To Those Who Perform Multiple Umrahs in One Journey Shaykh Abdurrazzaq al-Badr [Video|Ar-En Subtitles] https://youtu.be/40fnJJgrRBg [ 7 min]
ఇంతకుముందు చెప్పుకున్నట్లుగా, హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) యొక్క ఇతర భార్యల వలె ‘తమత్తు‘ (Tamattu’) ఉద్దేశ్యంతో మొదట ఉమ్రా కోసం ఇహ్రామ్ కట్టారు. అయితే ప్రయాణ సమయంలో ఆమెకు రుతుస్రావం మొదలైంది. దాంతో గుస్ల్ (స్నానం) ఆచరించి, హజ్ కోసం ఇహ్రామ్ కట్టాల్సిందిగా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఆమెకు సూచించారు. ఆమె ‘దుల్-హులైఫా’ వద్ద సంకల్పించిన ఉమ్రా ఆమె హజ్లో కలిసిపోవడం వల్ల, ఆమె ఒక ‘ఖారిన్‘ (Qarin – ఉమ్రా మరియు హజ్ కలిపి చేసేవారు) అయ్యారు. ఆమె ఉమ్రా హజ్లోనే కలిసిపోయినందున, హజ్ పూర్తయిన తర్వాత ఇతర భార్యల వలె తాను కూడా ప్రత్యేకంగా ఒక ఉమ్రా చేస్తానని ఆమె ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ను అనుమతి అడిగారు. అప్పుడు ఆమె ఉమ్రా కోసం ఇహ్రామ్ కట్టడానికి వీలుగా, హరమ్ సరిహద్దుల వెలుపల ఉన్న ‘అల్-తన్ఈమ్’ ప్రాంతానికి ఆమె సోదరునితో కలిసి వెళ్లాలని ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) సూచించారు.
ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ఉమ్రా చేయాలని కోరినప్పుడు, ఆమె ఇహ్రామ్ కట్టడానికి వీలుగా పవిత్ర హరమ్ సరిహద్దులకు ఆవల ఉన్న ప్రదేశానికి ఆమెను తీసుకువెళ్లమని ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఆమె సోదరుడు అబ్దుర్రహ్మాన్ను ఆదేశించారు. ఇక్కడ మనం ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని గమనించాలి: ఆమె సోదరుడు అబ్దుర్రహ్మాన్ ఆమెకు తోడుగా వెళ్లి, తవాఫ్, సయీలలో ఆమెకు సహాయపడి, ఆ తర్వాత ఆమెతో పాటే ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వద్దకు తిరిగి వచ్చారు. కానీ, ఆయన స్వయంగా ఇహ్రామ్ కట్టలేదు. పుణ్యకార్యాలు చేయాలనే బలమైన ఆసక్తి ఉన్నప్పటికీ, ఈ విషయం గురించి విన్న సహచరులు (సహాబా) (రదియల్లాహు అన్హుమ్) ఎవరూ కూడా, నేటి కాలంలో పదేపదే ఉమ్రా చేసే కొందరి వలె “హజ్ తర్వాత మరో ఉమ్రా చేయడానికి ఇదొక మంచి అవకాశం” అని భావించలేదు. అసలు సహచరులు (రదియల్లాహు అన్హుమ్) ఇలా పదేపదే ఉమ్రాలు చేసేవారే కాదు.
ఈ సంఘటన ద్వారా మనకొక విషయం స్పష్టమవుతోంది: సత్కార్యాలు చేయడంలో మనకంటే సహచరులకే (రదియల్లాహు అన్హా)ఎక్కువ ఆసక్తి ఉండేది. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అనుమతితో ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా)ఉమ్రాకు వెళ్లినప్పుడు, ఆమె సోదరుడు అబ్దుర్రహ్మాన్ ఆమెతో పాటు వెళ్లినా ఇహ్రామ్ కట్టలేదు. “ఎలాగూ వెళ్తున్నాను కదా, నేనూ ఒక ఉమ్రా చేసేస్తాను” అని ఆయన అనుకోలేదు. అలాగే, అక్కడ వేచి ఉన్న ఇతర సహచరులు కూడా “మనం ఎలాగూ ఇక్కడే ఉన్నాం కదా, మనమూ ఉమ్రా చేద్దాం” అని అనలేదు. నేడు కొందరు తమకోసం లేదా తమ తల్లిదండ్రులు, బంధువుల తరపున చేస్తున్నట్లుగా వారిలో ఎవరూ పదేపదే ఉమ్రా చేయలేదు. కాబట్టి, కొంతమంది యాత్రికులు హజ్ పూర్తయ్యాక రెండు, మూడు లేదా నాలుగుసార్లు పదేపదే ఉమ్రాలు చేయడం, ప్రతి ఉమ్రాకూ జుట్టును కొద్దికొద్దిగా కత్తిరించడం లాంటి ఆచరణలకు ఇస్లాంలో ఎలాంటి ఆధారం లేదు. ఒక వ్యక్తి ఒక ఉమ్రా కోసం తలలో సగం గుండు చేయించుకున్నాడని, మరో ఉమ్రా కోసం మిగిలిన సగం గుండు చేయించుకున్నాడని కూడా కొన్ని కథనాలు ఉన్నాయి—కానీ వాటి ప్రామాణికత సందేహాస్పదమే.
సరైన అవగాహన లేకపోవడం, అజ్ఞానంతో వ్యవహరించడం వల్ల హజ్ సమయంలో అనేక వింతైన, అసాధారణమైన ఆచరణలు మనకు కనిపిస్తుంటాయి. షేక్ (ఇబ్న్ బాజ్) (రహిమహుల్లాహ్) జీవించి ఉన్న కాలంలో జరిగిన ఒక సంఘటన నాకు గుర్తుంది. నేను ఒకసారి ఆయన వద్దకు వెళ్లినప్పుడు, నన్ను కలిసి సందేహం అడిగిన ఒక యాత్రికుడి గురించి షేక్ గారికి వివరించాలని కొందరు పండితులు నాతో అన్నారు. నేను మదీనాలోని మీఖాత్లో ఉన్నప్పుడు ఒక యాత్రికుడు నా వద్దకు వచ్చి, “నాకు సహజంగానే బట్టతల ఉంది, పైగా నేను ఎప్పుడూ గడ్డం కూడా గీసుకుంటాను” అని చెప్పాడు. అతను ఇంకా ఇలా అన్నాడు: “నేను అల్-మర్వాకు చేరుకుని ఉమ్రా పూర్తి చేసేసరికి నా తలపై జుట్టు ఏమీ లేదు. అప్పుడు నాకు ఒక వ్యక్తి కనిపించి, ‘నీ తల మీద జుట్టు లేదు కదా, ఇప్పుడు నువ్వు ఇహ్రామ్ నుండి ఎలా బయటపడతావు? వెళ్లి నీ మీసాలు గీసుకో‘ అని సలహా ఇచ్చాడు. దాంతో నేను మంగలి వద్దకు వెళ్లి నా మీసాలు గీసుకుని, తద్వారా ఇహ్రామ్ నుండి బయటపడ్డాను” అని చెప్పాడు. కొందరు పండితుల సూచన మేరకు ఈ విషయాన్ని నేను షేక్ ఇబ్న్ బాజ్తో ప్రస్తావించగా, ఆయన తీవ్ర ఆవేదన, కోపం వ్యక్తపరిచారు. సరైన జ్ఞానం లేకుండా యాత్రికులకు ఫత్వాలు (మతపరమైన తీర్పులు) ఇవ్వడానికి కొందరు చూపే సాహసమే ఆయన కోపానికి కారణం.
దీనికి సంబంధించి ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ప్రవచించిన ఒక హదీసు ఉంది:
مَنْ أُرْشِدَ إِلَى غَيْرِ رُشْدٍ فَإِنَّمَا إِثْمُهُ عَلَى مَنْ أَرْشَدَهُ (ఎవరైనా మార్గభ్రష్టత్వం వైపు దారిచూపితే, దాని పాపం దారిచూపిన వారిపైనే పడుతుంది.)
కాబట్టి, సరైన జ్ఞానం లేకుండా “ఫలానా విధంగా చేయండి” అని సలహా ఇచ్చే వ్యక్తి, అల్లాహ్ పేరుతో తప్పుగా మాట్లాడినందుకు పాపభారాన్ని మూటగట్టుకుంటాడు. కొందరు వ్యక్తులు, సుబహానల్లాహ్ (అల్లాహ్ ఎంతో పవిత్రుడు), ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కేవలం భావోద్వేగాలకు లోనై “ఏమీ పర్వాలేదులే” అంటూ తప్పుడు సమాధానాలు ఇస్తుంటారు. ఇతరుల పట్ల దయ చూపడానికి ముందు, ఒకరు తమ పట్ల తాము దయ కలిగి ఉండాలి. ఇతరులపై జాలి చూపించే ముందు మీపై మీరు జాలి చూపించుకోండి—అంటే, జ్ఞానం లేకుండా అల్లాహ్ గురించి మాట్లాడి పాపాల్లో పడవద్దు. ఫత్వా (మతపరమైన తీర్పు) అనేది భావోద్వేగాలపై కాకుండా, పరిపూర్ణమైన జ్ఞానం, స్పష్టమైన అవగాహన మీద ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒకరికి సరైన జ్ఞానం ఉంటేనే వారు తీర్పు ఇవ్వాలి; లేదంటే, ఆ విషయమై జ్ఞానం ఉన్న పండితులను సంప్రదించమని ఇతరులకు సూచించాలి.
—
సారాంశం (Summary):
ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ఉమ్రా: హజ్రత్ ఆయిషా ఉమ్రా ఉద్దేశ్యంతో వెళ్ళినప్పుడు రుతుస్రావం మొదలవడంతో, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) సూచన మేరకు ఆమె హజ్ మరియు ఉమ్రా రెండింటినీ కలిపి (ఖారిన్) చేశారు.
అల్-తన్ఈమ్ ప్రయాణం: హజ్ పూర్తయిన తర్వాత ఆమె కోరిక మేరకు, ప్రత్యేకంగా ఉమ్రా చేయడానికి ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అనుమతించారు. ఇహ్రామ్ కట్టడం కోసం ఆమెను తన సోదరుడు అబ్దుర్రహ్మాన్తో కలిసి ‘అల్-తన్ఈమ్’ ప్రాంతానికి పంపారు.
పదేపదే ఉమ్రాలు చేయకపోవడం: ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) కి తోడుగా వెళ్లిన ఆమె సోదరుడు అబ్దుర్రహ్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) స్వయంగా ఉమ్రా చేయలేదు. దీనిని బట్టి ఒకే ప్రయాణంలో పదేపదే ఉమ్రాలు చేసే ఆచారం సహాబాలలో (ప్రవక్త అనుచరులలో) లేదని స్పష్టమవుతుంది.
ఆధారం లేని ఆచరణలు: హజ్ తర్వాత రెండు మూడు సార్లు పదేపదే ఉమ్రాలు చేయడం, ప్రతి ఉమ్రాకు కొద్దికొద్దిగా జుట్టు కత్తిరించడం లాంటి నేటికాలపు ఆచరణలకు ఇస్లాంలో ఎలాంటి ఆధారం లేదు.
అజ్ఞానం వల్ల తప్పులు: సరైన జ్ఞానం లేకపోవడం వల్ల కొందరు వింతైన పనులు చేస్తుంటారు. ఉదాహరణకు, బట్టతల ఉన్న ఒక వ్యక్తి ఉమ్రా పూర్తి చేశాక ఇహ్రామ్ నుండి బయటపడటానికి మీసాలు గీసుకోమని ఒకరు తప్పుడు సలహా ఇచ్చారు.
జ్ఞానం లేకుండా ఫత్వా ఇవ్వరాదు: ఈ సంఘటన విన్న షేక్ ఇబ్న్ బాజ్, సరైన జ్ఞానం లేకుండా మతపరమైన తీర్పులు (ఫత్వాలు) ఇచ్చే వారి పట్ల తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.
తప్పుదారి పట్టిస్తే పాపం: హదీసు ప్రకారం, ఒకరికి మతపరంగా తప్పుడు మార్గం చూపితే దాని పాపం ఆ సలహా ఇచ్చిన వారిపైనే పడుతుంది. కాబట్టి, అవగాహన లేకుండా కేవలం భావోద్వేగాలతో ఫత్వాలు ఇవ్వకూడదు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఉస్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) గారి ఖిలాఫత్ (పాలనా) చివరి రోజుల్లో పాలకుడిపై తిరుగుబాటు (ఖురూజ్) చేసిన వారే ఖవారీజులు. వారి తిరుగుబాటు కారణంగా ఉస్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) హత్యకు గురయ్యారు.
ఆ తర్వాత అలీ (రదియల్లాహు అన్హు) ఖిలాఫత్ కాలంలో వారి చెడు మరింత పెరిగింది. వారు ఆయనను అవిశ్వాసి (కాఫిర్) గా ప్రకటిస్తూ ఆయనపై తిరుగుబాటు చేశారు. అంతేకాక, ప్రవక్త అనుచరులైన సహాబాలు వారి (తప్పుడు) విశ్వాసాలతో ఏకీభవించనందుకు, సహాబాలను కూడా వారు అవిశ్వాసులు (కాఫిర్లు) గా తీర్మానించారు. కాబట్టి తమ అభిప్రాయాలను వ్యతిరేకించే వారందరినీ వారు అవిశ్వాసులుగా పరిగణించారు. ఫలితంగా, సృష్టిలో అత్యుత్తమమైన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అనుచరులైన సహాబాలనే వారు అవిశ్వాసులుగా ప్రకటించారు. ఇదెందుకు? ఎందుకంటే వారి మార్గభ్రష్టత్వం మరియు కుఫ్ర్ (అవిశ్వాస) విధానాలతో సహాబాలు ఏకీభవించలేదు.
ఖవారీజ్ ల విశ్వాసాలు (అఖీదా): వారు సున్నత్ మరియు జమాఅత్కు కట్టుబడి ఉండరు, అలాగే నాయకుడికి (అమీర్ కు) విధేయత చూపరు. దానికి బదులుగా, ఆయనపై తిరుగుబాటు చేయడాన్ని, ఆయన పట్ల విధేయతను విచ్ఛిన్నం చేయడాన్ని వారు ధర్మంలోని భాగంగా భావిస్తారు [1]. ఇది విధేయత చూపాలని ఆజ్ఞాపించిన అల్లాహ్ ప్రవక్త సలహాకు మరియు అల్లాహ్ తన గ్రంథంలో ఆజ్ఞాపించిన దానికి పూర్తి విరుద్ధం. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنكُمْ “ఓ విశ్వాసులారా! అల్లాహ్కు విధేయత చూపండి. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం)కు విధేయత చూపండి. మరియు మీలోని అధికారులకు కూడా. .” [సూరా అన్-నిసా: 59]
కాబట్టి పాలకుడికి విధేయత చూపడాన్ని అల్లాహ్ ఇస్లాం ధర్మంలో ఒక భాగంగా చేశాడు. మరియు అల్లాహ్ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) కూడా పాలకుడికి విధేయత చూపడాన్ని ధర్మంలో భాగంగా చేశారు. ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఈ విధంగా అన్నారు:
“మీరు అల్లాహ్ పట్ల భయభక్తులు (తఖ్వా) కలిగి ఉండాలని మరియు (నాయకుడి మాట) విని, విధేయత చూపాలని నేను మీకు ఉపదేశిస్తున్నాను, ఒక బానిస మీపై నాయకుడిగా నియమించబడినప్పటికీ సరే. ఎందుకంటే మీలో జీవించి ఉన్నవారు (ముందు ముందు) ఎన్నో విభేదాలను చూస్తారు…” [2]
కాబట్టి ముస్లిం పాలకుడికి విధేయత చూపడం అనేది (ఇస్లాం) ధర్మంలోని భాగం. కానీ ఖవారీజులు ఇలా అంటారు: “లేదు, ఈ విధేయతకు మేము అతీతులం (మాకు స్వేచ్ఛ ఉంది).” ఈనాటి తిరుగుబాటు మరియు అల్లర్ల మార్గం కూడా ఇదే!
కాబట్టి ఖవారీజులు అంటే ముస్లింల ఐక్య సమూహంలో (జమాఅత్ లో) చీలికను తీసుకురావడానికి మరియు నాయకులపై తిరుగుబాటు చేయడానికి ప్రయత్నించేవారు – ఇలా చేయడంలో అల్లాహ్ మరియు ఆయన ప్రవక్త పట్ల స్పష్టమైన అవిధేయత ఉంది. అలాగే, మహా పాపం (కబీరా పాపం) చేసిన ముస్లింను వారు అవిశ్వాసి (కాఫిర్) గా పరిగణిస్తారు.
కాబట్టి, వ్యభిచారి, దొంగ, మద్యం సేవించేవాడు – ఇలా మహా పాపాలు చేసే వారందరినీ వారు కాఫిర్లుగా తీర్మానిస్తారు. దీనికి భిన్నంగా, అహ్లుస్-సున్నహ్ వల్-జమాఅత్ వారు అలాంటి వ్యక్తిని “తక్కువ ఈమాన్ కలిగిన ముస్లిం” [3] గా భావిస్తారు మరియు అతనిని “ధర్మంలో పాపాత్ముడు (ఫాసిఖ్/ఆసీ)” అని పిలుస్తారు. కాబట్టి అతను తన ఈమాన్ వల్ల ఒక “విశ్వాసి (ముమిన్)”, అలాగే తన మహా పాపం వల్ల ఒక “పాపాత్ముడు”. ఎందుకంటే షిర్క్ (అల్లాహ్ కు సాటి కల్పించడం) మరియు ఇస్లాంను భంగపరిచే స్పష్టమైన విషయాలు (నవాఖిజ్ అల్-ఇస్లాం) తప్ప మరొకటి ఏదీ ఒక వ్యక్తిని ఇస్లాం పరిధి నుండి బయటకు పంపవు. షిర్క్ కంటే తక్కువ స్థాయి పాపాలు, అవి మహా పాపాలైనప్పటికీ, ఒక వ్యక్తిని ఈమాన్ పరిధి నుండి బహిష్కరించడానికి కారణం కావు. అల్లాహ్ ఇలా అంటున్నాడు:
﴿إِنَّ اللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَاءُ﴾ “నిశ్చయంగా అల్లాహ్, తనకు సాటి కల్పించటాన్ని (షిర్క్ను) క్షమించడు. ఇది తప్ప ఇతర పాపాలను తాను కోరిన వారికి క్షమిస్తాడు.” [సూరా అన్-నిసా: 48, 116]
కానీ ఖవారీజులు ఇలా అంటారు: “మహా పాపం చేసినవాడు కాఫిర్ (అవిశ్వాసి), అతను క్షమించబడడు మరియు అతను నరకాగ్నిలో శాశ్వతంగా ఉండిపోతాడు.” ఇది ఖురాన్లో స్పష్టంగా చెప్పబడిన దానికి విరుద్ధం. దీనికి కారణం వారికి ధర్మం పట్ల సరైన అవగాహన (ఫిఖ్హ్/సమజ్) లేకపోవడమే.
వారు ఈ తప్పుడు విశ్వాసాలలో పడటానికి ప్రధాన కారణం వారి జ్ఞానలేమి (ఇల్మ్ లేకపోవడం) అని గమనించండి. ఎందుకంటే వారు ఆరాధనలు (ఇబాదత్), నమాజ్, ఉపవాసం మరియు ఖురాన్ పారాయణంలో చాలా తీవ్రంగా (ముందు) ఉంటారు. మరియు వారికి ధర్మం పట్ల బలమైన ఆవేశం (రోషం) ఉంటుంది, కానీ వారికి సరైన జ్ఞానం ఉండదు – ఇదే అసలు సమస్య.
కాబట్టి భయభక్తులు (తఖ్వా) మరియు ఆరాధనల్లో తీవ్రంగా కృషి చేయడం అనేది ధర్మ పరిజ్ఞానం మరియు సరైన అవగాహనతో కూడి ఉండాలి. అందువల్లే ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తన సహాబాలకు వారిని (ఖవారీజులను) ఈ విధంగా వర్ణించారు: ప్రవక్త అనుచరులైన సహాబాలు ఖవారీజుల నమాజును చూసి తమ నమాజును తక్కువగా భావిస్తారని మరియు వారి ఆరాధనను చూసి తమ ఆరాధనను తక్కువగా భావిస్తారని చెప్పారు. ఆ తర్వాత ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు:
“వేటాడిన జంతువు శరీరం గుండా బాణం ఎలాగైతే దూసుకుపోతుందో, వారు (ఖవారీజులు) ధర్మం నుండి అలా బయటికి వెళ్లిపోతారు” [4] – వారి ఆరాధనలు, వారి భక్తి మరియు వారు రాత్రి పూట చేసే తహజ్జుద్ నమాజ్ ఉన్నప్పటికీ సరే.
కాబట్టి వారి కృషి సరైన పునాదిపై మరియు ప్రామాణికమైన జ్ఞానంపై ఆధారపడి లేకపోవడం వల్ల, అది వారికీ మరియు ఈ ఉమ్మత్ (సమాజం) కీ ఒక మార్గభ్రష్టత్వంగా, ఒక జాడ్యంగా మరియు తీవ్రమైన కీడుగా మారింది.
అంతేకాకుండా, ఖవారీజుల చరిత్రలో వారు ఏ ఒక్క రోజైనా అవిశ్వాసులతో (కాఫిర్లతో) పోరాడినట్లు ఎక్కడా దాఖలాలు లేవు! బదులుగా, వారు కేవలం ముస్లింలతో మాత్రమే పోరాడుతారు. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఈ విధంగా సెలవిచ్చినట్లు:
«يَقْتُلُونَ أَهْلَ الإِسْلاَمِ وَيَدَعُونَ أَهْلَ الأَوْثَانِ» “మరియు వారు ఇస్లాం ప్రజలను చంపి, విగ్రహారాధకులను వదిలివేస్తారు.” [5]
కాబట్టి ఖవారీజుల చరిత్రలో వారు ఏనాడైనా కాఫిర్లు మరియు ముష్రిక్కులతో పోరాడినట్లు మనకు తెలియదు. వారు ఎల్లప్పుడూ ముస్లింలతోనే పోరాడుతూ వస్తున్నారు. వారే ఉస్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) ను చంపారు, వారే అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్ (రదియల్లాహు అన్హు) ను చంపారు. వారే జుబైర్ ఇబ్నుల్-అవ్వామ్ ను మరియు అత్యుత్తమ సహాబాలను చంపారు. మరియు వారు ముస్లింలను చంపడం నేటికీ ఆపలేదు.
ఇదంతా అల్లాహ్ ధర్మం పట్ల వారికి ఉన్న అజ్ఞానం వల్లే. అయినప్పటికీ, వారికి భయభక్తులు మరియు ఆరాధనా భావం ఉన్నాయి, కానీ ఇవి ప్రామాణికమైన జ్ఞానంపై ఆధారపడి లేనందున, అది వారికి ఒక వ్యాధిగా మారింది. అందుకనే గొప్ప పండితుడైన ఇబ్న్ అల్-ఖయ్యిమ్ (రహిమహుల్లాహ్) వారిని వర్ణిస్తూ ఇలా అన్నారు:
«وَلَهُم نُصُوصٌ قَصَّرُوا فِي فَهْمِهَا *** فَأُتُوا مِنَ التَّقْصِيرِ فِي العِرْفَانِ» “వారి వద్ద ఆధారాలు (నుసూస్) ఉన్నాయి, కానీ వాటిని అర్థం చేసుకోవడంలో వారు విఫలమయ్యారు. కాబట్టి వారికి పరిమితమైన (తక్కువ) జ్ఞానమే ఇవ్వబడింది.” [6]
కాబట్టి వారు ఖురాన్ మరియు సున్నత్ వాక్యాలను ఆధారాలుగా ఉపయోగిస్తారు కానీ వాటిని వారు అర్థం చేసుకోరు. పాపాలు చేసిన వారిని శిక్షిస్తామనే హెచ్చరికలు ఉన్న వాక్యాలను వారు ఆధారాలుగా చూపుతారు, కానీ వాటి నిజమైన అర్థాలను వారు గ్రహించరు. వారు ఆ వాక్యాలను, షిర్క్ కంటే తక్కువ పాపాలు చేసిన వారికి క్షమాపణ మరియు పశ్చాత్తాపాన్ని (తౌబా) స్వీకరిస్తామనే వాగ్దానం ఉన్న ఇతర వాక్యాలతో కలిపి చూడరు. కాబట్టి వారు గ్రంథంలోని ఒక భాగాన్ని అంగీకరిస్తారు మరియు మరొక భాగాన్ని వదిలివేస్తారు – ఇదంతా వారి అజ్ఞానం వల్లే.
కాబట్టి ధర్మం పట్ల మితిమీరిన ప్రేమ మరియు ఉత్సాహం (జజ్బా) ఉండటం మాత్రమే సరిపోదు. అవి అల్లాహ్ ధర్మం గురించిన ఇల్మ్ (జ్ఞానం) మరియు అవగాహనపై ఆధారపడి ఉండాలి. అప్పుడే ఆ జ్ఞానం నుండి వారు మార్గనిర్దేశం పొందుతారు మరియు విషయాలను వాటి సరైన స్థానంలో ఉంచుతారు.
కాబట్టి ధర్మం పట్ల ప్రేమ మరియు ఉత్సాహం ఉండటం మంచిదే, కానీ వాటికి ఖురాన్ మరియు సున్నత్ అనుసరణ ద్వారా సరైన దిశానిర్దేశం చేయబడాలి.
ధర్మంలో అత్యున్నత స్థానం ఉన్నవారు మరియు ముస్లింల పట్ల అత్యంత చిత్తశుద్ధి కలిగినవారు సహాబాలే. అయినప్పటికీ, ఖవారీజుల వల్ల ఉన్న ప్రమాదం మరియు చెడు వలన సహాబాలు వారితో పోరాడారు.
అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్ (రదియల్లాహు అన్హు) నహ్రవాన్ యుద్ధంలో వారిని అత్యంత తీవ్రంగా వధించేంతగా వారితో పోరాడారు. ఇలా చేయడం ద్వారా, ఆయన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తెలిపిన శుభవార్తను సాకారం చేశారు. ఎందుకంటే, వారిని చంపిన వారికి పుణ్యం మరియు స్వర్గం లభిస్తుందని ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) శుభవార్త ఇచ్చారు. కాబట్టి అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్ వారిని చంపిన వ్యక్తి – అందువలన ఆయన అల్లాహ్ ప్రవక్త నుండి ఈ శుభవార్తను పొందారు.[7] ముస్లింలకు వారి కీడు జరగకుండా అడ్డుకోవడానికే ఆయన వారిని వధించారు.
ప్రతి తరంలోనూ, ముస్లింలకు ఈ దుష్ట విధానం (మన్హజ్) ఉనికి గురించి తెలిస్తే, మొదటగా వారిని అల్లాహ్ మార్గం వైపుకు పిలవడం మరియు వారికి అవగాహన కల్పించడం ద్వారా దానిని నయం చేయడానికి ప్రయత్నించడం విధి (వాజిబ్). కానీ వారు దీనిని అంగీకరించకపోతే, వారి చెడును నిరోధించడానికి (అధికారంలో ఉన్న ముస్లిం పాలకుడి నేతృత్వంలో) ముస్లింలు వారితో పోరాడాలి.
అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్ (రదియల్లాహు అన్హు) తన సోదరుడు (Cousin), ఉమ్మత్ యొక్క గొప్ప పండితుడు (హబ్ర్) మరియు ఖురాన్ వ్యాఖ్యాత (తుర్జుమానుల్ ఖురాన్) అయిన అబ్దుల్లాహ్ బిన్ అబ్బాస్ (రదియల్లాహు అన్హుమ) ను వారి వద్దకు పంపారు. ఆయన వారితో చర్చలు (మునాజరా) జరిపారు, దాంతో వారిలోని ఆరు వేల మంది పశ్చాత్తాపపడి (తౌబా చేసుకొని) తిరిగి వచ్చారు, కానీ చాలా మంది పశ్చాత్తాపపడకుండా అలాగే ఉండిపోయారు. అప్పుడు అమీర్-ఉల్-ముమినీన్, అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్, మిగిలిన సహాబాలతో కలిసి వారితో పోరాడారు. ముస్లింలకు వారి కీడు మరియు హాని కలగకుండా నిరోధించడానికే ఈ పోరాటం జరిగింది.
ఇది అల్-ఖవారీజ్ అని పిలువబడే వర్గం (ఫిర్ఖా) మరియు వారి విశ్వాసాల గురించిన వివరణ.
Footnotes:
[1] మన కాలంలో, పాపకార్యం కాని విషయాల్లో పాలకులకు విని, విధేయత చూపాలని విశ్వసించే వారిని బహుశా ప్రభుత్వ ఏజెంట్లుగా లేదా అమాయకులుగా ముద్రవేస్తున్నారు! అందుకనే ఈ ఖవారీజులు మింబర్ల పైనుండి మరియు వారి సమావేశాలలో పాలకులపై దాడి చేయడం మరియు వారి తప్పులను బహిరంగంగా ఎత్తిచూపడం మీరు చూస్తారు. కానీ అల్లాహ్ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా సెలవిచ్చారు:
“ఎవరైనా అధికారికి (సుల్తాన్ కు) ఒక విషయంపై సలహా ఇవ్వాలనుకుంటే, అతను దానిని బహిరంగంగా వెల్లడించకూడదు, బదులుగా అతని చేతిని పట్టుకుని ఏకాంతంలోకి వెళ్ళాలి. అతను దానిని (సలహాను) అంగీకరిస్తే అతనికి ప్రతిఫలం ఉంటుంది, ఒకవేళ అతను అంగీకరించకపోతే, సలహా ఇచ్చినవాడు తన బాధ్యతను నెరవేర్చినవాడవుతాడు.”
ఇయ్యాద్ బిన్ గనమ్ (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖన ద్వారా అహ్మద్ (3/404) నమోదు చేశారు. ఇబ్న్ అబీ ఆసిమ్ కూడా దీనిని తన ‘అస్-సున్నహ్’ (2/522) గ్రంథంలో నమోదు చేశారు.
అధికారి (పాలకుడు) వీరిలో ఎవరినైనా బహిరంగ సభల్లో మాట్లాడకుండా నిషేధించినప్పుడు, వారు ఏకమై నిరసన ప్రదర్శనలు (demonstrations) చేస్తారు. ఒకరిని మాట్లాడకుండా అడ్డుకోవడం లేదా జైలులో పెట్టడం అనేది తిరుగుబాటును సమర్థిస్తుందని వారి అజ్ఞానంతో వారు భావిస్తారు! సహీహ్ ముస్లిం (1855) లోని ఔఫ్ బిన్ మాలిక్ అల్-అష్జఈ (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖనలోని ప్రవక్త ప్రవచనం వారు వినలేదా?:
«لا، مَا أَقَامُوا فِيكُمُ الصَّلاةَ» “…లేదు, వారు నమాజును స్థాపిస్తున్నంత కాలం (మీరు వారిపై తిరుగుబాటు చేయకండి).”
ఇంకా సహీహ్ బుఖారీ, ముస్లింలలో ఉన్న ఉబాదా బిన్ అస్-సామిత్ (రదియల్లాహు అన్హు) హదీసులో, ప్రవక్త ఇలా అన్నారు:
«إِلَّا أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا، عِنْدَكُمْ مِنَ اللَّهِ فِيهِ بُرْهَانٌ» “…మీరు స్పష్టమైన మరియు బహిరంగ అవిశ్వాసాన్ని (కుఫ్ర-ఎ-బవాహ్) చూస్తే తప్ప, అప్పుడు మాత్రమే మీ వద్ద అల్లాహ్ ముందు సమర్పించడానికి స్పష్టమైన ఆధారం ఉంటుంది.”
అణచివేసే పాలకులపై పోరాడేందుకు అనుమతి కోరుతూ సహాబాలు ప్రవక్తను అడిగిన ప్రశ్నకు ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇచ్చిన సమాధానం ఇది.
ఇమామ్ అహ్మద్ జైలులో ఎంతకాలం ఉన్నారో వీరికి తెలియదా? మరియు షేక్-ఉల్-ఇస్లాం ఇబ్న్ తైమియ్య ఎక్కడ మరణించారు?! ఖురాన్ సృష్టించబడినదని చెప్పనందుకు ఇమామ్ అహ్మద్ చాలా సంవత్సరాలు జైలులో ఉండి కొరడా దెబ్బలు తినలేదా? మరి అప్పుడు ఆయన ప్రజలను ఖలీఫాపై తిరుగుబాటు చేయమని ఎందుకు ఆదేశించలేదు? షేక్-ఉల్-ఇస్లాం (ఇబ్న్ తైమియ్య) రెండు సంవత్సరాలకు పైగా జైలులో ఉండి అక్కడే మరణించారని వారికి తెలియదా? ఆయన ప్రజలను నాయకుడిపై తిరుగుబాటు చేయమని ఎందుకు ఆదేశించలేదు? అంతకుమించి, ఈ పండితులు సద్గుణాలు మరియు జ్ఞానం పరంగా అత్యున్నత స్థానంలో ఉన్నారు, మరి వారి కంటే తక్కువ స్థాయి ఉన్నవారి సంగతేంటి??? యువత పండితులను (ఉలమాలను) విడిచిపెట్టి, వారి పుస్తకాలను మర్చిపోయి, ఆధునిక కాలపు మేధావులు, కవులు మరియు ఇస్లామిక్ రచయితల నుండి తమ జ్ఞానాన్ని తీసుకోవడం ప్రారంభించిన తర్వాతే ఈ భావజాలాలు మరియు చర్యలు మనకు వ్యాపించాయి! వ లా హౌల వ లా ఖువ్వత ఇల్లా బిల్లాహ్!
[2] అహ్మద్, ఇబ్న్ మాజా, అత్-తిర్మిజీ, అల్-హాకిమ్ మరియు ఇతరులు ఉల్లేఖించిన సహీహ్ (ప్రామాణిక) హదీసు [అనువాదకునిచే సంక్షిప్తం చేయబడినది].
[3] వారు ఒక పాపాన్ని చిన్నదిగా భావించి (ఇస్తిఖ్ఫాఫ్) చేసినప్పటికీ, దానిని ధర్మసమ్మతంగా (ఇస్తిహ్లాల్ / హలాల్) చేయనంత కాలం వారు కాఫిర్లు కారు. కానీ వారిలో కొందరు చెప్పేది దీనికి విరుద్ధం: “ఒక పాపాన్ని తేలికగా భావించి చేసే వ్యక్తి, ఇస్లాం నుండి బయటికి వెళ్ళేంత అవిశ్వాసానికి పాల్పడతాడు” అని అంటారు. మన షేక్, షేక్ అబ్దుల్-అజీజ్ ఇబ్న్ అబ్దిల్లాహ్ బిన్ బాజ్ గారిని 1415 హిజ్రీలో తాయిఫ్ లో అడిగినప్పుడు, ఈ వాక్యమే ఖవారీజుల విశ్వాసాల యొక్క సారాంశం అని ఆయన చెప్పారు.
[4] అహ్మద్, ముస్లిం, అల్-బుఖారీ మరియు ఇతరులు అనేక మంది సహాబాల ద్వారా ఉల్లేఖించిన సుదీర్ఘ హదీసులోని భాగం [అనువాదకునిచే సంక్షిప్తం చేయబడినది].
[5] అహ్మద్, ముస్లిం, అల్-బుఖారీ మరియు ఇతరులు ఉల్లేఖించిన సుదీర్ఘ హదీసులోని భాగం [అనువాదకునిచే సంక్షిప్తం చేయబడినది].
[6] ఇబ్న్ అల్-ఖయ్యిమ్ రచించిన అన్-నూనియ్య (పేజీ. 97).
[7] అల్-బుఖారీ తన సహీహ్ (6930) లో, ముస్లిం తన సహీహ్ (1066) లో, అహ్మద్ తన ముస్నద్ (1/113) లో, ఇబ్న్ అబీ ఆసిమ్ తన అస్-సున్నహ్ (914) లో మరియు అబ్దుల్లాహ్ బిన్ అల్-ఇమామ్ అహ్మద్ తన అస్-సున్నహ్ (1487) లో నమోదు చేశారు: అలీ (రదియల్లాహు అన్హు) ఈ విధంగా అన్నారు:
“నేను అల్లాహ్ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అనడం విన్నాను: ‘చివరి రోజుల్లో, వయస్సులో చిన్నవారైన మరియు మూర్ఖపు ఆలోచనలు ఉన్న ఒక సమూహం ఉద్భవిస్తుంది. వారు సృష్టిలోనే అత్యుత్తమమైన మాటలతో మాట్లాడతారు. కానీ వారి ఈమాన్ (విశ్వాసం) వారి గొంతులను దాటదు. కాబట్టి మీరు వారిని ఎక్కడ ఎదుర్కొన్నా, వారిని చంపండి (ఇస్లామిక్ ప్రభుత్వ నేతృత్వంలో), ఎందుకంటే వారిని చంపిన వారికి తీర్పు దినాన ఖచ్చితంగా ప్రతిఫలం ఉంటుంది.'”
ఖవారీజులు మరియు వారి సంకేతాల గురించిన హదీసును ఉల్లేఖించిన తరువాత, అబూ సయీద్ అల్-ఖుద్రీ (రదియల్లాహు అన్హు) ఇలా అన్నారు: “అల్లాహ్ ప్రవక్త అనుచరులలో ఇరవై లేదా ఇరవై కంటే ఎక్కువ మంది సహాబాలు, వారిని చంపే బాధ్యతను అలీ చేపట్టారని నాకు వివరించారు.” అహ్మద్ తన ముస్నద్ (3/33) లో మరియు ఆయన కుమారుడు అబ్దుల్లాహ్ తన అస్-సున్నహ్ (1512) లో ఉల్లేఖించారు.
—
ఈ వ్యాసం యొక్క సారాంశం (Summary) ముఖ్యమైన పాయింట్ల రూపంలో ఇక్కడ ఇవ్వబడింది:
ఉత్పత్తి మరియు తిరుగుబాటు: ఖవారీజులు ఉస్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) మరియు అలీ (రదియల్లాహు అన్హు) గారి కాలంలో ముస్లిం పాలకులపై తిరుగుబాటు చేయడం ద్వారా ఉద్భవించారు. వారు తమ అభిప్రాయాలతో ఏకీభవించని అత్యుత్తమ సహాబాలను సైతం అవిశ్వాసులుగా (కాఫిర్లుగా) ప్రకటించారు.
పాలకులకు అవిధేయత: అల్లాహ్ మరియు ఆయన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) పాలకులకు విధేయత చూపాలని ఆజ్ఞాపించినప్పటికీ, ఖవారీజులు పాలకులపై తిరుగుబాటు చేయడాన్ని మరియు వారిని వ్యతిరేకించడాన్ని ధర్మంలోని భాగంగా భావిస్తారు.
మహా పాపాలకు కాఫిర్లుగా తీర్మానించడం: వ్యభిచారం, దొంగతనం లాంటి మహా పాపాలు (కబీరా పాపాలు) చేసిన ముస్లింలను ఖవారీజులు ఇస్లాం నుండి బహిష్కరించి, వారిని కాఫిర్లుగా మరియు శాశ్వత నరకవాసులుగా పరిగణిస్తారు.
అహ్లుస్-సున్నహ్ వల్-జమాఅత్ విశ్వాసం: అహ్లుస్-సున్నహ్ విధానం ప్రకారం షిర్క్ (అల్లాహ్ కు సాటి కల్పించడం) మరియు ఇస్లాంను భంగపరిచే ఇతర స్పష్టమైన విషయాలు (నవాఖిజ్ అల్-ఇస్లాం) తప్ప, మరే ఇతర మహా పాపాలు (వ్యభిచారం, దొంగతనం, మద్యం సేవించడం వంటివి) ఒక వ్యక్తిని ఇస్లాం పరిధి నుండి బయటకు పంపవు (ఒకవేళ ఆ పాపాలను వారు ధర్మసమ్మతంగా/హలాల్ గా భావిస్తే తప్ప). షిర్క్ మరియు కుఫ్ర కంటే తక్కువ స్థాయి పాపాలు చేసిన వ్యక్తి “తక్కువ ఈమాన్ కలిగిన ముస్లిం” మరియు “ధర్మంలో పాపాత్ముడు” అవుతాడే తప్ప కాఫిర్ కాడు.
అజ్ఞానం మరియు అతిభక్తి: ఖవారీజులు నమాజు, ఉపవాసాలు మరియు ఖురాన్ పారాయణంలో చాలా ముందుంటారు. కానీ వారికి ధర్మం పట్ల సరైన జ్ఞానం (ఇల్మ్) మరియు అవగాహన (ఫిఖ్హ్) ఉండవు. జ్ఞానం లేని వారి అతి ఉత్సాహమే వారి మార్గభ్రష్టత్వానికి కారణం.
ఆధారాల దుర్వినియోగం: వారు ఖురాన్ మరియు హదీసులను చదివినప్పటికీ వాటి నిజమైన అర్థాన్ని గ్రహించరు. కేవలం పాపాలకు విధించే శిక్షల వాక్యాలను మాత్రమే తీసుకుని, అల్లాహ్ యొక్క క్షమాపణకు సంబంధించిన వాక్యాలను విడిచిపెడతారు.
ముస్లింల పట్ల క్రూరత్వం: చరిత్రలో ఖవారీజులు ఏనాడూ కాఫిర్లతో పోరాడలేదు. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ముందుగానే హెచ్చరించినట్లు, వారు కేవలం ముస్లింలను మాత్రమే వధిస్తారు.
సహాబాల చర్య: అలీ బిన్ అబీ తాలిబ్ (రదియల్లాహు అన్హు) మొదట అబ్దుల్లాహ్ బిన్ అబ్బాస్ ద్వారా వారికి ధర్మాన్ని బోధించారు. అప్పటికి వినకుండా ముస్లింలకు హాని చేస్తున్న వారిపై నహ్రవాన్ యుద్ధంలో పోరాడి వారిని అంతమొందించారు.
మన బాధ్యత: ఇలాంటి మార్గభ్రష్ట భావజాలం ఉన్నవారికి ముందుగా సరైన జ్ఞానాన్ని బోధించి అవగాహన కల్పించాలి. వారు వినకపోతే, వారి కీడు నుండి ముస్లిం సమాజాన్ని రక్షించడానికి (ఇస్లామిక్ పాలకుడి నేతృత్వంలో) వారితో పోరాడటం బాధ్యత.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
అఖీదా (మూల విశ్వాసం) అనేది ఈ ధర్మానికి (దీన్కు) పునాది. అల్లాహ్ తప్ప ఆరాధనకు అర్హుడెవరూ లేరని మరియు ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అల్లాహ్ యొక్క సందేశహరుడని మనం ఇచ్చే సాక్ష్యం (షహాదా) లోనే ఈ అఖీదా ఇమిడి ఉంది. ఇది ఇస్లాం యొక్క ఐదు మూలస్తంభాలలో మొదటిది.[1]
కావున, ఈ అఖీదాకు అత్యంత ప్రాముఖ్యత ఇవ్వడం, దాని పట్ల ప్రత్యేక శ్రద్ధ వహించడం, దాని గురించి సరైన జ్ఞానాన్ని సంపాదించడం మరియు దానికి హాని కలిగించే విషయాల గురించి తెలుసుకోవడం ఒక బాధ్యత. తద్వారా ఒక వ్యక్తి స్పష్టమైన అవగాహనతో మరియు సరైన విశ్వాసంతో ఉండగలుగుతాడు.
ఒక వ్యక్తి యొక్క ధర్మం సరైన మరియు దృఢమైన పునాదిపై ఆధారపడి ఉంటేనే, అది అల్లాహ్ చేత అంగీకరించబడే సరైన మార్గంగా ఉంటుంది. ఒకవేళ అతని ధర్మం బలహీనమైన లేదా తప్పుడు అఖీదాపై ఆధారపడి ఉంటే, ఆ ధర్మం సరైనది కాదు మరియు దానికి సరైన పునాది ఉండదు.
అందుకే విద్వాంసులు (రహిమహుముల్లాహ్) అఖీదా విషయానికి ఎంతో ప్రాముఖ్యతనిచ్చేవారు. తమ పాఠాలలో మరియు అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా దీనిని వివరించడంలో వారు ఏమాత్రం అలసత్వం వహించలేదు. ఒక తరం వారు తమ పూర్వీకుల నుండి ఈ జ్ఞానాన్ని స్వీకరించి తరువాతి తరాలకు అందజేశారు.
మరియు సహాబాలు (రదియల్లాహు అన్హుమ్) ఖురాన్ మరియు అల్లాహ్ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) సున్నత్లో వచ్చిన విషయాల పట్ల ఎటువంటి సందేహాలు కలిగి ఉండేవారు కాదు. వారి అఖీదా అల్లాహ్ గ్రంథం మరియు ప్రవక్త సున్నత్పై ఆధారపడి ఉండేది. వారికి ఆ విషయంలో ఎటువంటి అనుమానం గానీ, సంకోచం గానీ ఉండేది కాదు. అల్లాహ్ మరియు ఆయన ప్రవక్త ఏమి సెలవిచ్చారో, దానినే వారు తమ విశ్వాసంగా మరియు ధర్మంగా స్వీకరించారు. వారికి అదనంగా వేరే పుస్తకాలు అవసరం పడలేదు, ఎందుకంటే వారు దానిని పూర్తి నిశ్చయంతో అంగీకరించారు. వారి అఖీదా అంటే ఖురాన్ మరియు సున్నత్ మాత్రమే. వారి తర్వాత వచ్చిన విద్యార్థులు (తాబయీన్లు) కూడా ఇదే మార్గాన్ని అనుసరించారు. వారి కాలంలో అఖీదా విషయంలో ఎటువంటి విభేదాలు లేవు; అది అందరూ ఏకగ్రీవంగా అంగీకరించిన విషయం.
కానీ, ఎప్పుడైతే కొత్త తెగలు మరియు విభేదాలు తలెత్తాయో, మరియు అఖీదా పట్ల దృఢమైన అవగాహన లేని వారు లేదా పాత తప్పుడు భావజాలంతో ఇస్లాంలోకి ప్రవేశించిన వారు పెరిగారో, అప్పుడు ఇస్లాం ఇమామ్లు సరైన అఖీదాను వివరించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. వారు దానిని గ్రంథస్థం చేసి, ఉమ్మత్ విద్వాంసుల నుండి సేకరించి భద్రపరిచారు. తద్వారా ఇది రాబోయే తరాలకు ఒక ప్రమాణిక మార్గదర్శిగా మారింది.
ఇది అల్లాహ్ తన ధర్మాన్ని రక్షించే విధానానికి ఒక నిదర్శనం. అల్లాహ్ మరియు ఆయన ప్రవక్త నుండి వచ్చిన సందేశాన్ని యథాతథంగా చేరవేసే నమ్మకమైన వ్యక్తులను అల్లాహ్ నియమించాడు. వీరు తప్పుడు వ్యాఖ్యానాలను మరియు సృష్టికర్తను సృష్టితో పోల్చే తప్పుడు వాదనలను తిప్పికొట్టారు. ఈ విధంగా విద్వాంసులు ఈ అఖీదాను ఒక తరం నుండి మరొక తరానికి వారసత్వంగా అందజేశారు.
ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం), సహాబాలు మరియు తాబయీన్ల నుండి వచ్చిన సరైన విశ్వాసంపై ఉన్న పుణ్య పూర్వీకులలో (సలఫ్ సాలెహీన్) నలుగురు ప్రముఖ ఇమామ్లు ఉన్నారు: ఇమామ్ అబూ హనీఫా, ఇమామ్ మాలిక్, ఇమామ్ షాఫియీ మరియు ఇమామ్ అహ్మద్. వీరు మరియు ఇతర ఇమామ్లు సరైన అఖీదాను సమర్థించారు, వివరించారు మరియు తమ శిష్యులకు బోధించారు.
ఈ నలుగురు ఇమామ్ల అనుచరులు కూడా ఈ అఖీదా పట్ల ఎంతో శ్రద్ధ వహించారు. వారు ఖురాన్, సున్నత్ మరియు సహాబాల మార్గదర్శకత్వంలో అనేక గ్రంథాలు రచించారు. వారు అసత్యమైన మరియు దారితప్పిన విశ్వాసాలను ఖండించారు. హదీసు ఇమామ్లైన ఇషాక్ ఇబ్న్ రాహవైహ్, బుఖారీ, ముస్లిం, ఇబ్న్ ఖుజైమా, ఇబ్న్ ఖుతైబా వంటి వారు కూడా ఇదే పనిని చేశారు. అలాగే తఫ్సీర్ ఇమామ్లైన తబరీ, ఇబ్న్ కసీర్, బగవీ వంటి వారు కూడా సరైన అఖీదాను వివరించారు.
వీరందరూ సరైన విశ్వాసాన్ని వివరిస్తూ గ్రంథాలు రాశారు మరియు వాటిని “కుతుబ్ అస్-సున్నత్” (సున్నత్ గ్రంథాలు) అని పిలిచారు. ఉదాహరణకు: ఇబ్న్ అబీ ఆసిమ్ రచించిన ‘కితాబ్ అస్-సున్నత్‘, అబ్దుల్లా ఇబ్న్ అహ్మద్ ఇబ్న్ హన్బల్ రచించిన ‘అస్-సున్నత్‘, అల్-ఖల్లాల్ రచించిన ‘అస్-సున్నత్‘, మరియు అల్-ఆజుర్రీ రచించిన ‘అష్-షరీఅః‘ మొదలైనవి.
పాదపీఠికలు (Footnotes):
[1] ఇబ్న్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హుమా) నివేదించిన హదీసు ప్రకారం: “అల్లాహ్ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా సెలవిచ్చారు: ‘ఇస్లాం ఐదు స్తంభాలపై నిర్మించబడింది: 1. అల్లాహ్ తప్ప ఆరాధనకు అర్హుడెవరూ లేరని మరియు ముహమ్మద్ అల్లాహ్ సందేశహరుడని సాక్ష్యం ఇవ్వడం (షహాదా), 2. నమాజును స్థాపించడం, 3. జకాత్ చెల్లించడం, 4. హజ్ యాత్ర చేయడం, 5. రంజాన్ నెలలో ఉపవాసాలు పాటించడం’.” (బుఖారీ: 8 మరియు ముస్లిం).
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
హజ్రత్ అలీ (రదియల్లాహు అన్హు) కుమైల్ ఇబ్న్ జియాద్ కు చేసిన ఈ హితబోధలో జ్ఞానం (ఇల్మ్) యొక్క గొప్పతనాన్ని, ప్రాముఖ్యతను వివరించారు. ఆయన మనుషులను మూడు రకాలుగా వర్గీకరించారు: సత్యమార్గాన్ని చూపే నిజమైన పండితులు, జ్ఞానాన్ని అభ్యసించేవారు, మరియు సరైన అవగాహన లేకుండా ఇతరులను గుడ్డిగా అనుసరించే సామాన్యులు. సంపదను మనమే రక్షించుకోవాలని, ఖర్చు చేస్తే అది తగ్గిపోతుందని, కానీ జ్ఞానం మనల్ని రక్షిస్తుందని, ఆచరించిన కొద్దీ అది పెరుగుతుందని తెలుపుతూ సంపద కంటే జ్ఞానమే అత్యుత్తమమైనదని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ధర్మాన్ని ప్రాపంచిక ప్రయోజనాల కోసం వాడుకునే వారి గురించి హెచ్చరిస్తూనే, అల్లాహ్ యొక్క సత్య మార్గాన్ని మరియు ఆయన ఆధారాలను కాపాడే అత్యంత విలువైన పండితులు భూమిపై ఎల్లప్పుడూ కొద్దిమందైనా ఉంటారని, వారే ఈ లోకంలో అల్లాహ్ యొక్క రాయబారులని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
కుమైల్ ఇబ్న్ జియాద్ ఇలా అన్నారు: ‘అలీ ఇబ్న్ అబీ తాలిబ్ నా చేయి పట్టుకుని నన్ను ఎడారి వైపు తీసుకువెళ్ళారు. మేము అక్కడికి చేరుకోగానే, ఆయన కూర్చుని, ఒక దీర్ఘశ్వాస తీసుకుని ఇలా అన్నారు:
“ఓ కుమైల్ ఇబ్న్ జియాద్! హృదయాలు పాత్రల లాంటివి. వాటిలో ఏది ఉత్తమంగా భద్రపరుస్తుందో అదే అత్యుత్తమమైనది. కాబట్టి నేను నీకు చెబుతున్నది జ్ఞాపకం పెట్టుకో.
ప్రజలు మూడు రకాలు: ‘రబ్బానీ‘ [1] అయిన పండితుడు (ఆలిమ్), మోక్ష మార్గంలో జ్ఞానాన్ని అభ్యసించేవాడు, మరియు పిలిచే ప్రతి ఒక్కరినీ గుడ్డిగా అనుసరించే గందరగోళానికి గురైన సామాన్య జనం. వీరు వీచే ప్రతి గాలికి వంగిపోతారు, వీరు జ్ఞానపు కాంతితో ప్రకాశించరు మరియు ఏ విధమైన దృఢమైన పునాది (ఆధారం) కలిగి ఉండరు.
సంపద కంటే జ్ఞానం అత్యుత్తమమైనది. జ్ఞానం నిన్ను రక్షిస్తుంది, కానీ సంపదను నువ్వే రక్షించుకోవాలి. జ్ఞానానికి జకాత్ ‘ఆచరణ’, అయితే ఖర్చు చేయడం వల్ల సంపద తగ్గిపోతుంది. పండితుడిని ప్రేమించడం ధర్మంలో (దీన్లో) ఒక భాగం. జ్ఞానం పండితునికి అతని జీవితకాలంలో విధేయతను తెచ్చిపెడుతుంది మరియు మరణం తర్వాత అతనికి సత్కీర్తిని కలిగిస్తుంది, కానీ సంపద వల్ల కలిగే ప్రయోజనం అది నశించగానే ఆగిపోతుంది. సంపదను కూడబెట్టే వారు బ్రతికి ఉన్నప్పటికీ చనిపోయినవారితో సమానం, కానీ కాలం ఉన్నంత కాలం పండితులు సజీవంగానే ఉంటారు – వారి దేహాలు మాయమైనా, వారి ఆదర్శాలు (ఉదాహరణలు) హృదయాలలో నిలిచిపోతాయి.
ఇక్కడ, నిశ్చయంగా ఇక్కడే – (అని ఆయన తన ఛాతీ వైపు చూపించారు) – అపారమైన జ్ఞానం ఉంది, దీనిని మోయగలిగే వారు (వారసులు) నాకు దొరికితే ఎంత బాగుండు! కానీ దానికి బదులుగా తొందరగా గ్రహించే సామర్థ్యం ఉండి కూడా, నమ్మకానికి పాత్రులు కాని వారిని నేను చూశాను. వారు ప్రాపంచిక ప్రయోజనాల కోసం ధర్మాన్ని ఉపయోగిస్తారు. సత్యవంతులను అనుసరిస్తున్నప్పటికీ, దాన్ని స్వీకరించే విషయంలో వారికి ఎలాంటి అంతర్దృష్టి (సరియైన అవగాహన) లేదు. వీరు అల్లాహ్ గ్రంథానికి వ్యతిరేకంగా, అల్లాహ్ యొక్క ఆధారాలనే వాడుకోవాలని ప్రయత్నిస్తారు.
ఏదైనా సమస్యాత్మకమైన విషయం ఎదురైనప్పుడు సందేహం వారి హృదయాలను చీలుస్తుంది. వారు ఇటు గానీ అటు గానీ ఉండరు. సత్యం ఎక్కడ ఉందో వారికి తెలియదు, ఒకవేళ వారు తప్పు చేస్తే ఎందుకు చేశారో కూడా వారికి తెలియదు. వారు తమకు ఏమాత్రం వాస్తవం తెలియని ఏదో ఒకదానితో తీవ్రమైన వ్యామోహంలో పడతారు – అందువల్ల వారు ఇతరులకు ఒక ఫితనా (పరీక్ష/విపత్తు) గా మారతారు.
నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ ఎవరికైతే ధర్మం (దీన్) పట్ల అవగాహన ప్రసాదిస్తాడో అతనే అత్యుత్తముడు. ఒక వ్యక్తికి తన ధర్మం గురించి తెలియకపోవడమే అతని అజ్ఞానానికి తగిన నిదర్శనం. అటువంటి వ్యక్తి ప్రాపంచిక సుఖాలకు తీవ్రంగా బానిస అవుతాడు, మనోవాంఛలను అనుసరించడానికి అలవాటు పడతాడు లేదా సంపదను పోగుచేయడం, కుప్పలు తెప్పలుగా కూడబెట్టడానికే అంకితమవుతాడు. అటువంటి వ్యక్తులు ధర్మం వైపు పిలిచే వారు కారు, వారు కేవలం మేత మేసే పశువుల లాంటి వారు. ఈ విధంగా జ్ఞానాన్ని మోసేవారు మరణించడంతో జ్ఞానం కూడా అంతరించిపోతుంది.
అవును! అల్లాహ్ యొక్క ఆధారాలు మరియు స్పష్టమైన సంకేతాలు అంతరించిపోకుండా ఉండటం కోసం, అల్లాహ్ కొరకు ఆధారాలతో నిలబడే వారు లేకుండా ఈ భూమి ఎప్పుడూ ఉండదు. వారు సంఖ్యలో చాలా తక్కువగా ఉంటారు, కానీ అల్లాహ్ దృష్టిలో అత్యంత విలువైనవారు. వారి ద్వారా, అల్లాహ్ తన ఆధారాలను వారి సమకాలీనులలో స్థిరపరుస్తాడు మరియు వాటిని వారిలాంటి వారి హృదయాలలో నాటుతాడు. వారితో, జ్ఞానం వాస్తవ పరిస్థితులను ఛేదిస్తుంది, తద్వారా సులభమైన జీవితానికి అలవాటు పడిన వారికి ఏది కష్టంగా అనిపిస్తుందో, దానిని వీరు తేలికగా భావిస్తారు; అజ్ఞానులను భయపెట్టే విషయాలతో వీరు ప్రశాంతంగా ఉంటారు. వారు ఈ లోకంలో తమ దేహాలతో జీవిస్తారు, కానీ వారి ఆత్మలు ఉన్నతమైన విషయాలకు అనుసంధానించబడి ఉంటాయి. వారు అల్లాహ్ భూమిపై ఆయన రాయబారులు మరియు ఆయన ధర్మం వైపు పిలిచేవారు (దాఈలు). ఆహా! వారిని చూడాలని నేను ఎంతగానో కోరుకుంటున్నాను. నేను నా కోసం, నీ కోసం అల్లాహ్ క్షమాపణ కోరుతున్నాను. నీకు ఇష్టమైతే, నువ్వు ఇక వెళ్ళవచ్చు.” [2]
ఫుట్ నోట్స్ (వివరణలు):
[1] రబ్బానీ (Rabbaanee): తన జ్ఞానానికి అనుగుణంగా ఆచరించే పండితుడు (ఆలిమ్) మరియు ప్రజల పరిస్థితి పట్ల అంతర్దృష్టి కలిగినవాడు – అతను ప్రజలకు లోతైన మరియు కష్టమైన విషయాల కంటే ముందు, జ్ఞానం యొక్క ప్రాథమిక విషయాలను నేర్పి, వారి స్థాయిని పెంచుతాడు.
[2] అబూ నుయైమ్ చే ‘హిల్వతుల్-ఔలియా‘ (1/79-80) లో, అల్-ఖతీబ్ అల్-బగ్దాదీ చే ‘అల్-ఫఖీహ్ వల్-ముతఫక్కిహ్‘ (1/49-50) లో, మరియు ఇబ్న్ కసీర్ చే ‘అల్-బిదాయహ్ వన్-నిహాయహ్‘ (9/47) లో ఉల్లేఖించబడింది.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
The Beautiful Names of Allah that are mentioned in the Qur’an (Introduction) Shaykh Abdurahman al-Si’di — Explained by Shaykh Abdurrazzaq al-Badr https://www.youtube.com/watch?v=9iQP3n13WxY [Arabic | English Subtitles] [20 min]
సమస్త ప్రశంసలు సకల లోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్ కే దక్కుతాయి. ఆయన దాసుడు మరియు సందేశహరుడైన మన ప్రవక్త ముహమ్మద్, ఆయన కుటుంబం మరియు ఆయన సహచరులందరిపై అల్లాహ్ కారుణ్యం మరియు శాంతి కలుగుగాక.
గొప్ప పండితుడైన షేక్ అబ్దుర్రహ్మాన్ అల్-సఅదీ (రహిమహుల్లాహ్) తన పుస్తకం “ఫత్హ్ అర్-రహీమ్ అల్-మలిక్ అల్-అల్లామ్”లో ఇలా అన్నారు:
ఖుర్ఆన్లో పేర్కొనబడిన అల్లాహ్ యొక్క అందమైన పేర్ల గురించి సంక్షిప్తమైన మరియు సమగ్రమైన వివరణ– ఈ సూత్రం తౌహీద్ (ఏకేశ్వరోపాసన) యొక్క అతిపెద్ద పునాది. నిజానికి, తౌహీద్ దీనిపై నిర్మించబడితే తప్ప సరిగ్గా స్థాపించబడదు, పూర్తి కాదు మరియు పరిపూర్ణం కాదు. తౌహీద్ అనేది అల్లాహ్ గురించిన జ్ఞానం ద్వారా బలోపేతం అవుతుంది. అల్లాహ్ గురించిన నిజమైన జ్ఞానం అనేది ఆయన అందమైన పేర్లను తెలుసుకోవడం, అవి కలిగి ఉన్న లోతైన అర్థాలను గ్రహించడం మరియు వాటికి అనుగుణంగా అల్లాహ్ ను ఆరాధించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
సమస్త ప్రశంసలు సకల లోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్ కే దక్కుతాయి. అల్లాహ్ తప్ప ఆరాధనకు అర్హులైన వారు ఎవరూ లేరని, ఆయన అద్వితీయుడని, ఆయనకు భాగస్వాములు ఎవరూ లేరని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను. ముహమ్మద్ ﷺ ఆయన దాసుడు మరియు సందేశహరుడని కూడా నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను. అల్లాహ్ ఆయనపై, ఆయన కుటుంబంపై మరియు ఆయన సహచరులందరిపై కారుణ్యం మరియు శాంతిని కురిపించుగాక. ఓ అల్లాహ్, మా ప్రభూ! మాకు ధార్మిక అవగాహనను ప్రసాదించు.
ఈ అధ్యాయం ఈ పుస్తకంలోని గొప్ప అధ్యాయాలలో ఒకటి. అత్యంత ప్రయోజనకరమైనది మరియు విలువలో అత్యంత ఉన్నతమైనది. ఎందుకంటే ఇది అల్లాహ్ పేర్ల వివరణ, వాటి అర్థాలు మరియు సూచనల స్పష్టీకరణ, అలాగే అవి అల్లాహ్ పట్ల ఎటువంటి దాస్యాన్ని (విధేయతను) కోరుతున్నాయో తెలియజేస్తుంది. అల్లాహ్ యొక్క ప్రతి పేరు, ఆయనను విశ్వసించడం ద్వారా ఏర్పడే ఒక విధేయతను తప్పనిసరి చేస్తుంది.
దీనిని సాధించడానికి అల్లాహ్ పేర్ల యొక్క అర్థాలు మరియు సూచనల జ్ఞానం అవసరం. తద్వారా దాసుడు ప్రతి పేరుతో ముడిపడి ఉన్న నిర్దిష్ట ఆరాధన/విధేయతను నెరవేర్చగలుగుతాడు.
ఆయన పేర్లు మరియు గుణగణాల ద్వారా అల్లాహ్ ను తెలుసుకోవడం అనేది అన్ని శాస్త్రాలలోకెల్లా అత్యున్నతమైనది మరియు గొప్పది. ఎందుకంటే ఒక జ్ఞానం యొక్క గొప్పదనం, ఏ విషయం గురించి తెలుసుకుంటున్నామో దాని గొప్పదనంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అల్లాహ్, ఆయన పేర్లు మరియు ఆయన గుణగణాల గురించిన జ్ఞానం కంటే గౌరవప్రదమైనది మరొకటి లేదు.
అల్లాహ్ పేర్ల గురించిన ఈ అవగాహన మతం యొక్క ప్రాథమిక మూలస్థంభాలలో ఒకటి, దీనిపైనే మతం మరియు ఆరాధన రెండు నిర్మించబడ్డాయి.
ఒక దాసుడు అల్లాహ్ గురించి ఎంత ఎక్కువగా తెలుసుకుంటే, ఆయన పట్ల అతని భయభక్తులు అంతగా పెరుగుతాయి, ఆయన పట్ల అతని అంకితభావం అంత దృఢంగా ఉంటుంది మరియు అతను ఆయనకు అవిధేయత చూపడం నుండి అంతగా దూరంగా ఉంటాడు.
మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా అంటున్నాడు:
إِنَّمَا يَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ “అల్లాహ్ దాసులలో జ్ఞాన సంపన్నులు మాత్రమే ఆయనకు భయపడతారు.” (ఫాతిర్ 35:28)
అల్లాహ్ తన దాసులను తన పేర్లను తెలుసుకోవాలని మరియు వాటి అర్థాలను అర్థం చేసుకోవాలని పిలుపునిస్తున్నాడు:
أَنَّ اللَّهَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ وَأَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا “అల్లాహ్ అన్నింటిపై అధికారం కలిగి ఉన్నాడనీ, ఇంకా అల్లాహ్ తన జ్ఞానంతో అన్నింటినీ పరివేష్టించి ఉన్నాడని మీరు తెలుసుకోవటానికి..” (అత్ తలాఖ్ 65:12)
దాసుడికి అల్లాహ్ యొక్క పేర్లు మరియు గుణగణాల గురించిన ఈ జ్ఞానం ఎంత ఎక్కువగా ఉంటే, అతను అంత గొప్ప మేలు పొందుతాడు. దాసుడికి ఎంత తక్కువ జ్ఞానం ఉంటే, అంత తక్కువ మేలు ఉంటుంది.
షేక్ (అబ్దుర్రహ్మాన్ అల్-సఅదీ) ఇలా అన్నారు:
ఈ సూత్రం తౌహీద్ యొక్క అతిపెద్ద పునాది. నిజానికి, తౌహీద్ దీనిపై నిర్మించబడితే తప్ప సరిగ్గా స్థాపించబడదు, పూర్తి కాదు మరియు పరిపూర్ణం కాదు. తౌహీద్ అనేది అల్లాహ్ జ్ఞానం ద్వారా బలోపేతం అవుతుంది. అల్లాహ్ గురించిన నిజమైన జ్ఞానం అనేది ఆయన అందమైన పేర్లను తెలుసుకోవడం, అవి కలిగి ఉన్న లోతైన అర్థాలను గ్రహించడం మరియు వాటికి అనుగుణంగా అల్లాహ్ ను ఆరాధించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
అందమైన పేర్లను తెలుసుకోవడం, అవి సూచించే అర్థాలను అర్థం చేసుకోవడం మరియు ప్రతి పేరుతో ముడిపడి ఉన్న విధేయతా చర్యలతో అల్లాహ్ ను ఆరాధించడం ఇవన్నీ దాసులందరిపై విధిగా ఉన్నాయి. గ్రంథకర్త తన రచనలో తర్వాత ఈ విషయంపై మరింత స్పష్టీకరణను ఇస్తారు.
మరియు ప్రామాణిక హదీసులో ఇలా ఉంది: “నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ కు తొంభై తొమ్మిది పేర్లు ఉన్నాయి, వాటిని లెక్కించిన (అర్థం చేసుకుని ఆచరించిన) వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు.”
వాటిని లెక్కించడం అంటే వాటి అర్థాలను హృదయంలో గ్రహించడం మరియు ఆ జ్ఞానం యొక్క ప్రభావాలతో హృదయం నిండిపోవడం. అల్లాహ్ కు లోబడి ఉండే విశ్వాసి హృదయంలో ప్రతి పేరుకు ఒక ప్రభావం మరియు ఒక స్థితి ఉంటుంది, ఆ స్థితిని దాసుడు ఈ ప్రపంచంలోనూ, పరలోకంలోనూ మరే ఇతర మార్గం ద్వారా పొందలేడు, అది అంతకంటే గొప్పది మరియు ఉన్నతమైనది. మహోన్నతుడైన అల్లాహ్ మనకు ఆయన జ్ఞానాన్ని, ఆయన ప్రేమను మరియు ఆయన వైపుకు చిత్తశుద్ధితో తిరిగే సద్బుద్ధిని ప్రసాదించాలని కోరుకుంటున్నాము.
సహీహైన్ (బుఖారీ, ముస్లిం గ్రంథాలు) లో మన ప్రవక్త ﷺ నుండి ఈ గొప్ప హదీసు ఉల్లేఖించబడింది, ఆయన ఇలా అన్నారు: “నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ కు తొంభై తొమ్మిది పేర్లు ఉన్నాయి, ఒకటికి తక్కువ వంద. వాటిని లెక్కించిన వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు.” ఇది అల్లాహ్ యొక్క తొంభై తొమ్మిది పేర్లను లెక్కించడాన్ని (గ్రహించి ఆచరించడాన్ని) ప్రోత్సహించే హదీసు.
ఈ హదీసు అల్లాహ్ పేర్లను కేవలం ఈ సంఖ్యకే పరిమితం చేయదు, ఎందుకంటే అల్లాహ్ పేర్లు ఈ సంఖ్య కంటే ఎక్కువ ఉన్నాయి. కానీ ఈ హదీసులోని అర్థం ఏమిటంటే, అల్లాహ్ కు తొంభై తొమ్మిది పేర్లు ఉన్నాయి, మరియు వాటిని లెక్కించిన వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు. కాబట్టి, ఈ హదీసు ఒకే వాక్యం: అల్లాహ్ కు తొంభై తొమ్మిది పేర్లు ఉన్నాయి, వాటిని లెక్కించిన వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు.
మరియు ఈ సంఖ్యలో ఉన్న ఈ పేర్లు, ఇది ఒక బేసి సంఖ్య. అల్లాహ్ విత్ర్ (ఏకైకుడు) మరియు ఆయన బేసి సంఖ్యను ఇష్టపడతాడు… అల్లాహ్ ఎవరికైతే వాటిని లెక్కించడానికి సద్బుద్ధిని ప్రసాదిస్తాడో, మరియు “లెక్కించడం” అనే అర్థం తర్వాత వస్తుంది, వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు, ఎందుకంటే అల్లాహ్ పట్ల విధేయత మరియు ఆయన ఆరాధన ద్వారా తప్ప స్వర్గం లభించదు. ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ “మీరు చేసుకున్న సత్కర్మల ఫలితంగా స్వర్గంలో ప్రవేశించండి.” (అన్ నహ్ల్ 16:32)
అల్లాహ్, ఆయన గొప్పదనం, మహిమ మరియు పరిపూర్ణత గురించిన జ్ఞానం ద్వారా తప్ప విధేయత సాధ్యం కాదు. అల్లాహ్ పేర్లు మరియు గుణగణాల గురించిన ఈ జ్ఞానంలో దాసుడి వాటా ఎంత పెరిగితే, అల్లాహ్ ను ఆరాధించడంలో మరియు ఆయనకు చేరువ కావడంలో అతని వాటా అంత గొప్పగా ఉంటుంది.
ఆయన అన్నారు: “నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ కు తొంభై తొమ్మిది పేర్లు ఉన్నాయి, వాటిని లెక్కించిన వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు.”
ఈ తొంభై తొమ్మిది పేర్లను ఒక వరుస క్రమంలో తెలుపుతూ ఎలాంటి ప్రామాణిక (సహీహ్) హదీసు రాలేదు. అవును, కొన్ని ఉల్లేఖనలు వచ్చాయి, కానీ పండితులు స్పష్టం చేసినట్లుగా అవి బలహీనమైనవి, మరియు వాటిని ప్రవక్త ﷺ కు ఆపాదించడం సరైనది కాదు. బదులుగా, అవి కొంతమంది ఉల్లేఖకుల (కథకుల) చేర్పులు. అవి దైవప్రవక్త ﷺ మాటలని అనుకోబడింది, కానీ అవి ఆయన మాటలు కావు. అంతేకాకుండా, అల్లాహ్ ﷻ పేర్లలో కొన్నింటిని లెక్కించడంలో విమర్శనాత్మక అంశాలు కూడా ఉన్నాయి.
కాబట్టి, ఈ పేర్లను జాబితా చేస్తూ మన ప్రవక్త ﷺ నుండి ఎటువంటి ప్రామాణిక హదీసూ రాలేదు.
అయినప్పటికీ, ప్రజలు ఈ ఉద్దేశిత అర్థాన్ని సాధించడం సులభతరం చేయడానికి పండితులు వాటిని జాబితా చేయడానికి మరియు ఖుర్ఆన్ మరియు సున్నతుల నుండి వాటిని సేకరించడానికి కృషి చేశారు.
పండితులు అల్లాహ్ పేర్లను సేకరించడంతో పాటు, వాటి అర్థాలను వివరించడానికి, వాటి సూచనలను స్పష్టం చేయడానికి, వాటికి సంబంధించిన దాస్యపు చర్యలను మరియు వాటి వలన కలిగే ఈమాన్ (విశ్వాసం) మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రభావాలను వివరించడానికి కూడా శ్రద్ధ వహించారు.
ఈ జ్ఞానంలో మరియు ఈ అవగాహనలో నిమగ్నమై ఉండటం అనేది దాసుడికి అత్యంత ప్రయోజనకరమైన విషయాలలో ఒకటి. అతను అల్లాహ్ పేర్లను, వాటి అర్థాలను లోతుగా గ్రహించడానికి కృషి చేయాలి, తద్వారా ఈ గొప్ప హదీసులో ప్రోత్సహించబడిన విషయాన్ని అతను ఆచరణలో పెట్టగలుగుతాడు.
ఆయన అన్నారు: “నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ కు తొంభై తొమ్మిది పేర్లు ఉన్నాయి, వాటిని లెక్కించిన వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు.”
జ్ఞానవంతుల (పండితుల) ప్రకారం, వాటిని లెక్కించడం అంటే కేవలం వాటిని లెక్కపెట్టడం కాదు, లేదా కేవలం తొంభై తొమ్మిది పేర్లను కంఠస్థం చేయడం కూడా కాదు. కొంతమంది సామాన్య ప్రజలు చేస్తున్నట్లుగా, ఈ పేర్లను ఒక కాగితంపై వ్రాసి జేబులో పెట్టుకోవడం, ఆ తర్వాత ఉదయం మరియు సాయంత్రం వేళల్లో బయటకు తీసి చదవడం లాంటిది కాదు.
ఈ పేర్లను కేవలం పఠించడం అనేది మన ప్రవక్త ﷺ నుండి వచ్చిన ప్రార్థనలలో లేదు, కాబట్టి ఇది ఎలాంటి ఆధారం లేని ఆచరణ. ఇదంతా మన ప్రవక్త ﷺ చెప్పిన “….వాటిని లెక్కించిన వారు స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు” అనే మాటల ఉద్దేశ్యం కాదు.
పండితులు స్పష్టం చేసినట్లుగా, అల్లాహ్ పేర్లను లెక్కించడం (అహ్సా) అనేక విషయాలను కలిగి ఉంటుంది, అవన్నీ లెక్కించడం కిందకే వస్తాయి.
[1] పేర్లను తెలుసుకోవడం మరియు వాటిని కంఠస్థం చేయడం. ఆయన పేర్లలో السميع (అస్-సమీఅ్ – అంతా వినేవాడు), البصير (అల్-బసీర్ – అంతా చూసేవాడు), العليم (అల్-అలీమ్ – సర్వజ్ఞాని), الحكيم (అల్-హకీమ్ – మహా వివేకవంతుడు), الخبير (అల్-ఖబీర్ – సర్వం తెలిసినవాడు) తదితరాలు ఉన్నాయని తెలుసుకోవడం. వాటిని తెలుసుకోవడం మరియు అవి ప్రభువు యొక్క పేర్లలో భాగమని తెలుసుకోవడం.
[2] ఈ పేర్ల అర్థాలను మరియు వాటి సూచనలను తెలుసుకోవడం, ఎందుకంటే అల్లాహ్ పేర్లు కేవలం అర్థం లేని సాధారణ నామవాచకాలు కావు, బదులుగా అవి పేర్లు మరియు గుణగణాలు. అవి అర్థాలను సూచించే పేర్లు. కాబట్టి, అల్లాహ్ పేర్లను లెక్కించడంలో, వాటిని లెక్కించేవాడు వాటి అర్థాలను మరియు సూచనలను తెలుసుకోవడం భాగం, మరియు అల్లాహ్ యొక్క ప్రతి పేరు అది సూచించే ఒక నిర్దిష్ట అర్థాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
[3] ఈ పేర్లలో ప్రతి ఒక్కదానికీ సంబంధించిన దాస్యాన్ని (ఆరాధనను/విధేయతను) ఆచరణలో పెట్టడం, వాటిని అమలు పరచడం మరియు ఈ విధేయతా చర్యలను నెరవేర్చడానికి తనతో తాను పోరాడతాడు.
ఈ కారణంగా అల్లాహ్ ఇలా అన్నాడు:
وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا “అల్లాహ్కు అత్యుత్తమమైన పేర్లున్నాయి. కాబట్టి మీరు ఆయన్ని ఆ పేర్లతోనే పిలవండి…” (అల్ ఆరాఫ్ 7:180)
మరియు మహోన్నతుడైన ఆయన ఇలా అన్నాడు:
قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَّا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ “వారికి చెప్పు : “అల్లాహ్ను అల్లాహ్ అని పిలిచినా, రహ్మాన్ అని పిలిచినా – ఏ పేరుతో పిలిచినా – మంచి పేర్లన్నీ ఆయనవే.”(అల్ ఇస్రా 17:110)
కాబట్టి ఈ ప్రార్థన (Supplication) ను ఆచరణలో పెట్టబడాలి. మరియు “వాటితో ఆయనను ప్రార్థించండి…” అనే మాటలో ఆరాధనా ప్రార్థన మరియు వేడుకునే ప్రార్థన (దుఆ) రెండూ కలిసి ఉన్నాయి. ఇదంతా అల్లాహ్ యొక్క అత్యంత అందమైన పేర్లను లెక్కించడాన్ని ఆచరణలో పెట్టడంలో భాగమే.
ఆ తర్వాత హదీసు అర్థాన్ని వివరించడంలో షేక్ యొక్క గొప్ప మాటలను గురించి ఆలోచించండి. ఆయన ఇలా అన్నారు: మరియు వాటిని లెక్కించడం అంటే వాటి అర్థాలను హృదయంలో గ్రహించడం… కేవలం నోట్బుక్లో (పుస్తకంలో) కాదు. నోట్బుక్ మీకు సహాయం చేస్తుంది, కానీ వాటి అర్థాలను హృదయంలో గ్రహించడం అనేది అల్లాహ్, ఆయన పేర్లు, ఆయన గుణగణాలు, ఆ పేర్ల అర్థాలు మరియు అవి అల్లాహ్ పట్ల ఎటువంటి విధేయతను కోరుతున్నాయో ఆ జ్ఞానంతో హృదయం నిండిపోయేలా కృషి చేయడం ద్వారానే సాధ్యమవుతుంది.
హృదయం ఇలా ఉంటే, ప్రతి పరిస్థితిలోనూ హృదయంలో స్థిరపడిన జ్ఞానానికి అనుగుణంగా ఒక దాస్యం (విధేయత) ఉత్పన్నమవుతుంది. ఆయన మాట్లాడుతున్న ఈ హృదయంలోని జ్ఞానం, అల్లాహ్ పేర్ల అవగాహన, వాటి అర్థాలు మరియు సూచనల గురించి ప్రామాణిక పండితులు వ్రాసిన విషయాలపై తరచూ లోతుగా ఆలోచించడం ద్వారా పొందబడుతుంది. మరియు ఎవరైతే ఇలాంటి ఆలోచనను పెంచుకుంటారో, ఈ జ్ఞానం వారి హృదయంలో అంత దృఢంగా స్థిరపడుతుంది.
ఆయన అన్నారు:
మరియు వాటిని లెక్కించడం అంటే వాటి అర్థాలను హృదయంలో గ్రహించడం, మరియు ఆ జ్ఞానం యొక్క ప్రభావాలతో హృదయం నిండిపోవడం. అల్లాహ్ కు లోబడి ఉండే విశ్వాసి హృదయంలో ప్రతి పేరుకు ఒక ప్రభావం మరియు ఒక స్థితి ఉంటుంది, ఆ స్థితిని దాసుడు ఈ ప్రపంచంలోనూ, పరలోకంలోనూ మరే ఇతర మార్గం ద్వారా పొందలేడు, అది అంతకంటే గొప్పది మరియు ఉన్నతమైనది.
ప్రతి పేరు హృదయంపై తన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.
ఉదాహరణకు, అల్లాహ్ السميع (అస్-సమీఅ్ – అంతా వినేవాడు) అని దాసుడి హృదయంలో విశ్వాసం ఉన్నప్పుడు, భాషల తేడాలు మరియు కోరికల వైవిధ్యాలు ఉన్నప్పటికీ ఆయన అన్ని స్వరాలను వింటాడని అతను నమ్ముతాడు. ఎంతలా అంటే, మానవ జాతి అంతా, మానవులు మరియు జిన్నులు అందరూ ఒకే సమయంలో ఒకే చోట నిలబడి, ఒక్కొక్కరు తమ అవసరాన్ని తమ స్వంత మాండలికంలో మరియు భాషలో అల్లాహ్ ను వేడుకుంటే, ఒకరి స్వరం మరొకరితో, ఒకరి అవసరం మరొకరితో, లేదా ఒక భాష మరొక భాషతో కలిసిపోకుండా ఆయన వారందరినీ స్పష్టంగా వినగలడు.
(سُبْحَانَ الَّذِي وَسِعَ سَمْعُهُ الأَصْوَاتَ) “సమస్త స్వరాలను వినగలిగే అల్లాహ్ ఎంతో పవిత్రుడు.” అని విశ్వాసుల మాతృమూర్తి ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) అన్నారు.
హదీస్ ఖుద్సీలో ఇలా ఉంది: “ఓ నా దాసులారా! మీలో మొదటి వారు, చివరి వారు, మానవులు మరియు జిన్నులు అందరూ ఒకే చోట నిలబడి నన్ను అడిగితే, నేను ఒక్కొక్కరికి వారు అడిగినది ఇస్తే, సముద్రంలో సూదిని ముంచినప్పుడు అది ఎంత నీటిని తగ్గిస్తుందో, అంతే నా రాజ్యంలో అది (నా సంపదను) తగ్గిస్తుంది.”
అప్పుడు ఈ పేరు యొక్క అర్థానికి సంబంధించిన ఈ గొప్ప జ్ఞానం అతనిలో ఏర్పడుతుంది. ఆ తర్వాత అతను అల్లాహ్ పట్ల అది కోరే విధేయతను ఆచరణలో పెట్టడానికి పనిచేస్తాడు.
అల్లాహ్ السميع (అస్-సమీఅ్ – అంతా వినేవాడు) కాబట్టి, అతను అల్లాహ్ ను ఎక్కువగా స్మరించడం, ఆయన్ను స్తుతించడం, ఆయన వాక్యాన్ని (ఖుర్ఆన్) పఠించడం మరియు దానిని పరిపూర్ణంగా పఠించడం పట్ల శ్రద్ధ వహిస్తాడు. అల్లాహ్ దృష్టిలో దీనికి మించిన ఇష్టమైన పని మరొకటి లేదు, కాబట్టి అతను దానిపై ఆసక్తి చూపుతాడు. అతను అల్లాహ్ స్మరణను ఎక్కువగా చేయడానికి ఆసక్తి చూపిస్తాడు మరియు అల్లాహ్ వింటున్నాడని తెలిసి కూడా పాపపు మాటలు, వృథా మాటలు, చాడీలు, అబద్ధాలు మరియు అలాంటి వాటిని మాట్లాడుతూ ఉండే ఒక దాసుడికి తగని ప్రతి నిషిద్ధమైన మాటల నుండి దూరంగా ఉండటానికి అతను అత్యంత శ్రద్ధ వహిస్తాడు.
అల్లాహ్ البصير (అల్-బసీర్ – అంతా చూసేవాడు) అని అతను విశ్వసిస్తే, అల్లాహ్ అన్నింటినీ చూస్తాడని అతను నమ్ముతాడు. ఏదీ ఆయన నుండి దాచబడదు. ఆయన ప్రతిదాని గురించి పూర్తి ఎరుక కలిగి ఉన్నాడు. అందువల్ల, అల్లాహ్ నిషేధించిన ప్రదేశాలలో ఆయన తనను చూడకూడదని దాసుడు శ్రద్ధ వహిస్తాడు, మరియు ఆయన ఆజ్ఞాపించిన చోట ఆయన తనను చూడాలని అతను కోరుకుంటాడు. అల్లాహ్ ను ఆరాధించడంలో ‘ఇహ్సాన్’ (పరిపూర్ణత) కలిగి ఉండటానికి అతను శ్రద్ధ వహిస్తాడు, “నువ్వు అల్లాహ్ ను చూస్తున్నట్లుగా ఆయనను ఆరాధించాలి, ఒకవేళ నువ్వు ఆయనను చూడలేకపోతే, నిశ్చయంగా ఆయన నిన్ను చూస్తున్నాడు.”
అల్లాహ్ التواب (అత్-తవ్వాబ్ – పశ్చాత్తాపాన్ని స్వీకరించేవాడు) అని అతనికి తెలిస్తే, ఈ పేరు ద్వారా కోరబడే విధేయతను ఆచరణలో పెట్టడానికి అతను శ్రద్ధ వహిస్తాడు. ఈ పేరు అల్లాహ్ కు ఆపాదించబడిన రెండు రకాల పశ్చాత్తాపాలను సూచిస్తుంది: దాసుడికి పశ్చాత్తాపపడే సద్బుద్ధిని ప్రసాదించడం ద్వారా పశ్చాత్తాపం, మరియు దాసుడి పశ్చాత్తాపాన్ని అంగీకరించడం ద్వారా పశ్చాత్తాపం. “తరువాత వారు పశ్చాత్తాపపడాలని ఆయన వారి వైపుకు కరుణతో మళ్లాడు…” (అత్ తౌబా: 118) మరియు “ఆయనే తన దాసుల పశ్చాత్తాపాన్ని స్వీకరించేవాడు మరియు తప్పులను క్షమించేవాడు.” (అష్ షూరా: 25).
ఈ విధంగా అతను అల్లాహ్ పేర్లను తెలుసుకోవడం, వాటి అర్థాలను మరియు సూచనలను అర్థం చేసుకోవడం మరియు అవి కోరే దాస్యపు/ఆరాధనా చర్యలను ఆచరణలో పెట్టడం ద్వారా ముందుకు సాగుతాడు.
ఆయన ఇలా అన్నారు:
అల్లాహ్ తన జ్ఞానాన్ని, తన ప్రేమను మరియు ఆయన వైపుకు చిత్తశుద్ధితో తిరిగే సద్బుద్ధిని మనకు ప్రసాదించాలని కోరుకుంటున్నాము.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఉపవాసంలో మూడు స్థాయిలు ఉన్నాయి: సాధారణ ఉపవాసం, ప్రత్యేక ఉపవాసం మరియు అత్యంత ప్రత్యేక ఉపవాసం.
సాధారణ ఉపవాసం విషయానికి వస్తే, ఇది ఒకరు తమ కడుపు మరియు మర్మావయవాలను వాటి కోరికలను తీర్చుకోవడం నుండి నిగ్రహించుకోవడం.
ప్రత్యేక ఉపవాసం అంటే ఒకరి చూపు, నాలుక, చేతులు, కాళ్ళు, వినికిడి మరియు కళ్ళతో పాటు మిగిలిన శరీర అవయవాలను పాపపు పనులు (Gunah) చేయడం నుండి నిగ్రహించుకోవడం.
ఇక అత్యంత ప్రత్యేక ఉపవాసం విషయానికి వస్తే, ఇది ఇహలోక వ్యవహారాల పట్ల ఆరాటపడటం మరియు ‘అల్లాహ్’ కు దూరం చేసే ఆలోచనల నుండి హృదయాన్ని దూరంగా ఉంచడం. అలాగే ‘అల్లాహ్’ నిర్దేశించిన ఇతర విషయాలన్నింటి నుండి హృదయాన్ని దూరంగా ఉంచడం. [5]
ప్రత్యేక ఉపవాసం యొక్క లక్షణాలలో ఒకటి ఏమిటంటే, ఒకరు తమ చూపును తగ్గించుకోవడం (కాపాడుకోవడం) మరియు నిషిద్ధమైన, అయిష్టమైన లేదా ఎటువంటి ప్రయోజనం లేని అసహ్యకరమైన మాటల నుండి తమ నాలుకను కాపాడుకోవడం, అలాగే మిగిలిన శరీర అవయవాలను అదుపులో ఉంచుకోవడం.
‘అల్-బుఖారీ’ ఉల్లేఖించిన ఒక ‘హదీస్’లో:
‘‘ఎవరైతే అబద్ధపు మాటలను మరియు వాటిపై ఆచరణను విడిచిపెట్టరో, వారు తమ ఆహారాన్ని మరియు పానీయాలను విడిచిపెట్టడం పట్ల ‘అల్లాహ్’ కు ఎటువంటి అవసరం లేదు.’’ [6]
ప్రత్యేక ఉపవాసం యొక్క మరొక లక్షణం ఏమిటంటే, రాత్రిపూట ఆహారంతో కడుపును నింపుకోకపోవడం. బదులుగా, అతను మితంగా తింటాడు. ఎందుకంటే, నిశ్చయంగా ఆదమ్ సంతానం (మనిషి) తన కడుపు కంటే చెడ్డ పాత్రను దేనినీ నింపడు. ఒకవేళ అతను రాత్రి మొదటి భాగంలో కడుపు నిండా తింటే, రాత్రి మిగిలిన భాగంలో అతను తనను తాను సద్వినియోగం చేసుకోలేడు (ఇబాదత్ చేయలేడు). అదే విధంగా, ఒకవేళ అతను ‘సుహూర్’ సమయంలో కడుపు నిండా తింటే, మధ్యాహ్నం వరకు అతను చురుగ్గా ఉండలేడు.
ఎందుకంటే మితిమీరిన ఆహారం బద్ధకాన్ని మరియు మత్తును కలిగిస్తుంది, తద్వారా అతిగా తినడం వల్ల ఉపవాసం యొక్క అసలు ఉద్దేశ్యం దెబ్బతింటుంది. ఉపవాసం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే “ఆకలి రుచిని ఆస్వాదించడం మరియు కోరికలను” వదిలివేసేవారిగా మారడం.
రిఫరెన్సులు:
[5] (ఎడిటర్ గమనిక: ఇక్కడ అదనపు వివరణ అవసరం. పేర్కొన్న స్థాయిలు నిగ్రహానికి (Abstinence – స్వీయ నియంత్రణకు) సంబంధించినవి.
ఈ మూడు స్థాయిలలో మొదటిది, తప్పనిసరిగా పాటించాల్సిన నిగ్రహాన్ని (Restraint) సూచిస్తుంది. ఇది నెరవేరినప్పుడు, ఆ వ్యక్తి చట్టపరమైన (షరియా) నిబంధనలను పాటించినట్లు పరిగణించబడుతుంది మరియు ఉపవాసం పూర్తయినట్లు లెక్కించబడుతుంది [అంటే, దానిని మళ్ళీ చేయాల్సిన అవసరం లేదు లేదా ‘ఖజా’ చేయాల్సిన పనిలేదు, ఆ దాసుడు నిజంగానే ఉపవాసం ఉన్నట్లు.]
మిగిలిన స్థాయిలు ఉపవాసం యొక్క విలువకు సంబంధించినవి. రెండవ స్థాయిని పాటించకపోతే, పాటించినప్పటి కంటే ఆ దాసుడికి ఉపవాసం యొక్క విలువ తక్కువగా ఉంటుంది. మూడవ స్థాయి విషయంలోనూ అంతే.
అందుకే, కావాలని తినడం మరియు సంభోగం చేయడం వల్ల ఉపవాసం భంగం అవుతుందని (చెల్లదని) చెప్పబడింది. అయితే అబద్ధం చెప్పడం, పరాయి వారిని కామంతో చూడటం వంటి ఇతర నిషిద్ధ పనులు చేయడం పాపంగా పరిగణించబడుతుంది, కానీ అవి ఉపవాసాన్ని పూర్తిగా భంగం చేయవు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
జ్ఞానం (ilm) లేకపోతే ఫిత్నాలు (పరీక్షలు) సంభవిస్తాయి. ఈ విషయం అబ్దుల్ ఖాదిర్ జీలానీ గారి జీవిత సంఘటన ల ద్వారా మనకు అర్థమవుతుంది.
అబ్దుల్ ఖాదిర్ జీలానీ ఎవరో మీకు తెలుసా? ఆయన హన్బలీ పండితులలో ఒకరు మరియు అబూ బకర్ అస్-సిద్దిక్ వంశానికి చెందిన గొప్ప సజ్జనుడు. ఇస్లాం చరిత్రలో సహచరులు (సహాబాలు) మరియు వారి అనుచరుల (తాబియీన్) తర్వాత, అబ్దుల్ ఖాదిర్ జీలానీ గారి గురించి చెప్పబడినన్ని కరామత్ లు (అద్భుతాలు) మరెవరి గురించీ చెప్పబడలేదని ఇబ్న్ తైమియా పేర్కొన్నారు. ఆయన ఫిఖ్ మరియు ఇతర రంగాలలో రచనలు చేసిన గొప్ప పండితుడు మరియు పుణ్యాత్ముడు.
ఒకసారి ఆయన ఎడారిలో నడుచుకుంటూ వెళ్ళారు. ఆయన అక్కడికి ఎందుకు వెళ్ళారు? ఆయన ఆధ్యాత్మిక విహారం కోసం వెళ్ళారు. సజ్జనులు మరియు మంచివారు కేవలం విశ్రాంతి కోసం మాత్రమే ఎడారికి లేదా సముద్రానికి వెళ్ళరు; వారు విశ్రాంతి తీసుకున్నప్పటికీ, ముఖ్యంగా అల్లాహ్ సృష్టి గురించి ఆలోచించడానికి అక్కడికి వెళ్తారు.
ఆయన ఎడారిలో ఉండగా, ఆకాశం నిర్మలంగా ఉన్నప్పటికీ ఒక మేఘం ఆయన ముందు ప్రత్యక్షమైంది. ఇది చాలా ఆశ్చర్యకరమైన విషయం! అప్పుడు ఆ మేఘంలో ఒక ఆకారం కనిపించి, ఆయన్ను పేరుతో పిలుస్తూ ఇలా అంది: “ఓ అబ్దుల్ ఖాదిర్, నేను నీ ప్రభువును (రబ్), నేను ఇతరులకు నిషిద్ధం (హరామ్) చేసిన వాటిని నీకు అనుమతించాను (హలాల్ చేశాను).”
ఇది విన్న వెంటనే, ఆయన తన ఉమ్మిని కూడగట్టుకుని దానిపై ఉమ్మివేసి ఇలా అన్నారు: “పో ఇక్కడి నుండి, ఓ అల్లాహ్ శత్రువా! నువ్వు ఇబ్లీస్ (షైతాన్) తప్ప మరెవరో కాదు!” ఈ సన్నివేశం యొక్క తీవ్రతను ఒక్కసారి ఆలోచించండి. మనలో ఎవరైనా బయటికి వెళ్ళినప్పుడు తమ కారు పొరపాటున శుభ్రం చేయబడి ఉంటే, “ఇది ఒక కరామత్ (అద్భుతం)! దీని వెనుక మరేమీ లేదు” అని అంటారు. కానీ ఈయన మేఘాన్ని, అందులో ఆకారాన్ని చూసి, అది తన పేరుతో పిలవడం విన్నప్పటికీ, అది మోసమని గ్రహించారు. దానిపై ఉమ్మివేసి, అల్లాహ్ శత్రువును వెళ్ళిపోమని ఆజ్ఞాపించారు.
అప్పుడు ఆ స్వరం ఆయనతో ఇలా అంది, “ఓ అబ్దుల్ ఖాదిర్, నీకంటే ముందు డెబ్బై మంది ఆరాధకులను నేను దారి తప్పించాను. మరి నువ్వు నన్ను దేని ద్వారా గుర్తుపట్టావు?” ఆ డెబ్బై మంది ఆరాధకులు తమ భక్తితో ఎడారి గుండా వెళ్ళినప్పుడు వారిని షైతాన్ తప్పుదోవ పట్టించాడు. అప్పుడు అబ్దుల్ ఖాదిర్ ఇలా జవాబిచ్చారు, “ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారికి అల్లాహ్ ఏవైతే నిషిద్ధం చేశారో, వాటిని అల్లాహ్ అబ్దుల్ ఖాదిర్ కోసం అనుమతించడని నాకు తెలుసు కాబట్టి నేను నిన్ను గుర్తుపట్టాను.” చూశారా జ్ఞానం యొక్క గొప్పతనం!
కాబట్టి, ప్రజలలో మతం స్థిరంగా ఉండటం, దాని బలం, వారి నుండి కష్టాలు తొలగిపోవడం మరియు ఐక్యత, సమాజంతో కలిసి ఉండటం, సోదరభావం, ప్రేమ మరియు దయ – ఇవన్నీ జ్ఞానంలోనే ఉన్నాయి . ఈ జ్ఞానమే వారికి అల్లాహ్ ధర్మాన్ని మరియు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) సున్నత్ ను వివరిస్తుంది. కాబట్టి, ఈ బాధ్యతను నెరవేర్చాలని గుర్తుంచుకోండి, ప్రత్యేకించి ప్రజలకు జ్ఞానాన్ని మరియు ధర్మాన్ని వివరించే వారు తక్కువగా ఉన్న ఈ కాలంలో. ప్రజల మధ్య జ్ఞానం ఉన్నంత కాలం మంచి ఉంటుంది. కానీ ప్రజల నుండి జ్ఞానం దూరమైతే, మంచి కూడా దూరమవుతుంది.
ఈ విషయాన్ని ఇబ్న్ అల్-ఖయ్యిమ్ ‘ఇలామ్ అల్-మువక్కియిన్’లో మరియు మా గురువుల గురువు ఇబ్న్ బులైహిద్ తన ‘మన్సక్’లో పేర్కొన్నారు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
సందేశహరుడు (రసూల్) మరియు ప్రవక్త (నబీ) మధ్య ఏమైనా తేడా ఉందా?
జవాబు:
అవును, పండితులు (ఉలమాలు) దీని గురించి ఇలా చెబుతున్నారు:
“ప్రవక్త (నబీ) అంటే అల్లాహ్ నుండి ఒక ధర్మానికి (చట్టానికి) సంబంధించిన వహీ (దైవవాణి) పొందినవారు, కానీ దానిని ప్రజలకు ప్రచారం చేయమని ఆదేశించబడనివారు. వారు దానిని స్వయంగా ఆచరించాలి, కానీ ఇతరులకు అందించమని కోరబడరు”
సందేశహరుడు (రసూల్) అంటే అల్లాహ్ నుండి ధర్మానికి సంబంధించిన వహీ పొందినవారు మరియు దానిని ఆచరిస్తూ, ప్రజలకు ప్రచారం చేయమని (అందించమని) ఆదేశించబడినవారు.
ప్రతి సందేశహరుడు (రసూల్) ఒక ప్రవక్త (నబీ) అయి ఉంటారు, కానీ ప్రతి ప్రవక్త సందేశహరుడు కారు.
సందేశహరుల కంటే ప్రవక్తల సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. అల్లాహ్ ఖురాన్ లో కొందరు సందేశహరుల గాథలను మనకు తెలియజేశాడు, మరికొందరి గురించి తెలియజేయలేదు. అల్లాహ్ (మహోన్నతుడు) ఇలా సెలవిస్తున్నాడు:
“నిశ్చయంగా నీకు పూర్వం కూడా మేము ఎంతోమంది ప్రవక్తల్ని పంపి ఉన్నాము. వారిలో కొందరి సంగతులు మేము నీకు తెలియపర్చాము. మరికొందరి వృత్తాంతాలను అసలు నీకు తెలుపనే లేదు. ఏ ప్రవక్త కూడా అల్లాహ్ అనుజ్ఞ లేకుండా ఏ మహిమనూ తీసుకురాలేకపోయేవాడు.” [గాఫిర్ 40:78]
ఈ వచనం ఆధారంగా, ఖురాన్ లో ప్రస్తావించబడిన ప్రతి ప్రవక్త ఒక సందేశహరుడు (రసూల్) అని స్పష్టమవుతోంది.
షేక్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉతైమీన్ ఫతావా ఇస్లామియా, సంపుటి 1, పేజీ 226
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
أسأل الله الكريمَ ، ربَّ العرش العظيم: أن يتولاّك في الدنيا والآخرة، وأن يجعلك مباركاً أينما كُنْتَ అస్అలుల్లాహల్ కరీమ్, రబ్బల్ అర్షిల్ అజీం అన్ యతవల్లాక ఫిద్దున్యా వల్ ఆఖిరహ్ (పరమదాత, మహోన్నత సింహాసనానికి ప్రభువైన అల్లాహ్ ను అర్థిస్తున్నాను: ఇహపరలోకాల్లో నిన్ను వలీ* గా చేసుకొనుగాక మరియు నీవు ఎక్కడ ఉన్నా నిన్ను శుభవంతుడిగా చేయుగాక)
وأن يجعلكَ مِمن إذا أعطي شَكَر، وإذا ابْتُلي صَبر، وإذا أذنب استغفر، فإن هذه الثلاث عنوانُ السعادة (వ అన్ యజ్అలక మిమ్మన్ ఇజా ఉ’తియ షకర్ వ ఇజబ్తులియ సబర్ వ ఇజా అజ్నబ ఇస్తగ్ఫర్) (ఇంకా ఏదైనా ప్రసాదించబడినప్పుడు కృతజ్ఞత చెల్లించే, పరీక్షకు గురైనప్పుడు సహనం వహించే, పాపం (పొరపాటు) జరిగినప్పుడు క్షమాపణ కోరుకునే వారిలో నిన్ను చేర్చుగాక. వాస్తవానికి ఈ మూడు గుణాల్లోనే సౌభాగ్యం, అదృష్టం ఉంది)
[*] వలీ అంటే అల్లాహ్ యొక్క సన్నిహితుడు, అతడికి అల్లాహ్ సన్మార్గం చూపుతాడు, సద్భాగ్యం ప్రసాదిస్తాడు, అతనికి సహాయసహకారాలు అందిస్తాడు.
ఈ ప్రసంగంలో, ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్న్ అబ్దుల్ వహ్హాబ్ (రహిమహుల్లాహ్) రచించిన “అల్-ఖవాయిద్ అల్-అర్బా” (నాలుగు నియమాలు) అనే పుస్తకం యొక్క పరిచయం మరియు ప్రారంభ దుఆల గురించి వివరించబడింది. ఇస్లాం యొక్క పునాది అయిన ‘లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్’ ప్రాముఖ్యతతో ప్రసంగం ప్రారంభమవుతుంది. తౌహీద్ను షిర్క్ నుండి వేరు చేయడానికి ఇమామ్ ఈ పుస్తకాన్ని రచించారని, మరియు పాఠకుల కోసం దుఆతో ప్రారంభించడం ఆయన పద్ధతి అని వక్త పేర్కొన్నారు. మూడు ముఖ్యమైన దుఆలు వివరించబడ్డాయి: 1) అల్లాహ్ ఇహపరలోకాలలో తన వలీ (మిత్రుడు)గా చేసుకోవాలని కోరడం. 2) ఎక్కడ ఉన్నా ముబారక్ (శుభవంతుడు)గా చేయమని ప్రార్థించడం. 3) అనుగ్రహం పొందినప్పుడు కృతజ్ఞత (షుక్ర్), పరీక్షకు గురైనప్పుడు సహనం (సబ్ర్), మరియు పాపం చేసినప్పుడు క్షమాపణ (ఇస్తిగ్ఫార్) కోరే వారిలో చేర్చమని వేడుకోవడం. ఈ మూడు గుణాలు సౌభాగ్యానికి మరియు సాఫల్యానికి ప్రతీకలని వక్త నొక్కిచెప్పారు.
అస్సలాము అలైకుమ్ వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు. అల్హందులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్ వస్సలాతు వస్సలాము అలా సయ్యిదిల్ ముర్సలీన్ నబియ్యినా ముహమ్మద్ వ ఆలిహి వ సహ్బిహి అజ్మయీన్ అమ్మా బాద్.
ప్రియ వీక్షకులారా, అల్హందులిల్లాహి హందన్ కసీరా. ఇస్లాం ధర్మానికి పునాది అయినటువంటి కలిమ లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్, దీనికి సంబంధించిన ఎన్నో వివరాలు ఉన్నాయి. అయితే 1115వ హిజ్రీ శకంలో జన్మించినటువంటి ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్, ఆయన ఈ సౌదీ అరబ్లోని రియాద్ క్యాపిటల్ సిటీకి దగ్గర దిర్ఇయ్యాలో జన్మించారు. ఆయన ధర్మ విద్య నేర్చుకున్న తర్వాత ధర్మ ప్రచారం మొదలుపెట్టిన సందర్భంలో ఇక్కడ ఈ అరబ్ ప్రాంతంలో, వారి చుట్టుపక్కల్లో అనేక మంది ముస్లింలు చాలా స్పష్టమైన షిర్క్ చేస్తుంటే చూశారు. వారు చేస్తున్న ఆ షిర్క్ పనులు, వాటిని వారు షిర్క్ అని భావించడం లేదు. ఈ రోజుల్లో అనేక మంది ముస్లింలలో ఉన్నటువంటి మహా భయంకరమైన అజ్ఞానం అనండి, పొరపాటు అనండి, అశ్రద్ధ అనండి, వారు ఏ షిర్క్లో ఉన్నారో దానిని షిర్క్ అని భావించడం లేదు. అయితే ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ ఖురాన్ మరియు హదీసుల ఆధారంగా వారి ముందు వారు చేస్తున్న ఆ పనులన్నిటినీ కూడా షిర్క్ అని స్పష్టపరిచారు. దానికై ఎన్నో సంవత్సరాలు చాలా కృషి చేశారు. ఎన్నో రకాల ఇబ్బందులను ఎదుర్కొన్నారు.
అయితే ఈ దావా ప్రచారంలో ఆయన కేవలం చెప్పడం ద్వారానే కాదు, ప్రజల వద్ద ఆధారాలు స్పష్టంగా ఉండాలి, ఇంకా ముందు తరాల వారికి కూడా తెలియాలి అని కొన్ని చిన్న చిన్న రచనలు, పుస్తకాలు కూడా రచించారు. ఉసూల్ ఎ సలాసా, అల్-ఖవాయిద్ ఉల్-అర్బా, కష్ఫుష్ షుబహాత్ ఇంకా ఇలాంటి ఎన్నో పుస్తకాలు ఉన్నాయి.
అయితే ఇప్పుడు మనం చదవబోతున్నటువంటి పుస్తకం అల్-ఖవాయిద్ ఉల్-అర్బా. నాలుగు నియమాలు. నాలుగు మూల పునాది లాంటి విషయాలు. దేనికి సంబంధించినవి? ఈ నాలుగు నియమాలు వీటిని మనం తెలుసుకున్నామంటే తౌహీద్లో షిర్క్ కలుషితం కాకుండా ఉండే విధంగా మనం జాగ్రత్త పడగలుగుతాము.
అయితే ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ వారి అలవాటు ఏమిటంటే, ఆయన ఎక్కడ బోధ చేసినా గాని, ఏ పుస్తకాలు రచించినా గాని సర్వసామాన్యంగా పాఠకులకు, విద్యార్థులకు ముందు దీవిస్తారు, దుఆలు ఇస్తారు, ఆశీర్వదిస్తారు. అల్లాహ్తో వీరి గురించి ఎన్నో మేళ్ళను కోరుతారు. ఇది చాలా ఉత్తమమైన పద్ధతి. ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి ఉత్తమ పద్ధతి ఇది.
అయితే రండి, ఏ ఆలస్యం లేకుండా మనం ఈ పుస్తకం చదవబోతున్నాము. మధ్యమధ్యలో నేను కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలు మీకు చూపిస్తాను కూడా. అయితే అసలు నాలుగు నియమాలు చెప్పేకి ముందు ఒక నాలుగు రకాల మంచి దుఆలు ఇస్తారు, ఆ తర్వాత తౌహీద్కు సంబంధించిన ఒక మూల విషయం తెలియజేస్తారు, ఆ తర్వాత ఆ నాలుగు నియమాలు చెప్పడం మొదలుపెడతారు. అయితే ఇది చాలా చిన్న పుస్తకం. మనం ఆ విషయాలను కొంచెం వివరంగా తెలుసుకుంటాము. మంచిగా అర్థం కావడానికి, మన సమాజంలో ఉన్నటువంటి షిర్క్ను మనం కూడా ఉత్తమ రీతిలో ఖండిస్తూ ప్రజలను ఈ షిర్క్ నుండి దూరం ఉంచడానికి.
ద్వారా పుస్తకం ప్రారంభిస్తున్నారు. మనకు తెలిసిన విషయమే ఖురాన్ గ్రంథం యొక్క ప్రారంభం కూడా బిస్మిల్లాహ్ నుండే అవుతుంది. ఏ పని అయినా మనం బిస్మిల్లాహ్, అల్లాహ్ యొక్క శుభ నామంతో మొదలుపెట్టాలి. అప్పుడే అందులో మనకు చాలా శుభాలు కలుగుతాయి. అల్లాహ్, ఇది మన అందరి సృష్టికర్త అయిన అల్లాహ్ యొక్క అసలైన పేరు. ఆ తర్వాత రెండు పేర్ల ప్రస్తావన వచ్చింది, అర్-రహ్మాన్, అర్-రహీమ్. ఇందులో అల్లాహ్ యొక్క విశాలమైన కారుణ్యం, ప్రజలపై ఎడతెగకుండా కురుస్తున్నటువంటి కారుణ్యం గురించి చెప్పడం జరిగింది.
సోదర మహాశయులారా, సోదరీమణులారా దీని ద్వారా మనం గమనించాలి ఒక విషయం. అదేమిటంటే అల్లాహ్ త’ఆలా యొక్క పేర్లు, అల్లాహ్ యొక్క శుభ నామములు వాటిని సమయ సందర్భంలో దృష్టి పెట్టుకొని, ఎక్కడ ఎలాంటి పేరు ఉపయోగించాలి, ప్రత్యేకంగా దుఆ చేస్తున్నప్పుడు మనం అల్లాహ్తో ఏ విషయం కోరుతున్నాము, అడుగుతున్నాము, అర్ధిస్తున్నాము, దానికి తగిన అలాంటి భావం గల అల్లాహ్ యొక్క పేర్లు ఉపయోగించడం ద్వారా మనం చాలా లాభం పొందగలుగుతాము మరియు అలాంటి దుఆలు త్వరగా స్వీకరించబడతాయి కూడా.
ఇమామ్ గారి ప్రారంభ దుఆలు
ఇక ఆ తర్వాత ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ చెబుతున్నారు,
أسأل الله الكريمَ ، ربَّ العرش العظيم: أن يتولاّك في الدنيا والآخرة، وأن يجعلك مباركاً أينما كُنْتَ అస్అలుల్లాహల్ కరీమ్ రబ్బల్ అర్షిల్ అజీమ్ అన్ యతవల్లాక్ ఫిద్దున్యా వల్ ఆఖిరహ్. పరమదాత, మహోన్నత సింహాసనానికి ప్రభువైన అల్లాహ్ను అర్ధిస్తున్నాను, ఇహపరలోకాల్లో అల్లాహ్ నిన్ను వలీగా చేసుకొనుగాక.
సోదర మహాశయులారా, ఇక్కడ మీరు చూశారు, ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ అన్ యతవల్లాక ఫిద్దున్యా వల్ ఆఖిరహ్. అల్లాహ్ త’ఆలా నిన్ను ఇహపరలోకాలలో వలీగా చేసుకొనుగాక. మొదటి దుఆ ఇది. ఆ తర్వాత మరో రెండు దుఆలు కూడా ఉన్నాయి. ఈ దుఆ ప్రస్తావించేకి ముందు, అస్అలుల్లాహ్ అల్-కరీమ్ రబ్బల్ అర్షిల్ అజీమ్. అల్లాహ్ యొక్క రెండు పేర్లు, అల్లాహ్ యొక్క సృష్టిలో అత్యంత మహా పెద్దగా ఉన్నటువంటి ఆ సృష్టికి నీవు ప్రభువు అన్నటువంటి ఆ సృష్టి ప్రస్తావన ఇక్కడ చేశారు.
అల్-కరీమ్, అల్లాహ్ యొక్క పేరు. గత రమదాన్లో అల్హందులిల్లాహ్ అల్లాహ్ యొక్క శుభ నామముల గురించి దర్స్ ఇవ్వడం జరిగింది. నాYouTube ఛానల్లోమీరు చూడవచ్చు, అల్లాహ్ యొక్క ఎన్నో పేర్ల గురించి వివరం అక్కడ ఇవ్వడం జరిగింది. అల్-కరీమ్, ఎక్కువగా కరం చేసేవాడు, దాతృత్వ గుణం గలవాడు, ఎక్కువగా ప్రసాదించేవాడు. పరమదాత అని ఇక్కడ అనువాదం చేయడం జరిగింది. ధర్మవేత్తలు అంటారు అల్లాహ్ యొక్క ఈ పేరు అల్-కరీమ్లో మరెన్నో ఉత్తమ పేర్లు వచ్చేస్తాయి. ఎన్నో ఉత్తమ పేర్ల భావాలు ఇందులో వచ్చేస్తాయి.
ఆ తర్వాత రబ్. రబ్ అంటే మనం తెలుగులో సర్వసామాన్యంగా ప్రభువు అని అనువదిస్తాము. అయితే ఇమామ్ తబరీ రహిమహుల్లాహ్ చెప్పినట్లు, రబ్ అన్న ఈ పదం యొక్క భావంలో సృష్టించడం, పోషించడం, ఈ విశ్వ వ్యవస్థను నడిపించడం ఈ మూడు భావాలు తప్పనిసరిగా వస్తాయి. ఎవరిలోనైతే ఈ మూడు రకాల శక్తి, సామర్థ్యాలు, గుణాలు ఉన్నాయో, అలాంటివాడే రబ్ కాగలుగుతాడు. అతను ఎవరు? అల్లాహ్.
ఆ తర్వాత ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం, అల్-అర్షిల్ అజీమ్. రబ్, ఎవరికి రబ్? సర్వమానవులకు రబ్. సర్వ జిన్నాతులకు రబ్. సర్వలోకాలకు రబ్ అల్లాహ్ మాత్రమే. కానీ ఇక్కడ దుఆ చేస్తూ అల్-అర్షిల్ అజీమ్ అని చెప్పడం జరిగింది. ధర్మవేత్తలు అంటారు, షేక్ అబ్దుర్రజాక్ అల్-బద్ర్ హఫిదహుల్లాహ్, షేక్ అబ్దుల్ ముహ్సిన్ అల్-ఖాసిమ్ మస్జిద్-ఎ-నబవీ యొక్క ఇమామ్ ఇంకా వేరే ఎందరో పెద్ద పెద్ద పండితులు అరబీలో ఈ పుస్తకాన్ని వివరించారు. వారు ఇక్కడ ఒక మాట ఏం చెబుతున్నారు? సర్వసృష్టిలో అల్లాహ్ యొక్క అర్ష్ చాలా పెద్దది, బ్రహ్మాండమైనది. అయితే అల్లాహ్ యొక్క గొప్ప తౌహీద్ విషయంలో ముందు కొన్ని ముఖ్య బోధనలు వస్తున్నాయి, అందుకు అల్లాహ్ యొక్క సృష్టిలో అత్యంత బ్రహ్మాండమైన, పెద్ద సృష్టికి నీవు ప్రభువు అని ఇక్కడ అర్ధించడం జరుగుతుంది.
ఖురాన్లో అర్ష్ యొక్క గుణంలో దానితోపాటు అల్-అర్షిల్ కరీమ్, అల్-అర్షిల్ అజీమ్, అల్-అర్షిల్ మజీద్ అన్నటువంటి ప్రస్తావన వచ్చి ఉంది. అయితే అర్ష్ ఎంత పెద్దగా ఉన్నది ఇబ్ను అబ్బాస్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు వారి యొక్క హదీసులో కూడా వివరణ ఇవ్వడం జరిగింది. ఇంతకుముందు కూడా మీరు విని ఉన్నారు, ఖురాన్ వ్యాఖ్యానాలలో, అలాగే ప్రత్యేకంగా ఆయతుల్ కుర్సీ యొక్క వ్యాఖ్యానంలో కూడా ఈ మొత్తం భూమ్యాకాశాలు, విశ్వం ఇదంతా ఒక చిన్న ఉంగరం మాదిరిగా కుర్సీ ముందు, ఆ కుర్సీ ఈ బ్రహ్మాండమైన విశ్వం లాంటిగా మనం భావిస్తే, దాని ముందు ఈ భూమ్యాకాశాలన్నీ కూడా కలిసి ఒక చిన్న ఉంగరం మాదిరిగా. అలాగే కుర్సీ, అర్ష్ ముందు ఎంత చిన్నదంటే అర్ష్ను మనం ఒక పెద్ద ఎడారిగా భావిస్తే అందులో కుర్సీ ఒక చిన్న ఉంగరం మాదిరిగా. అర్థమైందా? గమనించారా మీరు?
ఈ భూమ్యాకాశాలన్నీ మీరు చూస్తున్నారు కదా, ఇవన్నీ ఒక చిన్న ఉంగరం మాదిరిగా. దానికి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఎలా ఉదాహరణ ఇస్తారంటే ఒక పెద్ద ఎడారి ఉంది, దాని మధ్యలో ఎక్కడైనా ఒక చిన్న ఉంగరం పడి ఉన్నది. అల్లాహ్ యొక్క అర్ష్ ఎడారి మాదిరిగా అయితే కుర్సీ ఆ ఉంగరం లాంటిది. కుర్సీ ఆ ఎడారి లాంటిదైతే ఈ భూమ్యాకాశాలు మొత్తం విశ్వం ఆ ఉంగరం లాంటిది. అంటే ఈ మొత్తం భూమ్యాకాశాల కంటే చాలా చాలా చాలా ఎన్నో రెట్లు పెద్దగా కుర్సీ. మరియు కుర్సీ కంటే ఎన్నో రెట్లు పెద్దగా అల్లాహ్ యొక్క అర్ష్.
అల్లాహ్ రబ్బుల్ ఆలమీన్ అర్ష్ పై ఆసీనుడై ఉన్నాడు, సింహాసనంపై అల్లాహ్ త’ఆలా ఇస్తివా అయి ఉన్నాడు. ఇక్కడ సలఫె సాలిహీన్ యొక్క మన్హజ్, వారి యొక్క విధానం ఏమిటంటే మనం అల్లాహ్ యొక్క అర్ష్ను విశ్వసించాలి, అర్ష్ అంటే ప్రభుత్వం, ఏదో కేవలం శక్తి అని నమ్మకూడదు. అల్లాహ్ యొక్క సృష్టి అది. అత్యంత పెద్ద సృష్టి. అల్లాహ్ త’ఆలా దానిపై ఇస్తివా అయి ఉన్నాడు, ఆసీనుడై ఉన్నాడు. కానీ ఎలా ఉన్నాడు? ఎటువైపులా ఉన్నాడు? ఈ వివరాల్లోకి మనం వెళ్ళకూడదు. అర్థమైంది కదా?
అస్అలుల్లాహల్ కరీమ్ రబ్బల్ అర్షిల్ అజీమ్. ఆ తర్వాత ఏం దుఆ చేస్తున్నారు? అన్ యతవల్లాక ఫిద్దున్యా వల్ ఆఖిరహ్. అల్లాహ్ త’ఆలా నిన్ను ఇహలోకంలో, పరలోకంలో వలీగా చేసుకొనుగాక.
సోదర మహాశయులారా, ఇది చాలా గొప్ప దుఆ. అల్లాహ్ మనల్ని వలీగా చేసుకోవడం, మనం అల్లాహ్కు వలీగా అయిపోవడం, అల్లాహ్ మన కొరకు వలీ అవ్వడం ఇది మహా గొప్ప అదృష్టం. ఎవరైతే అల్లాహ్కు వలీ అవుతారో, మరి ఎవరికైతే అల్లాహ్ వలీ అవుతాడో, అలాంటి వారికి ఏ బాధ, ఏ చింత ఉండదు. ఖురాన్లో అనేక సందర్భాల్లో అల్లాహ్ త’ఆలా తెలియజేశాడు,
జరిగిపోయిన భూతకాలం గురించి గాని, రాబోతున్న భవిష్యత్తు గురించి గాని ఎలాంటి భయము, ఎలాంటి చింత ఉండదు. ఎవరికి? అల్లాహ్ యొక్క వలీలకు. అంతేకాదు, ఎవరైతే అల్లాహ్ యొక్క వలీ అవుతారో అలాంటివారు మార్గభ్రష్టత్వంలో పడే, షిర్క్లో పడేటువంటి ప్రమాదం ఉండదు. అవును, సూరత్ ఆయతుల్ కుర్సీ వెంటనే ఆయత్ ఏదైతే ఉన్నదో ఒకసారి దాని తర్వాత ఆయతులు గమనించండి. ఆయతుల్ కుర్సీ తర్వాత లా ఇక్రహ ఫిద్దీన్, ఆ తర్వాత
اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ అల్లాహు వలియ్యుల్లజీన ఆమనూ యుఖ్రిజుహుమ్ మినజ్జులుమాతి ఇలన్నూర్. విశ్వసించినవారి వలీ గా స్వయంగా అల్లాహ్ ఉంటాడు. ఆయన వారిని చీకట్ల నుంచి వెలుగు వైపుకు తీసుకుపోతాడు. (2:257).
అల్లాహ్ త’ఆలా విశ్వాసులకు వలీ. అల్లాహ్ తమ ఔలియాలను జులుమాత్ల నుండి వెలికితీసి నూర్ వైపునకు తీసుకొస్తాడు. జులుమాత్, అంధకారాలు, చీకట్లు. ఎలాంటివి? షిర్క్ యొక్క అంధకారం, బిదాత్ యొక్క అంధకారం, పాపాల అంధకారం నుండి బయటికి తీసి అల్లాహ్ త’ఆలా తౌహీద్ యొక్క వెలుతురులో, సున్నత్ యొక్క కాంతిలో మరియు పుణ్యాల యొక్క ప్రకాశవంతమైన మార్గంలో వేస్తాడు. గమనించారా?
మరియు ఈ గొప్ప అదృష్టాన్ని ఎలా పొందగలుగుతాము మనం? ఒకరు దుఆ ఇస్తారు. కానీ ఆ దుఆకు తగ్గట్టు మన ప్రయత్నం కూడా ఉండాలి కదా? నా కొడుకు పాస్ కావాలని దుఆ చేయండి. సరే మంచిది, చేస్తాము. కానీ కొడుకు అక్కడ ప్రిపరేషన్ కూడా మంచిగా చేయాలి కదా? నా కొడుకు ఆరోగ్యం బాగలేదు, మీరు అల్లాహ్ ఆరోగ్యం ప్రసాదించాలని దుఆ చేయండి. సరే మనం చేస్తాము. కానీ మందులు వాడడం గాని, డాక్టర్ వద్దకు తీసుకువెళ్లడం గాని ఇలాంటి ప్రయత్నాలు కూడా జరగాలి కదా? అలాగే మనం అల్లాహ్ యొక్క వలీ కావాలంటే ఏం చేయాలి?
సూరత్ ఫుస్సిలత్లో అల్లాహ్ త’ఆలా ఇచ్చినటువంటి శుభవార్త, ఆ శుభవార్త ఎవరికి ఇవ్వబడినది? ఆ పనులు మనం చేయాలి. అలాగే అలా ఇన్న ఔలియా అల్లాహి లా ఖవ్ఫున్ అలైహిమ్ వలాహుమ్ యహ్జనూన్ అనే ఆయత్ తర్వాత సూర యూనుస్లో వెంటనే అల్లాహ్ ఏమంటున్నాడు? ఎవరు వారు ఔలియా? అల్లజీన ఆమనూ వకాను యత్తఖూన్. (10:63). ఎవరైతే విశ్వసిస్తారో, తౌహీద్ను అవలంబిస్తారో, భయభీతి మార్గాన్ని అవలంబిస్తారో. ఇక ఫుస్సిలత్లో చూస్తే ఇన్నల్లజీన ఖాలూ రబ్బునల్లాహ్. “అల్లాహ్ యే మా ప్రభువు” అని పలికి, ఆ తరువాత దానికే కట్టుబడి ఉన్నవారిపై (41:30). ఎవరైతే మా యొక్క ప్రభువు అల్లాహ్ అని అన్నారో, సుమ్మస్తఖామూ. ఆ తౌహీద్ పై, ఆ విశ్వాసంపై, సత్కార్యాలపై స్థిరంగా ఉన్నారు. షిర్క్, బిదాత్లు, పాపకార్యాల యొక్క ఎలాంటి తుఫానీ గాలులు వచ్చినా గాని వారు ఏమాత్రం అటు ఇటు వంగకుండా, ఆ పాపాల్లో పడకుండా, తౌహీద్ పై, పుణ్యాలపై, సున్నత్ పై స్థిరంగా ఉండాలి. అల్లాహ్ త’ఆలా అల్లా తఖాఫూ వలా తహ్జనూ అని శుభవార్తలు ఇచ్చాడు. ఆ శుభవార్తలోనే ఒకటి ఏముంది? ఆ తర్వాత ఆయత్లో
نَحْنُ أَوْلِيَاؤُكُمْ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ నహ్ను ఔలియా ఉకుమ్ ఫిల్ హయాతిద్దున్యా వ ఫిల్ ఆఖిరహ్. ప్రాపంచిక జీవితంలో కూడా మేము మీ నేస్తాలుగా ఉంటూవచ్చాము. పరలోకంలో కూడా ఉంటాము. (41:31).
మేము మీ ఇహలోక జీవితంలో కూడా మీకు ఔలియా. వ ఫిల్ ఆఖిరహ్, పరలోకంలో కూడా. చూశారా దుఆ? ఏమి ఇచ్చారు ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్? అన్ యతవల్లాక ఫిద్దున్యా వల్ ఆఖిరహ్. అల్లాహ్ నిన్ను ఇహలోకంలో, పరలోకంలో వలీగా చేసుకొనుగాక.
ఇక సోదర మహాశయులారా, ఇంకా దీనికి సంబంధించిన వివరాలు ఇవ్వాలంటే ఎన్నో ఆయతులు, హదీసుల ఆధారంగా ఇవ్వవచ్చు. కానీ సమయం చాలా ఎక్కువగా అవుతుంది. కేవలం సహీ బుఖారీలో వచ్చిన ఒక హదీసు వినిపించి, ఆ తర్వాత ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ ఏం చెబుతున్నారో అది మనం విందాము, మరొక దుఆ ఏదైతే ఇచ్చారో అది కూడా మనం తెలుసుకుందాం. సహీ బుఖారీలో హదీసు ఏమిటి?
“ఎవరైతే అల్లాహ్ యొక్క వలీలతో శత్రుత్వం వహిస్తారో, నేను స్వయంగా వారితో యుద్ధానికి సిద్ధమవుతాను” అని అల్లాహ్ చెప్పినట్లు ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలియజేశారు. చూస్తున్నారా? ఎవరైతే అల్లాహ్కు వలీలుగా అవుతారో, వారు అల్లాహ్కు ఎంత ప్రియులు అవుతారు మరియు అల్లాహ్ వారి వైపు నుండి ఎలా పోరాడుతాడో. కానీ అల్లాహ్ యొక్క ఈ వలీ కావడానికి ఏంటి? అదే హదీసులో చెప్పడం జరిగింది. అదే హదీసులో చెప్పడం జరిగింది.
అల్లాహ్ ఏ విషయాలైతే మనపై విధిగావించాడో వాటిని మనం తూచా తప్పకుండా, పాబందీగా పాటిస్తూ ఉండాలి. ఇక అల్లాహ్ విధించిన వాటిలో అత్యుత్తమమైనది, అత్యున్నత స్థానంలో, మొట్టమొదటి స్థానంలో తౌహీద్. కదా? వలాకిన్నల్ బిర్ర మన్ ఆమన బిల్లాహ్. సూర బఖరా ఆయత్ నెంబర్ 187 కూడా చూడవచ్చు మనం.
ఆ తర్వాత అల్లాహ్ త’ఆలా విధిగావించిన విషయాలు పాటించిన తర్వాత నఫిల్ విషయాలు ఎక్కువగా పాటిస్తూ ఉండడం. ఇక్కడ నఫిల్ అంటే ఎంతో మంది కేవలం నమాజులు అనుకుంటారు, కాదు. నమాజులు, ఉపవాసాలు, దానధర్మాలు, హుకూకుల్లాహ్, అల్లాహ్ మరియు దాసులకు మధ్య సంబంధించిన విషయాల్లో, హుకూకుల్ ఇబాద్ మరియు మన యొక్క సంబంధాలు దాసులతో ఏమైతే ఉంటాయో అన్నిటిలో కూడా కొన్ని విధులు ఉన్నాయి, మరి కొన్ని నఫిల్లు ఉన్నాయి. ఆ నఫిల్లు కూడా అధికంగా చేస్తూ ఉండాలి. అప్పుడు అల్లాహ్ యొక్క వలీ కావడానికి మనం చాలా దగ్గరగా అవుతాము.
లేదా అంటే ఈ రోజుల్లో ఎందరో చనిపోయిన వారిని, ఎందరో సమాధులను ఔలియాల యొక్క సమాధులు అని, చనిపోయిన వారిని మాత్రమే వలీగా భావిస్తారు. అయితే ఇక్కడ ఒక నియమం తెలుసుకోండి. ఎవరైతే ఇహలోకంలో వలీ అవ్వడానికి కొంచెం కూడా ప్రయత్నం చేయలేదో, చనిపోయిన తర్వాత వారు వలీ కాజాలరు.
సోదర మహాశయులారా, అల్-ఖవాయిద్ ఉల్-అర్బా పుస్తకం మనం ప్రారంభించాము. ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ ఏదైతే దుఆ ఇచ్చారో, అస్అలుల్లాహల్ కరీమ్ రబ్బల్ అర్షిల్ అజీమ్ అన్ యతవల్లాక ఫిద్దున్యా వల్ ఆఖిరహ్. ఈ దుఆ ఒకటి ముందు మనం తెలుసుకున్నాము.
సోదర మహాశయులారా, అల్-ఖవాయిద్ ఉల్-అర్బా పుస్తకం మనం ప్రారంభించాము. ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ ఏదైతే దుఆ ఇచ్చారో, అస్అలుల్లాహల్ కరీమ్ రబ్బల్ అర్షిల్ అజీమ్ అన్ యతవల్లాక ఫిద్దున్యా వల్ ఆఖిరహ్. ఈ దుఆ ఒకటి ముందు మనం తెలుసుకున్నాము.
రెండవ దుఆ
وَأَنْ يَجْعَلَكَ مُبَارَكًا أَيْنَ مَا كُنْتَ (వ అన్ యజ్అలక ముబారకన్ అయ్న మా కున్త్) నీవు ఎక్కడ ఉన్నా నిన్ను శుభవంతుడిగా చేయుగాక.
ఇది చాలా గొప్ప విషయం. ముబారక్, కేవలం పేరు పెట్టుకుంటే ముబారక్ కాజాలరు.
సోదర మహాశయులారా, ఇది కూడా చాలా మంచి దుఆ, చాలా గొప్ప దుఆ. మరియు ప్రవక్తల గురించి అల్లాహ్ త’ఆలా తెలిపినటువంటి ఇది ఒక గొప్ప శుభవార్త. ఈసా అలైహిస్సలాం వారి యొక్క జీవిత చరిత్రలో మీరు విని ఉన్నారు,
وَجَعَلَنِي مُبَارَكًا أَيْنَ مَا كُنتُ وَأَوْصَانِي بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ مَا دُمْتُ حَيًّا వ జఅలనీ ముబారకన్ అయ్న మా కున్తు వ అవ్సానీ బిస్సలాతి వజ్జకాతి మా దుమ్తు హయ్యా. “నేనెక్కడున్నాసరే ఆయన నన్ను శుభవంతునిగా చేశాడు.“ (19:31).
అల్లాహ్ త’ఆలా నన్ను ఎక్కడ ఉన్నా గాని ముబారక్, శుభవంతుడిగా చేశాడు అని ఈసా అలైహిస్సలాం చెప్పారు. ఇమామ్ హసన్ అల్-బస్రీ రహిమహుల్లాహ్ చెబుతున్నారు, అల్లాహ్ త’ఆలా నిన్ను ముబారక్ చేయుగాక, నిన్ను శుభవంతుడిగా చేయుగాక అంటే నీవు ధర్మంపై స్థిరంగా ఉండి ఇతరులకు మంచిని ఆదేశిస్తూ, ఇతరులను చెడు నుండి ఖండిస్తూ ఉండేటువంటి సద్భాగ్యం అల్లాహ్ నీకు ప్రసాదించుగాక. ఇంత గొప్ప విషయం చూస్తున్నారా? ఒకసారి ఆలోచించండి. మన జీవితాల్లో బర్కత్, శుభాలు రావాలంటే ఎలా వస్తాయి? స్వయంగా మనం ఆ బర్కత్, శుభాలు వచ్చేటువంటి విషయాలను పాటించడం మరియు మన చుట్టుపక్కల్లో ఎవరైతే దీనికి వ్యతిరేకంగా జీవిస్తున్నారో, వారికి కూడా ప్రేమగా బోధ చేస్తూ ఆ చెడుల నుండి దూరం చేస్తూ వారు కూడా శుభవంతులుగా అవ్వడానికి ప్రయత్నం చేయడం. ఒకసారి మీరు క్రింది ఈ ఆయత్ను గమనించండి, అల్లాహ్ త’ఆలా చెబుతున్నాడు:
وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَىٰ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِم بَرَكَاتٍ مِّنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ వలవ్ అన్న అహలల్ ఖురా ఆమనూ వత్తఖవ్ ల ఫతహ్నా అలైహిమ్ బరకాతిమ్ మినస్సమాఇ వల్ అర్ద్. ఈ బస్తీలో నివసించే వాళ్ళేగనక విశ్వసించి, భయభక్తులతో మెలగి ఉన్నట్లయితే మేము వాళ్ల కోసం భూమ్యాకాశాల శుభాల (ద్వారాల)ను తెరచేవాళ్ళం (7:96)
గమనిస్తున్నారా? బరకాత్ ఎలా వస్తాయి? ముబారక్ మనిషి ఎలా కాగలుగుతాడు? దానికి కొరకు ఉత్తమ మార్గం అల్లాహ్ త’ఆలా స్వయంగా తెలియజేశాడు. ఆ మార్గాలను మనం అవలంబించాలి, వాటిపై స్థిరంగా ఉండే ప్రయత్నం చేయాలి.
మూడవ దుఆ
ఇక రండి ఆ తర్వాత మూడవ దుఆ, ఇది కూడా చాలా ముఖ్యమైనది. ఏంటి మూడవ దుఆ? చెబుతున్నారు,
وأن يجعلكَ مِمن إذا أعطي شَكَر، وإذا ابْتُلي صَبر، وإذا أذنب استغفر (వ అన్ యజ్అలక మిమ్మన్ ఇజా ఉ’తియ షకర్ వ ఇజబ్తులియ సబర్ వ ఇజా అజ్నబ ఇస్తగ్ఫర్) ఇంకా ఏదైనా ప్రసాదించబడినప్పుడు కృతజ్ఞత చెల్లించే, పరీక్షకు గురైనప్పుడు సహనం వహించే, పాపం (పొరపాటు) జరిగినప్పుడు క్షమాపణ కోరుకునే వారిలో నిన్ను చేర్చుగాక.
మూడు విషయాల ప్రస్తావన ఇక్కడ ఉంది. ఇది మూడవ దుఆ. గమనిస్తున్నారా ఎంత మంచి ఉత్తమమైన దుఆ ఉంది ఇక్కడ? ఏముంది?
వ అన్ యజ్అలక మిమ్మన్ ఇజా ఉ’తియ షకర్. అల్లాహ్ వైపు నుండి మనకు ఏది ప్రసాదించబడినా, దానికి మనం కృతజ్ఞత చెల్లిస్తూ ఉండాలి. సోదర మహాశయులారా, ఇది చాలా గొప్ప అనుగ్రహం. కానీ మనలో చాలామంది ఏమనుకుంటారు? నాకేమున్నది? తిండికి మూడు పూటలు సరిగ్గా తిండి దొరుకుతలేదు. నాకు జాబ్ లేదు. నాకు ఉద్యోగం లేదు. నా పిల్లలు మంచిగా నా యొక్క అడుగుజాడల్లో లేరు. ఈ విధంగా మనం ఓ నాలుగు విషయాలు ఏదో మనకు నచ్చినవి లేవు, ఇక మనకు ఏ మేలూ లేదు అని అనుకుంటాము. తప్పు విషయం. మనం బ్రతికి ఉండడం ఇది అల్లాహ్ యొక్క చాలా గొప్ప వరం. మనం ఆరోగ్యంగా ఉండి ఈ శ్వాస పీల్చుకుంటూ ఉన్నాము, చూస్తున్నాము, వింటున్నాము, తింటున్నాము, తిరుగుతున్నాము, ఇవన్నీ గొప్ప వరాలు కావా? ఇంకా ఇస్లాం యొక్క భాగ్యం మనకు కలిగింది అంటే ఇంతకంటే ఇంకా ఎక్కువ గొప్ప వరం ఏమున్నది? మనం ఉన్న విషయాలను గనక ఒకవేళ ఆలోచిస్తే, వ ఇన్ తఉద్దూ ని’మతల్లాహి లా తుహ్సూహా. మీరు అల్లాహ్ అనుగ్రహాలను లెక్కించదలిస్తే లెక్కించలేరు. (16:18). వమా బికూమ్ మిన్ ని’మతిన్ ఫమినల్లాహ్. మీ వద్ద ఉన్న ప్రతి అనుగ్రహం అల్లాహ్ తరఫు నుంచే వచ్చినది. (16:53). అయితే మనం మనలో కృతజ్ఞత భావాన్ని పెంచాలి. ఎందుకంటే కృతజ్ఞత ద్వారా అనుగ్రహాలు పెరుగుతాయి. ల ఇన్ షకర్తుమ్ ల అజీదన్నకుమ్. అల్లాహ్ వాగ్దానంగా చెబుతున్నాడు, ఒకవేళ మీరు కృతజ్ఞత చూపిస్తే నేను మీకు మరింత అధికంగా ప్రసాదిస్తాను. (14:7). మీరు గనక కృతజ్ఞత చెల్లిస్తూ ఉంటే ల అజీదన్నకుమ్. ఇంకా అధికంగా నేను మీకు ప్రసాదిస్తాను, మీ యొక్క అనుగ్రహాలను ఇంకా పెంచుతూ పోతాను. అందుకొరకే మనం కృతజ్ఞత చెల్లిస్తూ ఉండాలి.
కృతజ్ఞత ఎలా చెల్లించాలి? కేవలం థాంక్స్ అంటే సరిపోతుందా? కాదు. ముందు విషయం, మనసా వాచా అన్ని అనుగ్రహాలు కేవలం అల్లాహ్ వైపు నుండే అన్నటువంటి భావన, నమ్మకం, నాలుకతో వాటి ప్రస్తావన ఉండాలి. అయ్యో ఆ గొట్ట కాడికి పోతేనే అయ్యా, మాకు దొరికిండు, మాకు లభించినది అని కొందరు అనుకుంటూ ఉంటారు. ఫలానా బాబా దగ్గరికి పోతేనే మాకు ఈ ఆరోగ్యం వచ్చింది అని అనుకుంటారు. అల్లాహు అక్బర్, అస్తగ్ఫిరుల్లాహ్. సంతానం ఇవ్వడం గాని, ఆరోగ్యాలు ఇవ్వడం గాని కేవలం ఒకే ఒక్కడు అల్లాహ్ మాత్రమే ఇచ్చేవాడు. వేరే ఎవరి శక్తిలో లేదు. ఈ అనుగ్రహాలను మనం అల్లాహ్ వైపునకు కాకుండా వేరే వారి వైపునకు అంకితం చేస్తే ఇది షిర్క్లో చేరిపోతుంది. కృతజ్ఞతకు వ్యతిరేకం ఇది.
ఇక కృతజ్ఞత నోటితో ఉంటుంది, ఆచరణతో కూడా ఉంటుంది. అల్లాహ్ ఏం చెప్పాడు? ఇ’మలూ ఆల దావూద షుక్రా. “ఓ దావూదు సంతతివారలారా! కృతజ్ఞతాపూర్వకంగా పనులు చేయండి.” (34:13). ఓ దావూదు సంతతివారలారా, మీరు ఇ’మలూ, అమల్ చేయండి షుక్ర్ను ఆచరణ రూపంలో చెల్లించండి, కృతజ్ఞత ఆచరణ పరంగా చెల్లించండి. కృతజ్ఞత ఆచరణ రూపంలో ఎలానండి? ఇలా అంటే ఏ ఏ అనుగ్రహం అల్లాహ్ వైపు నుండి మనకు లభించినదో దానిని కేవలం అల్లాహ్ యొక్క ప్రసన్నతలో, ఆయన యొక్క విధేయతలోనే ఆ అనుగ్రహాన్ని మనం ఉపయోగించాలి. చెవు, అల్లాహ్ ఎందుకు ఇచ్చాడు? కళ్ళు, అల్లాహ్ ఎందుకు ఇచ్చాడు? కాళ్ళు చేతులు, అల్లాహ్ ఎందుకు ఇచ్చాడు? అల్లాహ్ ఏ దేని కొరకైతే అవి ఇచ్చాడో వాటి ఆ ఉద్దేశంలోనే వాటిని ఉపయోగించాలి. నేను ఉదాహరణగా ఇవి చెప్పాను. ప్రతి అనుగ్రహం. ఎవరైతే ఈ షుక్రియా, కృతజ్ఞత భావం కలిగి, కృతజ్ఞత చెల్లిస్తూ ఉంటారో, అల్లాహ్ వారికి అనుగ్రహాలు పెంచడంతో పాటు వారి యొక్క పుణ్యాలు చాలా పెరుగుతూ ఉంటాయి. ఎందుకంటే అల్లాహ్ షకూర్. ఎవరైతే షుక్రియా అదా చేస్తారో, కృతజ్ఞత చెల్లిస్తారో, వారిని ఆదరణిస్తాడు, వారికి ఎంతో గౌరవం ప్రసాదిస్తాడు. షకూర్, అల్లాహ్ యొక్క దాసులు. అల్లాహ్ త’ఆలా తమ ప్రవక్తల్లో కొందరిని అబ్దన్ షకూరా, ఇతడు నా దాసుడు, కృతజ్ఞత చెల్లించేవాడు అని ప్రశంసించాడు. ఇంకా ఈ కృతజ్ఞత చెల్లిస్తూ ఉండడం ద్వారా అల్లాహ్ యొక్క ప్రియమైన, తక్కువ దాసులు ఎవరైతే ఉంటారో, వారిలో మనం చేరిపోతాము.
హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు వారి గురించి వస్తుంది. ఒక సందర్భంలో ఆయన, ఓ అల్లాహ్ నీ యొక్క తక్కువ దాసులలో నన్ను చేర్చుకో అని దుఆ చేశారట. పక్కన ఎవరో విన్నవారు, ఏంటి ఇలా దుఆ చేస్తున్నారు మీరు అంటే, ఖురాన్లో అల్లాహ్ ఏమంటున్నాడు? వ ఖలీలుమ్ మిన్ ఇబాదియష్ షకూర్. నా యొక్క కృతజ్ఞత చెల్లించేవారు చాలా తక్కువ మంది ఉన్నారు. (34:13). అల్లాహ్ త’ఆలా ఆ కృతజ్ఞత చెల్లించేటువంటి భాగ్యం మనకు ప్రసాదించుగాక.
రెండవది ఏమిటి? ఇజబ్తులియ సబర్. ఉబ్తులియ. ఏదైనా బలా, ఆపద, కష్టం, పరీక్ష వచ్చింది, ఓపిక సహనం వహించాలి. సోదర
మహాశయులారా, షుక్ర్, సబ్ర్ ఇవి రెండు ఎంత పెద్ద అనుగ్రహాలో ఒకసారి ఆలోచించండి. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి సహీ హదీసు ఉంది, ఇన్న అమ్ రల్ ము’మిని అజబ్. విశ్వాసుని యొక్క విషయమే చాలా వింతగా ఉంది. మరియు ఈ విశ్వాసునికి తప్ప ఇంకా వేరే ఎవరికీ లేదు. అతడు అన్ని స్థితుల్లో కూడా మేలు, ఖైర్, మంచినే పొందుతాడు. అల్లాహ్ అతనికి ఏదైనా అనుగ్రహించాడు, అసాబతుస్సర్రా, షకర్. అతను కృతజ్ఞత చెల్లిస్తాడు, ఫకాన ఖైరల్లహ్. అదే అతని కొరకు మేలు అవుతుంది. వ ఇజా అసాబతుద్దర్రా. ఒకవేళ అతనికి ఏదైనా కీడు, ఏదైనా నష్టం వాటిల్లింది, సబర్. అతను సహనం వహిస్తాడు, ఫకాన ఖైరల్లహ్. అతనికి మేలు జరుగుతుంది. ఈ మేలు విశ్వాసునికి తప్ప ఇంకా వేరే ఎవరికీ లేదు అని చెప్పారు.
సబ్ర్ అన్నది, సహనం అన్నది పుణ్య కార్యాలు చేస్తూ పాటించాలి. ఇది చాలా అవసరం. ఉదాహరణకు తౌహీద్ పై ఉండడం, ఇది గొప్ప పుణ్య కార్యం. నమాజు చేయడం, ఉపవాసాలు పాటించడం, ఇందులో కూడా సహనం అవసరం ఉంటుంది. పాపాల నుండి దూరం ఉండడానికి కూడా సహనం అవసరం ఉంటుంది. అవును, ఎలా? మనకు ఒక పాప కార్యం చాలా ఇష్టంగా ఉంటుంది, అది అల్లాహ్కు ఇష్టం లేదు. దాన్ని మనం వదులుకోవాలి. ఉదాహరణకు ఈ రోజుల్లో మన చేతుల్లో మొబైల్ ఉంటుంది. పాటలు వినడం గాని, ఏదైనా ఫిలిములు చూడడం గాని, నగ్న చిత్రాలు చూడడం గాని, ఎన్నెన్నో అనవసరమైన వీడియోలు వస్తూ ఉంటాయి, చూసుకుంటూ వెళ్తారు, టైం పాస్ చేసుకుంటూ ఉన్నాము అని అనుకుంటారు, కానీ అది వారి యొక్క టైం ఫెయిల్ అవుతుంది. వారి యొక్క కర్మ పత్రాల్లో పాపాలు రాయబడుతున్నాయి అన్న విషయాన్ని మనం గ్రహించాం. ఈ విధంగా పాపాల నుండి దూరం ఉండడానికి కూడా సహనం, ఓపిక చాలా అవసరం ఉంటుంది.
మూడవ విషయం, సబ్ర్, సహనం అన్నది అల్లాహ్ వైపు నుండి ఏవైనా ఆపదలు వచ్చేసాయి. అంటే అనారోగ్యానికి గురయ్యారా? పరీక్షలో ఫెయిల్ అయ్యారా? సంతానం ఏదైనా మీకు చాలా ఇబ్బందిలో పడవేస్తున్నారా? మీ యొక్క పంట పొలాలు గిట్ల ఏవైనా నష్టంలో పడ్డాయా? మీ యొక్క వ్యాపారం ఏదైనా మునిగిపోయిందా? అందులో ఏదైనా లాస్ వచ్చేసిందా? మీ యొక్క జాబ్ పోయిందా? ఏ ఆపద అయినా గాని, ఏ కష్టమైనా గాని తూఫానీ గాలి వచ్చింది, ఇల్లు పడిపోయింది. ఇలాంటి ఏ ఆపద అయినా గాని సహనం వహించాలి. సహనం అస్సబ్రు ఇంద సద్మతిల్ ఊలా. సహనం అన్నది కష్టం, ఆపద యొక్క ప్రారంభంలో నుండే మొదలవ్వాలి. రోజులు గడిచిన తర్వాత ఇక చేసేది ఏమీ లేక సరే మంచిది ఇక సహనం చేద్దాం, ఓపిక వహిద్దాం, ఇది సహనం అనబడదు. ఈ సహనం వల్ల కూడా అల్లాహ్ రబ్బుల్ ఆలమీన్ వద్ద స్థానాలు చాలా పెరుగుతాయి. ఇన్నమా యు వఫ్ఫస్సాబిరూన అజ్ రహూమ్ బిగైరి హిసాబ్. నిశ్చయంగా సహనం పాటించేవారికి లెక్కలేనంత ప్రతిఫలం ఇవ్వబడుతుంది. (39:10).
ఇక మూడవది ఇజా అజ్నబ ఇస్తగ్ఫర్. ఏదైనా పాపం జరిగితే ఇస్తిగ్ఫార్ చేయాలి, అల్లాహ్తో క్షమాపణ కోరుకోవాలి. అల్లాహు అక్బర్. సోదర మహాశయులారా, షుక్ర్, సబ్ర్, ఇస్తిగ్ఫార్. ప్రవక్తల యొక్క ఉత్తమ గుణాలు, పుణ్యాత్ముల యొక్క ఉత్తమ గుణాలు. ఇది మనం పాటించాలి. సూర ఆలి ఇమ్రాన్లో చూడండి అల్లాహ్ త’ఆలా ఏమంటున్నాడు?
وَالَّذِينَ إِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ వల్లజీన ఇజా ఫఅలూ ఫాహిషతన్ అవ్ జలమూ అన్ఫుసహుమ్ జకరుల్లా ఫస్తగ్ఫరూ లి జునూబిహిమ్. మరియు వారు ఏదేని నీచ కార్యానికి పాల్పడినపుడు గానీ, తమ ఆత్మలకు అన్యాయం చేసుకున్నపుడు గానీ వెంటనే అల్లాహ్ను స్మరించి తమ పాపాల క్షమాపణ కొరకు వేడుకుంటారు. (3:135).
వారి నుండి ఏదైనా పొరపాటు జరిగింది, అశ్లీల కార్యం జరిగింది, ఏదైనా వారు తమపై అన్యాయం చేసుకున్నారు అంటే వెంటనే అల్లాహ్ను గుర్తు చేసుకొని అల్లాహ్తో క్షమాపణ కోరుకుంటారు. ఈ ఉత్తమ గుణం రావాలి.
ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఎలాంటి పాపం చేయని వారు. అయినా ఒక్కొక్క సమావేశంలో వంద వంద సార్లు ఇస్తిగ్ఫార్ చేసేవారు. అంతే కాదు సహీ ముస్లిం, సహీ బుఖారీ లోని హదీసు, యాఅయ్యుహన్నాస్, ఓ ప్రజలారా తూబూ ఇలల్లాహి వస్తగ్ఫిరూ. అల్లాహ్ వైపునకు మరలండి, పాపాల నుండి క్షమాపణ కోరుకోండి. నేను అల్లాహ్తో 70 సార్ల కంటే ఎక్కువగా, (మరో ఉల్లేఖనంలో) 100 సార్ల కంటే ఎక్కువగా క్షమాపణ కోరుకుంటూ ఉంటాను. ప్రవక్తకు అవసరమే లేదు కదా? ఎందుకంటే ఆయన పాప రహితుడు, రసూలుల్లాహ్. అయినా గాని అంత క్షమాపణ కోరుతున్నారంటే మనకు ఈ అవసరం ఎంతగా ఉందో ఒకసారి ఆలోచించండి. అందుకొరకే అల్లాహ్ త’ఆలా పుణ్యాత్ముల యొక్క గుణం సూర నిసాలో ఏం తెలిపాడు? వారి నుండి ఏదైనా పొరపాటు జరిగింది అంటే వెంటనే క్షమాపణ కోరుకుంటారు. ఇన్నమత్తవ్బతు అలల్లాహి లిల్లజీన య’మలూ నస్సూఅ బిజహాలతిన్. ఏదో పొరపాటున, అశ్రద్ధగా, తెలియనందువల్ల. బిజహాలతిన్, పొరపాటు జరిగింది. వెంటనే ఫస్తగ్ఫరూ, వెంటనే వారు అల్లాహ్తో క్షమాపణ కోరుకుంటారు. అందుకు ఇక ఎవరైతే పొరపాట్లపై పొరపాట్లు, పాపాలపై పాపాలు చేసుకుంటూ పోతారో, అలాంటి వారిని నేను క్షమించను వ లైసతిత్తవ్బతు అని అల్లాహ్ త’ఆలా హెచ్చరిస్తున్నాడు.
అందుకొరకే షుక్ర్తో జీవితం గడపండి. ఆపద వస్తే సహనం వహించండి. మరియు ఎక్కడ ఏ పొరపాటు జరిగినా, ఎప్పుడు జరిగినా గాని, ఎంత పెద్దది జరిగినా గాని వెంటనే అల్లాహ్ వైపునకు మరలి క్షమాపణ కోరుతూ ఉండండి.
ఆ తర్వాత ఏమంటున్నారు ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్?
ఫఇన్న హా ఉలాఇస్సలాస ఉన్వానుస్సఆదహ్ వాస్తవానికి నిశ్చయంగా ఈ మూడు గుణాల్లోనే సౌభాగ్యం, అదృష్టం ఉన్నది.
ఈ మూడు మనిషి యొక్క సౌభాగ్యానికి, అదృష్టానికి గొప్ప చిహ్నం, గొప్ప గుర్తు. అల్లాహు అక్బర్. అందుకొరకు మనం కూడా భాగ్యవంతుల్లో చేరాలి, మనం కూడా అదృష్టవంతుల్లో చేరాలి అంటే తప్పకుండా ఏం చేయాలి? షుక్ర్, సబ్ర్ మరియు ఇస్తిగ్ఫార్.
అయితే సోదర మహాశయులారా, ఇన్షాఅల్లాహ్ ఈ పాఠాలు ఇంకా ముందుకి మనం వింటూ ఉంటాము. మరియు ఇలాంటి పుస్తకాలు తప్పకుండా మీరు చదువుతూ ఉండండి. అల్లాహ్ యొక్క దయ గలిగితే ఈరోజే లేకుంటే రేపటి వరకు దీని యొక్క PDF కూడా మీకు పంపించడం జరుగుతుంది. అంతే కాదు అల్లాహ్ యొక్క దయ గలిగితే ఒక షార్ట్ వీడియో, మూలం, మతన్ అని ఏదైతే అంటారో ఇమామ్ ముహమ్మద్ ఇబ్ను అబ్దుల్ వహ్హాబ్ రహిమహుల్లాహ్ వారిది, అది కూడా మీకు పంపించే ప్రయత్నం ఇన్షాఅల్లాహ్ చేస్తాను. అయితే ఈనాటి పాఠంలోని మతన్, మూలం ఏమిటి?
وَأَنْ يَجْعَلَكَ مُبَارَكًا أَيْنَ مَا كُنْتَ (వ అన్ యజ్అలక ముబారకన్ అయ్న మా కున్త్) నీవు ఎక్కడ ఉన్నా నిన్ను శుభవంతుడిగా చేయుగాక.
وَأَنْ يَجْعَلَكَ مِمَّنْ إِذَا أُعْطِيَ شَكَرَ، وَإِذَا ابْتُلِيَ صَبَرَ، وَإِذَا أَذْنَبَ اسْتَغْفَرَ (వ అన్ యజ్అలక మిమ్మన్ ఇజా ఉ’తియ షకర్, వ ఇజబ్తులియ సబర్, వ ఇజా అజ్నబ ఇస్తగ్ఫర్, ఫఇన్న హా ఉలాఇస్సలాస ఉన్వానుస్సఆదహ్) ఇంకా ఏదైనా ప్రసాదించబడినప్పుడు కృతజ్ఞత చెల్లించే, పరీక్షకు గురైనప్పుడు సహనం వహించే, పాపం పొరపాటు జరిగినప్పుడు క్షమాపణ కోరుకునే వారిలో నిన్ను చేర్చుగాక. వాస్తవానికి నిశ్చయంగా ఈ మూడు గుణాల్లోనే సౌభాగ్యం, అదృష్టం ఉన్నది.
అర్థమైంది కదా? అల్లాహ్తో నేను అర్ధిస్తున్నాను. ఆ అల్లాహ్ యే పరమదాత మరియు మహోన్నత సింహాసనానికి ప్రభువు. ఏమని అర్ధిస్తున్నారు? నిన్ను ఇహపరలోకాల్లో వలీగా చేసుకొనుగాక. నీవు ఎక్కడా ఉన్నా నిన్ను శుభవంతుడిగా చేసుకొనుగాక. ఇంకా ఏదైనా నీతో, ఇంకా ఏదైనా ప్రసాదించబడినప్పుడు కృతజ్ఞత చెల్లించే, పరీక్షకు గురైనప్పుడు సహనం వహించే, పాపం జరిగినప్పుడు క్షమాపణ కోరుకునే వారిలో నిన్ను చేర్చుగాక. వాస్తవానికి నిశ్చయంగా ఈ మూడు గుణాల్లోనే సౌభాగ్యం, అదృష్టం ఉన్నది.
ఇక ఈ దుఆల యొక్క వివరణ నేను మీకు ఇచ్చాను ఈనాటి క్లాస్లో. ఇక రేపటి క్లాస్లో హనీఫియత్, మిల్లతి ఇబ్రాహీమీ అంటే ఏమిటి అది తెలుసుకుందాము. ఆ తర్వాత అల్లాహ్ యొక్క దయతో ఆ నియమాలు ఏమిటో అవి కూడా ఇన్షాఅల్లాహ్ ఇంకా ముందు క్లాసులో తెలుసుకుంటూ ఉందాము.
జజాకుముల్లాహు ఖైరా, వాఖిరు ద’వానా అనిల్ హందులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్. అస్సలాము అలైకుమ్ వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
TeluguIslam.net 