ వైపు మళ్ళుతున్నాను.

[సునన్ అత్-తిర్మిదీ: 3433, సహీహ్ అల్-జామి: 6192 – షేక్ అల్-అల్బానీ: సహీహ్]

ఓ అల్లాహ్, నీ దాసుడు మరియు ప్రవక్త అయిన మన ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) పై మరియు వారి కుటుంబం మరియు సహచరులపై నీ ఆశీర్వాదాలు మరియు శాంతిని కురిపించు.

Welcoming Ramadhān – Shaykh ‘Abdurrazzāq al Badr [Video|Arabic-English subtitles]
https://youtu.be/vwa5NHcesZQ [14 min]

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44793

పాపాల దుష్ప్రభావాలు : షేఖ్ అల్-ఉథైమీన్

ఇది హిజ్రీ శకం 1411, మొహర్రం నెల 12వ తేదీన షేఖ్ అల్-ఉథైమీన్ (రహిమహుల్లాహ్) వారు ఇచ్చిన ఖుత్బా (ప్రసంగం). ఇది అరబిక్ భాషలో ప్రచురించబడింది మరియు దావూద్ బుర్ బాంక్ (రహిమహుల్లాహ్) ద్వారా ఆంగ్లంలోకి అనువదించబడింది.

The ill Effects of Sins : Shaykh al-‘Uthaymeen | Dawud Burbank
https://abdurrahman.org/2014/01/08/illeffectsofsins/

వారసత్వపు విద్య: భార్య భర్తల వాటాల వివరాలు [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్య: భార్య భర్తల వాటాల వివరాలు
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=kYK9ZqkTQp4 [18 నిముషాలు]

ఈ ఆడియోలో వక్త ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టం (ఫరాయిజ్) గురించి వివరిస్తున్నారు. ఇందులో ముఖ్యంగా పురుషులు మరియు స్త్రీలలో ఎవరు వారసులుగా ఉంటారో గుర్తు చేస్తూ, తండ్రి మరియు తాత యొక్క వాటాలను పునశ్చరణ (recap) చేశారు. ఆ తర్వాత, సూరా అన్-నిసాలోని 12వ ఆయతు ఆధారంగా భార్యాభర్తల వాటాల గురించి సవివరంగా చర్చించారు. సంతానం ఉన్నప్పుడు మరియు లేనప్పుడు భర్తకు (1/2, 1/4) మరియు భార్యకు (1/4, 1/8) ఆస్తిలో ఎంత భాగం దక్కుతుందో స్పష్టం చేశారు. చివరగా, జ్ఞానాన్ని రాతపూర్వకంగా భద్రపరచుకోవడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను గురించి వివరించారు.

వారసత్వపు అర్హతలు మరియు పరిమితులు

ఇస్లామిక్ షరియత్‌ ప్రకారం మొత్తం 15 మంది పురుషులకు మరియు 10 మంది స్త్రీలకు వారసులు అయ్యే హక్కు ఉంది. అయితే, గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ప్రతి సందర్భంలోనూ వీరందరికీ ఆస్తి దక్కదు. కేవలం ఆయా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉన్న నిర్దిష్ట బంధువులకు మాత్రమే వారసత్వపు హక్కు ఉంటుంది. ఈ లిస్ట్‌లో లేని ఇతర బంధువులకు ఆస్తిలో వాటా ఉండదు. అలాగే, ఈ అర్హత కలిగిన వారు కూడా కొన్నిసార్లు వారసులు అవుతారు, మరికొన్ని సందర్భాల్లో కాలేరు. కొన్నిసార్లు వారికి ఎక్కువ వాటా వస్తే, మరికొన్నిసార్లు తక్కువ వాటా వస్తుంది.

తండ్రి వాటా – మూడు పరిస్థితులు (పునశ్చరణ)

గత తరగతుల్లో మనం తండ్రి మరియు తాతగారి వాటాల గురించి తెలుసుకున్నాము. తండ్రికి ఆస్తి సంక్రమించే విషయంలో మూడు ప్రధాన పరిస్థితులు ఉన్నాయి:

  1. మొదటి పరిస్థితి (సుదుస్ – 1/6): మరణించిన వ్యక్తికి కుమారుడు లేదా మనుమడు (మగ సంతానం) ఉన్నప్పుడు, తండ్రికి ఆస్తిలో ఆరవ వంతు (1/6) దక్కుతుంది.
  2. రెండవ పరిస్థితి (సుదుస్ + అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి కేవలం ఆడ సంతానం (కూతురు లేదా మనుమరాలు) మాత్రమే ఉండి, మగ సంతానం లేనప్పుడు, తండ్రికి నిర్ణీత ఆరవ వంతు (1/6) దక్కడమే కాకుండా, మిగిలిన వారసులకు పంచగా మిగిలిన ఆస్తి (అసబా) కూడా తండ్రికి చెందుతుంది.
  3. మూడవ పరిస్థితి (కేవలం అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి అసలు సంతానమే (ఆడ లేదా మగ) లేనప్పుడు, ఇతర నిశ్చిత వాటాదారులకు ఇవ్వగా మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికి దక్కుతుంది.

తాత వాటా – నాలుగు పరిస్థితులు

తాతగారికి సంబంధించిన నిబంధనలు కూడా తండ్రికి వర్తించే నిబంధనల లాగానే ఉంటాయి. ఆయనకు మొత్తం నాలుగు పరిస్థితులు ఉన్నాయి:

  • మరణించిన వ్యక్తికి తండ్రి లేనప్పుడు, పైన పేర్కొన్న తండ్రికి వర్తించే మూడు నిబంధనలే తాతగారికి కూడా యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
  • నాలుగవ పరిస్థితి: ఒకవేళ మరణించిన వ్యక్తి తండ్రి బ్రతికి ఉంటే, అప్పుడు తాతగారికి ఆస్తిలో ఎటువంటి వాటా దక్కదు (తండ్రి అడ్డుపడతాడు కాబట్టి).

ఈరోజు పాఠ్యాంశం భార్యాభర్తల వాటాల గురించి. ఖురాన్‌లోని సూరా అన్-నిసా, 12వ ఆయతులో అల్లాహ్ దీనిని స్పష్టంగా వివరించాడు.


وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ۚ مِن بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ ۚ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّن بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ

మీ భార్యలకు సంతానం లేనిపక్షంలో వారు వదలివెళ్ళిన ఆస్తిలో సగభాగం మీది. ఒకవేళ వారికి సంతానముంటే వారు విడిచిపెట్టిన ఆస్తిలో నాల్గోభాగం మీకు చెందుతుంది. వారు వ్రాసిపోయిన వీలునామాను అమలుపరచిన మీదట, లేదా వారు చేసిన అప్పుల్ని తీర్చిన మీదటే ఈ పంపకం జరగాలి. మీకు పిల్లలు లేని పక్షంలో మీరు వదలిపోయే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు నాల్గో భాగం లభిస్తుంది. ఒకవేళ మీకు పిల్లలుంటే అప్పుడు మీరు వదలివెళ్ళే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు ఎనిమిదో వంతు మాత్రమే లభిస్తుంది. మీరు వ్రాసి వెళ్ళిన వీలునామాను అమలు పరచి, లేదా మీరు చేసివెళ్ళిన అప్పుల్ని తీర్చిన తరువాతే మిగిలిన ఆస్తిలో పంపకాలు జరుగుతాయి.

  1. సగభాగం (నిస్ఫ్ – 1/2): చనిపోయిన భార్యకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భర్త ద్వారా గానీ లేదా గతంలో వేరే భర్త ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో సగభాగం (1/2) లభిస్తుంది.
  2. నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): ఒకవేళ చనిపోయిన భార్యకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) మాత్రమే దక్కుతుంది.
  1. నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): చనిపోయిన భర్తకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భార్య ద్వారా గానీ లేదా వేరే భార్య ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భార్యకు భర్త ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) లభిస్తుంది.
  2. ఎనిమిదవ వంతు (సుమున్ – 1/8): ఒకవేళ చనిపోయిన భర్తకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భార్యకు భర్త ఆస్తిలో ఎనిమిదవ వంతు (1/8) దక్కుతుంది.

సాధారణ సూత్రం: ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టంలో “ఆడవారి కంటే మగవారికి రెట్టింపు వాటా” అనే సూత్రం ఇక్కడ కూడా వర్తిస్తుంది. భర్తకు 1/2 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/4 వస్తుంది; భర్తకు 1/4 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/8 వస్తుంది.

మనం విన్న విషయాలు కేవలం జ్ఞాపకశక్తిపై ఆధారపడితే మర్చిపోయే ప్రమాదం ఉంది. మన పూర్వీకులు (సలఫ్) “జ్ఞానాన్ని రాత ద్వారా బంధించండి” అని చెప్పేవారు. మనిషి మెమొరీ మోసం చేయవచ్చు, కానీ రాసిపెట్టుకున్న జ్ఞానం స్థిరంగా ఉంటుంది. ప్రస్తుత కాలంలో ఆధునిక టెక్నాలజీ అందుబాటులో ఉంది. పుస్తకాల్లోనే కాకుండా మొబైల్ నోట్స్, గూగుల్ డ్రైవ్ లేదా ఈమెయిల్స్‌లో ఈ ముఖ్యమైన పాయింట్లను, షరతులను రాసి భద్రపరచుకుంటే, ఫోన్ లేదా ల్యాప్‌టాప్ పోయినా ఆ జ్ఞానం మనకు తిరిగి లభిస్తుంది. కాబట్టి, ఈ వారసత్వ విద్యను శ్రద్ధగా నేర్చుకుని, ముఖ్యమైన పాయింట్లను రాసి పెట్టుకోవడం ద్వారా మనం దీనిని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు మరియు అవసరమైనప్పుడు ఆచరించవచ్చు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44733

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

వారసత్వపు వాటాలు: తండ్రి & తాత వాటాల వివరాలు [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు వాటాలు: తండ్రి & తాత వాటాల వివరాలు
(Inheritance Details: Father & Grandfather Share Details)
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=0KsCOvUkqBw [25 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టాల (ఫరాయిజ్) గురించి, ముఖ్యంగా మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి పంపకంలో తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి సవివరంగా చర్చించబడింది. వారసత్వంలో రెండు ప్రధాన రకాలు (నిర్ణీత వాటా మరియు అసబా) ఉన్నాయని, తండ్రికి మూడు వేర్వేరు సందర్భాల్లో (సంతానం ఉన్నప్పుడు, కేవలం ఆడపిల్లలు ఉన్నప్పుడు, మరియు సంతానం లేనప్పుడు) ఎంత వాటా లభిస్తుందో వివరించారు. అలాగే, తాత వాటాలు తండ్రి వాటాల మాదిరిగానే ఉంటాయని, కానీ తండ్రి బ్రతికి ఉంటే తాతకు వాటా దక్కదు అనే అదనపు నియమాన్ని కూడా ఇందులో తెలియజేశారు.

గత తరగతుల్లో మనం అల్హందులిల్లాహ్ వారసుల జాబితాను చూశాము. పురుషుల్లో 15 మంది మరియు స్త్రీలలో 10 మంది వారసులు అవుతారని తెలుసుకున్నాము. ఈ వారసులకు (కొడుకులు, కూతుర్లు, తండ్రి, తల్లి, భార్య, భర్త, సహోదరులు తదితరులు) ఆస్తి ఎలా పంపకం జరుగుతుందో, ఎవరికి ఎంత వాటా దక్కుతుందో ఈ రోజు నుండి మనం వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ప్రతి వారసుడికి కొన్ని సందర్భాలు (Situations) ఉంటాయి. కొంతమందికి రెండు, మూడు సందర్భాలు ఉంటే, మరికొందరికి నాలుగు, ఐదు సందర్భాలు కూడా ఉంటాయి. అయితే, వారసుల హక్కులు మరియు వారికి ఆస్తి దక్కే విధానం ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా ఉంటుంది:

1. నిర్ణీత వాటా (Zavil Furooz – జవిల్ ఫురూజ్):

ఖురాన్ మరియు హదీసుల ద్వారా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వీరి కోసం ఒక నిర్దిష్ట వాటాను నిర్ణయించాడు. మొత్తం ఆరు రకాల వాటాలు ఉన్నాయి: 1/2 (సగం), 1/4 (పావు వంతు), 1/8, 2/3, 1/3, మరియు 1/6. వారసులకు ఈ ఆరు వాటాల్లో ఏదో ఒక వాటా దక్కుతుంది. ఉదాహరణకు తండ్రికి ఇంత, భర్తకి ఇంత అని నిర్ణయించబడి ఉంటుంది.

2. అసబా (عصبة – మిగిలిన ఆస్తిని తీసుకునేవారు):

వీరి కోసం అల్లాహ్ నిర్దిష్ట వాటాను నిర్ణయించలేదు. నిర్ణీత వాటాలు కలిగిన వారికి (Zavil Furooz) ఆస్తి పంచిన తర్వాత, ఎంత ఆస్తి అయితే మిగులుతుందో, ఆ మిగిలిన ఆస్తిని వీరు ‘అసబా’గా తీసుకుంటారు. కొన్నిసార్లు కొంచెం మిగలవచ్చు, కొన్నిసార్లు ఎక్కువ మిగలవచ్చు, ఏది మిగిలితే అది వారు తీసుకుంటారు.

ఈ రెండు రకాలను (నిర్ణీత వాటా మరియు అసబా) మీరు తప్పక గుర్తుంచుకోవాలి. ఎందుకంటే ముందు ముందు వచ్చే పాఠాలలో ఈ పదాలు తరచుగా వస్తాయి.

వారసత్వ విద్యను మనం రెండు రకాలుగా నేర్చుకోవచ్చు:

  1. వారసుల ఆధారంగా: ఒక్కొక్క వారసుడిని (ఉదాహరణకు తండ్రి, తాత) తీసుకుని, వారికి ఏయే సందర్భాల్లో ఎంత ఆస్తి వస్తుందో తెలుసుకోవడం. (భారతదేశంలోని మదర్సాలలో సాధారణంగా ఈ పద్ధతినే అనుసరిస్తారు, మనం కూడా ఈ క్లాసులో ఈ పద్ధతినే పాటిద్దాం).
  2. వాటాల ఆధారంగా: 1/4 వాటా ఎవరెవరికి దక్కుతుంది? 1/2 వాటా ఎవరెవరికి దక్కుతుంది? అని వాటాల వారీగా నేర్చుకోవడం.

ఈ రోజు మనం తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి తెలుసుకుందాం.


మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తిలో తండ్రికి లభించే వాటాను మూడు సందర్భాలుగా (హాలతే) విభజించవచ్చు:

మరణించిన వ్యక్తికి మగ సంతానం (కొడుకు లేదా కొడుకు తరఫు మనవడు) ఉన్నప్పుడు, తండ్రికి ఆస్తిలో 1/6 (ఆరవ వంతు) వాటా లభిస్తుంది.

  • షరతు: మరణించిన వ్యక్తికి తప్పనిసరిగా పురుష సంతానం ఉండాలి. అది ఒక కొడుకైనా, పది మంది కొడుకులైనా, లేదా మనవళ్లైనా సరే.
  • ఈ సందర్భంలో తండ్రికి కేవలం 1/6 మాత్రమే దక్కుతుంది. మిగిలిన ఆస్తి కొడుకులకు/మనవళ్లకు వెళ్తుంది.
  • (గమనిక: ఆస్తి పంపకం అనేది మరణించిన సమయానికి బ్రతికి ఉన్న వారసులకే జరుగుతుంది).

మరణించిన వ్యక్తికి సంతానం ఉండి, అందులో మగవారు లేకపోతే (కేవలం కూతుర్లు లేదా కొడుకు తరఫు మనవరాళ్లు మాత్రమే ఉంటే), తండ్రికి రెండు రకాలుగా ఆస్తి వస్తుంది:

  • మొదట 1/6 వంతు నిర్ణీత వాటాగా దక్కుతుంది.
  • ఆ తర్వాత, కూతుర్లకు మరియు ఇతర హక్కుదారులకు పంచగా మిగిలిన ఆస్తిని కూడా తండ్రి **’అసబా’**గా తీసుకుంటాడు.
  • అంటే: 1/6 + మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికే చెందుతుంది.

మరణించిన వ్యక్తికి అసలు సంతానమే (కొడుకులు, కూతుర్లు, మనవళ్లు, మనవరాళ్లు ఎవరూ) లేనప్పుడు, తండ్రి పూర్తిగా ‘అసబా’ అవుతాడు.

  • ఈ సందర్భంలో తండ్రికి 1/6 అనే నిర్ణీత వాటా ఉండదు.
  • మరణించిన వ్యక్తికి భార్య లేదా తల్లి వంటి ఇతర వారసులు ఉంటే, వారి వాటాలు వారికి ఇచ్చిన తర్వాత, మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికే దక్కుతుంది.
  • ఒకవేళ ఇతర వారసులు ఎవరూ లేకపోతే, మొత్తం ఆస్తిని తండ్రి ఒక్కడే తీసుకుంటాడు.

తండ్రి తర్వాత, తండ్రి వైపు తాత (తండ్రి యొక్క తండ్రి) గురించి తెలుసుకుందాం. తాతకు మొత్తం నాలుగు సందర్భాలు ఉంటాయి.

  1. మరణించిన వ్యక్తికి మగ సంతానం ఉంటే: తాతకు 1/6 వాటా.
  2. మరణించిన వ్యక్తికి కేవలం ఆడ సంతానం ఉంటే: తాతకు 1/6 + అసబా (మిగిలిన ఆస్తి).
  3. మరణించిన వ్యక్తికి సంతానం లేకపోతే: తాత అసబా అవుతాడు (మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తీసుకుంటాడు).

ఇది చాలా ముఖ్యమైన పాయింట్. మరణించిన వ్యక్తి యొక్క తండ్రి బ్రతికి ఉంటే, తాతకు ఆస్తిలో ఎటువంటి వాటా దక్కదు (Zero Share).

  • తండ్రి బ్రతికి ఉన్నంత కాలం, తాత వారసత్వానికి అనర్హుడు (Mahroom) అవుతాడు.
  • తండ్రి మరణించి ఉంటేనే, తండ్రి స్థానంలో తాతకు పైన చెప్పిన మూడు సందర్భాల ప్రకారం ఆస్తి లభిస్తుంది.

కాబట్టి, మనం ఎప్పుడూ చనిపోయిన వ్యక్తికి మరియు బ్రతికి ఉన్న వారసులకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని (Relation) చూడాలి. తండ్రి ఉన్నప్పుడు తాతకు వాటా రాదు. తండ్రి లేనప్పుడు తాత తండ్రి స్థానంలోకి వస్తాడు.

అల్హందులిల్లాహ్, ఈ రోజు మనం తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి తెలుసుకున్నాము. తండ్రికి 3 సందర్భాలు, తాతకు 4 సందర్భాలు ఉంటాయని అర్థం చేసుకున్నాము. వీటిని నోట్స్ లో రాసుకోండి మరియు గుర్తుపెట్టుకోండి. ఇన్ షా అల్లాహ్, తదుపరి క్లాసుల్లో ఇతర వారసుల గురించి కూడా వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44722

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

వసియ్యత్ (వీలునామా) మరియు ఇర్త్ (వారసత్వం) మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసం

అనంత కరుణామయుడు, న్యాయమైన దయాళువు అయిన అల్లాహ్ పేరుతో…

అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: [1]

( “చేయబడిన వసియ్యత్ (వీలునామా) లేదా (తీర్చాల్సిన) అప్పును చెల్లించిన తర్వాత...” )

ఈ ఆయత్‌ (వచనం)లో, వారసత్వ ఆస్తిని (ఇర్త్) ఏ విధంగా పంపిణీ చేయాలో అల్లాహ్ చట్టబద్ధం చేశాడు. ఆ తర్వాత, వసియ్యత్ (వీలునామా) లేదా అప్పులు తీర్చిన తర్వాతే వారసత్వాన్ని పంపిణీ చేయాలని ఆయన ఆదేశించాడు. తర్వాతి ఆయత్‌లో కూడా, అల్లాహ్ ఇదే వ్యత్యాసాన్ని మూడు సార్లు పునరుద్ఘాటించాడు.

ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వారి సున్నత్ నుండి:

నిశ్చయంగా అల్లాహ్ ప్రతి వ్యక్తికి వారి నిజమైన హక్కులను ఇచ్చాడు, కాబట్టి వారసుడికి (వారసత్వం లేదా ఇర్త్ పొందే వ్యక్తికి) ఎటువంటి వసియ్యత్ ఉండదు, మరియు పిల్లలు (పడక యజమానికి) చెందుతారు, మరియు వ్యభిచారికి రాయి (అంటే ఏమీ దక్కదు) లభిస్తుంది…” [2]

ఇక్కడ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వారసత్వం (ఇర్త్) పొందే వ్యక్తిని, వసియ్యత్ (వీలునామా ద్వారా ఆస్తి) పొందడం నుండి నిషేధించారు. కాబట్టి స్పష్టంగా ఈ రెండూ వేర్వేరు నిబంధనలతో కూడిన రెండు వేర్వేరు విషయాలు.

‘బిదాయతుల్-ముజ్తహిద్’ గ్రంథ రచయిత ఇబ్న్ రుష్ద్ అల్-హఫీద్ (మరణం 595) ఇలా అన్నారు: “క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, వసియ్యత్ అంటే ఒక వ్యక్తి తన మరణానంతరం తన సంపద నుండి వేరొకరికి లేదా ఒక సమూహానికి బహుమతిని ఇవ్వడం, లేదా తన బానిసను స్వతంత్రుడిని చేయడం. అతను ‘వసియ్యత్’ అనే పదాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించినా లేకపోయినా సరే.” [3]

కాబట్టి వసియ్యత్ అంటే మరణించిన వ్యక్తి కోరిక మేరకు ఎవరికైనా ఇచ్చేది. ఇది మాటల ద్వారా లేదా రాతపూర్వకంగా వ్యక్తీకరించబడవచ్చు మరియు దానికి సాక్షులు ఉంటారు. పాశ్చాత్య దేశాలలో ఒక వ్యక్తి తన వీలునామాలో ఇల్లు, కారు లేదా కొంత డబ్బును ఎవరికైనా ఇవ్వమని రాసినప్పుడు ఉండే పద్ధతి లాంటిదే ఇది.

సహీహ్ హదీథ్ ప్రకారం, ముస్లిమేతరుల నుండి వారసత్వం (ఇర్త్) తీసుకోవడం మనకు నిషేధించబడింది:

ముస్లిం కాఫిర్ (అవిశ్వాసి) నుండి వారసత్వం తీసుకోకూడదు, అలాగే కాఫిర్ ముస్లిం నుండి వారసత్వం తీసుకోకూడదు.” [4]

ఈ నిషేధం వసియ్యత్‌కు కూడా వర్తిస్తుందా? దీని గురించి పండితుల మాటలను పరిశీలిద్దాం.

ఒక ముస్లిం ముస్లిమేతరులకు వసియ్యత్ ఇవ్వడం విషయంలో, అది అనుమతించబడుతుందని పండితులు ఏకగ్రీవంగా అంగీకరించారు.

ఇబ్న్ అబ్దిల్-బర్ (మరణం 464) ఇలా అన్నారు: “ముస్లిం తన ముస్లిమేతర బంధువుకు వసియ్యత్ ఇవ్వడం అనుమతించబడుతుందని చెప్పడంలో పండితుల మధ్య నాకు తెలిసినంతవరకు ఎటువంటి భిన్నాభిప్రాయాలు లేవు, ఎందుకంటే వారు అతని నుండి వారసత్వం పొందరు. మరియు సఫియ్యా బిన్త్ హుయయ్ తన యూదు సోదరుడికి వసియ్యత్ ఇచ్చారు.” [5]

ఇబ్న్ ఖుదామా అల్-మఖ్దిసీ (మరణం 620) ఇలా అన్నారు: “ఒక ముస్లిం, దిమ్మీకి (ముస్లిం పాలనలో నివసించే ముస్లిమేతరుడు) వసియ్యత్ ఇవ్వడం అనుమతించబడుతుందని షురైహ్, అష్-షాబీ, అత్-ధౌరీ, అష్-షాపఈ, ఇస్హాక్ మరియు హనఫీ పండితుల నుండి నివేదించబడింది. వారితో విభేదించిన వారెవరూ నాకు తెలియదు.” [6]

అల్-మార్దీనీ (మరణం 912) ఇలా అన్నారు: “నిర్దిష్ట ప్రాంతంలోని పేదలకు లేదా వారిలో ఒక బృందానికి, మరియు దిమ్మీకి, చిన్న పిల్లవాడికి లేదా పిచ్చివాడికి వసియ్యత్ ఇవ్వడం పండితుల ఏకాభిప్రాయం ద్వారా అనుమతించబడింది.” [7]

ముస్లిం, ముస్లిమేతరుల వసియ్యత్‌ను అంగీకరించవచ్చని పండితులు అంగీకరించారు.

ఇబ్న్ అల్-ముంజిర్ (మరణం 318) ఏకాభిప్రాయాన్ని తెలియజేస్తూ ఇలా అన్నారు: “మనం జ్ఞానాన్ని స్వీకరించే జ్ఞానులందరూ, దిమ్మీ (ముస్లిం పాలనలో నివసించే ముస్లిమేతరుడు) యొక్క వసియ్యత్ అనుమతించబడుతుందని అంగీకరించారు, అయితే ఇవ్వబడిన వస్తువు స్వతహాగా ఆమోదయోగ్యమైనదిగా ఉండాలి.” [8]

ఇబ్న్ రుష్ద్ అల్-హఫీద్ (మరణం 595) ఇలా అన్నారు: “ఇమామ్‌ల ప్రకారం ముస్లిమేతరుల వసియ్యత్ తీసుకోవడం అనుమతించబడుతుంది, అయితే ఆ వసియ్యత్ స్వతహాగా ‘హరామ్’ (నిషిద్ధం) కానంత వరకు.” [9]

ఇబ్న్ ఖుదామా అల్-మఖ్దిసీ (మరణం 620) ఇలా అన్నారు: “కాబట్టి ముస్లిం ఒక దిమ్మీకి వసియ్యత్ ఇవ్వడం అనుమతించబడినప్పుడు, ఒక దిమ్మీ ముస్లింకు లేదా మరొక దిమ్మీకి వసియ్యత్ ఇవ్వడం మరింత ఆమోదయోగ్యమైనది.” [10]

ముహమ్మద్ ఇబ్న్ సాలిహ్ అల్-ఉథైమీన్ (మరణం 1421) ఇలా అన్నారు: “ఎవరైనా, ‘తల్లిదండ్రులు వారసులుగా (వారీస్) ఎందుకు పరిగణించబడరు?’ అని అడిగితే. సమాధానం: తల్లి లేదా తండ్రి వేరే మతాన్ని కలిగి ఉన్నప్పుడు అది సాధ్యమే, అప్పుడు వారు ఎటువంటి వారసత్వం (ఇర్త్) తీసుకోరు, బదులుగా వారికి వసియ్యత్ ఇవ్వవచ్చు.” [11]

ఫలానా (అరబిక్‌లో ఒక వ్యక్తిని ఉద్దేశించి చెప్పే పదం) ఒక ముస్లిం అనుకుందాం. ఫలానా యొక్క ముస్లిమేతర బంధువు ఒకరు చనిపోయి, ఫలానా కోసం కొంత డబ్బు లేదా ఆస్తిని ప్రత్యేకంగా ఉంచి (రాతపూర్వకంగా లేదా మాటల ద్వారా లేదా సైగ ద్వారా), తద్వారా ఆ సంపద ఫలానాకు ఇవ్వబడితే, దానిని స్వీకరించడం ఫలానాకు అనుమతించబడుతుంది. మరియు ఇది అల్లాహ్ అతనికి ప్రసాదించిన హలాల్ (ధర్మబద్ధమైన) జీవనోపాధి. విజయాన్ని ప్రసాదించేవాడు అల్లాహ్ మాత్రమే.

[1] సూరా అన్-నిసా 4:11 యొక్క అర్థం
[2] సహీహ్ సునన్ అత్-తిర్మిజీ (#2120)
[3] బిదాయతుల్-ముజ్తహిద్ (4/180)
[4] అల్-బుఖారీ మరియు ముస్లిం
[5] అత్-తమ్హీద్ (13/239)
[6] అల్-ముఘ్నీ (8/512)
[7] ఇర్షాద్ అల్-ఫారిద్ (పేజీ. 275)
[8] అల్-ఇజ్మా (పేజీ. 275)
[9] బిదాయతుల్-ముజ్తహిద్ (4/173)
[10] అల్-ముఘ్నీ (8/512)
[11] తఫ్సీర్ సూరా అల్-బఖరా (2/309)

రచన (english): మూసా రిచర్డ్సన్ (హఫిజహుల్లాహ్) @ bakkah.net

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44698

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

స్త్రీలలో వారసులు ఎవరు? & నిర్ణీత వాటాలు [వీడియో & టెక్స్ట్]

స్త్రీలలో వారసులు ఎవరు?
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=zR-PiLE-C_s [13 నిముషాలు]

ఈ ఆడియోలో ప్రసంగీకులు ఇస్లాంలో వారసత్వపు హక్కులు, ముఖ్యంగా స్త్రీల వాటాలు మరియు ఖుర్ఆన్ లో నిర్ణయించబడిన నిర్దిష్ట వాటాల (అల్ ఫురూజుల్ ముఖద్దర) గురించి వివరిస్తున్నారు. గత పాఠంలో పురుష వారసుల గురించి చర్చించిన తర్వాత, ఇందులో స్త్రీలలో వారసులుగా ఎవరు ఉంటారో (కూతురు, మనవరాలు, తల్లి, అమ్మమ్మ/నానమ్మ, సోదరీమణులు, భార్య తదితరులు) పది రకాల వారిని పేర్కొన్నారు. అలాగే, అల్లాహ్ ఖుర్ఆన్ లో ఆరు రకాల నిర్ణీత వాటాలను (సగం, పావు వంతు, ఎనిమిదవ వంతు, 2/3 వంతు, 1/3 వంతు, ఆరవ వంతు) విధించారని, వీటిని ఎవరికి ఎలా పంచుతారో క్లుప్తంగా పరిచయం చేశారు. చివరగా, కొడుకుకు నిర్ణీత వాటా ఉండదని, అతను ‘అసబ’ (మిగిలిన ఆస్తిని తీసుకునేవాడు) అని వివరించారు.


[Source of the image: Inheritance Regulations &. Exhortations – English , by Muhammad al-Jilbaly)

గత పాఠంలో మనం పురుషులలో ఎవరెవరు వారసులవుతారో తెలుసుకున్నాం. మనం చూసిన జాబితా ప్రకారం.. కొడుకు, తండ్రి, తాత, సోదరుడు, బాబాయ్ (పినతండ్రి) వంటి బంధుత్వాలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఈ బంధుత్వాలన్నీ మరణించిన వ్యక్తితో ముడిపడి ఉండాలి. అంటే మరణించిన వ్యక్తికి తండ్రి, మరణించిన వ్యక్తికి కొడుకు, లేదా మరణించిన వ్యక్తికి సోదరుడు అయి ఉండాలి. మరణించిన వ్యక్తితో ఈ సంబంధాలు ఉన్న పురుషులు మాత్రమే వారసులుగా పరిగణించబడతారు.

ఇప్పుడు మనం ‘అల్ వారిసాతు మినన్ నిసా’ (స్త్రీలలో వారసులు) గురించి చర్చించుకుందాం.

الْوَارِثَاتُ مِنَ النِّسَاءِ
(అల్ వారిసాతు మినన్ నిసా)
స్త్రీలలో వారసులు

అంటే చనిపోయిన వ్యక్తికి ఏయే బంధుత్వాలు కలిగిన స్త్రీలు ఆస్తిలో వారసులు అవుతారో మనం తెలుసుకోవాలి. నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లుగా, జాబితాలో ఉన్న బంధువులందరూ ఒకేసారి వారసులు కాలేరు. ప్రతి సందర్భంలోనూ అందరికీ వాటా దొరకదు. కానీ ఈ బంధుత్వాలన్నింటికీ వారసత్వపు అర్హత ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు ఒక వారసుడు ఉండటం వల్ల వేరొకరికి వాటా దక్కకపోవచ్చు, లేదా వాటా తగ్గిపోవచ్చు. కానీ మనం గుర్తుంచుకోవాల్సింది ఏమిటంటే.. మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తిలో వారసత్వపు హక్కు కేవలం ఈ నిర్దిష్ట బంధుత్వాలకు మాత్రమే ఉంటుంది.

పురుషులలో 15 రకాల వారసులు ఉన్నట్లే, స్త్రీలలో 10 రకాల వారసులు ఉంటారు. ఆ పది మంది వివరాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

  1. అల్ బింత్ (Al-Bint): కూతురు.
  2. బింతుల్ ఇబ్న్ (Bint al-Ibn): మనవరాలు (కొడుకు యొక్క కూతురు).
  3. అల్ ఉమ్ (Al-Umm): తల్లి.
  4. అమ్మమ్మ: తల్లి యొక్క తల్లి.
  5. నానమ్మ: తండ్రి యొక్క తల్లి.
  6. అల్ ఉఖ్త్ అష్-షకీఖ (Al-Ukht ash-Shaqiqah): సొంత సోదరి (అక్క లేదా చెల్లి).
  7. అల్ ఉఖ్త్ లి-అబ్ (Al-Ukht li-Ab): తండ్రి తరఫు సోదరి (సవతి తల్లి కూతురు – తండ్రి ఒక్కడే కానీ తల్లులు వేరు).
  8. అల్ ఉఖ్త్ లి-ఉమ్ (Al-Ukht li-Umm): తల్లి తరఫు సోదరి (తల్లి ఒక్కటే కానీ తండ్రులు వేరు).
  9. అజ్-జౌజ (Az-Zawjah): భార్య.
  10. అల్ ముఅతిఖ (Al-Mu’tiqah): బానిసత్వాన్ని విముక్తి చేసిన యజమానురాలు.

పురుషులలో 15 మంది, స్త్రీలలో 10 మంది వారసులు ఉంటారు అనే విషయాన్ని మనం స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి.

మనం వారసులెవరో తెలుసుకున్నాం, ఇప్పుడు మనం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు:

  • ఎవరెవరు వారసులవుతారు?
  • ఎవరు ఏ పరిస్థితుల్లో వారసులు అవుతారు?
  • ఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఎవరికి ఎన్ని వాటాలను నిర్ణయించాడు?

ఒక వ్యక్తి వారసుడయ్యాడంటే అతనికి ఆస్తిలో ఎంత భాగం వస్తుంది అనేది ముఖ్యం. నాకు ఎంత వస్తుంది? నా సోదరుడికి ఎంత వస్తుంది? తల్లిదండ్రుల వాటా ఎంత? అనే విషయాలను అల్లాహ్ ఖుర్ఆన్ లో స్పష్టంగా వివరించాడు.

ఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ తబారక వ తాలా వారసత్వ పంపిణీ కోసం ఆరు రకాల నిర్దిష్ట వాటాలను నిర్ణయించారు. వీటిని అరబ్బీలో ‘అల్ ఫురూజుల్ ముఖద్దర’ అంటారు (నిర్ణీత వాటాలు). ఏ వారసుడికైనా సరే, ఈ ఆరు వాటాలలో ఏదో ఒక వాటా లభిస్తుంది. ఆ ఆరు వాటాలు ఇవే:

  1. అన్-నిస్ఫ్ (An-Nisf – 1/2): సగం వాటా. అంటే ఆస్తిని రెండు సమాన భాగాలు చేసి, అర్హులైన వారికి ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  2. అర్-రుబుఅ (Ar-Rubu’ – 1/4): నాలుగవ వంతు. అంటే ఆస్తిని నాలుగు భాగాలు చేసి ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  3. అస్-సుమున్ (Ath-Thumun – 1/8): ఎనిమిదవ వంతు. అంటే ఆస్తిని ఎనిమిది భాగాలు చేసి, అర్హులైన వారికి ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  4. అస్-సులుసాన్ (Ath-Thuluthan – 2/3): మూడింట రెండు వంతులు. అంటే ఆస్తిని మూడు భాగాలు చేసి, అందులో రెండు భాగాలు ఇవ్వడం.
  5. అస్-సులుస్ (Ath-Thuluth – 1/3): మూడవ వంతు. అంటే ఆస్తిని మూడు భాగాలు చేసి, ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  6. అస్-సుదుస్ (As-Sudus – 1/6): ఆరవ వంతు. అంటే ఆస్తిని ఆరు భాగాలు చేసి, ఒక భాగం ఇవ్వడం.

ఖుర్ఆన్ ప్రకారం వారసత్వ విద్యలో ఈ ఆరు వాటాలే ప్రధానమైనవి. ఎవరికి పంపిణీ చేసినా ఈ భిన్నాల (Fractions) ప్రకారమే వాటాలు వెళ్తాయి.

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం గమనించాలి. ఖుర్ఆన్ లో ‘కొడుకు’ (Son) కోసం పైన పేర్కొన్న విధంగా 1/2 లేదా 1/3 వంటి నిర్ణీత వాటా ఏదీ విధించబడలేదు. కొడుకును ‘అసబ’ (Asaba) అంటారు.

عَصَبَة
(అసబ)
మిగిలిన ఆస్తికి వారసుడు

అసబ అంటే.. నిర్ణీత వాటాలు కలిగిన వారసులకు (ఉదాహరణకు భార్య, తల్లిదండ్రులు వంటి వారికి) వారి వాటాలు ఇచ్చేసిన తర్వాత, మిగిలిన ఆస్తి ఎంతైతే ఉంటుందో, ఆ మొత్తాన్ని తీసుకునేవాడు అని అర్థం.

అల్లాహ్ కొడుకుకి “ఇంతే ఇవ్వాలి” అని నిర్దిష్టంగా చెప్పలేదు. మిగిలినదంతా కొడుకుకే చెందుతుంది. దీని గురించి ముందు ముందు పాఠాలలో మరింత వివరంగా తెలుసుకుందాం. ప్రస్తుతానికి మనం గుర్తుంచుకోవాల్సింది ఏంటంటే, ఖుర్ఆన్ మరియు హదీసుల ప్రకారం ఈ ఆరు రకాల వాటాలు మాత్రమే ప్రామాణికం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44685

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

పురుషులలో వారసులు ఎవరు? [వీడియో & టెక్స్ట్]

పురుషులలో వారసులు ఎవరు?
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=qb-P_iz6xq4 [12 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగ భాగంలో, వక్త ఇస్లామిక్ షరియా ప్రకారం మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తిలో హక్కుదారులుగా ఉండే 15 మంది పురుష వారసుల (అల్-వారిసూన్ మినర్ రిజాల్) గురించి సవివరంగా తెలియజేశారు. ఇందులో కొడుకు, మనవడు, తండ్రి, తాత, సోదరులు (సొంత, తండ్రి వైపు, తల్లి వైపు), వారి సంతానం, బాబాయిలు, మరియు భర్త వంటి బంధుత్వాలను అరబిక్ పరిభాషతో సహా వివరించారు. ఈ వారసుల ప్రాధాన్యత క్రమాన్ని మరియు ఏ సందర్భాల్లో ఎవరు వారసులు అవుతారో కూడా స్పష్టం చేశారు.

[Source of the image: Inheritance Regulations &. Exhortations – English , by Muhammad al-Jilbaly)

షరియా ప్రకారం, మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తిలో వాటా పొందే అర్హత ఉన్న పురుషులు మొత్తం 15 మంది ఉన్నారు. వీరి వరుస క్రమం మరియు బంధుత్వాల వివరణ క్రింద ఇవ్వబడింది:

  1. అల్-ఇబ్న్ (الِابْن) – కొడుకు:
    మరణించిన వ్యక్తి యొక్క సొంత కుమారుడు.
  2. ఇబ్నుల్ ఇబ్న్ (ابْنُ الِابْن) – కొడుకు యొక్క కొడుకు (మనవడు):
    కేవలం కొడుకు వైపు మనవడు మాత్రమే. కూతురు వైపు మనవడు ఇందులో రాడు. (కొడుకు బ్రతికి లేనప్పుడు మనవడికి హక్కు వస్తుంది).
  3. అల్-అబ్ (الْأَب) – తండ్రి:
    మరణించిన వ్యక్తి యొక్క తండ్రి.
  4. అల్-జద్ / అబుల్ అబ్ (أَبُو الْأَب) – తాత (తండ్రి యొక్క తండ్రి):
    ఇక్కడ తండ్రి వైపు తాత మాత్రమే వస్తారు. తల్లి వైపు తాత (తల్లి తండ్రి) వారసుడు కాడు.
  5. అల్-అఖ్ అష్-షకీక్ (الْأَخُ الشَّقِيق) – సొంత సోదరుడు:
    ఒకే తల్లి మరియు ఒకే తండ్రికి పుట్టిన సోదరుడు (అన్న లేదా తమ్ముడు).
  6. అల్-అఖ్ లి-అబ్ (الْأَخُ لِأَب) – తండ్రి వైపు సోదరుడు:
    తండ్రి ఒక్కరే కానీ, తల్లులు వేరువేరుగా ఉన్న సోదరులు. (ఉదాహరణకు: తండ్రికి ఇద్దరు భార్యలు ఉండి, వేరే భార్య ద్వారా పుట్టిన కొడుకు).
  7. అల్-అఖ్ లి-ఉమ్ (الْأَخُ لِأُم) – తల్లి వైపు సోదరుడు:
    తల్లి ఒక్కరే కానీ, తండ్రులు వేరువేరుగా ఉన్న సోదరులు. (ఉదాహరణకు: తల్లికి రెండవ పెళ్లి జరిగి, ఆ భర్త ద్వారా పుట్టిన కొడుకు).
  8. ఇబ్నుల్ అఖ్ అష్-షకీక్ (ابْنُ الْأَخِ الشَّقِيق) – సొంత సోదరుని కొడుకు:
    సొంత అన్నయ్య లేదా తమ్ముడి కుమారుడు (మేనల్లుడు).
  9. ఇబ్నుల్ అఖ్ లి-అబ్ (ابْنُ الْأَخِ لِأَب) – తండ్రి వైపు సోదరుని కొడుకు:
    తండ్రి వైపు సోదరుడికి పుట్టిన కుమారుడు.
    (గమనిక: తల్లి వైపు సోదరుని కుమారుడికి వారసత్వ హక్కు ఉండదు).
  10. అల్-అమ్ అష్-షకీక్ (الْعَمُّ الشَّقِيق) – సొంత బాబాయి/పెదనాన్న:
    మరణించిన వ్యక్తి యొక్క తండ్రికి సొంత సోదరుడు (ఒకే తల్లిదండ్రులు).
  11. అల్-అమ్ లి-అబ్ (الْعَمُّ لِأَب) – తండ్రి వైపు బాబాయి/పెదనాన్న:
    తండ్రికి సవతి సోదరుడు (తండ్రి ఒక్కరే, తల్లులు వేరు).
    (గమనిక: తండ్రికి తల్లి వైపు సోదరుడు అంటే మేనమామ, ఇక్కడ వారసుడు కాడు).
  12. ఇబ్నుల్ అమ్ అష్-షకీక్ (ابْنُ الْعَمِّ الشَّقِيق) – సొంత బాబాయి కొడుకు:
    తండ్రి యొక్క సొంత సోదరుని కుమారుడు.
  13. ఇబ్నుల్ అమ్ లి-అబ్ (ابْنُ الْعَمِّ لِأَب) – తండ్రి వైపు బాబాయి కొడుకు:
    తండ్రి యొక్క సవతి సోదరుని (తండ్రి వైపు) కుమారుడు.
  14. అజ్-జౌజ్ (الزَّوْج) – భర్త:
    మరణించిన స్త్రీ యొక్క భర్త. వివాహ బంధం ఉన్నందున ఇతను వారసుడవుతాడు.
  15. అల్-ముఅతిక్ (الْمُعْتِق) – బానిసకు విముక్తి కలిగించిన యజమాని:
    ఇస్లామిక్ చరిత్ర ప్రకారం, ఒక యజమాని తన బానిసకు స్వేచ్ఛను ప్రసాదిస్తే, ఆ విముక్తి పొందిన బానిస మరణించినప్పుడు అతనికి వేరే వారసులు ఎవరూ లేకపోతే, ఆస్తి అతనికి విముక్తిని ప్రసాదించిన మాజీ యజమాని (లేదా అతని పురుష వారసుల)కి చెందుతుంది.

ఈ 15 మంది పురుషులు ఇస్లామిక్ చట్టం ప్రకారం వారసత్వానికి అర్హులు. అయితే, వీరందరికీ ఒకేసారి ఆస్తి లభించదు. దగ్గరి బంధువులు ఉన్నప్పుడు (ఉదా: కొడుకు), దూరపు బంధువులు (ఉదా: మనవడు లేదా సోదరుడు) ఆస్తికి అనర్హులు అవుతారు. ఈ ప్రాధాన్యత క్రమాన్ని బట్టి ఆస్తి పంపకం జరుగుతుంది.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44673

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” అని ఎందుకు అన్నారు? ఒక వ్యక్తి మరణానికి ముందే తన ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు? [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” (నిస్ఫుల్ ఇల్మ్) అని ఎందుకు అన్నారు?
ఒక వ్యక్తి మరణానికి ముందే తన ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు?
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=uAM16bDgk_k

సోదరులారా, ఈ ప్రసంగంలో వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” (నిస్ఫుల్ ఇల్మ్) అని ఎందుకు అన్నారనే ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వబడింది. దీనికి మూడు కారణాలు వివరించబడ్డాయి: 1) దాని ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పడానికి, 2) మానవ జీవితం రెండు స్థితులలో (జీవితం మరియు మరణం) ఉంటుంది, మరియు ఈ విద్య మరణానంతర స్థితికి సంబంధించినది కాబట్టి, 3) సంపద రెండు మార్గాల్లో (స్వచ్ఛందంగా మరియు బలవంతంగా) వస్తుంది, మరియు వారసత్వం బలవంతంగా వచ్చేది కాబట్టి. ఇంకా, ఒక వ్యక్తి మరణానికి ముందే తన ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు అనే విషయం కూడా స్పష్టం చేయబడింది, ఎందుకంటే అలా చేయడం వల్ల కొడుకు తండ్రి కన్నా ముందు చనిపోతే అతని హక్కు కోల్పోవడం, భార్య మరియు తల్లిదండ్రుల హక్కులను విస్మరించడం, మరియు భవిష్యత్తులో కొత్త వారసులు వస్తే వారి హక్కులు కోల్పోవడం వంటి అనేక సమస్యలు తలెత్తుతాయి. వారసత్వం అనేది ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాతే వర్తిస్తుంది, అంతకు ముందు కాదు.

బిస్మిల్లాహిర్రహ్మానిర్రహీం. అల్ హందులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్, వబిహీ నస్త’ఈన్, వస్సలాతు వస్సలామ్ అలా రసూలిహిల్ కరీమ్, అమ్మా బా’ద్.

సోదరులారా, విద్యార్థులారా లాస్ట్ క్లాస్ లో మనం ఈ వారసత్వపు విద్య గురించి ఇంట్రడక్షన్ తెలుసుకున్నాం. ఈ విద్య అసలు ఏమిటి? ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత ఏంటి? ఈ విద్య మనం ఎందుకు నేర్చుకోవాలి? ఈ కొన్ని విషయాలు అల్ హందులిల్లాహ్ మనం తెలుసుకున్నాం.

అయితే లాస్ట్ క్లాస్ లో ఏదైతే ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి కొన్ని హదీసులు మరియు సహాబా యొక్క అఖ్వాల్ (మాటలు) మీ ముందు పెట్టడం జరిగిందో, దానిలో హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు చెప్పిన ఒక మాట కూడా మీ ముందు పెట్టడం జరిగింది. దాని ద్వారా ఒక సోదరుడు మనకి ఒక ప్రశ్న అడిగారు. హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా తెలుపుతున్నారు, “ఇల్ముల్ మీరాస్ నిస్ఫుల్ ఇల్మ్”. ఈ వారసత్వపు విద్య సగం విద్య అని తెలిపారు. అయితే ఈ విద్యను సగం విద్య ఎందుకు అన్నారు? అని ఒక ప్రశ్న మన ముందుకు వచ్చింది. ఇన్ షా అల్లాహ్, మొట్టమొదటిగా ఆ విషయాన్ని మీ ముందు వివరించడం జరుగుతుంది. దాని తర్వాత ఇన్ షా అల్లాహ్ మనం మిగతా విషయాలు తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.

సోదరులారా, వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” అని ఎందుకు అభివర్ణించారనే దానిపై ఇస్లామీయ పండితులు (ఉలమాలు) కొన్ని వివరణలు ఇచ్చారు. ఆ కారణాలను ఇప్పుడు వివరంగా పరిశీలిద్దాం.

కారణం 1: విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పడానికి

మొదటి కారణం, ఈ విద్య యొక్క అత్యున్నత ప్రాముఖ్యతను తెలియజేయడానికే అలా అన్నారు. ప్రజలందరూ ఈ జ్ఞానాన్ని తప్పనిసరిగా నేర్చుకోవాలని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో, దీనిని “సగం జ్ఞానం”తో పోల్చడం జరిగింది. ఒక పెద్ద విషయంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన భాగాన్ని ఎత్తిచూపి, దాని ద్వారా మొత్తం విషయాన్ని సూచించే పద్ధతి ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి శైలిలో ఉంది.

ఉదాహరణ 1 (నమాజ్): నమాజ్‌లో నిలబడటం (ఖియామ్), వంగడం (రుకూ), సాష్టాంగపడటం (సజ్దా) వంటి అనేక భాగాలున్నాయి. అయినప్పటికీ, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) కొన్నిసార్లు “సజ్దా” అనే పదాన్ని మొత్తం నమాజ్‌కు (లేదా ఒక రకాత్‌కు) ప్రత్యామ్నాయంగా వాడేవారు. ఎందుకంటే, నమాజ్‌లోని అన్ని భాగాలలో సజ్దా అత్యంత ముఖ్యమైనది మరియు ఒక దాసుడు అల్లాహ్‌కు అత్యంత సమీపంగా ఉండే స్థితి.

ఉదాహరణ 2 (హజ్): హజ్ యాత్రలో మినా, ముజ్దలిఫాలలో బస చేయడం, షైతాన్‌కు రాళ్ళు విసరడం (రమ్యుల్ జమరాత్) వంటి అనేక ఆచారాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు:

الْحَجُّ عَرَفَةُ
[అల్-హజ్జు అరఫా]

అంటే, “హజ్ అంటే అరఫా(లో నిలబడటమే)”. ఎందుకంటే హజ్‌లోని అన్ని కర్మలలో అరఫా మైదానంలో నిలబడటం అత్యంత ముఖ్యమైనది మరియు తప్పనిసరి.

ఈ ఉదాహరణల మాదిరిగానే, అన్ని రకాల ఇస్లామీయ జ్ఞానంలో వారసత్వపు విద్యకు ఉన్న ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యతను స్పష్టం చేయడానికి హజ్రత్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) దానిని “సగం జ్ఞానం” అని పేర్కొన్నారు.

కారణం 2: మానవ జీవితంలోని రెండు స్థితులకు సంబంధించిన జ్ఞానం

పండితులు అందించే మరొక వివరణ, మానవుని రెండు ప్రాథమిక స్థితులకు సంబంధించినది:

జీవించి ఉన్న స్థితి: మనం నేర్చుకునే చాలా రకాల విద్యలు (జ్ఞానాలు) ఒక వ్యక్తి జీవించి ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అతనికి ఉపయోగపడతాయి.

మరణించిన తర్వాతి స్థితి: దీనికి విరుద్ధంగా, వారసత్వపు విద్య అనేది ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత మాత్రమే అమలులోకి వచ్చే ప్రత్యేకమైన జ్ఞానం.

ఈ కోణంలో చూస్తే, మానవ అస్తిత్వాన్ని ఒక సగం జీవితం, మరో సగం మరణానంతర జీవితంగా విభజిస్తే, మరణానంతర స్థితితో నేరుగా సంబంధం ఉన్న ఈ జ్ఞానాన్ని “సగం జ్ఞానం” అని పిలవడం సముచితం.

కారణం 3: సంపదను పొందే రెండు మార్గాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం

మూడవ వివరణ, మానవుడు సంపదను పొందే రెండు ప్రాథమిక మార్గాల గురించి వివరిస్తుంది:

స్వచ్ఛంద సంపాదన: ఒక వ్యక్తి వ్యాపారం, ఉద్యోగం లేదా శ్రమ ద్వారా తాను కోరుకొని, ప్రయత్నించి సంపదను ఆర్జిస్తాడు. ఇది సంపదను పొందే మార్గాలలో ఒక సగం.

బలవంతపు సంపాదన (వారసత్వం): ఒక వ్యక్తి తాను కోరుకోకుండా, ఎలాంటి ప్రయత్నం చేయకుండానే, ఒక కుటుంబ సభ్యుడు మరణించినప్పుడు చట్టప్రకారం (బలవంతంగా) అతని ఆస్తికి వారసుడవుతాడు. ఇది సంపదను పొందే మార్గాలలో రెండవ సగం.

ఈ విధంగా, సంపదను ఆర్జించే ఈ రెండు ప్రధాన మార్గాలలో ఒకటైన వారసత్వాన్ని పూర్తిగా వివరించే ఈ జ్ఞానాన్ని “సగం విద్య” అని అభివర్ణించారు.

ఈ మూడు కారణాలను పరిశీలించినప్పుడు, హజ్రత్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) చెప్పిన మాట యొక్క లోతు మరియు వారసత్వపు విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత మనకు స్పష్టమవుతుంది.

వారసత్వానికి సంబంధించి మన సమాజంలో సాధారణంగా కనిపించే ఒక ముఖ్యమైన మరియు సున్నితమైన విషయం గురించి ఇప్పుడు చర్చిద్దాం. ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత, అతని ఆస్తి సాధారణంగా అతని భార్య, పిల్లలకు చెందుతుంది. అయితే, భవిష్యత్తులో తన పిల్లల మధ్య ఆస్తి విషయమై ఎలాంటి గొడవలు, మనస్పర్థలు రాకూడదనే సదుద్దేశంతో, కొంతమంది తాము జీవించి ఉండగానే తమ ఆస్తిని పంచివేస్తుంటారు.

ఈ ఆలోచన చాలామందికి వస్తుంది మరియు చాలామంది దీనిని ఆచరణలో కూడా పెడుతున్నారు. అయితే, ఇస్లామీయ ధర్మశాస్త్రం ప్రకారం ఇలా చేయడం సరైనదేనా? ఇది తప్పా లేక ఒప్పా? అని మనం తెలుసుకోవాలి.

సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, ఒక వ్యక్తి తాను మరణించక ముందే తన వారసత్వపు ఆస్తిని పంచడం తప్పు. ఎందుకంటే దీనివల్ల అనేక రకాల సమస్యలు మరియు అన్యాయాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. ఆ కారణాలను ఇప్పుడు వివరంగా పరిశీలిద్దాం.

మరణానికి ముందే ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు?

1. ఇస్లామీయ వారసత్వ నియమాలను ఉల్లంఘించడం:

మొదటి సమస్య, ఆస్తిని ఎలా పంచాలి అనే దానిపైనే వస్తుంది. ఒక వ్యక్తి బ్రతికి ఉండగా తన ఆస్తిని పంచుతున్నప్పుడు, అతను ఖుర్ఆన్ మరియు హదీసులలో నిర్దేశించిన వారసత్వపు ఫార్ములాలను అనుసరిస్తున్నాడా లేక తన ఇష్టానుసారం పంచుతున్నాడా? చాలా సందర్భాలలో, షరీఅత్ నియమాలను పక్కనపెట్టి, అందరికీ సమానంగానో లేదా తమకు ఇష్టమైన వారికి ఎక్కువ గానో పంచుతారు. ఇది ఇస్లామీయ చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది.

2. హక్కులేని వారికి వాటా వెళ్ళే ప్రమాదం:

ఇస్లామీయ వారసత్వపు చట్టం ప్రకారం, యజమాని మరణించే సమయానికి జీవించి ఉన్నవారికి మాత్రమే ఆస్తిలో హక్కు ఉంటుంది.

ఉదాహరణకు, ఒక తండ్రి తన ఆస్తిని బ్రతికి ఉండగానే తన ముగ్గురు కొడుకులకు పంచాడని అనుకుందాం. దురదృష్టవశాత్తు, ఆ తండ్రి కంటే ముందే ఆ ముగ్గురిలో ఒక కొడుకు మరణిస్తే, షరీఅత్ ప్రకారం, ఆ చనిపోయిన కొడుకుకి తండ్రి ఆస్తిలో ఎలాంటి వాటా లభించదు.

కానీ, ముందే పంచడం వల్ల, అతనికి చట్ట ప్రకారం హక్కులేని ఆస్తి అన్యాయంగా వెళ్ళిపోతుంది. ఇది మిగిలిన ఇద్దరు కొడుకుల హక్కును హరించడమే అవుతుంది. మరణం ఎవరికి ఎప్పుడు వస్తుందో తెలియదు కాబట్టి, ఈ సమస్య తలెత్తే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

3. ఇతర ముఖ్య హక్కుదారులను విస్మరించడం:

సాధారణంగా ఆస్తిని ముందే పంచేవారు తమ దృష్టిని కేవలం కొడుకులు, కూతుర్ల మీదనే పెడతారు.

అయితే, ఇస్లామీయ చట్టం మరణించిన వ్యక్తి యొక్క భార్యకు, మరియు బ్రతికివుంటే అతని తల్లిదండ్రులకు కూడా ఆస్తిలో నిర్దిష్టమైన, తప్పనిసరి వాటాను కేటాయించింది. బ్రతికి ఉండగానే పంచే ప్రక్రియలో, ఈ ముఖ్యమైన హక్కుదారులను తరచుగా విస్మరించడం జరుగుతుంది. ఇది వారికి ఖుర్ఆన్ ప్రసాదించిన హక్కును నిరాకరించడమే.

4. భవిష్యత్తులో కొత్త వారసులు వచ్చే అవకాశం:

ఒక వ్యక్తి తన ఆస్తిని పంచిన తర్వాత భవిష్యత్తులో మరో వివాహం చేసుకోవచ్చు లేదా అతనికి కొత్తగా పిల్లలు పుట్టవచ్చు. ఈ కొత్త భార్య లేదా పిల్లలు కూడా చట్టబద్ధమైన వారసులే.

కానీ, ఆస్తి అప్పటికే పంచివేయబడటం వల్ల, వారు తమ వారసత్వపు హక్కును పూర్తిగా కోల్పోతారు. ఇది జరగబోయే తరానికి అన్యాయం చేయడమే అవుతుంది.

5. యజమాని తన హక్కును, ఆర్థిక భద్రతను కోల్పోవడం:

ఒక వ్యక్తి తన ఆస్తిని పిల్లల పేరిట బదిలీ చేసిన క్షణం నుండి, చట్ట ప్రకారం ఆ ఆస్తిపై అతనికి ఎలాంటి యజమాన్య హక్కు ఉండదు.

దీనివల్ల, వృద్ధాప్యంలో అతను ఆర్థికంగా నిస్సహాయ స్థితికి చేరుకునే ప్రమాదం ఉంది. ఆస్తి చేతికి వచ్చిన తర్వాత పిల్లలు తమ తల్లిదండ్రుల బాధ్యతను విస్మరించిన సందర్భాలు సమాజంలో కోకొల్లలు. ఇది ఆస్తిని ఇచ్చిన తల్లిదండ్రులను అగౌరవపరచడమే కాకుండా, వారిని తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురిచేస్తుంది.

ముగింపు:

వారసత్వం (మీరాస్) అనేది ఖచ్చితంగా ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాతే అమలులోకి వచ్చే ఒక దైవిక చట్టం. అల్లాహ్ త’ఆలా ఖుర్ఆన్‌లో నిర్దేశించిన నియమాలు ఒక వ్యక్తి మరణానంతరం ఎలాంటి గొడవలు లేకుండా, ప్రతి హక్కుదారునికి వారి వాటా న్యాయబద్ధంగా చేరాలనే ఉద్దేశంతోనే ఇవ్వబడ్డాయి. మరణానికి ముందే ఆస్తిని పంచడం అనేది ఈ దైవిక నియమాలను పక్కనపెట్టడమే అవుతుంది మరియు పైన వివరించిన అనేక తప్పులకు, అన్యాయాలకు దారితీస్తుంది. అందువల్ల, ఈ పద్ధతి షరీఅత్‌కు విరుద్ధం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44642

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo