దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
నాఫే (రహిమహుల్లాహ్) వారి కథనం: ఒక సారి అబ్దుల్లా ఇబ్నె ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) వారు మదీనాలో ఖుర్బానీ ఇవ్వాలనుకున్నారు. అయితే తన కోసం ఒక అద్భుతమైన కొమ్ము గల గొర్రెలను కొనమని, మరియు ప్రజలు ప్రార్థన చేసిన ప్రదేశంలో ఈద్ రోజున దాన్ని జిబాహ్ చేయమని చెప్పారు. నేను అలాగే చేసాను, జిబాహ్ చేసిన వెంటనే దానిని అబ్దుల్లా ఇబ్నె ఉమర్ వద్దకు తీసుకువెళ్ళాను, వారు తమ తల వెంట్రుకలు(గుండు) గీయించుకున్నారు. ఆయన అనారోగ్యంతో ఉండడం కారణంగా, ప్రజలతో కలిసి ఈద్ ప్రార్థనలకు హాజరు కాలేదు.ఆ తరువాత అబ్దుల్లా ఇబ్నె ఉమర్ వారు ఇలా అన్నారు:
“జంతువును బలి (ఖుర్బాని) ఇచ్చేవారికి తల గొరుగుట తప్పనిసరి కాదు. ఇది కేవలం ఇబ్నె ఉమర్ (అనగా నేను) చేసాను.”
(ముఅత్త ఇమామ్ మాలిక్ 1033#సనద్ సహీ)
అయితే కొందరూ ధర్మ పండితులు చెప్పారు; ఇబ్నె ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) వారు చేసిన ఈ పనికి, సహాబాలలో ఎవరూ కూడా విభేధించేవారు కారు.
ఇమామ్ అహ్మద్ బిన్ హంబల్(రహిమహుల్లాహ్) ఆయన శిష్యులలోని వారు ఇలా చెబుతున్నారు; జిబాహ్ చేసిన వ్యక్తి గుండు గీయించడం ముస్తహబ్. అంటే తప్పనిసరి కాదు. అబిలషణీయం. ఎందుకంటే వారు కూడా ఇబ్నె ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) వారి దలీల్ ఆధారంగానే చెప్పారు.
అయితే హంబలీలలో గొప్ప పండితులు, అలాగే మాలికీలలో గొప్ప పండితులు ఇబ్నుల్ అరబీ మాలికి, హంబలీలలో అలాఉద్దీన్ ముర్దావి. అలాగే ఇమామ్ ఇబ్ను తైమియా(రహిమహుముల్లాహ్) మరియు ఇబ్ను ముఫ్లిహ్ అల్ హంబలి… ఇంక ఎంతో మంది ధర్మపండితులు యొక్క అభిప్రాయం కూడా ఇదే.
అలాగే షాఫయియాలో ముహద్దీస్ సిరాజుద్దీన్ ఇబ్ను ముల్కిన్ (రహిమహుల్లాహ్), ఇంకా దీనికి సంబంధించి ఎందరో ధర్మపండితుల అబిప్రాయం ఖుర్బాని చేసిన తరువాత తల వెంట్రుకలు తీయడం అబిలషణీయం అంటే ముస్తహబ్, వాజీబ్ కాదు.
హనీఫీయాలో ఇమామ్ అబూ హనిఫా(రహిమహుల్లాహ్) యెుక్క గొప్ప శిష్యులైన ముహమ్మద్ బిన్ హసన్. ముఅత్తా లోని ఇబ్నె ఉమర్ గారి హదీసు ప్రస్తావన తెచ్చి… ఇలా అన్నారు: ఎవరైతే హజ్ లో లేరో వారు తలవెంట్రుకలు తీయించుకోవటం వాజిబ్ కాదు. తప్పని సరిగా లేదు.
ఇదే అబూ హనీఫా వారి యొక్క మాట మరియు మా హనఫీయాలో సర్వసామాన్యంగా ఫుఖహాల యొక్క మాట.
అల్లాహ్ మనందరికీ సధ్బుధ్ధిని మరియు సంపూర్ణ ఇస్లామ్ జ్ఞానాన్ని మరియు దాని మీద జీవించే భాగ్యాన్ని ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
[2:58 నిముషాలు] వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్) ఫారెనర్స్ ఇస్లామిక్ గైడెన్స్ ఆఫీసు, జుల్ఫీ, సౌదీ అరేబియా
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
[1:17 నిముషాలు] వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్) ఫారెనర్స్ ఇస్లామిక్ గైడెన్స్ ఆఫీసు, జుల్ఫీ, సౌదీ అరేబియా
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఈ ప్రసంగం జుల్ హిజ్జా మాసం మొదటి పది రోజుల విశిష్టతను మరియు ఆ దినాలలో చేయవలసిన సత్కార్యాల ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తుంది. అల్లాహ్ తన సృష్టిలో ఈ పది రోజులను సంవత్సరంలోకెల్లా అత్యంత శ్రేష్టమైన దినాలుగా ఎంచుకున్నాడని వక్త స్పష్టం చేశారు. ఈ దినాలలో చేసే నమాజ్, ఉపవాసం, దానధర్మాలు మరియు తక్బీర్ వంటి సత్కార్యాలు అల్లాహ్ కు అత్యంత ప్రియమైనవి మరియు ఇతర దినాల కంటే ఎన్నో రెట్లు అధిక ప్రతిఫలాన్ని ఇస్తాయని హదీసుల ఆధారంగా వివరించారు. ఖురాన్ లో అల్లాహ్ ఈ పది రాత్రులపై ప్రమాణం చేశాడని, ఈ మాసంలోనే హజ్, ఖుర్బానీ వంటి మౌలిక ఆరాధనలన్నీ ఏకమవుతాయని గుర్తుచేశారు. ముఖ్యంగా అరఫా దినం (తొమ్మిదవ రోజు) ఉపవాసం ద్వారా పాపాలు క్షమించబడతాయని, నహర్ దినం (పదవ రోజు) అల్లాహ్ వద్ద అత్యంత గొప్ప దినమని తెలిపారు. ఈ పది రోజులలో అధికంగా తక్బీర్, తహ్మీద్, తహలీల్ పఠించాలని, ఖుర్బానీ ఇచ్చేవారు గోర్లు మరియు వెంట్రుకలు తీయకూడదనే నియమాలను పాటించాలని సూచించారు. చివరగా, ప్రతి పనిలో ఇహ్సాన్ (ఉత్తమ ప్రవర్తన) పాటిస్తూ, పాపాలకు దూరంగా ఉండి మనల్ని మరియు మన కుటుంబాలను నరకాగ్ని నుండి రక్షించుకోవాలని ఉద్బోధించారు.
وَالْفَجْرِ ﴿١﴾ وَلَيَالٍ عَشْرٍ ﴿٢﴾ وَالشَّفْعِ وَالْوَتْرِ ﴿٣﴾ وَاللَّيْلِ إِذَا يَسْرِ ﴿٤﴾ (వల్ ఫజ్ర్. వలయాలిన్ అష్ర్. వష్షఫ్ ఇ వల్ వత్ర్. వల్ లైలి ఇజా యస్ర్.) ఉషోదయపు సాక్షిగా! పది రాత్రుల సాక్షిగా! సరి మరియు బేసి సాక్షిగా! గతించిపోయే రాత్రి సాక్షిగా! (89:1-4)
సోదర మహాశయులారా, సర్వ స్తోత్రములు మన సృష్టికర్త అయిన అల్లాహ్ కు మాత్రమే శోభిస్తాయి. ఆయనే మన ఆరాధనలకు ఏకైక అర్హుడు. లెక్కలేనన్ని కరుణా శాంతులు ప్రవక్త మహానీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై మరియు ఇతర ప్రవక్తలందరిపై, ఎవరైతే అల్లాహ్ యొక్క సందేశాన్ని తమ తమ జాతుల వరకు అమానతుగా విశ్వసనీయతగా సంపూర్ణంగా చేరవేశారో, మరియు చిట్టచివరి ప్రవక్త దయామయ దైవ ప్రవక్త కారుణ్య మూర్తి ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై ప్రత్యేకంగా, ఆయన పై అల్లాహ్ సర్వ మానవాళి కొరకు ఇస్లాం ధర్మాన్ని సంపూర్ణం చేశాడు. ఈనాటి మన అంశం జుల్ హిజ్జా తొలి దశ, మొదటి దశకం పది రోజుల ఘనత, విశిష్టత. అందులో మనం చేయవలసిన సత్కార్యాలు, ప్రత్యేకంగా ఏ విషయాల నుండి మనం దూరం ఉండాలి.
సోదర మహాశయులారా అలాగే సోదరీమణులారా, ఈ అంశంలోకి ప్రవేశించే ముందు కొన్ని మూల విషయాలు ముఖ్య విషయాలు మీకు తెలియజేయాలనుకుంటున్నాను. వాటిలో అతి ముఖ్యాతి ముఖ్యమైన ఒక విషయం ఏమిటంటే:
అల్లాహ్ యొక్క ఎంపిక మరియు గొప్పదనం
وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاءُ وَيَخْتَارُ (వరబ్బుక యఖ్ లుకు మా యషాఉ వయఖ్తార్) మరియు నీ ప్రభువు తాను కోరిన దానిని సృష్టిస్తాడు మరియు (తాను కోరిన వారిని) ఎన్నుకుంటాడు. (28:68)
సూరతుల్ కసస్ ఆయత్ నెంబర్ 68 లో అల్లాహ్ తెలిపాడు. ఈ విషయం నీ ప్రభువు తాను కోరిన దానిని సృష్టిస్తాడు మరియు తన సృష్టిలో తాను కోరిన వాటిని, కోరిన వారిని, కోరిన దానిని ఎన్నుకుంటాడు. అల్లాహ్ సర్వాధికారి, సర్వశక్తిమంతుడు, సర్వజ్ఞాని, సర్వ వివేకి. కనుక తన సృష్టిలో కొందరికి మరికొందరిపై, కొన్నిటికి మరికొన్నిటిపై ఘనతలు ప్రసాదిస్తాడు. వాస్తవానికి ఈ ఘనతలు ప్రసాదించడంలో మన కొరకు ఎన్నో రకాల లాభాలు ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. రమదాన్ మాసము వచ్చిందంటే సర్వ సామాన్యంగా మనం వింటాము, అన్ని నెలల్లో రమదాన్ మాసానికి ఉన్నటువంటి ప్రత్యేకత, రమదాన్ మాసానికి ఇవ్వబడినటువంటి ఘనతలు విశిష్టతలు మరే మాసానికి లేవు అని. నిజమైన మాట సత్యమైన మాట అందులో అనుమానం లేదు. అయితే మాసాల ప్రకారంగా, నెలల ప్రకారంగా రమదాన్ మాసానికి అలాంటి ఘనత ఉంది. కానీ దశల రీత్యా చూస్తే సంవత్సరంలోకెల్లా రెండు దశలు ఉన్నాయి, వాటికి కూడా చాలా చాలా ఉన్నత స్థానం ఎంతో గొప్ప విశిష్టత ఉంది.
ఏంటి ఆ రెండు దశలు? ఒకటి రమదాన్ లోని చివరి దశ రాత్రులు, పది రాత్రులు. రెండవది జుల్ హిజ్జా మాసం యొక్క మొదటి పది దినాలు. సోదర మహాశయులారా నేను కొన్ని ఆయతులు, కొన్ని హదీసులు మీకు తెలియజేస్తాను అప్పుడు మరింత స్పష్టంగా మీకు తెలుస్తుంది అప్పుడు మీరు అర్థం చేసుకోగలుగుతారు. అయితే ఈ విషయాన్ని మదిలో నాటుకోండి, ఎలాగైతే రమదాన్ మాసం వచ్చిందంటే మనం పుణ్యకార్యాలలో ఎంతో ముందుకు వెళ్లే ప్రయత్నం చేస్తామో, వేరే కొన్ని పాపాలను కావాలని ఏవైతే మనం చేస్తున్నామో వదులుకునే ప్రయత్నం చేస్తామో, అలాగే అంతకంటే ఎక్కువ ఈ జుల్ హిజ్జా మాసం ప్రవేశించిందంటే అలాంటి కాంక్ష, కుతూహలం మనం పుణ్యాల్లో సత్కార్యాలలో ఎంతో ఉత్సాహంతో ముందుకు ఎగిసిపోయేటువంటి ఆ ప్రయత్నం అనేది చాలా చాలా ఉండాలి.
జుల్ హిజ్జా మొదటి పది రోజుల విశిష్టత
ఎందుకంటే రమదాన్ మాసంలో ఉపవాసానికి దానధర్మాలకు ఉమ్రాలకు ఖురాన్ పారాయణానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక హదీసులు వచ్చి ఉన్నాయి. వాటి యొక్క ఘనత ఎక్కువగా ఉంది అని ఆ రమదాన్ మాసంలో. కానీ ఈ జుల్ హిజ్జా మాసం యొక్క తొలి దశ అంతకంటే ఎక్కువ ఘనత గలదని మనకు హదీసుల ద్వారా అర్థమవుతుంది. ఎందుకంటే:
مَا مِنْ أَيَّامٍ الْعَمَلُ الصَّالِحُ فِيهِنَّ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ هَذِهِ الأَيَّامِ الْعَشْرِ (మా మిన్ అయ్యమిన్ అల్ అమలుస్సాలిహు ఫీహిన్న అహబ్బు ఇలల్లాహి మిన్ హాజిహిల్ అయ్యమిల్ అష్ర్) ఈ పది దినాలలో చేసే సత్కార్యాల కంటే అల్లాహ్ కు అత్యంత ప్రియమైన సత్కార్యాలు మరే ఇతర దినాలలో లేవు.
ఈ పది రోజులలో ఏ ఒక్క సత్కార్యం గురించి ప్రత్యేకంగా కాకుండా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ప్రత్యేకంగా ప్రతి సత్కార్యం యొక్క పుణ్యం దాని యొక్క సత్ఫలితం ఎన్నో రేట్లు ఎంతో గొప్పగా పెంచి ఇవ్వడం జరుగుతుంది అని చాలా చాలా స్పష్టంగా తెలియపరిచారు. అందుకొరకు మనం ఈ జుల్ హిజ్జా మాసం యొక్క తొలి దశ ప్రవేశించింది అంటే రమదాన్ కు మనం ఎలా ప్రాముఖ్యత ఇస్తామో, ఎన్నో పనులు మనం వెనకేసుకొని పుణ్యాల్లో సత్కార్యాల్లో ముందుకు ఉండే ప్రయత్నం చేస్తామో, అలాంటి ప్రయత్నం ఈ జుల్ హిజ్జా దశం ప్రారంభమయ్యే సందర్భంలో కూడా మనం చేయాలి.
విశ్వాసి వ్యవహారాలన్నీ మేలైనవే
ఇక ఘనత విషయానికి వస్తే రండి అల్లాహ్ విశ్వాసుని యొక్క జీవితాన్ని సర్వ శుభాలలోనే ఉంచాడు. విశ్వాసునికే ఇది ప్రత్యేకం అవును కానీ దురదృష్టవశాత్తూ ఏమిటో తెలుసా మనం ఇంత అదృష్టవంతులమని తెలుసుకోవడం లేదు మనం స్వయంగా. ఎలా అదృష్టవంతులం, ఎల్లా వేళల్లో మనం శుభాల్లో ఎలా ఉన్నాము? సోదర మహాశయులారా చెప్పుకుంటూ పోతే ఈ అంశం చాలా దీర్ఘంగా ఎంతో పెద్దగా ఉంటుంది కానీ సంక్షిప్తంగా ఒక రెండు విషయాలు మీరు గ్రహించండి అర్థం చేసుకోవడానికి ఒక రెండు ఉదాహరణలు కూడా సరిపోతాయి. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒక సందర్భంలో తెలియజేశారు ముస్లిం షరీఫ్ లోని హదీస్:
విశ్వాసి వ్యవహారం ఎంతో ఆశ్చర్యకరమైనది! అతని వ్యవహారాలన్నీ అతని కొరకు మేలైనవే. ఈ భాగ్యం విశ్వాసికి తప్ప మరెవరికీ లేదు. అతనికి ఏదైనా సంతోషం కలిగితే అతను కృతజ్ఞత తెలుపుకుంటాడు, అది అతనికి మేలైనది. మరియు అతనికి ఏదైనా ఆపద కలిగితే అతను సహనం పాటిస్తాడు, అది కూడా అతనికి మేలైనదే. (సహీహ్ ముస్లిం)
విశ్వాసుని యొక్క విషయమే చాలా వింతకరమైన విషయం. విశ్వాసునికి ఏదైనా సుఖ సంతోషం ఎదురైనప్పుడు అతడు కృతజ్ఞత చెల్లిస్తాడు, ఈ విధంగా అతడు ఎంతో మేలును ఎన్నో రకాల మేళ్లు శుభాలు మంచితనాలు జరుగుతాయి. అతనికి ఒకవేళ ఏదైనా కీడు దాపురమైంది ఏదైనా ఆపద ఏదైనా కష్టం వచ్చేసింది అప్పుడు అతను ఓపిక సహనాలతో జీవిస్తాడు, అది అతని కొరకు మేలే మేలు జరుగుతుంది. ఇది విశ్వాసుని తప్ప ఇంకా వేరే ఎవరికీ సాధ్యం కాదు.
గమనించండి మనం ఉదయం మేల్కొన్నప్పటి నుండి నిద్రించడానికి పడకపై రాత్రి వెళ్లేసరికి ఈ రెండు స్థితుల్లో ఏదో ఒకట్లో ఉంటాము కదా, ఎక్కడైనా సంతోషంగా ఆనందంగా లేదా ఎక్కడైనా కొంచెం బాధగా, ప్రతి విషయంలో కూడా విశ్వాసునికి మేలే మేలు, శుభమే శుభము అని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మనకు గుర్తు చేశారు.
ఇంకా మీరు ఒకవేళ అర్థం చేసుకోగలిగితే విశ్వాసుని జీవితం చాలా చిన్నది ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి యొక్క హదీసు కూడా ఉంది కదా సర్వసామాన్యంగా 60 సంవత్సరాలు మహా ఎక్కువ ఎవరంటే 70, అంతకంటే ఎక్కువ దాటే వాళ్ళు చాలా అరుదుగా ఉంటారు. కానీ మనకంటే ముందు జాతి వారు వందలాది సంవత్సరాలు వేలాది సంవత్సరాలు గడిపారు, వారందరికంటే పుణ్యాల్లో పరలోకంలో అందరికంటే ముందు లెక్క తీర్పు జరిగి స్వర్గంలో ప్రవేశించడంలో, ఇంకా అన్ని రకాల మేళ్లు శుభాలు వారందరికంటే ముందు పొందడంలో మనం ఏదైతే ఉంటామో అయితే ఈ చిన్న జీవితంలో మన పుణ్యాలు అంత ఎక్కువగా ఎలా చేరుతాయి అల్లాహ్ ప్రసాదించిన ఒక గొప్ప వరం ఏంటో మనకు తెలుసా!
సత్కార్యాలకు లభించే అనేక రెట్ల ప్రతిఫలం
మనం చేసే కొన్ని పనులు మనం చేసే చిన్నపాటి కార్యక్రమాలు సత్కార్యాలు కొన్ని సందర్భాలలో, కొన్ని సమయాలలో, కొన్ని క్షేత్రాలలో మరియు అల్లాహ్ తన యొక్క ఇష్టంతో కొన్ని పనులకు స్వయంగా ఎన్నో రేట్లు పుణ్యాలు పెంచి ఇస్తాడు, ఇది ఎంత శుభప్రదం మన కొరకు ఎప్పుడైనా మనం గ్రహించామా? ఉదాహరణకు గమనించండి మనం 24 గంటల్లో ఐదు పూటల నమాజులు చదువుతాము కానీ ఎన్ని నమాజులు చేసినటువంటి పుణ్యం లభిస్తుంది, 50 నమాజులు చేసినంత పుణ్యం లభిస్తుంది. శుభం కాదా ఇది! ఖురాన్ తిలావత్ చేస్తాము ఒక్క అక్షరానికి పదేసి పుణ్యాలు లభిస్తాయి ఎంత గొప్ప శుభం ఇది! మనం దానధర్మాలు చేస్తాము ఖురాన్ లో సూరె బకరాలో చెప్పబడింది కదా ఒక దానం ఏదైతే అల్లాహ్ మార్గంలో మనం చేస్తామో దాని యొక్క ఫలితం అల్లాహ్ 10 నుండి 700 వరకు ఇంకా అల్లాహ్ ఇంకా కోరిన వారికి ఇంకా పెంచి ఇస్తాడు గమనించండి.
وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَن يَشَاءُ (వల్లాహు యుదాయిఫు లిమన్ యషాఉ) మరియు అల్లాహ్ తాను కోరిన వారికి (దానిని) ఇంకా ఇనుమడింపజేస్తాడు. (2:261)
ఎవరైనా ప్రజలందరి పట్ల సద్వర్తన వహించాడంటే మంచి నడవడిక, ఉత్తమ విధానం మాటలో తీపి ప్రవర్తనలో ఉత్తమ రీతి అవలంబించాడంటే అతనికి రాత్రంతా నమాజులు తహజ్జుదులు చేసే పగలంతా ఉపవాసాలు ఉండేవారి కంటే ఎక్కువగా పుణ్యం లభిస్తుంది అని శుభవార్త ఇవ్వబడింది కదా అబూ దావూద్ లోని సహీ హదీస్, ఈ విధంగా ఇంకా ఎన్నో సత్కార్యాలు మీరు చూడండి ఎన్ని రెట్లు మనకు పుణ్యాలు పెంచి ఇవ్వడం జరిగింది, ఇది అల్లాహ్ యొక్క ఎంత గొప్ప శుభం. అల్లాహ్ వైపు నుండి మనకు ఎంత మేలు కలుగుతుంది, అయినా గానీ మనం సత్కార్యాలు పుణ్యాలు వదులుకొని జీవితం గడపాలనుకుంటాము. సత్కార్యాలను వదిలి మనం పాపాలు చేసుకుంటూ ఎంతో మనం ఆనందం పొందుతున్నాము అన్నట్లుగా భావిస్తాము. వాస్తవానికి ఇది మోసం చాలా.
పవిత్ర మాసాలలో జుల్ హిజ్జా ప్రాముఖ్యత
అయితే సోదర మహాశయులారా ఇక రండి, ఈ జుల్ హిజ్జా మాసం ఏదైతే ఉందో సుమారు ఒక వారం తర్వాత మనం ఈ జుల్ హిజ్జా మాసంలో ప్రవేశించబోతున్నాము. వచ్చే ఆదివారం కూడా మనం ఈ అంశం గురించి చెప్పుకోవచ్చు కానీ మా ఉద్దేశం ఏమి ఉండినది అంటే లేదు లేదు ఒక వారం ముందు నుండే మన మిత్రులందరూ కూడా మెంటల్ గా కూడా రెడీగా ఉండి దానికి సంసిద్ధతలు అన్నీ కూడా పాటించి, ఈ ఆడియో, వీడియో ఇంకా ఎక్కువ మంది ప్రజలలో ఎడిట్ అయి రికార్డ్ అయి చేరేసరికి ఒక రెండు రోజులు ఏమైనా పట్టేది ఉంటే జుల్ హిజ్జా రాకముందే అన్ని విషయాలు తెలుసుకొని మనం వాటి గురించి సిద్ధంగా ఉండాలి అన్నటువంటి శుభాశయంతో ఇప్పుడే ఈ అంశాన్ని ఎన్నుకోవడం జరిగింది.
సోదర మహాశయులారా జుల్ హిజ్జా మాసం ఇది ప్రస్తుతం మనం ముహర్రం నుండి ఒక కొత్త మాసాన్ని ఏదైతే ప్రారంభించి కొత్త సంవత్సరం అని పేర్కొంటామో దాని ప్రకారంగా చూస్తే ఇది 12వ మాసం. జుల్ హిజ్జా మాసం సూరతు తౌబా ఆయత్ నెంబర్ 36 లో అల్లాహ్ నాలుగు మాసాలు గౌరవప్రదమైనవి అని ఏదైతే తెలిపాడో దాని గురించి వివరణ నేను గత వారంలోని పాఠంలో తెలియజేశాను.
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا (ఇన్న ఇద్దతష్షుహూరి ఇందల్లాహిస్నా అషర షహ్రన్) నిశ్చయంగా, అల్లాహ్ గ్రంథంలో, (ఆకాశాలను మరియు భూమిని సృష్టించినప్పటి నుండి) అల్లాహ్ వద్ద నెలల సంఖ్య పన్నెండు. (9:36)
అందులో ఒకటి ఈ జుల్ హిజ్జా మాసం. జుల్ హిజ్జా మాసానికి ఉన్నటువంటి మరో మూడవ ఘనత ఏమిటంటే జుల్ హిజ్జా మాసం హజ్ మాసాలలో కూడా ఒకటి, దీని ప్రస్తావన కూడా ఇంతకుముందు పాఠంలో మనం తెలుసుకున్నాము.
ఖురాన్ లో పది రాత్రుల ప్రమాణం
అయితే జుల్ హిజ్జా మాసంలోని మొదటి దశ తొలి పది రోజుల ఘనతలో అల్లాహ్ సూరతుల్ ఫజర్ లోని తొలి ఆయతులలో ఇలా తెలియపరిచాడు బిస్మిల్లాహిర్రహ్మానిర్రహీమ్:
وَالْفَجْرِ ﴿١﴾ وَلَيَالٍ عَشْرٍ ﴿٢﴾ وَالشَّفْعِ وَالْوَتْرِ ﴿٣﴾ وَاللَّيْلِ إِذَا يَسْرِ ﴿٤﴾ (వల్ ఫజ్ర్. వలయాలిన్ అష్ర్. వష్షఫ్ ఇ వల్ వత్ర్. వల్ లైలి ఇజా యస్ర్.) ఉషోదయపు సాక్షిగా! పది రాత్రుల సాక్షిగా! సరి మరియు బేసి సాక్షిగా! గతించిపోయే రాత్రి సాక్షిగా! (89:1-4)
ఫజర్ సమయం యొక్క ప్రమాణం, ఫజర్ నమాజ్ యొక్క ప్రమాణం, పది రాత్రుల ప్రమాణం, బేసి మరియు దానికి అపోజిట్ గా ఉన్నటువంటి ఈ రెండిటి యొక్క సాక్ష్యం, నడుస్తున్నటువంటి రాత్రి సాక్షి. ఈ సూరత్ యొక్క ఆరంభంలో అల్లాహ్ ఎన్ని విషయాల ప్రమాణం చేసాడో ఒకసారి మీరు గమనించండి. వల్ ఫజ్ర్, వలయాలిన్ అష్ర్, వష్షఫ్ ఇ వల్ వత్ర్, వల్ లైలి ఇజా యస్ర్ ఐదు విషయాల ప్రమాణం చేశాడు. సోదర మహాశయులారా ఇక్కడ ఈ ఐదు విషయాల ప్రస్తావన ఏదైతే వచ్చిందో దీన్ని మనం అర్థం చేసుకోగలిగితే ఒకవేళ.
ఇందులో గొప్ప విషయం ఏమిటంటే ఫజర్ నమాజ్ దాని యొక్క ఘనత చాలా చాలా గొప్పగా ఉంది. ఫజర్ నమాజ్ సమయంలో పగటి దైవదూతలు రాత్రి దైవదూతలు ఏకమవుతారు, ఫజర్ నమాజ్ సమయంలో దైవదూతలు హాజరై ఆ ఖురాన్ ఏదైతే పారాయణం చేయడం జరుగుతుందో వారు వింటారు. సూరత్ బనీ ఇస్రాయిల్ లో దాని ప్రస్తావన వచ్చి ఉంది. అలాగే సోదర మహాశయులారా ఫజర్ నమాజ్ ఎవరైతే చదువుతారో జమాత్ తోని ఆ పొద్దంతా అల్లాహ్ రక్షణలో ఉన్నటువంటి జమానత్ అల్లాహ్ తీసుకుని ఉన్నాడు. ఇంకా ఎన్నో ఘనతలు ఉన్నాయి.
ఆ తర్వాత వలయాలిన్ అష్ర్ ఇక్కడ పది రాత్రులు అని ఏదైతే చెప్పడం జరిగిందో వాస్తవానికి ఈ జుల్ హిజ్జా యొక్క పది రోజులు అని సుమారు ముఫస్సిరీన్ ఖురాన్ వ్యాఖ్యానకర్తలు అందరూ ఏకీభవించారు, ఇందులో విభేదం ఏమీ లేదు. అయితే ఈ పది రాత్రుల్లోనే ఒక రెండు రోజులు ఉన్నాయి చాలా ఘనత గల రోజులు మరింత ఎక్కువగా, ఒకటి షఫా బేసి సంఖ్యలో వస్తుంది ఇది 10వ తారీకు, మరియు వత్ర్ అంటే ఇది 9వ తారీకు బేసి సంఖ్య. దీనికి సంబంధించి కొన్ని హదీసులు కూడా వచ్చి ఉన్నాయి.
ఈ విధంగా చూసుకుంటూ పోతే ఈ తొలి దశ జుల్ హిజ్జా మాసంలో విడివిడిగా కూడా అల్లాహ్ ఇందులో కొన్ని రోజుల ప్రమాణం చేసి ఉన్నాడు. ఉదాహరణకు సూరతుల్ బరూజ్ చదివారంటే అక్కడ అల్లాహ్ ఇలా ప్రమాణం చేసి ఉన్నాడు:
وَشَاهِدٍ وَمَشْهُودٍ (వ షాహిదిన్ వ మష్ హూద్) సాక్షి మరియు సాక్ష్యమివ్వబడినదాని సాక్షిగా! (85:3)
దీన్ పరిపూర్ణత
ఈ విధంగా సోదర మహాశయులారా ఈ జుల్ హిజ్జా మాసంలోని తొలి దశకంలోని ఘనతల్లో మరొక గొప్ప విశేషం, దీని ప్రస్తావన అయితే మనకు సహీ బుఖారీలో కనబడుతుందో హదీస్ నెంబర్ 4407. ఇదే తొలి దశలోని తొమ్మిదవ తారీకు రోజున ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అరఫాత్ మైదానంలో ఉన్నప్పుడు అల్లాహ్ ఈ ఇస్లాం ధర్మాన్ని సంపూర్ణం చేశాడు. సంపూర్ణం చేసిన ప్రస్తావన సూరతుల్ మాయిదా ఆయత్ నెంబర్ 3 లో ఉంది.
الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ (అల్యౌమ అక్మల్తు లకుమ్ దీనకుమ్) ఈ దినం నేను మీ ధర్మాన్ని మీ కోసం పరిపూర్ణం చేశాను. (5:3)
ఈ సంపూర్ణత చేసిన విషయం ఎంత గొప్ప విషయమో ఈ విషయాన్ని యూదులలో ఉన్నటువంటి పండితులు కూడా గమనించారు. సహీ బుఖారీ లోనే వచ్చి ఉంది ఇంతకు ముందు చెప్పిన హదీస్ నెంబర్ లో యూద పండితులు వచ్చి హజ్రత్ ఉమర్ రజియల్లాహు తాలా అన్హు తో చెప్పారు, మీ ఖురాన్ లో ఒక ఆయత్ ఉంది అది గనక మా గ్రంథంలో అవతరించి ఉండేది ఉంటే అవతరించిన ఆ దినాన్ని మేము ఒక పండుగ దినంగా జరుపుకునే వాళ్ళము. అప్పుడు ఉమర్ రజియల్లాహు తాలా అన్హు చెప్పారు నాకు తెలుసు అది ఏ రోజు అవతరించిందో అనేది, ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం హజ్ చేసిన సందర్భంలో అది కూడా మాకు శుభప్రదమైన ఒక గొప్ప రోజు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అరఫాత్ మైదానంలో ఉన్నారు, యౌమె అరఫా అరఫా రోజున ఈ ఆయత్ అవతరించింది.
కేవలం ఈ హదీస్ యొక్క వివరణలో మనం చాలా విషయాలు తెలుసుకోవచ్చు. దురదృష్టవశాత్తూ ఈ రోజుల్లో ఎంతో మంది ముస్లింలు కొన్ని విషయాలు ఈ హదీస్ లో ఉన్నటువంటివి తెలుసుకోనందువల్ల ఎన్నో రకాల బిదఅత్ లకు సలఫ్ మన్హజ్ కు వ్యతిరేకమైన మార్గంలో పడిపోయారు.
సోదర మహాశయులారా అతి ముఖ్యమైన విషయం అల్లాహ్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మరణించేకి ముందే ఇస్లాం ధర్మాన్ని సంపూర్ణం చేశాడు అంటే ఇక ప్రళయం వరకు ఇందులో ఎలాంటి మార్పు చేర్పులకు ఇది గురికాదు. ఇందులో మనం అదనంగా ఏదైనా చేర్చే అవసరం కూడా లేదు. ఇందులో నుండి ఏదైనా తీసే అవసరం కూడా లేదు. ఏ విషయం అయితే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మరణాని కంటే ముందు ధర్మంగా లేకుండినదో అది ఎన్నటికీ ధర్మం కాజాలదు అన్న విషయాన్ని మనం గ్రహించాలి.
ఆరాధనల సమ్మేళనం
ఈ జుల్ హిజ్జా యొక్క తొలి దశకం ఘనతల్లో మనం తెలుసుకోవలసిన అతి ముఖ్యమైన మరో విషయం ఇమామ్ ఇబ్ను హజర్ అస్ఖలానీ రహిమహుల్లాహ్ ఫత్హుల్ బారీ సహీ బుఖారీ యొక్క షరహ్ లో తెలిపారు. ఈ పది దినాలకు ఇంత ఘనత ఉండడానికి ఒక కారణం ఏమిటంటే:
ఇస్లాం యొక్క మౌలిక విషయాలు మూల ఆరాధనలు ఈ రోజుల్లోనే ఏకమవుతాయి వేరే ఏ రోజుల్లో కూడా ఇలా జరగదు. కలిమ లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్ ముహమ్మదుర్రసూలుల్లాహ్ యొక్క సాక్ష్యం తర్వాత నమాజ్, ఉపవాసం, జకాత్, హజ్. ఈ నాలుగు మరియు మొదటి దానిని కలుపుకోండి కలిమ తయ్యిబా యొక్క సాక్ష్యం, ఇవన్నీ కూడా ఈ పది రోజుల్లో జుల్ హిజ్జా తొలి దశకంలో ఏకమవుతున్నాయి.
హదీసుల వెలుగులో పది రోజుల ఘనత
ఇంకా సోదర మహాశయులారా ఇక ఈ పది రోజుల గురించి ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి హదీసులు ఏవైతే వచ్చి ఉన్నాయో ఇక రండి కొన్ని హదీసులపై మనం శ్రద్ధగా సూక్ష్మంగా ఆలోచించే గ్రహించే ప్రయత్నం చేద్దాము. ఇక్కడ నేను వేరు వేరు హదీస్ పదాలు ఏదైతే తీసుకొస్తున్నానో అందులో ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వేరు వేరు పదాలను ఉపయోగించి ఈ పది రోజుల ఘనతను ఈ పది రోజుల విశిష్టతను ఎలా స్పష్టపరిచారో ఆ విషయాన్ని మీరు గమనించే ప్రయత్నం చేయండి. తర్వాత ఆ యొక్క విశ్వాసం మరియు నమ్మకంతో అందులో చేయవలసిన పనుల గురించి తర్వాత తెలుసుకుందాం.
ఒక హదీస్ అబూ దావూద్ లో వచ్చి ఉంది, దీని యొక్క భావం సహీ బుఖారీ లో కూడా ఉంది, అలాగే తిర్మిజీలో. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపారు:
مَا مِنْ أَيَّامٍ الْعَمَلُ الصَّالِحُ فِيهِنَّ أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ مِنْ هَذِهِ الأَيَّامِ الْعَشْرِ (మా మిన్ అయ్యామిన్ అల్ అమలుస్సాలిహు ఫీహిన్న అహబ్బు ఇలల్లాహి మిన్ హాజిహిల్ అయ్యామిల్ అష్ర్) ఈ పది దినాలలో చేసే సత్కార్యాల కంటే అల్లాహ్ కు అత్యంత ప్రియమైన సత్కార్యాలు మరే ఇతర దినాలలో లేవు. (సహీహ్ బుఖారీ, అబూ దావూద్)
అల్లాహ్ దృష్టిలో అల్లాహ్ వద్ద ఈ పది రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాలు ఇతర రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల కంటే ఎక్కువగా ప్రీతికరమైనవి, చాలా ప్రియమైనవి. గమనించండి ఇక్కడ ఇతర రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల కంటే ఈ రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాలు అల్లాహ్ వద్ద చాలా ప్రియమైనవి అంటే ఇప్పుడు ఇంక మనం జుల్ హిజ్జా లో ప్రవేశించలేదు కదా ఈ రోజుల్లో చేసే నమాజులు, ఈ రోజుల్లో చేసే దానధర్మాలు, ఈ రోజుల్లో చేసే ఖురాన్ పారాయణం ఇంకా వేరే సర్వ సత్కార్యాలు అల్లాహ్ కు ప్రియమైనవే, కానీ జుల్ హిజ్జా మొదటి దశకంలో చేసే సత్కార్యాలు ఇంతకంటే ఎక్కువ ప్రియమైనవి.
గమనించండి.
فَلَا تَضْرِبُوا لِلَّهِ الْأَمْثَالَ (ఫలా తద్రిబూ లిల్లాహిల్ అమ్సాల్) కనుక మీరు అల్లాహ్ కు సాటి (పోలికలు) కల్పించకండి. (16:74)
అల్లాహ్ కొరకు ఎలాంటి ఉదాహరణ పోలిక లేదు. ఎలాంటి భాగస్వామి పోలికలు లేనివాడు అల్లాహు తాలా. కానీ మన బుద్ధి జ్ఞానాలకు అర్థం కావడానికి, మన అల్పజ్ఞానులకు విషయం స్పష్టంగా అర్థం కావడానికి మనం ప్రతిరోజూ ఎక్కడైతే ఉద్యోగం చేస్తున్నామో, జాబ్ చేస్తున్నామో, పని చేస్తున్నామో, కూలి చేస్తున్నామో గమనించండి. మన యజమానికి, మన సేట్ కి, మన ఓనర్ కి, మన మేనేజర్ కి, మన యొక్క సిఈఓ కి ఏ పని ఎక్కువగా ఏ సందర్భంలో ఏ సమయంలో ప్రియమైనదిగా ఉంటుందో మనం ఆ అవకాశాన్ని పోగొట్టుకోకుండా దాన్ని సద్వినియోగం చేసుకునే మరియు మన యజమాని దృష్టిలో మనం ఎక్కువ స్థానం పొందాలి అన్నటువంటి కాంక్ష ఉంటుందా లేదా మనందరికీ? స్వభావం. అయితే మాలికి యౌమిద్దీన్, యజమానుల్లో కెల్లా అతి గొప్ప యజమాని, అధికారుల్లో కెల్లా సర్వాధికారి, ఆ అల్లాహ్ కు ఏ సత్కార్యం, ఏ పని, ఏ విషయం, ఏ రోజుల్లో ఎక్కువగా ప్రియమో, ప్రియతమో, ఇష్టమో దాన్ని మనం ఆ రోజుల్లో పాటించడం అతనికి అంటే అల్లాహ్ కు ఎంత ఇష్టమో ఒక్కసారి మనం గమనించండి. దీని భావం ఏంటి ఆ రోజుల్లో మనం సత్కార్యాలు ఎక్కువగా చేస్తూ ఉన్నామంటే మనం అల్లాహ్ కు ప్రియులవుతాము, అల్లాహ్ మనల్ని ప్రేమిస్తాడు. అల్లాహ్ ఎవరిని ప్రేమిస్తాడో వారిని శిక్షిస్తాడా? నీవు నీ సంతానాన్ని ప్రేమిస్తావంటే వారిని కొడతావా శిక్షిస్తావా, లేదు కదా? అయితే సోదర మహాశయులారా ఈ విషయాన్ని గ్రహించండి. ఒక పదం ఏమి విన్నారు మీరు అహబ్బు ఇలల్లాహ్ దీన్ని ఇంకా విడమరిచి చెబుతూ ఉండేది ఉంటే చాలా విషయాలు మనకు బోధపడతాయి కానీ ఇప్పుడు ఇచ్చిన చిన్నపాటి ఉదాహరణతో విషయం అర్థమైంది అనుకుంటాను. ఒక పదం ఏం తెలిసింది జుల్ హిజ్జా పది రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాలు అల్లాహ్ కు చాలా ప్రియమైనవి వేరే రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల కంటే కూడా ఎక్కువగా ప్రియమైనవి.
ఇక రండి హదీసులో ఈ రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల గురించి మరో పదం ఏం వచ్చి ఉంది సహీ బుఖారీలో ఉంది హదీస్ నెంబర్ 969.
అఫ్ దల్ – ఎక్కువ ఘనత గలవి
مَا مِنْ أَيَّامٍ الْعَمَلُ الصَّالِحُ فِيهِنَّ أَفْضَلُ (మా మిన్ అయ్యామిన్ అల్ అమలుస్సాలిహు ఫీహిన్న అఫ్ దల్) ఈ దినాలలో చేసే సత్కార్యాల కంటే ఎక్కువ ఘనత గలవి మరే ఇతర దినాలలో లేవు. (సహీహ్ బుఖారీ)
ఇతర రోజుల కంటే జుల్ హిజ్జా పది రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాలు ఎక్కువ ఘనత గలవి. వాటికి విశిష్టత అనేది ఎక్కువగా ఉంది ఘనత ఎక్కువగా ఉంది అని అన్నప్పుడు మనకు ఎన్ని విషయాలు దీని ద్వారా బోధపడుతున్నాయి కొంచెం ఆలోచించండి. ఖురాన్ హదీసుల ఆధారంగా రమదాన్ లో మన యొక్క పరిస్థితి ఏముంటుంది? కొందరు అంటారు, వాస్తవానికి అది సల్మాన్ ఫార్సీ రజియల్లాహు అన్హు హదీస్ అని కానీ సహీ హదీస్ కాదు అది, రమదాన్ లో ఒక నఫిల్ చేస్తే ఒక ఫరజ్ చేసిన దానితో సమానం, ఒక ఫరజ్ చేస్తే 70 ఫరజులు చేసిన దానితో సమానం, ఇక ప్రజల యొక్క కాంక్ష ఎలా ఉంటుందో చూడండి మనం ఎంతో మందిని చూస్తూ ఉంటాము ఎన్నో ఇండ్లల్లో టీవీల మీద కర్టన్ వేసి ఉంటారు పర్దా వేసి ఉంటారు రమదాన్ అంతా మనం టీవీ చూడకూడదు అని. మరి కొందరు ఎవరైతే వేరే రోజుల్లో షేవ్ చేస్తూ ఉంటారో రమదాన్ లో షేవ్ చేయకుండా ఉంటారు (తెలుగులో ఉర్దూలో గడ్డం గురించి ఒక మూడు నాలుగు నిమిషాల వీడియో ఉంది విని చూడండి). ఇంకా ఎంతో మందిని చూస్తాము ప్రత్యేకంగా ఏదైనా అటక మీద చాలా ఎత్తు మీద ఖురాన్ పెట్టి ఉండేది ఉంటే తీస్తారు . ఎందుకు? ఇది చాలా ఘనత గల సమయం వచ్చేస్తుంది మనం చేసే పుణ్యాల ఘనత ఎక్కువగా పెరిగిపోతుంది అని. రమదాన్ వచ్చినప్పుడు, జుమా రోజు వచ్చినప్పుడు సత్కార్యాల గురించి పుణ్యాల గురించి మనం ఎలా ప్రయత్నం చేస్తున్నామో ఎక్కువ ఘనత గల రోజులు అని ఈ జుల్ హిజ్జా తొలి దశకంలో మనం చేసే సత్కార్యాల యొక్క విశిష్టత ఘనత ఇతర రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల కంటే ఎక్కువగా ఉంది అందుకొరకు మనం ముందుకు వెళ్లాలి.
మూడవ పదం ఏదైతే ప్రస్తావన హదీసుల్లో దీని గురించి వచ్చి ఉందో సహీహు తర్హీబ్ లో షేఖ్ అల్బానీ రహిమహుల్లాహ్ ప్రస్తావించారు.
أَفْضَلُ أَيَّامِ الدُّنْيَا (అఫ్ దలు అయామిద్దున్యా) ప్రపంచ దినాలలో కెల్లా అతి గొప్ప ఘనత గల రోజులు. (సహీహు తర్హీబ్)
ప్రపంచంలో ఎన్ని రోజులు అయితే ఉన్నాయో ఆ రోజుల్లోనే అతి గొప్ప ఘనత గల రోజులు. మీకు విన్న వెంటనే ఇప్పుడు చెప్పిన విషయమే అని అనిపిస్తుందా, అఫ్జల్ ఘనత విశిష్టత అన్న పదం వచ్చింది కానీ చిన్నపాటి తేడా ఉంది గమనించండి ఇంతకుముందు హదీస్ లో ఏదైతే సహీ బుఖారీ యొక్క రిఫరెన్స్ తో చెప్పడం జరిగిందో ఆ హదీస్ లో ఈ దశకంలో చేసే సత్కార్యం చాలా ఘనత గలది వేరే రోజుల్లో చేసే సత్కార్యం కంటే ఎక్కువ ఘనత గలది అని చెప్పడం జరిగింది. ఇప్పుడు ఈ హదీస్ లో అఫ్జలు అయ్యామిద్దున్యా ప్రపంచంలో ఉన్న రోజుల్లోకెల్లా అతి గొప్ప రోజులు అంటే అతి గొప్ప అతి ఘనత గల అతి విశిష్టత గల రోజులు ఈ పది రోజులు.
అలాగే సోదర మహాశయులారా మరో ఉల్లేఖనం ముస్నద్ అహ్మద్ లో వచ్చి ఉంది సహీ హదీస్ ఇది ముస్నద్ అహ్మద్ లోని వాల్యూమ్ 10 పేజీ నెంబర్ 296:
ఈ పది దినాలలో చేసే సత్కార్యాల కంటే అల్లాహ్ వద్ద అత్యంత గొప్పవి మరియు ఆయనకు అత్యంత ప్రియమైనవి మరే దినాలలో లేవు. (ముస్నద్ అహ్మద్)
ఈ హదీస్ లో రెండు పదాల ప్రస్తావన వచ్చి ఉంది ఒక పదం ఇంతకుముందే మనం అబూ దావూద్ యొక్క ఉల్లేఖనంలో విన్నాము మరో రెండవ పదం ఇందులో వచ్చింది ఏమిటి ఈ హదీస్ లో రెండవ పదం మనం కంటిన్యూ గా ఏదైతే తెలుసుకుంటున్నామో దాని పరంగా చూస్తే నాలుగవది అల్లాహ్ వద్ద రోజుల్లోకెల్లా అతి గొప్ప రోజులు. నేను స్టార్టింగ్ లోనే ఆరంభంలోనే సూరతుల్ కసస్ ఆయత్ నెంబర్ 68 యొక్క ఆధారంతో చెప్పాను అల్లాహ్ తన ఇష్టంతో ఎవరినైనా మరొకరిపై, మరికొందరిని మరికొందరిపై, కొన్నిటిని మరికొన్నిటిపై ఘనత మరియు విశిష్టత అనేది ప్రసాదిస్తాడు అయితే ఇక్కడ అల్లాహ్ వద్ద అజీమ్ గొప్ప ఔన్నత్యం గల రోజులు ఏమైనా ఉండేది ఉంటే ఈ తొలి దశకంలోని రోజులు అని.
ఇంకా సోదర మహాశయులారా ఒకవేళ మనం సునన్ దారమీ లో వచ్చిన హదీస్ ను చూస్తే షేఖ్ అల్బానీ రహిమహుల్లాహ్ సహీహు తర్హీబ్ లో పేర్కొన్నారు అక్కడ మరో రెండు పదాలు అదనంగా ఉన్నాయి. అల్లాహు అక్బర్, ఈ విధంగా చూస్తే ఈ దశకం గురించి ఆరు రకాల వేరు వేరు పదాల ద్వారా భావాలు కలిగేటువంటి వేరు వేరు భావాలు కలిగేటువంటి పదాల ద్వారా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం దీని యొక్క గొప్పతనాన్ని విశిష్టతను చాలా స్పష్ట పరుస్తున్నారు సునన్ దారమీలో వచ్చిన హదీసుల్లో ఏముంది:
مَا مِنْ عَمَلٍ أَزْكَى عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ، وَلَا أَعْظَمَ أَجْرًا (మా మిన్ అమలిన్ అజ్కా ఇందల్లాహి అజ్జ వజల్ల వలా అఅజమ అజ్రన్) అల్లాహ్ వద్ద అత్యంత పవిత్రమైన మరియు అత్యంత గొప్ప ప్రతిఫలం గల సత్కార్యం మరేదీ లేదు. (సునన్ దారమీ)
ఈ హదీస్ లో కూడా రెండు పదాలు ఏంటి మొదటి పదం అజ్కా ఇందల్లాహ్ వేరే రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల కంటే ఈ రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాలు, అంటే తొలి దశ జుల్ హిజ్జా లోని, ఈ రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాలు అజ్కా ఎక్కువ పవిత్రమైనవి ఎక్కువగా శుభ్రమైనవి. ఇక్కడ ఎక్కువ పవిత్రమైనవి అంటే ఏంటి నౌజుబిల్లాహ్ అస్తగ్ఫిరుల్లాహ్ వేరే సత్కార్యాలు అని ఏవైతే మనం చేస్తామో అవి అపరిశుభ్రమా నౌజుబిల్లాహ్ అస్తగ్ఫిరుల్లాహ్ కాదు నిదానంగా వినండి అర్థం చేసుకుంటూ వెళ్ళండి ఇక్కడ చూడడానికి పదం ఎలా ఉంది అతి పవిత్రమైన అతి పరిశుభ్రమైన అతి శుద్ధమైన ఆచరణ అల్లాహ్ వద్ద ఈ జుల్ హిజ్జా తొలి దశకంలో చేసే ఆచరణ. అంటే భావం ఏ ఆచరణల ద్వారా నైతే మనం పరిశుద్ధులమవుతామో, ఏ సత్కార్యాల ద్వారా నైతే మన పాపాలు మన్నించబడతాయో, ఏ సత్కార్యాల ద్వారా నైతే ఏ రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల ద్వారా నైతే మనం పాపాల నుండి విముక్తి పొంది అల్లాహ్ యొక్క కరుణా కటాక్షాలతో వాటి ప్రక్షాళన జరిగి పవిత్రమైపోతామో శుద్ధమైపోతామో ఈ రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాల ద్వారా అతి ఎక్కువగా మనం పరిశుభ్రత పొందుతాము. అంటే మన పాపాలు చాలా మన్నించబడతాయి ఈ విధంగా మనం పాప రహితులుగా అయిపోతాము అల్లాహు అక్బర్.
రెండవ పదం ఈ హదీస్ లో వచ్చిన రెండవ పదం సత్ఫలిత ప్రదంగా సత్ఫలిత పరంగా అతి గొప్పది ఈ రోజుల్లో చేసే సత్కార్యము. వేరే రోజుల్లో చేసే సత్కార్యాలకు ఏ పుణ్యం అయితే దొరుకుతుందో, ఏ సత్ఫలితం అయితే దొరుకుతుందో, ఎంత మనకు దానికి బదులుగా రివార్డ్స్ దొరుకుతాయో ఈ రోజుల్లో, ఈ తొలి దశకంలో చేసే సత్కార్యాలకు అంతకంటే ఎంతో గొప్పగా అంతకంటే ఎంతో ఎక్కువగా సత్ఫలితం ప్రసాదించబడుతుంది. కేవలం అర్థం కావడానికి చిన్న ఉదాహరణ, ఇప్పటికి కొన్ని కంపెనీలలో కొన్ని ఫ్యాక్టరీలలో కొన్ని ఉద్యోగాల్లో ఆదివారం సెలవు ఉంటుంది. ఇతర అరబ్ దేశాలలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో జుమా రోజు సెలవు ఉంటుంది. కానీ కంపెనీలో పని ఎక్కువగా ఉండి చాలా అవసరమై ఉండి ఈరోజు మీరు పని చేశారంటే మీకు డబల్ జీతం అంతే కాదు ఈరోజు సెలవు మీ కొరకు రిజర్వ్ ఉంటుంది వేరే ఏ సందర్భంలో నైనా మీరు తీసుకోవచ్చు ఇలాంటివి ఉంది కదా, మనం చూస్తూ ఉన్నాము అంతేకాదు పొలాల్లో పని చేసే వ్యవసాయంలో పని చేసే వారు కూడా సామాన్యంగా రోజువారీ కూలి ఒకటి ఫిక్స్ అయి ఉంటుంది కానీ ఎప్పుడైతే పంట రెడీగా ఉంది ఎంత తొందరగా మనం కోత దాన్ని కోసి ఇంట్లోకి తీసుకొచ్చుకుంటామో అంతే ఎక్కువ లాభం ఆలస్యం చేసామంటే వర్షం వల్ల గాని వాతావరణం చేంజ్ అవ్వడం వల్ల గాని ఏదైనా నష్టం అవుతుంది అలాంటప్పుడు కూలి మనుషులు దొరకనప్పుడు ఏం చేస్తారు యజమానులు భూస్వాములు సామాన్య రోజుల్లో ఇచ్చేటువంటి కూలి కన్నా ఎక్కువగా నిర్ణయించి పంట తొందరగా మన గోదాంలోకి రావాలి అని ఆలోచిస్తారు కదా. ఇక్కడ నేను ముందే చెప్పేసాను ఆ ఉదాహరణ కేవలం చిన్నపాటిగా అర్థం కావడానికి అంతే నూటికి నూరు పాళ్ళు చూడడం జరగదు అల్లాహ్ కు ఇలాంటి ఉదాహరణల అవసరమే లేవు. కానీ అల్లాహ్ మనపై దయ తలచి ఇలాంటి గొప్ప శుభాలు గల రోజులు మనకు ప్రసాదించి అందులో చేసే సత్కార్యాలు వాటి యొక్క సత్ఫలితం మనకు వేరే రోజుల్లో ఇచ్చే సత్ఫలితాని కంటే ఎన్నో రేట్లు ఎక్కువగా ఎంతో గొప్పగా అల్లాహ్ మనకు ప్రసాదిస్తాడు అందుకొరకే సోదర మహాశయులారా ఎంత ధర్మ జ్ఞానం ఎక్కువగా మనం తెలుసుకుంటామో పండితులకు దగ్గరగా ఉండి సలఫ్ మన్హజ్ ప్రకారంగా అర్థం చేసుకుంటూ తెలుసుకుంటామో అంతే పుణ్యాల పట్ల ఎక్కువ కాంక్ష కూడా పెరుగుతుంది, పుణ్యాలు సంపాదించే మార్గాలు కూడా మనకు తెలుస్తూ ఉంటాయి.
సోదర మహాశయులారా ఈ తొలి దశకం దీనికి ఇంత గొప్ప ఘనత ఎందుకు ఉన్నది ఇంతకుముందే సంక్షిప్తంగా కొన్ని విషయాలు మీకు ప్రస్తావించాను ఈ దశకంలోనే ఒక రోజు ఉంది ఆ రోజు గురించే సూరతుల్ ఫజర్ లో వల్ వత్ర్ అని చెప్పడం జరిగింది మరియు సూరతుల్ బరూజ్ లో మష్ హూద్ అని చెప్పడం జరిగింది, ఏంటి అది అరఫా యొక్క రోజు అల్లాహు అక్బర్ ఎంత గొప్ప రోజు అది. చాలా గొప్ప రోజు అరఫా రోజు హాజీల కొరకు ఒక ప్రాణం లాంటిది.
అరఫా దినం యొక్క విశిష్టత
అవును ఎందుకంటే మనిషి హజ్ పేరు మీద లక్షలు ఖర్చుపెట్టి ఏడు ఎనిమిది రోజులు కాదు నెల రెండు నెలలు మక్కాలో పడి ఉండి ఎన్నో నమాజులు ఎన్నో సత్కార్యాలు ఎన్నో పనులు చేసినా అరఫాత్ మైదానంలో తొమ్మిదవ రోజు ఏదైతే వచ్చి అక్కడ ఇబాదత్ చేయాలో ఆరాధన చేయాలో తొమ్మిదో తారీకు ఒకవేళ అరఫాలో హాజరు కాలేదంటే అతని హజ్ కానే కాదు. తిర్మిజీలో వచ్చి ఉంది, సహీ హదీస్ ఇది. అంతటి గొప్ప ఘనత గల రోజు గమనించండి. ముస్లిం షరీఫ్ లో వచ్చిన హదీస్ ప్రకారం గమనించండి ఆ రోజు అల్లాహ్ ఎంత మందిని నరకం నుండి విముక్తి కలిగిస్తాడో వేరే ఏ రోజుల్లో కూడా అంత మందిని విముక్తి కలిగించడు అల్లాహు అక్బర్.
وَلِلَّهِ عُتَقَاءُ مِنَ النَّارِ، وَذَلكَ فِي كُلِّ لَيْلَةٍ (వలిల్లాహి ఉతఖాఉ మినన్నార్, వ జాలిక ఫీ కుల్లి లైలహ్) మరియు అల్లాహ్ నరకం నుండి ఎంతో మందిని విముక్తులను చేస్తాడు, ఇది ప్రతి రాత్రి జరుగుతుంది. (సహీహ్ తిర్మిజీ)
مَا مِنْ يَوْمٍ أَكْثَرَ مِنْ أَنْ يُعْتِقَ اللَّهُ فِيهِ عَبْدًا مِنَ النَّارِ مِنْ يَوْمِ عَرَفَةَ (మా మిన్ యౌమిన్ అక్సర మిన్ అన్ యుఅతికల్లాహు ఫీహి అబ్ దన్ మినన్నారి మిన్ యౌమి అరఫా) అరఫా దినాన అల్లాహ్ నరకం నుండి దాసులను విముక్తి చేసినంతగా మరే ఇతర దినాన విముక్తి చేయడు. (సహీహ్ ముస్లిం)
రమదాన్ లో విన్నాము కదా మనం రమదాన్ ఆన్లైన్ క్లాసులలో మీరు హాజరయ్యారు కదా ఏం విన్నాము తిర్మిజీ యొక్క సహీ హదీస్ అల్లాహ్ రమదాన్ లోని ప్రతి రాత్రిలో ఎంతో మంది నరకవాసులను నరకం నుండి విముక్తి కలిగిస్తాడు. కానీ ఇక్కడ హదీస్ వినండి అరఫా రోజున అల్లాహ్ ఎంత ఎక్కువ మందిని నరకం నుండి విముక్తి కలిగిస్తాడో అంత పెద్ద సంఖ్యలో వేరే ఏ రోజుల్లో కూడా విముక్తి కలిగించడు అంత గొప్ప అంత పెద్ద సంఖ్యలో ఇక గమనించండి ఆ రోజు మనం ఉపవాసం పాటించడం ఓ అల్లాహ్ నన్ను నరకం నుండి కాపాడు నరకానికి తీసుకువెళ్లే పాపాల నుండి కాపాడు అల్లాహ్ అని ఏడ్చుకుంటూ ఆ నరకంతో భయపడుతూ అల్లాహ్ తో శరణు కోరడం ఎంత అవసరమో ఒకసారి ఆలోచించండి.
అంతేకాదు ఆ హదీసులో మరో శుభవార్త కూడా ఉంది ఏముంది అల్లాహ్ అరఫా రోజున తన దాసులకు చాలా దగ్గరికి వస్తాడు అల్లాహు అక్బర్ అల్లాహు అక్బర్ సలఫె సాలిహీన్ యొక్క అఖీదా ఇక్కడ అల్లాహ్ వస్తాడు అని తెలిపాడు మనము నమ్మాలి కానీ అల్లాహ్ కు తగిన రీతిలో వస్తాడు అని నమ్మాలి ఎలా వస్తాడు దాని గురించి మనం ప్రశ్నించవద్దు అల్లాహ్ కరుణామయుడు మనపై దయ తలచు వాడు నరకం నుండి విముక్తి కలిగించే రోజు అది అల్లాహ్ తన దాసులకు అతి సమీపం అవుతాడు అని అంటే మనం ఈ తొలి దశకంలో ప్రత్యేకంగా అరఫా రోజున మనకు మనం అల్లాహ్ కు దగ్గరగా కావడానికి ఇంకా ఎంత సత్కార్యాల్లో ముందుకు ఉండి పాపాలకు దూరంగా ఉండాలో గమనించండి.
అరఫా యొక్క రోజు ఘనతలో వచ్చిన హదీస్ ను మనం గమనిస్తే: అల్లాహ్ హజ్ కొరకు అరఫాత్ మైదానంలో వచ్చి ఉన్నవారి పాపాలను పాపాలు అనేనా కాదు కాదు సంతోషం వహించండి హదీస్ లో ఇంకా ఉంది ఆ హాజీలు ఎవరెవరి గురించి అయితే దువాలు చేస్తారో వారందరి పాపాలను అల్లాహ్ మన్నించేస్తాడు దాసులకు మరింత తృప్తి ఆనందం కలగాలని అల్లాహ్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నోట మరింత వివరణ తెలియపరిచాడు. ఏంటి వారి పాపాలు ఇసుక యొక్క ఉసికలో చిన్న చిన్న రాళ్లు ఏవైతే ఉంటాయో వాటికంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో వర్షపు నీటి చుక్కల కంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో సముద్రములోని నురుగు కంటే ఎక్కువ సంఖ్యలో హాజీలను హాజీలు ఎవరెవరి గురించి అయితే దువాలు చేశారో వారందరి పాపాలను అల్లాహ్ మన్నించేస్తాడు అల్లాహు అక్బర్ అందుకొరకు అల్లాహ్ నుండి మనం మన పాపాల మన్నింపు కొరకు మనం చేయవలసిన అతి ముఖ్యమైన పని ఏంటో తెలుసా అల్లాహ్ యొక్క తౌహీద్ పై స్థిరంగా ఉండాలి. షిర్క్ కు అతి దూరంగా ఉండాలి, ప్రవక్త సున్నత్ ను అవలంబించాలి బిదఅత్ ను విడనాడాలి అందుగురించే గమనించండి మువత్తా ఇమామ్ మాలిక్ లో వచ్చిన హదీస్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపారు:
أَفْضَلُ مَا قُلْتُ أَنَا وَالنَّبِيُّونَ مِنْ قَبْلِي: لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ (అఫ్ దలు మా కుల్తు అన వన్నబియ్యూన మిన్ కబ్లీ: లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు వహదహు లా షరీక లహు, లహుల్ ముల్కు వలహుల్ హమ్దు వహువ అలా కుల్లి షయ్ ఇన్ కదీర్) నేను మరియు నాకంటే ముందు వచ్చిన ప్రవక్తలు పలికిన పదాలలో అత్యుత్తమమైనది: అల్లాహ్ తప్ప మరే ఆరాధ్యుడు లేడు, ఆయన ఏకైకుడు, ఆయనకు ఎలాంటి భాగస్వామి లేడు. సార్వభౌమాధికారం ఆయనదే, సర్వ స్తోత్రములు ఆయనకే శోభిస్తాయి, మరియు ఆయన ప్రతి వస్తువుపై సర్వాధికారి. (మువత్తా ఇమామ్ మాలిక్)
నేను మరియు నాకంటే ముందు ప్రవక్తలందరూ కూడా పలికినటువంటి అతి ఉత్తమ పదాలు అతి ఘనత గల పదాలు లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు వహదహు లాషరీకలహ్ లహుల్ ముల్కు వలహుల్ హమ్దు వహువ అలా కుల్లి షైయిన్ కదీర్. అరఫా రోజున ప్రత్యేకంగా హాజీలు ఎక్కువగా చదవాలి వేరే వారు కూడా హాజీలనే కాదు మనం కూడా ఎవరైతే హజ్ చేయమో సహీ బుఖారీ లోనే హదీస్ అయితే మీకు గుర్తుంది కదా ఎవరైతే ఉదయం 100 సార్లు లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు వహదహు లాషరీకలహు లహుల్ ముల్కు వలహుల్ హమ్దు వహువ అలా కుల్లి షైయిన్ కదీర్ చదువుతారో వారి 100 పాపాలు మన్నించబడతాయి వారి కొరకు 100 పుణ్యాలు వ్రాయబడతాయి వారి కొరకు 100 స్థానాలు పెంచబడతాయి వారిని ఉదయం చదివేది ఉంటే సాయంకాలం వరకు సాయంకాలం చదివేది ఉంటే ఉదయం వరకు షైతాన్ నుండి రక్షింపబడడం జరుగుతుంది మరో గొప్ప ఘనత ఆ రోజు అతని కంటే ఉత్తముడు మరొకడు ఉండడు ఎవరైనా ఉండేది ఉంటే ఇలా లేదా ఇంతకంటే ఎక్కువ చదివిన వారు.
సోదర మహాశయులారా సుమారు గంట టైం కావస్తుంది ఇప్పటివరకు మనం జుల్ హిజ్జా మాసంలోని తొలి దశకం యొక్క ఘనత వింటూ వస్తున్నాము అయితే రండి మరి కొన్ని క్షణాల్లో అతి ముఖ్యమైన కొన్ని విషయాలు చెప్పి నా యొక్క ప్రసంగాన్ని ముగిస్తాను ఆ తర్వాత మీ ప్రశ్నలు ఏవైనా ఉండేది ఉంటే వాటిని మనం తీసుకుందాము.
సోదర మహాశయులారా అరఫా రోజు యొక్క ఘనత చివరి ఒక మాట చెప్తాను అరఫా గురించి అరఫా రోజు యొక్క ఘనత ఎవరైతే హజ్ లో ఉన్నారో వారి గురించి మనం కొన్ని విషయాలు తెలుసుకున్నాము. కానీ ఎవరైతే హజ్ లో లేరో వారి గురించి కూడా కొన్ని విషయాలు తెలుసుకున్నాము అయితే హజ్ లో లేని వారి గురించి మరో శుభవార్త ఏమిటంటే ఎవరైతే హజ్ చేయడం లేదో వారు తమ తమ దేశాల్లో తమ తమ ప్రాంతాల్లో తొమ్మిదవ తారీకు జుల్ హిజ్జా రోజున ఉపవాసం ఉండాలి దీని కారణంగా అల్లాహ్ రెండు సంవత్సరాల వారి పాపాలను మన్నించేస్తాడు అల్లాహు అక్బర్ (సహీహ్ ముస్లిం, హదీస్ నెంబర్ 1162) ఎంత గొప్ప ఘనత గమనించండి అలాగే సోదర మహాశయులారా సంవత్సరంలోని 365 రోజుల్లో అతి గొప్ప రోజు అతి ఘనత గల రోజు అది యౌమున్ నహర్ పదవ తారీకు అవును పదవ తారీకు ఎక్కువ ఘనత గలదా లేదా అరఫా రోజు ఎక్కువ ఘనత గలదా చిన్నపాటి విభేదం ధర్మవేత్తల మధ్య ఎక్కడైనా మీరు వినేది ఉంటే కన్ఫ్యూజ్ కాకండి ఎవరైనా యౌమున్ నహర్ ను ఘనత గలది అని అనేది ఉంటే కూడా మీరు వ్యతిరేకించే అవసరం లేదు. కానీ ఎవరైతే యౌమున్ నహర్ 10వ తారీఖుకు ఎక్కువ ఘనత గలది అని చెప్పారో వారి వద్ద డైరెక్ట్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క హదీస్ ఉంది అబూ దావూద్ హదీస్ నెంబర్ 1765 మరియు దానికి ఎన్నో కారణాలు కూడా ఉన్నాయి.
నహర్ దినం – త్యాగాల దినం
ఎందుకు సర్వ సామాన్యంగా ఈ హదీస్ కాకుండా మరొక హదీస్ ద్వారా మనకు తెలుస్తున్న విషయం ఏమిటంటే అల్లాహ్ కు ఈ రోజున ఖుర్బానీ అంటే చాలా ఎక్కువ ఇష్టం మరియు హజ్ లో ఉన్న వారు తల్బియా చదవడం, తక్బీర్ చదవడం చాలా ఇష్టం అంతే కాదు ఎవరైతే హజ్ లో లేరో వారు తమ తమ ప్రాంతాల్లో ఏదైతే వారికి ఈదుల్ అద్హా పండుగ రోజు ఉంటుందో ఖుర్బానీ పండుగ అని సామాన్యంగా ఏదైతే మనం అంటామో ఆ రోజున వారు తక్బీర్ ఎక్కువగా చదవడం ఇది వారి కొరకు చాలా ఘనత గల విషయం.
ఈ పది రోజులలో చేయవలసిన ముఖ్యమైన పనులు
సోదర మహాశయులారా జుల్ హిజ్జా తొలి దశ ఘనతలో యౌమున్ నహర్ గురించి మనం తెలుసుకుంటూ ఉంటిమి ఆ రోజు చాలా ఘనత గల రోజు ఎందుకంటే ఎన్నో రకాల ఆరాధనలు ఎన్నో రకాల ఇబాదత్ లు ఆ రోజు ఏకమవుతున్నాయి అందుకొరకు సంవత్సరంలోని రోజుల్లో కెల్లా యౌమున్ నహర్ ఖుర్బానీ యొక్క రోజు మొదటి రోజు చాలా ఘనత గలది అని కూడా చెప్పడం జరిగింది. అయితే మనం ఖుర్బానీ కూడా చేస్తూ ఉండాలి అలాగే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మనకు నేర్పినటువంటి ఇంకా ఎన్నో సత్కార్యాల్లో మనం ముందుకు ఉండాలి. ప్రత్యేకంగా, ప్రత్యేకంగా మనం చేయవలసిన సత్కార్యాలు ఏవైతే ఉన్నాయో వాటిని ఒక లిస్ట్ మాదిరిగా నేను సంక్షిప్తంగా తెలియజేస్తున్నాను ఆ తర్వాత మన ఈ ప్రసంగం అనేది సమాప్తం అవుతుంది.
సోదర మహాశయులారా తౌహీద్ లో మనం చాలా బలంగా స్థిరంగా నిలకడగా నమ్మకంగా గట్టిగా ఉండాలి ఎందుకంటే ఇదే మన సత్కార్యాలన్నిటికీ మూలం ఇదే మన సత్కార్యాలు అల్లాహ్ వద్ద స్వీకరించబడటానికి గొప్ప సబబు ఈ తౌహీద్ మన జీవితానికి వెన్నెముక లాంటిది ఆత్మ లాంటిది చాలా ముఖ్యమైనది మనం వేరే ఎన్ని పనులు ఎంత ఎక్కువగా చేసినా ఎన్ని సత్కార్యాలు ఎంత ఎక్కువగా చేసినా ఒకవేళ మనం అల్లాహ్ యొక్క తౌహీద్ పై స్థిరంగా లేము అంటే సోదర మహాశయులారా చాలా చాలా నష్టంలో మనం వెళ్ళిపోతాము ఎందుకంటే అల్లాహ్ ఈ తౌహీద్ కు ఇచ్చినటువంటి ఘనత వేరే ఏ దానికి అంత ఎక్కువగా లేదు దీనికి సంబంధించి ఖురాన్ హదీసుల్లో ఎన్నో ఆయతులు ఎన్నో హదీసులు ఉన్నాయి వాటన్నిటినీ ఇప్పుడు చెప్పడానికి అవకాశం లేదు కానీ అర్థం చేసుకోండి తౌహీద్ ను ముందు పరుచుకోవాలి స్థిరంగా ఉండాలి షిర్క్ కు అతి దూరంగా ఉండాలి ప్రవక్త సున్నత్ ను అవలంబించాలి బిదఅత్ ను విడనాడాలి అందుగురించే గమనించండి మువత్తా ఇమామ్ మాలిక్ లో వచ్చిన హదీస్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపారు నేను మరియు నాకంటే ముందు ప్రవక్తలందరూ కూడా పలికినటువంటి అతి ఉత్తమ పదాలు అతి ఘనత గల పదాలు అతి విశిష్టత గల పదాలు లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు వహదహు లాషరీకలహ్ లహుల్ ముల్కు వలహుల్ హమ్దు వహువ అలా కుల్లి షైయిన్ కదీర్.
అరఫా రోజున ప్రత్యేకంగా హాజీలు ఎక్కువగా చదవాలి వేరే వారు కూడా హాజీలనే కాదు మనం కూడా ఎవరైతే హజ్ చేయమో సహీ బుఖారీ లోనే హదీస్ అయితే మీకు గుర్తుంది కదా ఎవరైతే ఉదయం వంద సార్లు ఇలా చదువుతారో వారి వంద పాపాలు మన్నించబడతాయి వారి కొరకు వంద పుణ్యాలు రాయబడతాయి వారి కొరకు వంద స్థానాలు పెంచబడతాయి వారిని ఉదయం చదివేది ఉంటే సాయంకాలం వరకు సాయంకాలం చదివేది ఉంటే ఉదయం వరకు షైతాన్ నుండి రక్షింపబడడం జరుగుతుంది. మరో గొప్ప ఘనత ఆ రోజు అతని కంటే ఉత్తముడు మరొకడు ఉండడు ఎవరైనా ఉండేది ఉంటే ఇలా లేదా ఇంతకంటే ఎక్కువ చదివిన వారు.
సోదర మహాశయులారా సుమారు గంట టైం కావస్తుంది ఇప్పటివరకు మనం జుల్ హిజ్జా మాసంలోని తొలి దశకం యొక్క ఘనత వింటూ వస్తున్నాము. అయితే రండి మరి కొన్ని క్షణాల్లో అతి ముఖ్యమైన కొన్ని విషయాలు చెప్పి నా యొక్క ప్రసంగాన్ని ముగిస్తాను.
సోదర మహాశయులారా తౌహీద్ పై స్థిరంగా ఉండాలి. ప్రవక్త సున్నత్ పై స్థిరంగా ఉండండి. ఐదు పూటల నమాజులు పురుషులు జమాత్ తో పాటిస్తూ ఉండండి ఫజర్ నమాజ్ యొక్క సంబంధించి ఫజర్ నమాజ్ తర్వాత జికిర్ చేస్తూ ఉండడం ద్వారా ఏదైతే గొప్ప హజ్ యొక్క పుణ్యం పొందగలుగుతాము అన్నటువంటి ఒక గత పాఠంలోని వీడియో ద్వారా ఏదైతే తెలపడం జరిగిందో ఒక సోదరుడు ప్రశ్నించాడు ఈ రోజుల్లో కరోనా వైరస్ కారణంగా భయం చెంది మస్జిద్ కు వెళ్ళకుంటే ఏమైనా పాపమా? అవును కరోనా వల్ల ఎంత మనం భయపడుతున్నామో ఒక్క విషయం గమనించండి చావు ఏ రీతిలోనైనా రానుంది కానీ మనం తగిన జాగ్రత్తలు పాటిస్తూ మస్జిద్ లు తెరవబడిన తర్వాత కూడా వేరే ఇంకా ఏ ధర్మ కారణం లేకుండా జమాత్ ను వదలడం మనకు మనం చాలా నష్టంలో పడేసుకుంటున్నాము. ఎన్నో ఎన్నో ఎన్నో ఎన్నో రకాల గొప్ప సత్ఫలితాలను పుణ్యాలను మనం పోగొట్టుకుంటున్నాము. అందుకొరకు అలా చేయకండి స్త్రీలు సమయంలో ఇంట్లో నమాజు చేయాలి మరియు నమాజ్ విషయానికి వస్తే మనం ప్రత్యేకంగా ఈ రోజుల్లో నమాజ్ ద్వారా ఎలా ఎక్కువ పుణ్యాలు పొందగలుగుతాము పురుషులు తొలి సమయంలో మస్జిద్ కు రావడం ద్వారా మరియు ఫరజ్ నమాజ్ కంటే ముందు తర్వాత సున్నతులు ఏవైతే ఉన్నాయో వాటిని పాబందీగా పాటించడం ద్వారా ఇంట్లో స్త్రీలు తొలి సమయంలో నమాజు చేస్తూ దానికంటే ముందు తర్వాత ఉన్నటువంటి సున్నతులు పాటించడం ఫరజ్ నమాజ్ చేసిన తర్వాత కొంతసేపు నమాజు చేసుకున్న స్థలంలోనే కూర్చుండి ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నేర్పినటువంటి దువాలు ఒకవేళ యాద్ లేకుంటే కంఠస్థం లేకుంటే పుస్తకంలో చూసి చదవండి మొబైల్ లో చూసి చదవండి పాపం ఏమీ లేదు.
అలాగే సోదర మహాశయులారా నమాజ్ విషయానికి వస్తే ఇంకా తహజ్జుద్ నమాజ్ ఉంది అలాగే సలాతుద్దోహా చాష్త్ నమాజ్ ఉంది మరియు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం జోహర్ తర్వాత కొన్ని సందర్భాల్లో నాలుగు చేసే విషయంలో కూడా ప్రోత్సహించారు అసర్ కంటే ముందు నాలుగు చేసే విషయంలో కూడా ప్రోత్సహించారు దీనికి సంబంధించి మా యూట్యూబ్ ఛానల్ జెడికె నసీర్ లో సున్నతు నమాజుల ఘనత అని రెండు వీడియోలు ఉన్నాయి తప్పకుండా విని మరింత ఎక్కువ జ్ఞానం పొందే ప్రయత్నం చేయండి.
అలాగే సోదర మహాశయులారా ఈ జుల్ హిజ్జా తొలి దశంలో మనం ఉపవాసాలు పాటించవచ్చు తొమ్మిదవ తారీకు ఉపవాసం గురించి చెప్పడం జరిగింది రెండు సంవత్సరాల పాపాలు మన్నించబడతాయి అని కానీ అదే కాకుండా మీరు ఒకవేళ ఒకటి నుండి ఎనిమిది వరకు నఫిల్ ఉద్దేశంతో ఉపవాసాలు పాటించినా పాపం లేదు. ఈ రోజుల్లో కొందరు ఒక విషయాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒకటి నుండి ఎనిమిది వరకు ఉపవాసం ఉన్నట్టు ఎక్కడా రుజువు లేదు అందుకొరకు కేవలం తొమ్మిది ఉండాలి అని సోదర మహాశయులారా ఇలాంటి తప్పుడు ప్రచారాలు చేయడంలో మనం ముందుకు వెళ్ళకూడదు ఎవరైనా ఏది మంచి భావనతో ఏదైనా ఒక చిన్న ఆధారం దొరికింది అని ఎలా ప్రచారం చేస్తే అల్లాహ్ వారికి హిదాయత్ ఇవ్వు గాక వారి యొక్క జ్ఞానం మరింత ఎక్కువగా అధికంగా ప్రసాదించు గాక కానీ న్యాయమైన మాట ధర్మ పండితులు తెలిపినటువంటి విషయం స్వయంగా మీరు హదీసును గ్రహించండి ఇప్పటివరకు మనం విన్న హదీసులో మామిన్ అయ్యామిన్ అల్ అమలస్సాలిహ్ ఏ ఆచరణ కూడా ఏ సత్కార్యం కూడా ఈ రోజుల్లో ఎంత ఎక్కువగా అల్లాహ్ కు ప్రియమో పవిత్రమో ఎక్కువ పుణ్యప్రదమో ఎక్కువ ఘనత గల విశిష్టత గలదో ఆరు రకాల పదాలు మనం విన్నాం కదా గుర్తుందా అందులో ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అన్ని సత్కార్యాల గురించి చెబుతున్నారు.
నేను మీకు మరో విషయం ఆ హదీసుల్లో వచ్చింది ఇంకా చెప్పలేదు టైం సరిపడటం లేదు అని కానీ సంక్షిప్తంగా చెప్తున్నాను గుర్తుంచుకోండి సహాబాలు అడిగారు సహాబాల దృష్టిలో జిహాద్ యొక్క స్థానం చాలా గొప్పగా ఉంది. సహాబాలు అడిగారు ప్రవక్త మీరు ఏ ఆచరణ కూడా అంత అల్లాహ్ కు ప్రియమైనది కాదు అంటున్నారు జిహాద్ కూడా లేదా అని అంటే ప్రవక్త ఏమన్నారు జిహాద్ కూడా లేదు ఒకవేళ ఏదైనా జిహాద్ ఉండేది ఉంటే అంటే వేరే సందర్భంలో చేసే జిహాద్ ఏదైనా ఉండేది ఉంటే ఏది అది మనిషి తన ప్రాణంతో తన ధనంతో వెళ్ళాడు ఏ ఒక్క దానితో కూడా తిరిగి రాలేదు అలాంటి వ్యక్తి విషయం వేరు అని చెప్పారు గమనించండి. ఉపవాసం ఇక సత్కార్యాల్లో రాదా ఇట్లా జనరల్ గా మనం ఆలోచించేది ఉంటే ఉమ్మె సల్మా రజియల్లాహు తాలా అన్హా ఇంకా వేరే కొందరు సహాబీల సహాబియాత్ ల యొక్క ఉల్లేఖనాలు ఉన్నాయి ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఉపవాసం పాటించినట్లుగా అందుకొరకు సోదర మహాశయులారా సోదరీమణులారా నఫిల్ ఉపవాసాలు ఈ రోజుల్లో ఉండవచ్చు మరియు ఈ హదీసుల యొక్క భావంతో మనకు ఏమి తెలుస్తుంది వేరే రోజుల్లోని ఉపవాసాల కంటే ఎక్కువ పుణ్యం వేరే రోజుల్లోని నమాజుల కంటే ఎక్కువ పుణ్యం వేరే రోజుల్లోని దానధర్మాల కంటే ఎక్కువ పుణ్యం ప్రతి సత్కార్యం ఈ రోజుల్లో చేస్తే దాని యొక్క పుణ్యం వేరే రోజుల్లో చేసిన దానికంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది.
అలాగే సోదర మహాశయులారా దానధర్మాలు కూడా ఎక్కువగా చేయండి. ఈ మధ్యలో ఖుర్బానీ చేయడం మర్చిపోకండి ఖుర్బానీ ఈ రోజుల్లో కరోనా వైరస్ కారణంగా కొన్ని ప్రభుత్వాలు కొన్ని రాష్ట్రాలు ఖుర్బానీ పై పాబందీ చేయాలి ఖుర్బానీ చేయనివ్వకూడదు అన్నటువంటి ప్రయత్నాలు చేస్తున్నట్లు జరుగుతుంది కానీ ఒకవేళ ముస్లింలు అందరూ ఐక్యంగా ఉండి మేము కరోనా వైరస్ కు సంబంధించినటువంటి జాగ్రత్తలు పాటిస్తూ పరిశుభ్రతకు మేము ఒక అందరి కొరకు ఒక గొప్ప ఉపమానంగా ఒక ఐడియల్ గా నిలుస్తాము అంత పరిశుభ్రత మేము పాటిస్తాము అన్నటువంటి మాట ఇచ్చి అలాగ మనం వాస్తవంగా పాటిస్తూ ఖుర్బానీ చేయడానికి ముందుకు వచ్చామంటే అల్లాహ్ యొక్క సహాయం తప్పకుండా అందుతుంది కానీ విషయం ఏంటి మనలో కూడా ఎన్నో రకాల కొన్ని తప్పిదాలు ఉంటాయి దాని కారణంగా మనపై ఇలాంటి ఆంక్షలు వస్తాయి చివరికి ఫలానా వారు మనకు శత్రువులు మనల్ని చేయనివ్వడం లేదు అన్నటువంటి నినాదాలు మనం చేస్తాము కానీ వాస్తవానికి శత్రువులు చేసే ప్రయత్నాలు చేస్తారు ఎందుకు చేయరు వారు కానీ మనం చేసే ప్రయత్నాలు మనం ఎందుకు సరిగ్గా చేయకూడదు ఇక్కడ విషయం ఆలోచించండి నౌజుబిల్లాహ్ అస్తగ్ఫిరుల్లాహ్ కొందరు నా మాటను తప్పుడుగా తీసుకుంటారు నేనంటాను ఎగ్జాంపుల్ నీ శత్రువు నీ మేలు ఎందుకు కోరుతాడు ఒక చిన్న ఉదాహరణ కానీ నీవు ఒక ఉత్తమ ముస్లిం గా నీవు చేసే పని మీద ఒక శత్రువు కూడా వేలు లేపకుండా ఉండేటటువంటి ప్రయత్నం ఒకవేళ మనం చేసేది ఉంటే అటు అల్లాహ్ నుండి సహాయం కోరుతూ అల్లాహ్ ఇచ్చిన ఆదేశాన్ని నెరవేర్చడానికి ఏ ఆటంకాలు రాకూడదు అన్నటువంటి ప్రయత్నాలు చేస్తూ పరిశుభ్రత గాని లేకుంటే ఈ కరోనా కు సంబంధించినటువంటి జాగ్రత్తలు గాని ఇంకా ఏ ఏవి అవసరం ఉన్నాయో వాటన్నిటిని మనం పాటించాము అంటే అల్లాహ్ యొక్క సహాయం తప్పకుండా అందుతుంది అంటే నేను చెప్పే విషయం మనుషులం మనం కొన్ని కొరతలు కొన్ని లోటుపాట్లు మనవి ఉంటాయి మనం వాటిని కూడా దూరం చేసుకొని ఉత్తమ రీతిలో మనం పని చేసే ప్రయత్నం చేయాలి అల్లాహ్ మనకు ఇదే ఆదేశించాడు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఏం చెప్పారు:
إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ الإِحْسَانَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ (ఇన్నల్లాహ కతబల్ ఇహ్సాన అలా కుల్లి షయ్) నిశ్చయంగా అల్లాహ్ ప్రతి విషయంలోనూ ఇహ్సాన్ (ఉత్తమ రీతిలో ప్రవర్తించడాన్ని) తప్పనిసరి చేశాడు. (సహీహ్ ముస్లిం)
అల్లాహ్ ఇహ్సాన్ ప్రతి విషయంలో మీరు పాటించాలని విధిగా ఉంచాడు గమనించండి సహీ హదీస్ ఇది కతబల్ ఇహ్సాన ఫీ కుల్లి షై. ఇక్కడ ఇహ్సాన్ అంటే ప్రతి పనిని మీరు ఎక్దం పర్ఫెక్ట్ గా లోటుపాట్లు లేకుండా ఇతరులకు ఇబ్బంది లేకుండా మంచి విధంగా చేసే ప్రయత్నం చేయండి అయితే ఆవేశాలకు కోపతాపాలకు దూరం ఉండి మంచి కార్యాల్లో ఇంకా మనం ముందుకు వెళ్ళాలి.
కుటుంబ సంస్కరణ మరియు ఇహ్సాన్
ఖురాన్ పారాయణం అధికంగా చేయాలి ఇంతవరకే మన సోదరుడు అబ్దుల్లా తెలిపినట్లు ఇంకా పండుగ కొరకు సుమారు ఇటు వారం పది రోజులు అటు సుమారు పది రోజులు ఇంకా కనీసం ఎంత లేకున్నా 15 20 రోజుల సమయం ఉంది ఈ మధ్యలో కూడా మనం పిల్లల కొరకు ఒక మంచి ప్రోగ్రాం మొదలుపెట్టాలన్నటువంటి కాంక్ష కూడా మాది ఉంది మీరు రండి ఈ రోజుల్లో పెద్దల కొరకు ధర్మం నేర్చుకోవడానికి ఏదో ఒక రకమైన సౌకర్యం ఉండవచ్చు కానీ పిల్లల గురించి మనం ఆలోచిస్తున్నామా అల్లాహ్ ఏమని చెప్పాడు:
قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَارًا (ఖూ అన్ఫుసకుమ్ వ అహ్లీకుమ్ నారా) మిమ్మల్ని మరియు మీ కుటుంబ సభ్యులను అగ్ని నుండి కాపాడుకోండి. (66:6)
మీరు కూడా నరకం నుండి రక్షణ పొందండి మీ యొక్క సంతానాన్ని కూడా మీరు రక్షణ కలిగించండి అని. అయితే పిల్లలకు ఇస్లాం నేర్పడం చాలా ముఖ్యం అలవాటు చేయండి ఇంట్లో ఆడపిల్లలకు ఏడు సంవత్సరాల వయసు పైగా అయ్యారు అంటే వారికి పరదా విషయాలు గాని పరపురుషులతో ఉండేటటువంటి విషయాలు గాని నేర్పండి మెల్లమెల్లగా అలవాటు చేయండి నమాజు గురించి ఇతర సత్కార్యాల గురించి పిల్లల ద్వారా దానధర్మాలు చేయించండి మంచి అలవాట్లు మంచి గుణాలు వారికి కూడా అబ్బే విధంగా ప్రయత్నం చేస్తూ ఉండండి.
సంక్షిప్తంగా ఒకే మాటలో చెప్పాలంటే అల్లాహ్ కు ఇష్టమైన ప్రతి మంచి పని చేయడంలో ముందుకు అల్లాహ్ కు ఇష్టం లేని ప్రతి చెడు పని చేయడంలో వెనక్కి ఎంత దూరం ఉండగలిగితే అంతే ప్రయత్నం చేయాలి అల్లాహ్ జుల్ హిజ్జా తొలి దశకం ఏదైతే రాబోతున్నదో ఈసారి మనం అల్లాహ్ కు ఇలాంటి సత్కార్యాలతో మనం ముందుకు వచ్చి మనం ఉత్తమమైన ముస్లిం గా చూపించే ప్రయత్నం చేయాలి అలాంటి కాంక్ష మనం కలిగి ఉండాలి అల్లాహ్ మనందరికీ సద్బుద్ధిని ప్రసాదించు గాక అల్లాహ్ తన కరుణాకటాక్షాలతో మనపై దయ తలచు గాక మన ఆయుష్షులో బరకత్ ప్రసాదించు గాక మనకు ఆరోగ్యాలు ప్రసాదించు గాక మన ధన ప్రాణ సత్కార్యాలలో వృద్ధిని దయచేయు గాక మనము జీవించి ఉన్నంతకాలం ఇస్లాం మరియు ఈమాన్ పై నిలకడ ప్రసాదించు గాక మనకు ఈ లోకం నుండి మనము వెళ్ళేది ఉంటే మన తుది శ్వాస తౌహీద్ పై ఈమాన్ పై కలుగునట్లుగా భాగ్యము కలుగజేయుగాక మన పాపాలను మన్నించు గాక మనకు ధర్మ జ్ఞానం ఎక్కువగా నేర్చుకుంటూ ఉండి అల్లాహ్ దాని ప్రకారంగా ఆచరిస్తూ ఇతరులకు ఆహ్వానించే భాగ్యం ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్. వ ఆఖిరు దఅవానా అనిల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్. వస్సలాము అలైకుం వరహ్మతుల్లాహి వబరకాతహు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఈ పది దినాలలో ఆచరించవలసిన ఆరాధనా పద్ధతులు: అల్లాహ్ తరఫు నుండి ఈ పది దినాలు తన దాసుల వైపునకు ఒక గొప్ప దీవెనగా గ్రహించవలెను. మంచి పనులలో, శుభకార్యాలలో, దానధర్మాలలో చైతన్యవంతంగా, క్రియాత్మకంగా పాల్గొనటం ద్వారా వీటికి విలువనిచ్చినట్లగును. ఈ దీవెనకు తగిన ప్రాధాన్యతనివ్వటం ముస్లింల కనీస బాధ్యత. పూర్తి ఏకాగ్రతతో, వివిధ దైవారాధనలలో ఎక్కువ సమయం గడపటానికి తీవ్రంగా ప్రయత్నిస్తూ ఈ పది దినాలలో వీలయినన్ని ఎక్కువ పుణ్యాలు సంపాదించటానికి స్వయంగా తనను తాను అంకితం చేసుకోవలెను. మంచి పనులు చేయటానికి మరియు వివిధ ఆరాధనలు చేయటానికి ప్రసాదించబడిన రకరకాల అవకాశాలు కూడా అల్లాహ్ తన దాసులపై అవతరింపజేసిన ప్రత్యేక దీవెనలలోనికే వస్తాయి. ఈ శుభకార్యాల ద్వారా ముస్లింలు ఎల్లప్పుడూ చైత్యవంతంగా, క్రియాత్మకంగా మరియు నిరంతరాయంగా తమ అల్లాహ్ ను ఆరాధించటానికి అవకాశం ఉన్నది.
దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది పవిత్రదినాలలో ముస్లింలు ఆచరించటానికి ప్రయత్నించవలసిన కొన్ని మంచి పనులు:
ఉపవాసం.
దిల్ హజ్జ్ 9వ తేదీన ఉపవాసం ఉండటమనేది ఒక సున్నహ్ అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం స్వయంగా ఆచరించి మార్గదర్శకత్వం వహించిన ఆచరణలలోనిది. ఈ శుభసమయంలో మంచి పనులు చేయవలెనని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఆదేశించి ఉన్నారు. మరి, ఉపవాసమనేది పుణ్యకార్యాలలో ఒక మహోన్నతమైన పుణ్యకార్యం కదా. సహీహ్ బుఖారీ హదీథ్ గ్రంథపు ఒక హదీథ్ ఖుద్సీలో ఉపవాసాన్ని తను ఎన్నుకున్న ఆరాధనగా అల్లాహ్ ప్రకటించెను: “అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు: ‘ఒక్క ఉపవాసం తప్ప, ఆదం సంతానపు పుణ్యకార్యాలన్నీ వారి కోసమే. అది మాత్రం నా కోసం. మరియు దాని ప్రతిఫలాన్ని నేను స్వయంగా అతనికి ప్రసాదిస్తాను.’”ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం దిల్ హజ్జ్ మాసపు 9వ రోజున ఉపవాసం ఉండేవారు. హునైదహ్ ఇబ్నె ఖాలిద్ తన భార్య ద్వారా ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) యొక్క కొందరు భార్యలు ఇలా పలికినారని ఉల్లేఖించెను: ”ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం 9వ దిల్ హజ్జ్ దినమున, అషూరహ్ దినమున, ప్రతి నెల మూడు దినములలో మరియు ప్రతి నెల మొదటి రెండు సోమవారాలు మరియు గురువారాలు ఉపవాసం ఉండేవారు.” (అన్నిసాయి హదీథ్ గ్రంథం, 4/205 మరియు అహూ దావూద్ హదీథ్ గ్రంథం; సహీహ్ అబి దావుద్ గ్రంథంలో, 2/462 దీనిని సహీహ్ హదీథ్ గా షేఖ్ అల్ బానీ వర్గీకరించెను.)
తక్బీర్
దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలలో తక్బీర్ (“అల్లాహు అక్బర్”), తహ్మీద్ (“అల్హమ్దులిల్లాహ్”), తహ్లీల్ (“లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్”) మరియు తస్బీహ్ (“సుబ్హానల్లాహ్”) అని బిగ్గరగా ఉచ్ఛరించవలెను. ఇది మస్జిద్ లలో, ఇంటిలో, దారిలో, ఇంకా ఆరాధనలో భాగంగా మరియు అల్లాహ్ యొక్క మహోన్నత్వాన్ని మరియు సార్వభౌమత్వాన్ని ప్రకటించటంలో భాగంగా అల్లాహ్ పేరు స్మరించటానికి మరియు బిగ్గరగా ఉచ్ఛరించటానికి అనుమతింపబడిన ప్రతి చోట ఉచ్ఛరించలెను. పురుషులు దీనిని బిగ్గరగా మరియు మహిళలు నిదానంగా ఉచ్ఛరించవలెను. దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు:
“వారు తమ కొరకు అక్కడ ఉంచబడిన ప్రయోజనాలను చూసుకోవాలని, అల్లాహ్ వారికి ప్రసాదించబడిన పశువులపై కొన్ని నిర్ణీత దినాలలో ఆయన పేరును స్మరించాలి (అల్లాహ్ పేరుతో బలిదానం చేయాలని) స్వయంగా తినాలి, లేమికి గురి అయిన ఆగత్యపరులకు పెట్టాలి…” [సూరహ్ అల్ హజ్జ్ 22:28]
నిర్ణీత దినాలంటే దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలని మెజారిటీ పండితులు అంగీకరించినారు. ఎందుకంటే ఇబ్నె అబ్బాస్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖించిన ఒక హదీథ్ లోని పదాలలో “(దిల్ హజ్జ్ మాసపు) మొదటి పది దినాలు నిర్ణీత దినాలని” ఉన్నది.
తక్బీర్ లో “అల్లాహు అక్బర్, అల్లాహు అక్బర్, లాఇలాహ ఇల్లల్లాహ్;వల్లాహు అక్బర్ వ లిల్లాహిల్ హమ్ద్(అల్లాహ్ యే మహోన్నతుడు, అల్లాహ్ యే మహోన్నతుడు, అల్లాహ్ తప్ప వేరే ఆరాధ్యుడెవరూ లేరు; అల్లాహ్ యే మహోన్నతుడు మరియు సకల స్తోత్రములు అల్లాహ్ కే చెందును)” మరియు ఇలాంటి ఇతర పదాలు కూడా పలక వచ్చును.
తక్బీర్ పలకటమనేది ఒక సున్నహ్ అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) యొక్క ఆచరణా విధానం. కాని నేటి కాలంలో దీనిని ప్రజలు పూర్తిగా మరచిపోయినారు. ఈ రోజులలో చాలా అరుదుగా అతి కొద్ది మంది మాత్రమే తక్బీర్ పదాలు పలుకు తున్నారు. ఈ తక్బీర్ ను బిగ్గరగా ఉచ్ఛరించ వలెను. దీని ద్వారా నిర్లక్ష్యం చేయబడుతున్న ఒక సున్నహ్ (ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క ఆచారాన్ని)ను తిరిగి పునరుద్ధరింపవలసిన అవసరాన్ని గుర్తు చేసినట్లవుతుంది. ఇబ్నె ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హుమా) మరియు అబు హురైరా (రదియల్లాహు అన్హు) లు దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలలో మార్కెట్ ప్రాంతాలకు వెళ్ళి, అక్కడ బిగ్గరగా తక్బీర్ ఉచ్ఛరించేవారని మరియు వారి తక్బీర్ పలుకులు వినగానే ప్రజలు కూడా బిగ్గరగా తక్బీర్ పలుకులు ఉచ్ఛరించే వారని స్పష్టమైన సాక్ష్యాధారాలతో నమోదు చేయబడినది. ప్రజలను తక్బీర్ పలుకలు ఉచ్ఛరించమని గుర్తు చేయటం వెనుక ఉన్న ఆలోచన ఏమిటంటే, ప్రతి ఒక్కరూ స్వయంగా తక్బీర్ ఉచ్ఛరించమనేగాని అందరూ కలిసి సమశ్రుతిలో ఒకేసారి తక్బీర్ ఉచ్ఛరించమని కాదు. ఇలా ఒకేసారి అందరూ కలిసి ఒకే గొంతులో ఉచ్ఛరించే విధానానికి షరిఅహ్ లో ఎటువంటి ఆధారం లభించదు.
పూర్తిగా నిర్లక్ష్యం చేయబడిన సున్నహ్ ను అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఆచారాన్ని మరల పునరుద్ధరించటమనే చర్యకు అనేకమైన పుణ్యాలు లభించును. దీనికి ఆధారం ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఉపదేశించి ఈ హదీథ్: “ఎవరైతే నా మరణం తర్వాత ప్రజలు మరచిపోయిన నా సున్నహ్ ను (ఆచారాన్ని) తిరిగి పునరుద్ధిరంచారో, వారు ఆ సున్నహ్ ను ఆచరిస్తున్న ప్రజల పుణ్యాలలో ఎటువంటి తగ్గింపూ లేకుండా, వారూ (పునరుద్ధరించినవారూ) అన్ని పుణ్యాలు పొందుతారు.” (అత్తిర్మిథీ హదీథ్ గ్రంథం, 7/443; ఉల్లేఖకుల పరంపర ఆధారంగా ఇది హసన్ హదీథ్ గా వర్గీకరింపబడినది.)
హజ్జ్ మరియు ఉమ్రా యాత్ర చేయటం.
ఈ పవిత్ర పది దినాలలో ఎవరైనా చేయగలిగే ఉత్తమ శుభకార్యాలలో అల్లాహ్ యొక్క గృహాన్ని హజ్జ్ యాత్ర కోసం సందర్శించటం. ఎవరికైతే అల్లాహ్ తన పవిత్ర గృహాన్ని సందర్శించే మరియు సరైన పద్ధతిలో అన్ని ఆరాధనలు పూర్తి చేయటానికి సహాయ పడుతున్నాడో వారి ఔన్నత్యాన్ని గురించి ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒక హదీథ్ ఇలా ప్రకటించినారు: “స్వీకరింపబడిన హజ్జ్ యాత్ర తెచ్చే పుణ్యఫలం స్వర్గం కంటే తక్కువ ఉండదు.”మంచి పనులు అధికంగా చేయటం. ఎందుకంటే అల్లాహ్ కు మంచి పనులంటే ఇష్టం మరియు అవి అల్లాహ్ నుండి అమితమైన పుణ్యాలను సంపాదించి పెట్టును.
ఎవరైతే హజ్జ్ యాత్రకు వెళ్ళలేక పోయారో, వారు ఈ పవిత్ర సమయంలో అల్లాహ్ ధ్యానంలో, ప్రార్థనలలో, నమాజలలో, ఖుర్ఆన్ పఠనంలో, అల్లాహ్ ను స్మరించటంలో, దానధర్మాలలో, తల్లిదండ్రులను గౌరవించటంలో, బంధువులతో సంబంధాలు మెరుగు పరచటంలో, సమాజంలో మంచిని ప్రోత్సహించటంలో మరియు చెడును నిరోధించటంలో, ఇంకా ఇతర వివిధ రకాల మంచి పనులు, పుణ్యకార్యాలలో, ఆరాధనలలో మునిగి పోవలెను.
ఖుర్బానీ – బలిదానం సమర్పించటం. ఈ పవిత్ర పది దినాలలో ఎవరినైనా అల్లాహ్ కు దగ్గర చేర్చే శుభకార్యాలలో పశుబలి సమర్పించటం, దాని కోసం ఒక ఉత్తమమైన పశువును ఎన్నుకోవటం, దానిని బాగా మేపటం, అల్లాహ్ కోసం ఖర్చు పెట్టటం అనేలి కూడా ఉన్నాయి.
చిత్తశుద్ధితో పశ్చాత్తాప పడటం మరియు క్షమాపణ వేడుకోవటం. ఈ పది పవిత్ర దినాలలో ఎవరైనా చేయగలిగే మంచి శుభకార్యాలలో ఒకటి – తాము చేసిన తప్పులకు, పాపములకు పశ్చాత్తాప పడుతూ, అల్లాహ్ ను చిత్తశుద్ధితో క్షమాపణ వేడుకోవటం. తమలోని అని అవిధేయతా పనులను, పాపపు పనులను, చెడు అలవాట్లను వదిలివేయటానికి గట్టిగా నిర్ణయించుకోవటం. పశ్చాత్తాపపడటమంటే అల్లాహ్ వైపునకు తిరిగి మరలటం మరియు అల్లాహ్ ఇష్టపడని అన్ని తప్పుడు పనులను అవి రహస్యమైనవైనా లేక బహిరంగమైనవైనా సరే వదిలివేయటం. ఏ పాపాలైతే జరిగి పోయినవో, వెంటనే వాటిని పూర్తిగా వదిలి వేసి, మరల వాటి వైపు మరలమని గట్టిగా నిశ్చయించుకుని, అల్లాహ్ ఇష్టపడే పుణ్యకార్యాలనే మనస్పూర్తిగా చేయటానికి ప్రయత్నించ వలెను.
ఒకవేళ ఎవరైనా ముస్లిం పాపం చేసినట్లయితే, ఆలస్యం చేయకుండా వెనువెంటనే పశ్చాత్తాప పడవలెను. దీనికి మొదటి కారణం చావు ఏ క్షణాన వస్తుందో ఎవరికీ తెలియక పోవటం. రెండోది ఒక పాపపు కార్యం ఇంకో పాపపు కార్యానికి దారి చూపుతుందనే వాస్తవ అనుభవం.
ప్రత్యేక సమయాలలో పశ్చాత్తాపపడటం, అల్లాహ్ ను క్షమాపణ వేడుకోవటంలో చాలా ప్రాముఖ్యత ఉన్నది. ఎందుకంటే ఆయా శుభసమయాలలో ప్రజల ఆలోచనలు ఆరాధనల వైపునకు మరలి, మంచి పనులు చేయాలనే ఆసక్తి కలిగి, తమలోని తప్పులను, పాపాలను గుర్తించటానికి దారి చూపును. తద్వారా వారిలో గతం గురించిన పశ్చాత్తాప భావనలు కలుగును. పశ్చాత్తాప పడటమనేది అన్ని సమయాలలోనూ తప్పని సరియే. కాని, ఒక ముస్లిం అత్యంత శుభప్రదమైన దినాలలో మంచి పనులతో పాటు, ఆరాధనలతో పాటు పశ్చాత్తాపాన్ని జత పరచటమనేది అల్లాహ్ ఆమోదిస్తే (ఇన్షాఅల్లాహ్) సాఫల్యానికి చిహ్నమగును. దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు: “కాని, ఎవరు ఇక్కడ పశ్చాత్తాప పడతాడో, విశ్వసించి మంచి పనులు చేస్తేడో, అతడు అక్కడ సాఫల్యం పొందే వారి మధ్య ఉండగలను అని ఆశించగలుగుతాడు.” [సూరహ్ అల్ ఖశశ్ 28:67]
సమయం త్వరత్వరగా గడిపోతుండటం వలన, ఈ ముఖ్యసమయాలలోని శుభాలను ముస్లింలు కోల్పోకుండా చూసుకోవలెను. తనకు అవసరమైనప్పుడు పనికి వచ్చేవి మంచి పనుల ద్వారా సంపాదించుకున్న పుణ్యాలే. ఎన్ని పుణ్యాలున్నా సరే, అక్కడి అవసరాలకు చాలవు. కాబట్టి ఇలాంటి శుభసమాయలలో అధిక పుణ్యాలు సంపాదించుకుంటూ, రాబోయే సుదీర్ఘ ప్రయాణానికి స్వయంగా తయారు కావలెను. ఏ క్షణంలో బయలుదేరటానికైనా సరే సిద్ధంగా ఉండవలెను. గమ్యస్థానం చాలా దూరంగా ఉన్నది. ఏ ఒక్కరూ తప్పించుకోలేని సుదీర్ఘ ప్రయాణము భయభ్రాంతుల్ని కలిగిస్తున్నాయి. మోసం, దగా, వంచన నలుమూలలా వ్యాపించి ఉన్నాయి. కాని, అల్లాహ్ ప్రతి క్షణాన్ని గమనిస్తున్నాడు. ఆయన వైపునకే మనము మరల వలసి ఉన్నది మరియు ఆయనకే మన కర్మలు సమర్పించవలసి ఉన్నది. దీని గురించి దివ్యఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఇలా ప్రకటిస్తున్నాడు: “కాబట్టి ఎవరైతే అణువంత మంచిని చేసారో, వారు దానిని చూస్తారు. మరియు ఎవరైతే అణువంత చెడును చేసారో, వారు దానిని చూస్తారు.” [సూరహ్ అజ్జల్ జలాహ్99:7-8]
కూడగట్ట వలసిన పుణ్యఫలాలు చాలా ఉన్నాయి. కాబట్టి విలువ కట్టలేని మరియు ప్రత్యామ్నాయం లేని ఈ పది శుభదినాలలో వీలయినన్ని ఎక్కువ పుణ్యాలు సంపాదించుకోవలెను. చావు సమీపించక ముందే, సరైన సమయంలో ప్రతిస్పందించక, మంచి అవకాశాన్ని చేజార్చుకోక ముందే, ఏ ప్రార్థనలూ స్వీకరించబడని చోటుకు చేరుకోమని ఆదేశింపబడక ముందే, ఆశించుతున్న వానికి మరియు అతను ఆశించిన వాటికి మధ్య చావు అడ్డుపడక ముందే, నీ కర్మలతో సమాధిలో చిక్కుకోక ముందే మంచి పనులు, శుభకార్యాలు చేయటానికి త్వరపడవలెను.
గాఢాంధకారంతో నిండిన హృదయం గలవాడా, నీ హృదయాన్ని వెలుగుకిరణాలతో నింపి, మెత్తపరచే సమయం ఇంకా ఆసన్నం కాలేదా? ఈ పది శుభదినాలలో మీ ప్రభువైన అల్లాహ్ తరఫు నుండి వీస్తున్న చల్లటి దీవెనల ఆహ్లాదాన్ని కోల్పోవద్దు. అల్లాహ్ తను ఇష్టపడిన వారికి ఈ చల్లటి పవనాలు తప్పక స్పర్శించేటట్లు చేస్తాడు. అటువంటి పుణ్యాత్ములు తీర్పుదినాన ఆనందంగా, సంతోషంగా ఉంటారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ను మరియు వారి కుటుంబాన్ని మరియు వారి సహచరులను అల్లాహ్ మరింతగా దీవించు గాక.
అనువాదం: ముహమ్మద్ కరీముల్లాహ్, రివ్యూ: షేఖ్ నజీర్ అహ్మద్ ఇస్లాంహౌస్ వారి సౌజన్యంతో
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ప్రశ్న: ఉద్ హియహ్ (బలిదానం – ఖుర్బానీ) ఇవ్వాలనుకునే వ్యక్తి ఈ పది దినాలలో వేటినుండి దూరంగా ఉండవలెను?
సున్నహ్ ప్రకారం ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) యొక్క ఉపదేశాల ప్రకారం) బలిదానం (ఖుర్బానీ) ఇవ్వాలనుకునే వ్యక్తి తన వెంట్రుకలను, గోళ్ళను కత్తిరించడం మరియు తన చర్మం నుండి దేన్నైనా సరే తొలగించడం మొదలైనవి ఈ దిల్ హజ్జ్ పది దినాల ఆరంభం నుండి బలిదానం సమర్పించే వరకు (ఖుర్బానీ చేసే వరకు) మానివేయవలెను. ఎందుకంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా ఉపదేశించి ఉన్నారు: “దిల్ హజ్జ్ యొక్క క్రొత్త నెలవంక చూడగానే, మీలో ఎవరైనా ఉద్ హియహ్ (బలిదానం – ఖుర్బానీ) సమర్పించాలనుకుంటే, అది పూర్తి చేసే వరకు (పశుబలి పూర్తి చేసే వరకు) తన వెంట్రుకలను మరియు గోళ్ళను కత్తిరించడం మానివేయవలెను.” ఇంకో ఉల్లేఖన ప్రకారం ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా తెలిపినట్లు నమోదు చేయబడినది: “అతను తన వెంట్రుకలు లేక చర్మం నుండి (దానిని అంటిపెట్టుకుని ఉన్న వాటిని) దేనినీ తొలగించకూడదు.” (నలుగురు ఉల్లేఖకులతో సహీహ్ ముస్లిం హదీథ్ గ్రంథంలో నమోదు చేయబడినది, 13/146)
ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) యొక్క ఈ ఆదేశాలు ఒక దానిని తప్పని సరిగా చేయమంటున్నాయి (ఖుర్బానీని). ఇంకా వారి యొక్క నిషేధాజ్ఞలు ఇంకో దానిని (వెంట్రుకలు, గోళ్ళు కత్తిరించటాన్ని) హరామ్ (ఎట్టి పరిస్థితులలోను చేయకూడదు) అని ప్రకటిస్తున్నాయి. సరైన అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ ఆదేశాలు మరియు నిషేధాజ్ఞలు బేషరతుగా మరియు తప్పించుకోలేనివిగా ఉన్నాయి. అయితే, ఎవరైనా వ్యక్తి ఈ నిషేధించిన వాటిని కావాలని చేసినట్లయితే, అతను వెంటనే అల్లాహ్ యొక్క క్షమాభిక్ష అర్థించవలెను. అతని బలిదానం (ఖుర్బానీ) స్వీకరించబడును. అంతే కాని దానికి ప్రాయశ్చితంగా అదనపు బలిదానం (ఖుర్బానీ) సమర్పించుకోవలసిన అవసరంలేదు; హాని కలిగిస్తున్న కారణంగా ఉదాహరణకు చీలిపోయిన గోరు బాధపెట్టటం, వెంట్రుకలున్నచోట గాయం కావటం మొదలైన అత్యవసర పరిస్థితుల వలన కొన్ని వెంట్రుకలు లేక గోరు తొలగించవలసి వస్తే, అటువంటి వారు వాటిని తొలగించవచ్చును. అలా చేయటంలో ఎటువంటి తప్పూ, పాపమూ లేదు. ఇహ్రాం స్థితి ఎంతో ముఖ్యమైనదప్పటికీ, వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు వదిలివేయటం వలన హాని కలుగుతున్నట్లయితే, వాటిని కత్తిరించటానికి అనుమతి ఇవ్వబడినది. దిల్ హజ్జ్ మాసపు మొదటి పది దినాలలో స్త్రీలు గాని, పురుషులు గాని తమ తల వెంట్రుకలను కడగటంలో ఎటువంటి తప్పూ లేదు. ఎందుకంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాాహు అలైహి వసల్లం వాటిని కత్తిరించటాన్నే నిరోధించినారు గాని వాటిని కడగటాన్ని నిరోధించలేదు.
వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీయటం పై ఉన్న నిషేధం వెనుక ఉన్న వివేచన ఏమిటంటే బలిదానం సమర్పిస్తున్నతని అల్లాహ్ కు దగ్గర కావాలనుకుని చేస్తున్న ఈ పశుబలి వంటి కొన్ని ధర్మాచరణలు, హజ్జ్ లేక ఉమ్రా యాత్రలో ఇహ్రాం స్థితిలో ఉన్నవారితో సమానం. కాబట్టి వెంట్రుకలు, గోళ్ళు తీయటం వంటి కొన్ని ఇహ్రాం స్థితిలోని నిబంధనలు పశుబలి ఇస్తున్న వారికి కూడా వర్తిస్తాయి. దీనిని పాటించటం వలన అల్లాహ్ అతనిని నరకాగ్ని నుండి విముక్తి చేస్తాడని ఒక ఆశ. అల్లాహ్ యే అత్యుత్తమమైన జ్ఞానం కలిగినవాడు.
ఒకవేళ ఎవరైనా దుల్ హజ్జ్ నెలలోని మొదటి పది దినాలలో ఉదియహ్ (బలిదానం) ఇవ్వాలనే సంకల్పం లేకపోవటం వలన తన వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీసి, ఆ తర్వాత ఉదియహ్ ఇవ్వాలని నిర్ణయించుకున్నట్లయితే, ఆ క్షణం నుండి అతను వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీయకుండా ఉండవలెను.
కొందరు స్త్రీలు దుల్ హజ్జ్ లోని మొదటి పది దినాలలో తమ వెంట్రుకలను కత్తిరించుకునేందుకు వీలుగా, తమ బలిదానాన్నిచ్చే బాధ్యతను తమ సోదరులకు లేక కొడుకులకు అప్పగిస్తారు. ఇది సరైన పద్ధతి కాదు. ఎందుకంటే, బలిదానం సమర్పిస్తున్న వారికే ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది – అసలు పశుబలిని పూర్తి చేసే బాధ్యత ఇతరులకు అప్పగించినా, అప్పగించకపోయినా. ఎవరికైతే ఆ బాధ్యత ఇవ్వబడినదో వారికి ఈ నిబంధన వర్తించదు. స్వయంగా ఇష్టపడి ఇతరుల పశుబలి చేస్తున్నా లేక ఇతరులు తమకు అప్పగించిన బాధ్యతను పూర్తి చేస్తున్నా, అటువంటి వారి పై ఈ నిషేధము వర్తించదు.
ఇంకా, ఈ నిబంధన బలిదానం (ఖుర్బానీ) చేస్తున్నతని పైనే ఉంటుంది గాని అతని భార్యాబిడ్డలకు వారు కూడా వేరుగా బలిదానం(ఖుర్బానీ) చేస్తున్నట్లయితేనే తప్ప వర్తించదు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తమ కుటుంబం తరఫున బలిదానం సమర్పించేవారు కాని వారిని తమ వెంట్రుకలు, గోళ్ళు తీయకుండా ఈ నిబంధనలు పాటించమని ఆదేశించినట్లు ఎక్కడా సాక్ష్యాధారాలు లేవు.
ఎవరైనా బలిదానం(ఖుర్బానీ) సమర్పించాలని నిశ్చయించుకుని, ఆ తర్వాత హజ్జ్ యాత్ర చేయటానికి నిర్ణయించుకున్నట్లయితే, వారు ఇహ్రాం స్థితిలో ప్రవేశించేటప్పుడు వెంట్రుకలు గాని గోళ్ళు గాని తీయకూడదు. ఎందుకంటే ఇహ్రాం స్థితిలో ప్రవేశించేటప్పుడు అవసరమైనప్పుడు వెంట్రుకలు లేక గోళ్ళు తీయటమనేది సాధారణ సమయాలలో మాత్రమే పాటించే ఒక సున్నహ్ అంటే ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క ఆచారం. కాని ఒకవేళ “తమత్తు” పద్ధతి ప్రకారం హజ్జ్ చేస్తున్నట్లయితే, [ఉమ్రా పూర్తి చేసి, ఇహ్రాం స్థితి నుండి బయటకు వచ్చి, మరల హజ్జ్ కోసం క్రొత్తగా ఇహ్రాం స్థితిలో ప్రవేశించేవారు], ఉమ్రా పూర్తి చేసిన తర్వాత తన వెంట్రుకలను చిన్నగా కత్తిరించకోవలెను. ఎందుకంటే వెంట్రుకలు తీయటమనేది ఉమ్రాలోని ఒక ఆచరణ.
పైన తెలిపిన హదీథ్ లో బలిదానం(ఖుర్బానీ) ఇచ్చేవారికి వర్తించే నిబంధనలన్నీ తెలియజేయబడినవి. సుగంధద్రవ్యాల వాడకంలో లేక భార్యతో సంభోగం చేయటంలో లేక కుట్టబడిన దుస్తులు ధరించటంలో ఎటువంటి నిషేధాజ్ఞలు లేవు. అల్లాహ్ కే ప్రతిదీ తెలియును.
అనువాదం: ముహమ్మద్ కరీముల్లాహ్, రివ్యూ: షేఖ్ నజీర్ అహ్మద్ ఇస్లాంహౌస్ వారి సౌజన్యంతో
ఖుర్బానీ ఆదేశాలు – ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామిఈ ఖుర్బానీ అసలు ఉద్దేశ్యం,ఖుర్బానీ ప్రాముఖ్యత, ఖుర్బానీ ఘనత, ఖుర్బానీ ఎవరి కొరకు?, కొన్ని ముఖ్య విషయాలు, ఖుర్బానీ నిబంధనలు, ఖుర్బానీ జంతువు లోపాలు, జిబహ్ షరతులు, తప్పులు సరిదిద్దుకుందాం, మృతుల వైపున ఖుర్బానీ.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) హజ్జతుల్ విదా (చివరి హజ్)
దైవసందేశం అందించే కార్యం పరిపూర్తి అయింది. అల్లాహ్ ఏకత్వం, ఆయన తప్ప మరే ఆరాధ్యుడు లేడన్న సత్యాన్ని ధృవీకరించడం మరియు దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి దైవదౌత్యం పునాదులపై ఓ క్రొత్త సమాజ నిర్మాణ, రూపకల్పన అమల్లోనికి వచ్చేసింది. అంటే, ఇప్పుడు ఆ మహత్కార్యం పూర్తి అయిపోయింది కాబట్టి ఓ అదృశ్యవాణి మహాప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి మనోఫలకంపై ఆయన ఈ ప్రపంచంలో జీవించి ఉండే కాలం దగ్గరపడుతుందనే సూచనలు ప్రస్ఫుటం చేయనారంభించింది. అందుకేనేమో మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం), హజ్రత్ ముఆజ్ బిన్ జబల్ (రదియల్లాహు అన్హు)ను హిజ్రీ శకం 10లో యమన్ కు గవర్నరుగా చేసి పంపిస్తూ ఆ పదవికి సంబంధించిన సూచనలు, ఆదేశాలు ఇచ్చారు. ఆ ఆదేశాలకు తోడు హజ్రత్ ముఆజ్ బిన్ జబల్ (రదియల్లాహు అన్హు)తో, “ఓ ముఆజ్! బహుశా నీవు నన్ను ఈ సంవత్సరం తరువాత మళ్ళీ కలుసుకోలేవు అని అనిపిస్తోంది! నా ఈ మస్జిద్ (మస్జిదె నబవీ) మరియు నా సమాధిని మాత్రమే చూడగలవేమో!” అని చెప్పారు, హజ్రత్ ముఆజ్ (రదియల్లాహు అన్హు), దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి ఈ పలుకులు విన్నంతనే దుఃఖాన్ని ఆపుకోలేక పెద్దగా రోదించడం కూడా జరిగింది.
అసలు యదార్థం ఏమిటంటే, అల్లాహ్ తన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం)కు ఈ అదృశ్య వాణి ద్వారా ఇస్లామ్ ధర్మసందేశం వలన ఒనగూడిన సత్ఫలితాలేమిటో చూయించదలిచాడు. ఏ దైవసందేశ ప్రచారం కోసమైతే ఆయన అహర్నిశలు ఇరవై సంవత్సరాలకు పైన్నే కష్టాలను, కడగండ్లను అనుభవిస్తూ వచ్చారో దాని ఫలితం ఎంత మహోజ్వలంగా ఉందో కళ్ళారా చూసే భాగ్యాన్ని ప్రసాదించాడన్నమాట. ఇందుకు అల్లాహ్ ఓ సుముహూర్తాన్ని కూడా నిర్ణయించి, తద్వారా హజ్ సందర్భంలో మక్కా పరిసరాల్లో నివసించే అరబ్బు తెగల ప్రతినిధి వర్గాలను ఓ చోట సమావేశపరిచి ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) బోధించిన ధార్మిక విషయాల జ్ఞానాన్ని వారు సముపార్జించడానికి, ఏ అమానతు భారమైతే ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) భుజస్కంధాలపై వేయబడిందో దాన్ని ఇప్పుడు వీరు మోయవలసి ఉంటుందని చెప్పడానికి, దైవసందేశాన్ని అందించడం, ముస్లిం సమాజానికి మేలు చేకూర్చే హక్కును సజావుగా నిర్వర్తించడంలో దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఎలాంటి లోటు రానివ్వకుండా ఆ బాధ్యతలను పూర్తిగా నిర్వర్తించారని వారి నోటే సాక్ష్యం ఇప్పించవలసి ఉంది. ఈ దైవ నిర్ణయం ప్రకారమే దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఈ చారిత్రాత్మకమైన ‘హజ్జె మబ్రూర్’ (దైవం మెచ్చిన హజ్) చేయవలసి ఉందని ప్రకటించగానే అరేబియా ద్వీపానికి చెందిన ముస్లిం జనసందోహం తండోపతండాలుగా వచ్చి ఆయన చుట్టూ చేరనారంభించింది. ప్రతి వ్యక్తీ, తాను మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వెంట వెళ్ళి ఆయన నాయకత్వంలో హజ్ చేయాలని పరితపించిపోతున్నాడు.[1] జిల్-ఖాదా నెల ఇంకా నాల్గు రోజులకు ముగుస్తుందనగా శనివారం రోజున దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) హజ్ కోసం బయలుదేరారు.[2]
[1]. ఇది సహీహ్ ముస్లిం గ్రంథంలో ఉన్న హజ్రత్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) గారి ఉల్లేఖనం. చూడండి, ప్రవక్త హజ్ అధ్యాయం – 1/394.
[2]. హాఫిజ్ ఇబ్నె హజర్ పరిశోధించి చెప్పిన విషయం ఇది. కొన్ని ఉల్లేఖనాల్లో జిల్ ఖాదా నెల ఇంకా అయిదు రోజులకు ముగుస్తుందనగా దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) బయలుదేరారనే అని వచ్చిన వివరాలను ఆయన సరిదిద్దారు. చూడండి, ఫత్ హుల్ బారి – 8/104.
తలపై నూనె వేసి మర్ధించుకొని దువ్వుకున్నారు. ‘తహ్బంద్’ (లుంగీ) కట్టుకొని మేనిపై దుప్పటి కట్టుకున్నారు. ఖుర్బానీ పశువుల మెడలలో పట్టెడలు వేసి జొహ్ర్ నమాజు చేసి హజ్ కోసం బయలుదేరారు. అస్ర్ నమాజుకు ముందే ‘జుల్ హులైఫా’ వాదీ (లోయ)లోనికి చేరుకుని అక్కడాగి రెండు రకాతుల ‘అస్ర్’ నమాజు చేశారు. గుడారాలు వేసుకొని రాత్రంతా అక్కడనే గడిపారు. తెల్లవారిన తరువాత ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) సహాబా (రదియల్లాహు అన్హుమ్) (అనుచరగణం) ను సంబోధిస్తూ, “రాత్రి నా ప్రభువు వద్ద నుండి వచ్చేవాడు ఒకడొచ్చి నాతో, ఈ శుభమైన లోయలో నమాజు చేయమని, హజ్ లో ‘ఉమ్రా’ కూడా ఉందని ప్రకటించు అని చెప్పి వెళ్ళాడు” అని తెలిపారు.[3]
[3] ఇది హజ్రత్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) గారు ఉల్లేఖించినట్లు బుఖారీ గ్రంథంలో ఉంది. 1/207.
జొహ్ర్ నమాజుకు ముందే ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ‘ఇహ్రామ్’ కోసం ‘గుస్ల్’ చేశారు. హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా), ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) శరీరం మీదా, తలపైనా తన చేతులతో ‘జరీరా’తో కలిపిన కస్తూరి సువాసన గల పదార్థాన్ని, దాని తళుకు, గుబాళింపు ఆయన తల పాపిటలో, గెడ్డంలో కానవచ్చేటట్లు పులిమారు. అయితే ఆ సువాసనా పదార్థాన్ని ఆయన కడిగివేయకుండా అలాగే ఉంచేసుకున్నారు. ఆ తరువాత తహ్బంద్ కట్టుకొని, శరీరం పై ఓ దుప్పటిని కట్టుకొని “లబ్బైక్’ వాక్యాలను బిగ్గరగా పలికారు. బయటకు వచ్చి తన ‘కస్వా’ అనే ఆడ ఒంటె పై ఎక్కి కూర్చున్నారు. అప్పుడు కూడా మరోసారి లబ్బైక్ పదాలను బిగ్గరగా పలికారు. అలా ఒంటెనెక్కి ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) మైదానం వైపునకు వెళ్ళి అక్కడ కూడా లబ్బైక్ వాక్యాల్ని అందరికీ వినబడేటట్లు పలికారు.
ఆ తరువాత పయనమై ఓ వారం తరువాత ప్రొద్దుగ్రుంకే సమయానికి మక్కా దాపుకు చేరుకున్నారు. అక్కడ ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ‘జీతువా’లో మకాం వేశారు. రాత్రి అక్కడనే గడిపి ఫజ్ర్ నమాజు తరువాత ‘గుస్ల్’ (స్నానం) చేసి ఉదయాన్నే మక్కాలో ప్రవేశించారు. అది హిజ్రి శక సంవత్సరం 10, జిల్ హిజ్జా మాసం 4వ తేది, ఆదివారం రోజు. ప్రయాణ కాలంలో మొత్తం ఎనిమిది రాత్రిళ్ళు గడిచాయి- సరాసరి ప్రయాణానికి పట్టేకాలం అదే- నేరుగా మస్జిదె హరామ్ (కాబా మస్జిద్)కు చేరి ఆయన మొదట దైవగృహం కాబా తవాఫ్ చేశారు. ఆ తరువాత సఫా మర్వా కొండల నడుమ ‘సయీ’ చేశారు. ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) హజ్ మరియు ఉమ్రాలు రెంటికి సంబంధించిన ఇహ్రామ్ ఒకేసారి కట్టుకోవడం ‘హదీ’ (ఖుర్బానీ) పశువులను వెంట తీసుకురావడం జరిగింది. కాబట్టి ఇహ్రామ్ వస్త్రాలను మాత్రం తీసివేయక అలానే ఉంచేసుకున్నారు. తవాఫ్ మరియు సయీ రెంటిని ముగించుకొని మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఎగువ మక్కాలో హజూన్ అనే ప్రదేశంలో విడిది చేశారు. అయితే, హజ్ తవాఫ్ తప్ప మరే తవాఫ్ ఆయన చేయలేదు. దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వెంట వచ్చిన ఏ సహాబాలైతే తమ వెంట ‘హదీ’ తీసుకురాలేకపోయారో, వారికి ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) తమ ఇహ్రామ్ ను ఉమ్రా ఇహ్రామ్ గా మార్చుకొమ్మని, కాబా గృహం తవాఫ్ మరియు సఫా మర్వాల నడుమ ‘సయీ’ చేసిన తరువాత వాటిని తీసేసి పూర్తిగా ‘హలాల్ కమ్మని ఆదేశం ఇచ్చారు. మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) స్వయంగా ఇహ్రామ్ దుస్తులను తీసివేసి హలాల్ కానందున సహాబాలు కొంత ఇరుకునబడ్డారు. అది చూసిన మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వారితో, “నాకు ఇప్పుడు తెలిసిన విషయం ముందే తెలిసి ఉంటే నేనసలు హదీ తెచ్చేవాడినే కాదు. మీతోపాటే హలాల్ అయి ఉండేవాణ్ణి” అని అనగా సహాబాలు (రదియల్లాహు అన్హుమ్) ఆయన ఆదేశాలను శిరసావహించారు. అంటే ఎవరి వద్ద హదీ పశువు లేదో వారు హలాల్ అయిపోయారు. (హలాల్ కావడం అంటే, ఇహ్రామ్ కట్టుకున్న తరువాత కొన్ని ధర్మసమ్మతమైన విషయాలు ఇహ్రామ్ వదలనంతవరకు హరామ్ అవుతాయి. ఇహ్రామ్ వదిలిన తరువాత తిరిగి అవి ధర్మసమ్మతం అయిపోతాయి అని అర్థం.)
ఎనిమిది జిల్ హిజ్జా తేదీన – తర్వియా రోజున – మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ‘మినా’కు వెళ్ళారు. అక్కడ ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) జిల్ హిజ్జా తొమ్మిదవ తేదీ ఉదయం వరకు విడిది చేశారు. జొహ్ర్,అస్ర్, మగ్రిబ్, ఇషా మరియు ఫజ్ర్ నమాజులు (అయిదు పూటలు) అక్కడనే చేశారు. సూర్యోదయం అయిన వరకు ఆగి ‘అరఫా’కు బయలుదేరారు. అక్కడికి చేరేటప్పటికే ఆయన కోసం ‘వాదియె నిమ్రా’లో గుడారం సిద్ధపరచబడి ఉంది. పగలంతా ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఆ గుడారం లోనే ఉండిపోయారు. సూర్యుడు పడమటి దిక్కుకు వాలిన తరువాత ఆయన ఆదేశం మేరకు కస్వా పై కజావా కట్టబడింది. దాని పైనెక్కి ‘బత్న్’ లోయలోనికి అరుదెంచారు. అప్పుడు ఆయన చుట్టూ ఒక లక్షా ఇరవై నాల్గు వేలు లేదా లక్షా నలభై నాల్గు వేల మంది చేరారు.
మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వారి నడుమన నిలుచొని ఓ సమగ్రమైన ప్రసంగం చేస్తూ ఇలా సెలవిచ్చారు:
“ప్రజలారా! నా మాటలను ఆలకించండి! ఎందుకంటే ఈ సంవత్సరం తరువాత ఈ ప్రదేశంలో మీరు నన్ను ఇంకెన్నడూ కలుసుకోలేరు.[4]
ఈ గడుస్తున్న నెల మరియు ఈ నగరం యొక్క పవిత్రతలా, మీ ప్రాణం, మీ సంపద కూడా పరస్పరం ఒకరిపై ఒకరికి అంతే పవిత్రమైనది, నిషిద్ధమైనది. బాగా వినండి! అజ్ఞాన కాలంనాటి ప్రతిదీ నా కాళ్ళ క్రింద నలిపివేయబడింది. అజ్ఞానకాలంలో జరిగిన హత్యల రక్తపరిహారం కూడా అంతం చేయబడింది. మనలో మొట్టమొదటి వ్యక్తి రక్తపరిహారం దేన్నయితే నేను అంతమొందిస్తున్నానో అది రబీయా బిన్ హారిస్ కుమారునిది – ఈ పిల్లవాణ్ణి బనూ సఅద్ పాలు త్రాగడానికి వదలినప్పుడు హుజైల్ వంశానికి చెందినవారు అతణ్ణి హతమార్చారు – అజ్ఞాన కాలం నాటి వడ్డీని కూడా అంతం చేసేస్తున్నాను. మన వడ్డీలో మొదటి ఏ వడ్డీనైతే నేను అంతం చేస్తున్నానో అది అబ్బాస్ బిన్ అబ్దుల్ ముత్తలిబ్ గారి వడ్డీ. ఇప్పుడు ఈ వడ్డీ అంతా లేనట్లే.
అయితే, స్త్రీల విషయంలో అల్లాహ్ కు భయపడండి. ఎందుకంటే వారిని మీరు అల్లాహ్ అమానతుగా పొందినవారు. అల్లాహ్ వచనం ద్వారా మీ కోసం వారు ధర్మసమ్మతం అయినవారు. మీకు ఇష్టం కాని వారినెవరినీ వారు మీ పడకల పైకి రాకుండా ఉంచాలి. అది మీ హక్కు. వారే గనక అలా చేస్తే మీరు వారిని దండించవచ్చు. అయితే వారిని తీవ్రమైన దండనకు గురి చేయకూడదు. ప్రసిద్ధ రీతిలో వారికి తిండీ బట్టా అందించడం అనేది మీపై వారికి ఉన్న హక్కు.
ఇంకా, మీ కోసం దేన్నయితే వదిలి వెళుతున్నానో దాన్ని మీరు గనక దృఢంగా పట్టుకొని ఉంటే ఇక మీదట మీరు ఏమాత్రం మార్గాన్ని తప్పలేరు. అది అల్లాహ్ గ్రంథం.
ప్రజలారా! గుర్తుంచుకోండి! నా తరువాత మరే ప్రవక్త ఉండడు. అలాగే నా తరువాత మరే సమాజమూ లేదు. కాబట్టి మీరు మీ ప్రభువును ఆరాధించండి. అయిదు పూటలా నమాజు చేయండి. రమజాన్ మాసంలో రోజా వ్రతాన్ని పాటించండి. మనస్పూర్తిగా జకాత్ చెల్లించండి. మీ ప్రభువు గృహ (కాబా) హజ్ చేయండి మరియు మీ పాలకులను విధేయించండి. అలా చేస్తే మీ ప్రభువు యొక్క స్వర్గంలో ప్రవేశిస్తారు. [6]
ఇంకా, నా గురించి మిమ్మల్ని ప్రశ్నించడం జరుగుతుంది. అప్పుడు మీరు ఏమంటారు? దానికి సహాబా (రదియల్లాహు అన్హుమ్), “మీరు ధర్మాన్ని మాకు అందించారు, సందేశ ప్రచారం చేశారు. ఎంత మేలు చేయాలో అంత మేలు చేసి దాని హక్కును నిర్వర్తించారు” అన్నారు. ఇది విన్న మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం), తన చూపుడు వ్రేలిని ఆకాశం వైపునకు ఎత్తి దాన్ని ప్రజల వైపునకు వంచుతూ ‘ఓ అల్లాహ్ దీనికి నీవే సాక్షివి’ అని మూడు మార్లు పలికారు.[7]
మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి పలుకుల్ని రబీయా బిన్ ఉమయ్యా బిన్ ఖల్ఫ్ ఉచ్ఛస్వరంతో ప్రజలకు వినిపించనారంభించారు.[8] ప్రసంగం పూర్తి చేసిన తరువాత అల్లాహ్ ఈ వాక్యాన్ని అవతరింపజేశాడు.
“అల్ యౌమ అక్-మల్తు లకుం దీనుకుమ్. వ అత్-మంతు అలైకుం నిఇమతీ వ రదీతు లకుముల్ ఇస్లామ దీనా.”(5 : 3)
(ఈనాడు నేను మీ ధర్మాన్ని మీ కొరకు పరిపూర్ణం చేశాను. నాపై నా అనుగ్రహాన్ని పూర్తి చేశాను. మీ కొరకు ఇస్లామ్ ను మీ ధర్మంగా అంగీకరించాను.)
[8] ఇబ్నె హిషామ్ -2/605
[9]. బుఖారి, ఇబ్నె ఉమర్ గారి ఉల్లేఖనం. చూడండి, రహ్మతుల్ లిల్ ఆలమిన్-1/265
హజ్రత్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) ఈ ఆయత్ ను విన్నంతనే దుఃఖించనారంభించారు. మీరెందుకు రోదిస్తున్నారని అడుగగా, “పరిపూర్ణత తరువాత మిగిలేది లోపమే కదా!” అని బదులిచ్చారు ఆయన.[9]
ప్రసంగం తరువాత హజ్రత్ బిలాల్ (రదియల్లాహు అన్హు) అజాన్ పలికి నమాజు కోసం ఇఖామత్ కూడా పలికారు. మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) జుహ్ర్ నమాజు చేయించారు. ఆ తరువాత హజ్రత్ బిలాల్ (రదియల్లాహు అన్హు) మరోసారి ఇఖామత్ పలుకగా దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) అస్ర్ నమాజు కూడా చేయించారు. ఈ రెండు నమాజుల మధ్యకాలంలో మరే నమాజు చేయలేదు. ఆ తరువాత వాహనమెక్కి తాము విడిది చేసిన చోటికి వెళ్ళిపోయారు మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం). తన ఒంటె కస్వా పొట్టను బండరాళ్ళ వైపునకు మళ్ళించి కూర్చోబెట్టారు. ‘జబ్లే ముషాత్’ (కాలినడకన వెళ్ళేవారి మార్గంలో ఉన్న మట్టి తిన్నె) ను ముందు ఉండేటట్లు చూసి తన ముఖాన్ని కాబాకు అభిముఖంగా చేసి అక్కడనే ఉండిపోయారు. ప్రొద్దుగ్రుంకుతూ, బాగా ఎరుపెక్కి అస్తమించే వరకు వేచి చూశారు.
సూర్యబింబం పూర్తిగా మటుమాయమైపోగానే హజ్రత్ ఉసామా (రదియల్లాహు అన్హు)ను తన ఒంటె పై వెనుక కూర్చోబెట్టుకొని బయలుదేరి ‘ముజ్ దల్ఫా’కు వచ్చేశారు. ముజ్ దల్ఫాలో మగ్రిబ్ మరియు ఇషా నమాజులు ఒకే అజాన్ మరియు రెండు ఇఖామత్ లతో చేశారు. ఆ రెండు నమాజుల మధ్యలో ఎలాంటి నఫిల్ నమాజు చేయలేదు. ఉషోదయం వరకు అలా మేనువాల్చారు. తెల్లవారుతూ ఉండగా అజాన్ కాగానే ఇఖామత్ చెప్పి ఫజ్ర్ నమాజ్ చేశారు. పిదప కస్వాపై ఎక్కి ‘మష్ అరిల్ హరామ్’కు వెళ్ళిపోయారు. అక్కడ ఖిబ్లా దిశగా (కాబాభి ముఖంగా) నిలబడి దుఆ చేశారు. ఆయన ఏకత్వం, ఔన్నత్యం గురించి ప్రస్తుతించారు. అలా ఇక్కడా బాగా తెల్లవారిపోయిన వరకు అలా నిలబడి అల్లాహ్ ను ప్రస్తుతిస్తూనే ఉండిపోయారు. సూర్యోదయం అయ్యే ముందు ‘మినా’కు బయలుదేరారు. ఈసారి హజ్రత్ ఫజ్ల్ బిన్ అబ్బాస్ (రదియల్లాహు అన్హు)ను తన వెనుకగా ఎక్కించుకోవడం జరిగింది. ‘బత్నే ముహస్సిర్’కు చేరగా తన వాహన వేగాన్ని కొంత పెంచి పరుగెత్తించారు.
జమ్రయె కుబ్రాకు వెళ్ళే మార్గాన్ని అనుసరించి అక్కడికి చేరుకున్నారు – ఆ కాలంలో అక్కడ ఓ చెట్టు ఉండేది. ‘జమ్రయె కుబ్రా’ ఆ చెట్టు పేరుతోనే గుర్తించబడేది. ఇదే కాకుండా జమ్రయె కుబ్రాను జమ్రయె అక్బా మరియు జమ్రయె ఊలాగా కూడా పిలుస్తారు – అక్కడికి చేరిన తరువాత మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) జమ్రయె కుబ్రా పై ఏడు గులకరాళ్ళను విసిరారు. ఒక్కో గులకరాయి విసురుతూ తక్బీర్ (అల్లాహు అక్బర్) అని పలికారు. అవి రెండు వ్రేళ్ళతో పట్టి విసరేటంత చిన్నవి. ఈ గులకరాళ్ళను ఆయన బత్నె వాదీలో నిలబడి విసిరారు.
ఆ తరువాత బలి స్థానానికి వెళ్ళి తన చేత్తో 63 ఒంటెల్ని జిబహ్ చేశారు. తక్కిన ఒంటెలను జిబహ్ చేయమని హజ్రత్ అలి (రదియల్లాహు అన్హు)కి అప్పగించారు. ఆయన మిగిలిపోయిన 37 ఒంటెల్ని జిబహ్ చేయడం జరిగింది. ఇలా ఖుర్బానీ ఇచ్చిన ఒంటెల సంఖ్య మొత్తం నూరు అయింది. దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) హజ్రత్ అలి (రదియల్లాహు అన్హు)ను కూడా తన హదీ (ఖుర్బానీ)లో చేర్చుకున్నారు. దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఆదేశం మేరకు ఆ ఖుర్బానీ ఒంటెల మాంసం నుండి ఒక్కో ముక్కను కోసి వండడం జరిగింది. మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) మరియు హజ్రత్ అలి (రదియల్లాహు అన్హు) ఆ వండిన మాంసాన్ని కొంత భుజించి దాని పులుసును కూడా త్రాగారు.
ఖుర్బానీ అయిన తరువాత దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) తన ఒంటెనెక్కి మక్కాకు బయలుదేరారు. బైతుల్లాహ్ (కాబా గృహం) తవాఫ్ (ప్రదక్షిణ) చేశారు – దీన్ని తవాఫె ఇఫదః అంటారు – మక్కాలోనే జొహ్ర్ నమాజు చేశారు. పిదప (జమ్ జమ్ చెలమ) దగ్గర ఉన్న బనూ అబ్దుల్ ముత్తలిబ్ వారి దగ్గరకు వెళ్ళారు. వారు హాజీలకు జమ్ జమ్ నీరు త్రాగిస్తున్నారప్పుడు. వారిని చూసి మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం), “బనూ అబ్దుల్ ముత్తలిబ్! మీరు నీళ్ళు తోడుతూనే ఉండండి. నీరు త్రాగించే ఈ కార్యంలో ప్రజలు మిమ్మల్ని మించిపోతారనే భయమే లేకపోతే నేను కూడా మీతోపాటే వచ్చి నీళ్ళు తోడేవాణ్ణి” అని సెలవిచ్చారు – అంటే ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి అనుచరగణం దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం)ను నీళ్ళు తోడుతూ చూసి ప్రతివాడు ముందుకెళ్ళి నీటిని తోడడానికి ప్రయత్నం చేసేవాడు. ఇలా హాజీలకు నీరు త్రాగించే హోదా, గౌరవం ఏదైతే బనూ అబ్దుల్ ముత్తలిబ్ కు దక్కిందో, ఆ వ్యవస్థ కాస్తా ఛిన్నాభిన్నమైపోయేది అని అర్థం – బనూ అబ్దుల్ ముత్తలిబ్ జమ్ జమ్ బావి నుండి ఓ బొక్కెన నీటిని తోడి ఇవ్వగా మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) అందులో నుండి తనవితీరా నీరు త్రాగారు.” [10]
ఆ రోజు యౌమున్నహ్ర్. అంటే జిల్ హిజ్జా పదవ తేది. దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఆ రోజు ప్రొద్దెక్కిన తరువాత (చాష్త్ సమయం) ఓ ఖుత్బా (ప్రసంగం) ఇచ్చారు. ప్రసంగించేటప్పుడు ఆయన కంచర గాడిద (ఖచ్చర్) నెక్కి ఉన్నారు. దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి ప్రవచనాలను హజ్రత్ అలి (రదియల్లాహు అన్హు), సహాబా (రదియల్లాహు అన్హుమ్) లకు వినబడేటట్లు బిగ్గరగా చెబుతున్నారు. సహాబా( (రదియల్లాహు అన్హుమ్)లు ఆ సమయాన కొందరు నిలబడి, మరికొందరు కూర్చుని వింటూ ఉన్నారు.” [11] ప్రవక్త శ్రీ (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఈ రోజు ప్రసంగం లోనూ, నిన్నటి ఎన్నో మాటలను వల్లించారు. సహీహ్ బుఖారి మరియు సహీహ్ ముస్లిమ్ గ్రంథాల్లో అబూ బక్ర్ (రదియల్లాహు అన్హు) గారి ఉల్లేఖనం ఉంది. ఆయన (రదియల్లాహు అన్హు), యౌమున్నహ్ర్ (పదవ జిల్ హిజ్జా) నాడు దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఇలా ప్రసంగించారని చెప్పారు:
“కాలం పరిభ్రమిస్తూ, మళ్ళీ అల్లాహ్ భూమ్యాకాశాలు సృజించిన ఈ రోజుకు తిరిగివచ్చింది. సంవత్సరానికి పన్నెండు నెలలు. ఈ పన్నెండు నెలల్లో నాల్గు నెలలు హరామ్ నెలలు. మూడు ఒకదాని తరువాత ఒకటి వరుసగా వచ్చేవి. అంటే జిల్ ఖాదా, జిల్ హిజ్జా మరియు ముహర్రం. ఇంకొకటి రజబె ముజర్. అది జమాదిల్ ఉఖ్రా మరియు షాబాన్ నెలలకు నడుమన ఉన్న నెల.”
ఇంకా ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం), “ఇది ఏ మాసం?” అని అడిగారు. మేము జవాబుగా, “అల్లాహ్ మరియు ఆయన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) కే బాగా తెలుసు” అన్నాం. ఇది విన్న మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) కొంచెం సేపు మౌనం పాటించారు. మేము, ఈ నెలకు ఆయన మరేదైనా పేరు పెట్టనున్నారేమో అని అనుకున్నాం. కాని ఆ తరువాత ఆయన తిరిగి, “ఇది జిల్ హిజ్జా మాసం కాదా?” అని అడిగారు. “అవును. ఎందుకు కాదు” అన్నాం మేము. ఆయన మళ్ళీ, “ఇది ఏ నగరం?” అని ప్రశ్నించారు. మేము, “అల్లాహ్ కు, ఆయన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) కు బాగా తెలుసు.” అని సమాధానమివ్వగా, ఆయన మళ్ళీ మౌనం వహించారు. మేము, ఆ మౌనాన్ని చూసి ఈ నగరానికి. మరే పేరేదైనా పెడతారేమో అని అనుకుంటూ ఉండగా, తమ మౌనాన్ని వీడి, “ఇది బల్దహ్ (మక్కా) కాదా?” అని ప్రశ్నిం చారు. “ఔను. తప్పకుండా” అని సమాధానమిచ్చాం మేము.
“సరే, ఈ రోజు ఏ రోజు?” అని అడిగారు ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం).
“అల్లాహ్ కు, ఆయన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం)కే బాగా తెలుసు” అన్నాం మేము.
మా సమాధానం విన్న ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) తిరిగి మౌనం వహించారు. మౌనాన్ని చూసి, ఈ రోజుకు మరే పేరేదైనా పెడతారేమో అని అనుకుంటూ ఉండగానే ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం), “ఈ రోజు యౌమున్నహ్ర్ (ఖుర్బానీ రోజు అంటే జిల్ హిజ్జా పదవ తారీకు) కాదా?” అని అడిగారు.
“ఔను. ఎందుకు కాదు” అని అన్నాం మేము. అప్పుడాయన ఇలా సెలవిచ్చారు:
“సరే వినండి, మీ ఈ నగరం, మీ ఈ నెల మరియు మీ ఈ రోజు ఎలా నిషిద్ధం (హరాం) గావించబడిందో, అలానే మీ రక్తం, మీ సంపద, మీ మానం పరస్పరం ఒకరిపై ఒకరికి నిషిద్ధం గావించబడ్డాయి.
మీరు అతి త్వరలోనే మీ ప్రభువును చేరుకుంటారు. ఆయన మిమ్మల్ని మీ కర్మలను గురించి అడుగుతాడు. కాబట్టి చూడండి! నా తరువాత ఒకరి మెడలను మరొకరు నరుక్కునేలా ధర్మభ్రష్టులు కాకండి. నేను దైవసందేశాన్ని మీకు అందించి నా విధ్యుక్త ధర్మాన్ని నెరవేర్చుకున్నానా? చెప్పండి” అని అడిగారు.
సహాబాలందరూ ముక్తకంఠంతో ‘అవును’ అని పలికారు.
అప్పుడు ఆయన(సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం), “ఓ అల్లాహ్! నీవే సాక్షి! అంటూ, ఎవరైతే ఇక్కడ హాజరుగా ఉన్నారో (ఈ మాటలను) హాజరుగా లేనివారికి అందించాలి. ఎందుకంటే, ఎవరికైతే (ఈ మాటలు) అందించడం జరుగుతుందో ప్రస్తుతం కొందరు (హాజరుగా) వినేవారికంటే నా ఈ మాటల పరమార్థాన్ని తెలుసుకోగలరు.” [12]
మరో ఉల్లేఖనంలో ఈ ఖుత్బాలో ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఇలా కూడా సెలవిచ్చి నట్లుంది:
“ఏ నేరం చేసినవాడైనా తనకు తాను తప్ప మరొకరికి నేరంచేయడనే విషయాన్ని గుర్తించండి (అంటే ఆ నేరం చేసినందుకు మరొకరు కాకుండా స్వయంగా తానే ఆ నేరం క్రింద పట్టుబడతాడని అర్థం). గుర్తుంచుకోండి! ఏ నేరగాడు అయినా తన కుమారుని పైగాని లేదా ఏ కుమారుడైనా తన తండ్రి పైగాని నేరం చేయడు (అంటే, తండ్రి చేసిన నేరానికి కుమారుణ్ణిగాని, కుమారుడు చేసిన నేరానికి తండ్రినిగాని పట్టుకోవడం జరగదు అని). జ్ఞాపకముంచుకోండి! షైతాన్ ఇప్పుడు, మీ ఈ నగరంలో ఎవ్వరూ అతణ్ణి పూజించేవారు లేరు గనుక నిరాశకు లోనైపోయాడు. ఏ కర్మలనైతే మీరు తుచ్ఛమైనవిగా నీచమైనవిగా తలుస్తున్నారో ఆ కర్మలలోనే అతణ్ణి మీరు విధేయించడం జరుగుతుంది. వాటి ద్వారానే అతడు సంతుష్టుడవుతూ ఉంటాడు.” [13] (అంటే ఎలాంటి ప్రాధాన్యత లేని విషయాల్లో వారు అతణ్ణి అనుసరిస్తారు అని అర్థం.)
[10] ముస్లిమ్- అధ్యాయం , ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి హజ్ – 1/397 – 400. [11] అబూ దావూద్, దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) గారి ఖుత్బాల అధ్యాయం – 1/270. [12] సహీహ్ బుఖారి- మినాలో చేసిన ఖుత్బా అధ్యాయం-1/234. [13] తిర్మిజీ-2/38, 135; ఇబ్ను మాజా, కితాబుల్ హజ్ మిష్కాత్-1/234.
ఆ ప్రసంగం అయిన తరువాత ప్రవక్త మహనీయులు (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) అయ్యామె తష్రీక్ (11, 12, 13 జిల్ హిజ్జా తేదీలు) లో మినాలోనే ఉండిపోయారు. ఈ మూడు రోజుల్లో ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ‘హజ్ మనాసిక్’ను (హజ్ లో నిర్వర్తించవలసిన పనులను) కూడా ఆచరించారు. అదేకాకుండా ప్రజలకు ఇస్లాం ధర్మశాస్త్రానికి సంబంధించిన విషయాలను గురించి బోధిస్తూ దైవాన్ని ప్రస్తుతించారు. ఇబ్రాహీం (అలైహిస్సలాం) నిర్వహించిన ఖుర్బానీ ఆచారాన్ని నెలకొల్పుతూ షిర్క్ కు సంబంధించిన గురుతులన్నింటినీ నామరూపాల్లేకుండా చెరిపివేశారు. ‘అయ్యామె తష్రీక్’లో ఓ రోజు ప్రసంగించారు కూడా. ‘సునన్ అబూ దావూద్’ గ్రంథంలో ఉటంకించిన ఓ ఉల్లేఖనంలో, హజ్రత్ సరాఅ బిన్తె నిభాన్ (రదియల్లాహు అన్హా) గారి కథనం ఇలా ఉంది:
మహాప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ‘రఊస్’[14] రోజున ఖుత్బానిస్తూ మాకు ఇలా బోధించారు: “ఈ దినం అయ్యామె తష్రీక్ లోని మధ్య రోజు” [15] అని అన్నారు.
నేటి ఖుత్బా కూడా నిన్నటి (యౌమున్నహ్ర్ ) ఖుత్బాలాంటిదే. ఇది నస్ర్ అధ్యాయం అవతరణ తరువాత ఇచ్చిన ఖుత్బా.
అయ్యామె తష్రీక్ అయిపోయిన తరువాత మరునాడు ‘యౌమున్నఫ్ర్’ అంటే 13 జిల్ హిజ్జా రోజున ప్రవక్త మహనీయులు (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) మినా నుండి బయలు దేరారు. వాదియె అబ్తహాలో నివసించే ‘ఖైఫ్ బనీ కనానా’ వారి దగ్గర ఆగి సేద తీర్చుకున్నారు. మిగిలిన ఆ పగలు, రాత్రి కూడా అక్కడనే గడిపేశారు. అక్కడే జొహ్ర్, అస్ర్, మగ్రిబ్ , ఇషా నమాజులు చేశారు. అయితే ఇషా నమాజు తరువాత కొంచెం సేపు నిద్రించి లేచి మళ్ళీ బైతుల్లాహ్ కు బయలు దేరారు. అక్కడికి చేరి ‘తవాఫె విదా’ (కాబా గృహపు చివరి తవాఫ్) చేశారు.
ఇప్పుడిక హజ్ మనాసిక్ (హలో ఆచరించవలసిన ఆచారాలు) పూర్తి చేసుకొని తమ వాహనాన్ని మదీనా వైపునకు మరల్చి బయలుదేరారు. మదీనాకు వెళ్ళి అక్కడ విశ్రాంతి తీసుకునే ఉద్దేశ్యంతో కాకుండా, ఇప్పుడు అల్లాహ్ కోసం, అల్లాహ్ మార్గంలో తిరిగి ఓ క్రొత్త కృషికి నాంది పలకడానికే ఆ ప్రస్థానం. ” [16]
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
[12:41 నిముషాలు] ఈ వీడియో క్లిప్ క్రింది వీడియో నుండి తీసుకోబడింది: హజ్ / ఉమ్రా పుణ్యానికి సమానమైన సత్కార్యాలు [వీడియో] వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్) ఫారెనర్స్ ఇస్లామిక్ గైడెన్స్ ఆఫీసు, జుల్ఫీ, సౌదీ అరేబియా
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
You must be logged in to post a comment.