రంజాన్ నెలలో ముస్లిం మహిళ తన ప్రభువును ఆరాధించడానికి మరియు తన కుటుంబానికి సేవ చేయడానికి ఎటువంటి ప్రణాళికను కలిగి ఉండాలి?
షేఖ్ సులైమాన్ అల్-రుహైలీ (హఫిజహుల్లాహ్):
ముస్లిం మహిళ యొక్క ప్రణాళిక కూడా పురుషుడి ప్రణాళిక లాంటిదే అని మేము చెబుతాము. అయితే, ముస్లిం మహిళ ఆరాధన పెరుగుతుంది. ఎందుకంటే స్త్రీ తన భర్తకు మరియు తన కుటుంబ సభ్యులకు సేవ చేయడానికి కష్టపడి, వారికి సరిపడా ఆహారాన్ని సిద్ధం చేసినప్పుడు, ఆమె అల్లాహ్ నుండి ప్రతిఫలాన్ని ఆశిస్తూ ఆ పని చేస్తే, ఆమె అల్లాహ్ ను ఆరాధిస్తున్నట్లే!
కాబట్టి ఇది ఆమెకు ఒక ప్రతిఫలం మరియు ఆమె సత్కార్యాలలో పెరుగుదల. కాబట్టి, స్త్రీ ఆహారాన్ని సిద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, ఆమె అల్లాహ్ నామస్మరణలో (జిక్ర్) తనను తాను నిమగ్నం చేసుకోవాలి. కాబట్టి, ఆమె “సుబ్ హానల్లాహ్” అని పలుకుతూ వంట చేస్తుంది! “లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్” అని పలుకుతూ వంట చేస్తుంది! అల్లాహ్ స్మరణలో ఉంటూ వంట చేస్తుంది. ఇలా చేయడం ద్వారా ఆమెకు గొప్ప ప్రతిఫలం లభిస్తుంది!
కాబట్టి, రంజాన్ రోజులలో ఇతరులకు ఆహారం అందించే ఆరాధన, ఆమెను అల్లాహ్ ఆరాధన (ఆయన స్మరణ) నుండి పక్కదారి పట్టించదు. కాబట్టి అల్లాహ్ ప్రతిఫలాన్ని ఆశిస్తూ, తనకంటే తన భర్తకు మరియు కుటుంబానికి ప్రాధాన్యతనిచ్చే ముస్లిం మహిళకు శుభవార్త. ఆమె అల్లాహ్ స్మరణలో అశ్రద్ధ వహించదు. మరియు రంజాన్ పగటిపూట తన శక్తి మేరకు ఆరాధనలను ఆచరిస్తుంది. అప్పుడు ఆమె నిజంగా గొప్ప విజయాన్ని సాధించినట్లే!
అల్లాహ్ తన అందమైన పేర్లు మరియు ఉన్నతమైన గుణాల ద్వారా ముస్లింలందరి అంతర్దృష్టిని ప్రకాశింపజేయాలని, మరియు మంచి పనులకు త్వరపడే తన నీతిమంతులైన దాసులుగా, స్వర్గం కోసం పోటీపడే వారిగా మనల్ని తీర్చిదిద్దాలని నేను కోరుకుంటున్నాను.
అల్లాహ్ మనల్ని ఎల్లప్పుడూ ఆశీర్వదించుగాక. అల్లాహ్ కు అంతా తెలుసు!
మన ప్రవక్త ముహమ్మద్, ఆయన కుటుంబం మరియు ఆయన సహచరులపై అల్లాహ్ శాంతి మరియు ఆశీర్వాదాలు కురిపించుగాక.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ప్రశ్న14 : నమాజ్ చేయకుండా రంజాన్ ఉపవాసం పాటించడం గురించి ఉన్న తీర్పు ఏమిటి?
జవాబు: ఎవరైతే ఉపవాసం ఉంటూ నమాజ్ చేయరో, వారి ఉపవాసం వారికి ఎటువంటి ప్రయోజనం ఇవ్వదు, అది వారి నుండి స్వీకరించబడదు, మరియు అది వారిని (నమాజ్) బాధ్యత నుండి విముక్తులను చేయదు. వాస్తవానికి, వారు నమాజ్ చేయనంత కాలం ఉపవాసం ఉండాల్సిన అవసరం వారిపై లేదు.
ఎందుకంటే నమాజ్ చేయని వ్యక్తి యూదులు మరియు క్రైస్తవుల వంటి వారు. కాబట్టి, ఒక యూదుడు లేదా క్రైస్తవుడు తమ మతంపైనే ఉంటూ ఉపవాసం ఉంటే మీ అభిప్రాయం ఏమిటి – అది వారి నుండి స్వీకరించబడుతుందా? లేదు.
అందువల్ల, మేము ఆ వ్యక్తితో ఇలా అంటాము: “నమాజ్ చేయడం ద్వారా అల్లాహ్ ముందు పశ్చాత్తాపపడు (తౌబా చేసుకో), ఆపై ఉపవాసం ఉండు.” మరియు ఎవరైతే పశ్చాత్తాపంతో అల్లాహ్ వైపు మళ్లుతారో, అల్లాహ్ వారి పశ్చాత్తాపాన్ని స్వీకరిస్తాడు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
మీ రంజాన్ ను ఎలా సద్వినియోగం చేసుకోవాలి? షేక్ అబ్దుస్సలాం అల్ షువైర్ హఫిజహుల్లాహ్) https://www.youtube.com/watch?v=qtVtAPC4gJI [Arabic | English sibtitles] Noor Translations
బిస్మిల్లాహిర్ రహ్మానిర్ రహీం.
సర్వలోక ప్రభువైన అల్లాహ్కే సకల స్తుతులు, ఆరాధనలకు అర్హుడు అల్లాహ్ తప్ప మరెవరూ లేరని, ఆయనకు సాటి ఎవరూ లేరని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను. అలాగే ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అల్లాహ్ దాసుడు మరియు ప్రవక్త అని నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను. అల్లాహ్ యొక్క దీవెనలు మరియు శాంతి ప్రవక్తపై, వారి కుటుంబంపై మరియు వారి సహచరులందరిపై తీర్పు దినం వరకు ఉండుగాక.
ఇకపోతే… ఈ ప్రసంగం ఎక్కువ సేపు పొడిగించనని ఇన్షా అల్లాహ్ ఆశిస్తున్నాను. రమదాన్ మాసం సమీపిస్తున్న ఈ సమయానికి ఇది సరైనది, ఎందుకంటే ఈ పవిత్ర మాసం ప్రారంభం కావడానికి ఇంకా కొద్ది రోజులు మాత్రమే ఉన్నాయి.
అనస్ (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖించిన దాని ప్రకారం, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తన సహచరులకు రమదాన్ రాక గురించి శుభవార్త తెలియజేస్తూ, “ఒక గొప్ప మాసం మీ ముందుకు వచ్చింది,” అని చెప్పేవారు. అనస్ (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖించిన హదీసు యొక్క స్పష్టమైన అర్థం ఏమిటంటే, మాసం ప్రారంభం కాకముందే ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఈ మాటలు చెప్పి, ఆ మాసం యొక్క గొప్పతనాన్ని మరియు అందులో చేయవలసిన సత్కార్యాలను వారికి గుర్తుచేసేవారు.
ఒక ముస్లిం రమదాన్ మాసానికి ముందున్న ఈ రోజుల్లో, రెండు ప్రాథమిక విషయాలతో రమదాన్ ప్రారంభానికి సిద్ధపడాలి. ఈ రెండింటిలో మొదటిది అల్లాహ్కు విధేయత చూపాలని నిశ్చయించుకోవడం మరియు సంకల్పించడం (నియ్యత్). అందుకే ఇమామ్ అహ్మద్ తన కుమారుడు అబ్దుల్లా “నాకు సలహా ఇవ్వండి” అని అడిగినప్పుడు, “ఓ నా కుమారా, మంచిని సంకల్పించు, ఎందుకంటే నువ్వు మంచిని సంకల్పించినంత కాలం క్షేమంగా ఉంటావు,” అని చెప్పారు.
ఇబ్ను ముఫ్లిహ్, ఇమామ్ అహ్మద్ మాటలను ఉటంకిస్తూ ఇలా అన్నారు: “ఒక దయగల తండ్రి తన కుమారుడికి ఇచ్చిన ఎంత గొప్ప సలహా ఇది! ఇందులో ఇహపరలోకాల మేలు దాగి ఉంది.” ఒక వ్యక్తి మంచిని సంకల్పించి, దానిని చేయడానికి నిశ్చయించుకుంటాడు. కొన్ని ఉల్లేఖనాల్లో, విశ్వాసి యొక్క సంకల్పం (నియ్యత్) అతని పని కంటే ముఖ్యమని చెప్పబడింది. కాబట్టి, ఎవరైనా ఒక మంచి, పుణ్యకార్యం చేయాలని సంకల్పించి, అనారోగ్యం, వైకల్యం, పని లేదా మరేదైనా కారణం వల్ల దానిని చేయలేకపోతే, అల్లాహ్ అతను ఆ పని చేయనప్పటికీ అతని సంకల్పానికి ప్రతిఫలం ఇస్తాడు. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) నుండి సహీహ్ (ధృవీకరించబడిన) హదీసులో ఇలా ఉంది: “ఒక దాసుడు అనారోగ్యం పాలైనా లేదా ప్రయాణంలో ఉన్నా, అతను ఆరోగ్యంగా మరియు తన నివాసంలో ఉన్నప్పుడు చేసే పనుల ప్రతిఫలమే అతనికి లిఖించబడుతుంది.” ఇది ప్రత్యేకంగా ఈ ఉమ్మత్ (సమాజం) పై అల్లాహ్ చూపిన కరుణ, వారి సంకల్పాలకు కూడా ప్రతిఫలం లభిస్తుంది.
మన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “ఎవరైతే ఒక మంచి పని చేయాలని సంకల్పించి దానిని చేయలేకపోతారో, వారికి ఒక పూర్తి మంచి పని (పుణ్యం) లిఖించబడుతుంది. మరియు ఎవరైతే ఒక మంచి పని చేయాలని సంకల్పించి దానిని పూర్తి చేస్తారో, వారికి 10 రెట్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ప్రతిఫలం లిఖించబడుతుంది.” ఇది ఈ ఉమ్మత్ పట్ల అల్లాహ్ దయ, ఎందుకంటే వీరి శరీరాలు బలహీనమైనవి మరియు ఆయుష్షు తక్కువ. మీకు తెలిసినట్లుగా, మునుపటి జాతులతో పోలిస్తే ఈ ఉమ్మత్ ఆయుష్షు తక్కువ. నూహ్ (అలైహిస్సలాం) తన ప్రజలను తౌహీద్ వైపు 1000 సంవత్సరాలకు 50 ఏళ్లు తక్కువ (950 సంవత్సరాలు) పిలిచారు. దానికి ముందు ఆయనకు కొంత ఆయుష్షు ఉంది మరియు తుఫాను తర్వాత కూడా ఆయనకు ఆయుష్షు ఉంది. కాబట్టి, నూహ్ (అలైహిస్సలాం) ఆయుష్షు 1050 సంవత్సరాలు అని చెప్పబడింది (ఇది ప్రామాణికమైతే).
దీని ఉద్దేశ్యం ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తి మంచిని సంకల్పించాలి, కేవలం మంచిని సంకల్పించి, చేయడానికి సిద్ధపడితే, ఏదైనా అత్యవసర పరిస్థితి వచ్చి ఆ పని చేయలేకపోయినా, అతని నియ్యత్ కారణంగా అతనికి ప్రతిఫలం లభిస్తుంది.అయితే ఈ నియ్యత్ (సంకల్పం) కోసం, రెండవ విషయం తప్పక తెలుసుకోవాలి. దేనిని సంకల్పించాలి? ప్రతి విషయాన్ని సంకల్పించకూడదు, కేవలం అనుమతించబడిన (హలాల్) విషయాలనే సంకల్పించాలి.
మనం ఈ పవిత్ర మాసానికి సమీపిస్తున్నందున, ముస్లింలు ఈ మాసంలో సూచించబడిన విధులను తెలుసుకోవడం సముచితం. తద్వారా వారు నియమాలను నేర్చుకుని, వాటిని సరిగ్గా పాటించగలరు. ఒకవేళ వారు చేయగలిగితే వాటిని చేయాలని సంకల్పించాలి, చేయలేకపోతే అల్లాహ్ ఎంతో దయామయుడు, ఉన్నతుడు.
రమదాన్ మాసంలో చేసే పనులలో మొదటిది మరియు మనందరికీ తెలిసినది ఉపవాసం (సౌమ్) ఉండటం విధి. అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: “రమదాన్ మాసంలోనే ఖురాన్ అవతరించింది.” మరియు ఆయన ఇలా అన్నారు: “మీకు పూర్వీకులపై విధిగావించబడినట్లే మీపై కూడా ఉపవాసం విధిగావించబడింది.” ముస్లింలు బాధ్యతాయుతంగా మరియు ఉపవాసం ఉండగలిగే స్థితిలో ఉంటే రమదాన్ మాసంలో ఉపవాసం ఉండాలని ఇది సూచిస్తుంది. ఇది స్పష్టమైనది మరియు ఇందులో ఎటువంటి సందేహం లేదు.
రెండవ విషయం, ఈ పవిత్ర మాసంలో అత్యంత దృఢమైన మరియు సిఫార్సు చేయబడిన చర్యలలో ఒకటి రాత్రి పూట నమాజ్ (ఖియామ్) చేయడం. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “ఎవరైతే రమదాన్ మాసంలో విశ్వాసంతో (ఈమాన్) మరియు ప్రతిఫల ఆశతో (ఇహ్తిసాబ్) రాత్రి నమాజ్ (తరావీహ్) చేస్తారో, వారి గత పాపాలు క్షమించబడతాయి.” మరియు మరొక హదీసులో ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “ఎవరైతే లైలతుల్ ఖద్ర్ రాత్రి విశ్వాసంతో మరియు ప్రతిఫల ఆశతో నమాజ్ చేస్తారో, వారి గత పాపాలు క్షమించబడతాయి.”
కొంతమంది వ్యాఖ్యాతలు ఇలా పేర్కొన్నారు: రమదాన్లో నమాజ్ చేసేవారి పాపాలు రెండు కారణాల వల్ల క్షమించబడతాయి: ఒకటి, వారు నెల మొత్తం రాత్రి నమాజ్ చేస్తారు కాబట్టి, మరియు రెండు, వారు లైలతుల్ ఖద్ర్ రాత్రి నమాజ్ చేస్తారు కాబట్టి (ఎందుకంటే లైలతుల్ ఖద్ర్ ఈ పవిత్ర మాసంలోని రాత్రులలో ఒకటి). కాబట్టి, ముస్లింలు ఈ పవిత్ర మాసంలో రాత్రి నమాజ్ చేయడానికి ఆసక్తి చూపడం మంచిది. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) రాత్రి నమాజ్ చేసేవారు, వారి తర్వాత సహచరులు (సహాబా) అలా చేసేవారు, మరియు ముస్లింలు తరావీహ్ నమాజ్లో వ్యక్తిగతంగా మరియు సమూహాలుగా నమాజ్ చేయడం కొనసాగిస్తున్నారు.
మరియు మనపై అల్లాహ్ యొక్క అపారమైన దయ ఏమిటంటే, కేవలం తప్పనిసరి (ఫర్జ్) నమాజులు తప్ప రాత్రిపూట వేరే నమాజులు చేయని వ్యక్తికి కూడా అల్లాహ్ రాత్రి నమాజ్ ప్రతిఫలాన్ని ఇస్తాడు. ఉస్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) మరియు ఇతరుల హదీసులో ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా చెప్పినట్లు పేర్కొనబడింది: “ఎవరైతే ఇషా నమాజ్లో పాల్గొంటారో (జమాత్తో), అది సగం రాత్రి నమాజ్ చేసినట్లు లెక్క. మరియు ఎవరైతే ఫజర్ నమాజ్లో పాల్గొంటారో (కొన్ని హదీసుల్లో ఇషా మరియు ఫజర్ రెండింటిలోనూ పాల్గొంటే అని ఉంది), అది రాత్రంతా నమాజ్ చేసినట్లు లెక్క.” దీనిని బట్టి ముస్లింలు ఈ రెండు నమాజులను, ఇషా మరియు ఫజర్, జమాత్తో (సమూహంతో) ఇమామ్ వెనుక చేయడానికి ఆసక్తి చూపాలని అర్థమవుతుంది. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) హదీసు ప్రకారం, ఎవరైతే ఈ నమాజులను ఇమామ్తో కలిసి చేస్తారో, వారికి రాత్రంతా నమాజ్ చేసిన ప్రతిఫలం లిఖించబడుతుంది. తరావీహ్ వంటి ఇతర నమాజులు చేయలేని పరిస్థితిలో ఉన్న ముస్లిం కనీసం దీనిపై అయినా శ్రద్ధ వహించాలి.
రమదాన్ మాసంలో సూచించబడిన రెండవ ఆరాధన ఖురాన్ పఠనం (తిలావత్). పండితులు రమదాన్లో ప్రత్యేకంగా ఖురాన్ చదవాలని సిఫార్సు చేశారు, ఎందుకంటే అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: “రమదాన్ మాసంలోనే ఖురాన్ అవతరించింది, ఇది మానవాళికి మార్గదర్శకత్వం మరియు సన్మార్గం మరియు సత్యాసత్యాల విచక్షణకు స్పష్టమైన రుజువు.” ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వద్దకు జిబ్రీల్ (అలైహిస్సలాం) వచ్చేవారు మరియు ప్రవక్త మరణించిన సంవత్సరం వరకు ప్రతి రమదాన్లో ఆయనతో ఖురాన్ పఠించేవారు. ప్రవక్త మరణించిన సంవత్సరంలో జిబ్రీల్ (అలైహిస్సలాం) ఆయనతో రెండుసార్లు ఖురాన్ పఠించారు. ఈ హదీసు నుండి పండితులు మరియు వ్యాఖ్యాతలు ముస్లింలు రమదాన్లో కనీసం ఒక్కసారైనా ఖురాన్ పూర్తి చేయడం మంచిదని గ్రహించారు. కాబట్టి ఈ పవిత్ర మాసంలో ఒక్కసారైనా ఖురాన్ పూర్తి చేయడానికి ప్రయత్నించండి, అల్లాహ్ యొక్క దయ చాలా విశాలమైనది మరియు గొప్పది, ఈ గొప్ప పుణ్యాన్ని కోల్పోకండి.
ఈ పవిత్ర మాసంలో చేయవలసిన మూడవ విషయం మస్జిద్లతో అనుబంధం కలిగి ఉండటం. అబూ హురైరా (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖనం ప్రకారం, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) యొక్క సహచరులు రమదాన్ మాసం వచ్చినప్పుడు ఇలా చెప్పేవారు: “మేము మస్జిద్లలో ఉంటాము మరియు మా ఉపవాసాలను కాపాడుకుంటాము.” మస్జిద్లలో తరచుగా ఉండటం, నమాజ్ తర్వాత లేదా ముందు కొన్ని నిమిషాలైనా సరే, అల్లాహ్ నుండి గొప్ప ప్రతిఫలాన్ని ఇస్తుందని ఇది సూచిస్తుంది. ఒక వ్యక్తి నమాజ్ కోసం వేచి ఉన్నంత సేపు నమాజ్లో ఉన్నట్లే పరిగణించబడతాడు మరియు అతను తన “వుదూ” భంగం చేసుకోనంత వరకు లేదా మాట్లాడనంత వరకు దేవదూతలు అతని కోసం స్తుతిస్తూనే ఉంటారు. ఇది ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) నుండి ఉల్లేఖించబడిన అనేక హదీసులలో ఒకటి. మీరు మస్జిద్లో ఒక్క నిమిషం ఉన్నా సరే, మీకు ప్రతిఫలం లభిస్తుంది, ముఖ్యంగా రమదాన్లో.
అబ్దుల్లా బిన్ ఉనైస్ అల్-జుహానీ తన తండ్రి ఉనైస్ అల్-జుహానీ (రదియల్లాహు అన్హు) నుండి ఉల్లేఖించారు. ఆయన ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వద్దకు వచ్చి, “ఓ అల్లాహ్ ప్రవక్తా, నా కోసం ఒక రాత్రిని కేటాయించండి, నేను ఎడారిలో నా జాతికి నాయకుడిని, కాబట్టి నేను మీ మస్జిద్కు రావడానికి ఒక రాత్రిని నిర్ణయించండి,” అని అడిగారు. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అతనితో, “23వ రాత్రి రండి,” అని చెప్పారు. అతని కుమారుడు అబ్దుల్లా ఇలా అన్నారు, “23వ రాత్రి వచ్చినప్పుడు, మా నాన్న తన వాహనాన్ని ప్రవక్త మస్జిద్ తలుపు దగ్గర కట్టేసి, తెల్లవారుజాము (ఫజర్) తర్వాత వరకు బయటకు వచ్చేవారు కాదు.” అందువల్ల, ఈ హదీసులో ఉనైస్ (రదియల్లాహు అన్హు) సూచించినట్లుగా, కనీసం ఒక రాత్రి లేదా ఒక పగలు పూర్తిగా ఇతికాఫ్ ఉండటం కనీస పరిపూర్ణత అని పండితులు చెబుతారు. ఇక అత్యంత పరిపూర్ణమైన విషయం ఏమిటంటే, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) చేసినట్లుగా 10 రోజులు ఇతికాఫ్ ఉండటం: ఇది మస్జిద్లతో అనుబంధం పెంచుకోవడంలో భాగం.
రమదాన్ మాసంలో చేసే నాలుగవ విషయం. వారు చెప్పినదాని ప్రకారం, దానధర్మాలు (సదకా) చేయడం మరియు వాటిని పెంచడం, అది విధిగా ఇవ్వవలసిన జకాత్ అయినా సరే లేదా స్వచ్ఛంద దానమైనా సరే. ఇబ్ను అబ్బాస్ (రదియల్లాహు అన్హు) నుండి ఉల్లేఖించబడింది: ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ప్రజలందరిలో అత్యంత దాతృత్వం గలవారు, మరియు జిబ్రీల్ (అలైహిస్సలాం) ఖురాన్ పఠించడానికి వచ్చే రమదాన్ మాసంలో ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) మరింత దాతృత్వం చూపేవారు. వీస్తున్న గాలి కంటే ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఎక్కువ దాతృత్వం చూపేవారు. రమదాన్లో దాతృత్వానికి సంబంధించిన ఒక ముఖ్య విషయం విధిగా ఇవ్వవలసిన జకాత్. ఉస్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) ముస్లింలతో ఇలా చెప్పేవారు: “ఓ ముస్లింలారా, ఈ మాసం మీ జకాత్ మాసం. మీ అప్పులు తీర్చండి మరియు మీ జకాత్ ఇవ్వండి.” ఉస్మాన్ (రదియల్లాహు అన్హు) ఉద్దేశించిన మాసం రమదాన్ అని కొందరు, మొహర్రం అని కొందరు అన్నారు, అల్లాహ్కే బాగా తెలుసు.
ముఖ్య విషయం ఏమిటంటే, సాధారణంగా దానధర్మాలు చేయడం, మరియు ఇతర నెలల్లో జకాత్ ఇవ్వని వారు ఈ పవిత్ర మరియు గొప్ప మాసంలో తప్పనిసరి జకాత్ ఇవ్వడం ధృవీకరించబడింది. గొప్ప దానాలలో పేదలకు అన్నదానం చేయడం ఒకటి. రమదాన్ మాసంలో పేదలకు అన్నదానం చేయడంలో సహచరులు (సహాబా) పోటీపడేవారని ఉల్లేఖించబడింది. దీనికి ఆధారం ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) నుండి ఉల్లేఖించబడిన ఈ మాట కావచ్చు: “ఎవరైతే ఉపవాసకుని చేత ఉపవాసం విరమింపజేస్తారో (ఇఫ్తార్), వారికి ఆ ఉపవాసకునికి లభించినంత పుణ్యమే లభిస్తుంది.” మరియు ఉపవాసం విరమింపజేయడం అంటే రాత్రి ప్రారంభంలో ఆహారం ఇవ్వడం కావచ్చు లేదా ఏ ఆహారమైనా కావచ్చు. కొంతమంది వ్యాఖ్యాతలు ఇలా మరియు అలా చెప్పారు, కానీ అల్లాహ్ యొక్క దయ అపారమైనది మరియు ఒక వ్యక్తి అల్లాహ్ పట్ల మంచి ఆలోచన కలిగి ఉండాలి ఎందుకంటే అల్లాహ్ దయామయుడు.
మరియు ఈ పవిత్ర మాసానికి సంబంధించిన మరొక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తి తన నాలుకను అదుపులో ఉంచుకోవాలి (జాగ్రత్త వహించాలి), ఎందుకంటే సహచరులు తమ నాలుకలను అదుపులో ఉంచుకునేవారు. ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇద్దరు స్త్రీలతో మాట్లాడారు, వారు మాట్లాడుతూ ఉపవాసం పాటించలేదు (అంటే చెడు మాటలు మాట్లాడారు), ఈ హదీసు బలహీనమైనది అయినప్పటికీ జ్ఞానులు దీనిని ఒక గుణపాఠంగా మరియు హెచ్చరికగా ప్రస్తావిస్తారు. అందువల్ల ముస్లింలు రమదాన్ పగలు మరియు రాత్రి వేళల్లో జాగ్రత్తగా ఉండాలి, ఎందుకంటే పగలు మరియు రాత్రి సమానమే. అతను తిట్టకుండా తన నాలుకను కాపాడుకోవాలి, ఎవరినీ దూషించకూడదు, ఎవరినీ అవమానించకూడదు, మరియు చాడీలు (గీబత్) చెప్పకూడదు; చిన్నవారి గురించి గానీ, పెద్దవారి గురించి గానీ, దగ్గరి వారి గురించి గానీ, దూరపు వారి గురించి గానీ చెడుగా మాట్లాడకూడదు. అతను తన నాలుకను కాపాడుకోవాలి ఎందుకంటే జ్ఞానాన్ని ఆర్జించే విద్యార్థి (తాలిబ్ అల్-ఇల్మ్) జాగ్రత్త వహించాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలలో నాలుకను అదుపులో ఉంచుకోవడం ఒకటి. నాలుకను కాపాడుకోవడం చాలా ముఖ్యం, ఎందుకంటే చాలా మంది రోడ్డుపై ఏదైనా సంఘటన జరిగినప్పుడు కోపానికి గురై తిట్టడం లేదా శపించడం చేస్తారు, లేదా ఇంట్లో ఏదైనా కోపం తెప్పించే విషయం జరిగితే తమ కొడుకు లేదా కూతురిని అసభ్య పదజాలంతో దూషించవచ్చు.
కానీ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) చెప్పినట్లుగా, ఎవరైనా అతనిని తిట్టినా లేదా అతనితో “ఖాతల” (గొడవ/వాదన) చేసినా... ఖాతల అంటే వాదించాలనుకోవడం. కొందరు ఇక్కడ పోరాటం అంటే వాదన అని, మరికొందరు పోరాటం అంటే వేరేదని అంటారు. ఎవరైనా అతనిని అవమానించినా లేదా వాదించినా, అతను “ఇన్నీ సాయిమ్” (నేను ఉపవాసంతో ఉన్నాను/నేను రోజా ఉన్నాను) అని చెప్పాలి. ఆ వ్యక్తికి ఉపవాసం గురించి మరియు “నేను ఉపవాసంతో ఉన్నాను” అని చెప్పడం గురించి గుర్తుచేయబడుతుంది. ఉపవాసం తప్పనిసరి (ఫర్జ్) అయినప్పుడు ఇలా చెప్పడం మంచిదని వారు అంటారు, ఎందుకంటే ప్రజలందరూ ఉపవాసంతో ఉంటారు కాబట్టి “నేను ఉపవాసంతో ఉన్నాను” అని చెప్పాలి. ఒకవేళ అది స్వచ్ఛంద (నఫిల్) ఉపవాసం అయితే, కొందరు ఉపవాసకుడినే పైకి చెప్పమంటారు, మరికొందరు తమలో తాము చెప్పుకోవాలని అంటారు. ఇది సులభమైన విషయం మరియు దీని జ్ఞానం అల్లాహ్ వద్ద ఉంది.
అందువల్ల, ముస్లిం ఇటువంటి రోజుల్లో మంచిని సంకల్పించి, దాని నియమాలను నేర్చుకుంటాడు. అతను నేర్చుకుంటే, మంచిని సంకల్పించి, దానిని చేయడానికి నిశ్చయించుకుంటాడు. ఒకవేళ అతనికి ప్రయాణం లేదా ఏదైనా ఆటంకం ఎదురైతే, లేదా బిజీగా ఉండి లేదా అనారోగ్యంతో ఉండి చేయలేకపోతే, అల్లాహ్ తన దయ మరియు దాతృత్వంతో, ఆ దాసుడు నిజాయితీగా, దృఢంగా సంకల్పించినందుకు అతనికి ప్రతిఫలం ఇస్తాడు.
మనందరికీ సన్మార్గం మరియు భయభక్తులు (తక్వా) ప్రసాదించమని, ఉపయోగకరమైన జ్ఞానాన్ని మరియు “ఖుషూ” (వినయం/భక్తి) గల హృదయాన్ని ప్రసాదించమని గొప్ప సింహాసనానికి (అర్ష్) అధిపతి అయిన అల్లాహ్ను కోరుతున్నాను. మన పట్ల మరియు మన తల్లిదండ్రుల పట్ల అల్లాహ్ సంతోషంగా ఉండాలని, మన పాపాలను క్షమించాలని, మన లోపాలను కప్పిపుచ్చాలని మరియు మన తప్పులను మన్నించాలని నేను ఆయనను వేడుకుంటున్నాను. వారికి మతం పట్ల అవగాహన కల్పించమని నేను ఆయనను కోరుతున్నాను. ఖురాన్ నుండి మనం మరచిపోయిన వాటిని గుర్తుచేయమని మరియు మనకు తెలియని వాటిని నేర్పించమని నేను ఆయనను అడుగుతున్నాను. మన దేశాన్ని అన్ని రకాల చెడు మరియు ప్రలోభాల (ఫిత్రాల) నుండి రక్షించమని, దాని భద్రత మరియు విశ్వాసాన్ని కాపాడమని, మరియు దాని శ్రేయస్సును శాశ్వతం చేయమని నేను ఆయనను కోరుతున్నాను. మన నాయకులకు విజయాన్ని, ఆశీర్వాదాలను మరియు రక్షణను ప్రసాదించమని, వారి వ్యవహారాలను మరియు అభిప్రాయాలను సరైన మార్గంలో నడిపించమని, మరియు మన ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం), వారి కుటుంబం మరియు వారి సహచరులందరిపై అల్లాహ్ యొక్క శాంతి మరియు దీవెనలు ఉండాలని నేను అల్లాహ్ను ప్రార్థిస్తున్నాను.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఓ విశ్వసించినవారలారా! ఉపవాసాలుండటం మీపై విధిగా నిర్ణయించబడింది – మీ పూర్వీకులపై కూడా ఇదే విధంగా ఉపవాసం విధించబడింది. దీనివల్ల మీలో భయభక్తులు పెంపొందే అవకాశం ఉంది. [సూరా అల్-బఖరా (2): 183]
ఈ ఆయత్ (వచనం)లో, ఇక్కడ ఉన్నవారందరికీ తెలిసినట్లుగానే, అల్లాహ్ ముహమ్మద్ ( ﷺ ) గారి ఉమ్మత్కు తెలియజేస్తున్నాడు, పూర్వపు జాతులపై ఉపవాసాన్ని విధిగా చేసినట్లే, వీరిపై కూడా ఉపవాసాన్ని విధిగా (ఫర్జ్) చేశాడు. ఈ విషయం ఈ ఆయత్ను చదివే ముస్లింలందరికీ బాగా తెలుసు మరియు దాని అర్థం స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. కానీ నేను మాట్లాడాలనుకుంటున్నది వేరే విషయం, సాధారణ ప్రజలలో చాలా తక్కువ మంది మాత్రమే గమనించే విషయం – అది ఈ ఆయత్ చివరలో ఉన్న అల్లాహ్ మాట:
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‘…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’
సాధారణంగా అల్లాహ్ తన విశ్వాసులైన దాసులను ఏదైనా ఆదేశించినప్పుడు లేదా ఏదైనా చట్టాన్ని విధిగా చేసినప్పుడు, దాని వెనుక ఉన్న వివేకాన్ని(wisdom) వివరించకుండా కేవలం ఆజ్ఞను మాత్రమే ప్రస్తావిస్తాడు. ఎందుకంటే అల్లాహ్ తన దాసులపై విధులను ఉంచడం వెనుక ఉన్న సాధారణ వివేకం ఏమిటంటే, ఆయన వారిని పరీక్షించడమే. తద్వారా ఎవరు ఆయనకు విధేయులై ఉంటారో మరియు ఎవరు అవిధేయులవుతారో స్పష్టమవుతుంది.
అయితే ఈ ఆయత్లో, పవిత్ర ఖురాన్లో తరచుగా కనిపించని ఒక విషయాన్ని ఆయన ప్రస్తావించారు, అదేమిటంటే ఆయన ఉపవాసం ఉండమని ఆజ్ఞాపించడానికి గల కారణాన్ని ఇలా పేర్కొన్నారు:
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‘…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’
కాబట్టి విశ్వాసుల ఉపవాసం వెనుక ఉన్న వివేకం కేవలం వారు ఆనందదాయకమైన మరియు అనుమతించబడిన మంచి వస్తువులకు దూరంగా ఉండటం మాత్రమే కాదు – ఉపవాసం ఉన్నవారికి ఇది తప్పనిసరి అయినప్పటికీ – ఈ ఉపవాసం ద్వారా ఆశించినది మరియు ఉద్దేశించినది ఇది మాత్రమే కాదు. అల్లాహ్, ఉపవాసం ఉండాలన్న తన ఆజ్ఞను ఇలా ముగించాడు:
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ “.. తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.‘
దీని అర్థం: ఉపవాసాన్ని విధించడం వెనుక ఉన్న వివేకం ఏమిటంటే, ముస్లిం ఈ ఉపవాస మాసంలో అల్లాహ్ పట్ల తన విధేయతను పెంచుకోవాలి మరియు ఇంతకు ముందు కంటే ఎక్కువ విధేయుడిగా మారాలి.
అలాగే ప్రవక్త ( ﷺ ) ఈ దైవిక వివేకాన్ని స్పష్టంగా తెలియజేశారు. సహీహ్ అల్-బుఖారీ (నం. 1903)లో నివేదించబడినట్లుగా, ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు:
“ఎవరైతే అసత్యపు మాటలను మరియు చేతలను విడిచిపెట్టరో, వారు తమ ఆహార పానీయాలను మానేయడం వల్ల అల్లాహ్కు ఎటువంటి అవసరం లేదు.”
దీని అర్థం: అల్లాహ్ ఉపవాసాన్ని విధిగా చేయడం ద్వారా – అంటే మీకు తెలిసిన నిర్ణీత సమయం వరకు ఆగి ఉండటం ద్వారా – కేవలం ఆహారం మరియు పానీయాలకు దూరంగా ఉండటాన్ని మాత్రమే ఉద్దేశించలేదు. బదులుగా, అల్లాహ్ పాపాలు మరియు అవిధేయతకు సంబంధించిన నిషేధించిన విషయాల నుండి కూడా వారు దూరంగా ఉండాలి; అందులో అసత్యపు మాటలు మరియు చేతలు కూడా ఉన్నాయి.
కాబట్టి ప్రవక్త ( ﷺ ) ఈ ఆయత్ను నొక్కి చెబుతున్నారు:
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‘…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’
అంటే, మీరు అల్లాహ్కు దగ్గరవ్వడానికి ఒక ఆరాధనగా, ఆహారం మరియు పానీయాలకు దూరంగా ఉండటంతో పాటు, చాడీలు చెప్పడం, ఇతరులకు హాని కలిగించేలా మాటలు మోయడం, తప్పుడు సాక్ష్యం ఇవ్వడం, అబద్ధాలు చెప్పడం వంటి నిషేధించబడిన చర్యలకు కూడా దూరంగా ఉండాలి.
కాబట్టి ముస్లింలందరూ తెలుసుకోవలసిన విషయం ఏమిటంటే, ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే చర్యలు కేవలం భౌతిక చర్యలు (తినడం, తాగడం మరియు లైంగిక కలయిక) మాత్రమే కాదు. ఉపవాసం అంటే కేవలం వీటిని ఆపడం మాత్రమే కాదు. అందువల్ల కొంతమంది పండితులు ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే విషయాలను రెండు రకాలుగా విభజించారు. ఈ శుభ సమయంలో నేను చెప్పదలచుకున్నది ఇదే.
ముఖ్యంగా రమదాన్ సమయంలో ఖుత్బాలు ఇచ్చేవారు మరియు ప్రజలకు ఉపదేశించేవారు, ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే విషయాల గురించి మాట్లాడేటప్పుడు, వారు కేవలం భౌతిక విషయాలైన తినడం, తాగడం గురించి మాత్రమే మాట్లాడుతున్నారు. కానీ ముస్లింలకు సలహా ఇచ్చేవారిగా వారు చేయవలసినది ఏమిటంటే, ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే రెండవ రకమైన విషయాలపై ఎక్కువ దృష్టి పెట్టాలి. ఎందుకంటే ప్రజలు ఉపవాసం అంటే కేవలం భౌతిక విషయాలకు దూరంగా ఉండటమే అని అలవాటు పడిపోయారు. కానీ ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే మరో వర్గం ఉంది, దానిని మనం ‘భౌతికేతర విషయాలు’ (non-material things) అని పిలవవచ్చు.
మీరు ఇప్పుడే ప్రవక్త ( ﷺ ) గారి మాట విన్నారు: “ఎవరైతే అసత్యపు మాటలను మరియు చేతలను విడిచిపెట్టరో, వారు తమ ఆహార పానీయాలను మానేయడం వల్ల అల్లాహ్కు ఎటువంటి అవసరం లేదు.”
కాబట్టి ప్రతి ఉపవాసకుడు తనను తాను పరీక్షించుకోవాలి: అతను కేవలం భౌతిక విషయాలకు దూరంగా ఉంటున్నాడా లేక భౌతికేతర విషయాలకు కూడా దూరంగా ఉంటున్నాడా? అంటే: పవిత్ర రమదాన్ మాసం వచ్చినప్పుడు అతను తన ప్రవర్తనను మరియు నడవడికను మెరుగుపరచుకున్నాడా? అదే జరిగితే, అతను ఆయత్ చివరిలో ఉన్న అల్లాహ్ మాటను నెరవేర్చినట్లవుతుంది:
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‘…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’
కానీ ఎవరైతే తన ఉపవాసాన్ని కేవలం ఆహారం మరియు పానీయాలకు దూరంగా ఉండటానికే పరిమితం చేసుకుని, రమదాన్కు ముందు ఉన్న చెడు ప్రవర్తననే కొనసాగిస్తారో, అప్పుడు అది ఈ పవిత్ర మాస చట్టం వెనుక ఉన్న జ్ఞానం నుండి ఆశించిన మరియు కోరుకున్న ఉపవాసం కాదు. దీనినే మన ప్రభువు తన వాక్కులో సూచించాడు:
لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ ‘…తద్వారా మీరు దైవభీతి (తక్వా) గలవారు అవుతారు.’
అందువల్ల మేము మన ముస్లిం సోదరులకు సలహా ఇస్తున్నాము మరియు గుర్తుచేస్తున్నాము, వారు ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే ఈ రెండవ వర్గం (భౌతికేతర) విషయాలను గుర్తుంచుకోవాలి. ఉపదేశకులు మరియు ప్రజలకు సరైన మార్గం చూపేవారు దీని గురించి చాలా అరుదుగా మాట్లాడతారు, ఇక సాధారణ ప్రజల గురించి చెప్పనక్కర్లేదు, వారికి ఈ భౌతికేతర విషయాల గురించి అసలు అవగాహన లేదు.
ఈ సమావేశంలో ఉన్న సోదరులకు నేను గుర్తుచేయాలనుకున్నది ఇదే, అల్లాహ్ చిత్తమైతే, ఇది ఈ పవిత్ర మాసంలో వారి ఆరాధనలను పెంచడానికి మరియు అల్లాహ్కు దగ్గరవ్వడానికి ఒక కారణంగా మారుతుందని ఆశిస్తున్నాను. అల్లాహ్ మనందరికీ ఈ మాసం యొక్క హక్కును నెరవేర్చే భాగ్యాన్ని ప్రసాదించుగాక, అదేమిటంటే ఉపవాసాన్ని భంగపరిచే భౌతిక మరియు భౌతికేతర విషయాలన్నింటికీ దూరంగా ఉండటం.
దీనికి అదనంగా, సాధారణ ముస్లింలే కాకుండా, జ్ఞానం ఉన్నవారు కూడా విస్మరించిన కొన్ని విషయాల పట్ల మీరు శ్రద్ధ వహిస్తారని నేను ఆశిస్తున్నాను.
ఇఫ్తార్ చేయడంలో త్వరపడటం & సహర్ చేయడంలో ఆలస్యం చేయడం
ఒక హదీసు ఉంది, ఇది మరొక హదీసు కారణంగా తరచుగా విస్మరించబడుతుంది, ఎందుకంటే చాలా మంది ప్రజలు ఆచరణలో ఆ రెండింటినీ సమన్వయం చేసుకోలేకపోతున్నారు. ఆ హదీసు ప్రవక్త (ﷺ) గారి ఈ మాట: “నా ఉమ్మత్ (సమాజం) ప్రజలు ఇఫ్తార్ (ఉపవాసం విరమించడం) చేయడంలో త్వరపడినంత కాలం మరియు సహర్ (తెల్లవారుజామున భోజనం) చేయడంలో ఆలస్యం చేసినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.”
ఇక్కడ రెండు విషయాలు ప్రస్తావించబడ్డాయి, మరియు అవి చాలా మంది ప్రజలచే విస్మరించబడుతున్నాయి:
ఇఫ్తార్ చేయడంలో త్వరపడటం.
సహర్ (ముందస్తు భోజనం) చేయడంలో ఆలస్యం చేయడం.
మొదటి విషయం (ఇఫ్తార్లో త్వరపడటం) విస్మరించడానికి కారణం, కొంతమంది దృష్టిలో ఇది మరొక హదీసుకు విరుద్ధంగా కనిపిస్తుంది, అదేమిటంటే: “నా ఉమ్మత్ ప్రజలు మగ్రిబ్ నమాజ్ చదవడంలో త్వరపడినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.”
ఇక్కడ మనకు రెండు విషయాలలో త్వరపడమని రెండు ఆజ్ఞలు ఉన్నాయి. కాబట్టి ఆ రెండింటినీ ఒకేసారి త్వరగా చేయడం సాధ్యం కాదని కొందరికి అనిపిస్తుంది.
కానీ ఇఫ్తార్ త్వరగా చేయడం మరియు మగ్రిబ్ నమాజ్ త్వరగా చేయడం మధ్య సమన్వయం చాలా సులభం. దీనిని మన ప్రవక్త ( ﷺ ) తన చర్య మరియు ఆచరణ ద్వారా స్పష్టంగా చూపించారు. ఆయన ( ﷺ ) మూడు ఖర్జూరాలతో ఉపవాసం విరమించేవారు. ఆయన మూడు ఖర్జూరాలు తినేవారు. ఆ తర్వాత ఆయన మగ్రిబ్ నమాజ్ చేసేవారు, ఆ తర్వాత రాత్రి భోజనం అవసరమైతే తినేవారు.
కానీ ఈ రోజు మనం రెండు తప్పులు చేస్తున్నాము:
(i) మొదటగా మనం ‘అజాన్’ను దాని నిర్ణీత సమయం నుండి ఆలస్యం చేస్తున్నాము. ఈ ఆలస్యం తర్వాత మరో ఆలస్యం వస్తుంది, అదేమిటంటే మనం భోజనం కోసం కూర్చుంటాము – మసీదులో మగ్రిబ్ నమాజ్ పట్ల ఆసక్తి చూపే కొద్దిమంది తప్ప. కానీ ఎక్కువ మంది ప్రజలు అజాన్ వినిపించే వరకు వేచి ఉండి, ఆ తర్వాత కేవలం ఉపవాసం విరమించడం కాకుండా, రాత్రి భోజనం చేస్తున్నట్లుగా తినడానికి కూర్చుంటారు.
ఈ రోజుల్లో చాలా ఇస్లామిక్ దేశాలలో – కేవలం జోర్డాన్లోనే కాదు, నేను పరిశోధన ద్వారా తెలుసుకున్న దాని ప్రకారం – మగ్రిబ్ అజాన్ సమయం అయిన తర్వాత కూడా ఆలస్యంగా ఇవ్వబడుతోంది. దీనికి కారణం మనం ఇస్లామిక్ నిబంధనలను పాటించడం మానేసి, ఖగోళ గణనలపై (astronomical calculations) ఆధారపడటమే. మనం టైమ్టేబుల్పై ఆధారపడుతున్నాము.
కానీ ఈ టైమ్ టేబుల్స్ భూమిని ఒక చదునుగా ఉండే తలం (flat plane)గా పరిగణించి చేసే గణనలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. వాస్తవానికి భూమి, ముఖ్యంగా మన ప్రాంతంలో, లోయలు మరియు పర్వతాలతో ఎత్తుపల్లాలను కలిగి ఉంటుంది. కాబట్టి సముద్ర తీరం, మైదానాలు మరియు పర్వతాలకు ఒకే సమయం ఇవ్వడం సరైనది కాదు. కాదు, భూమిలోని ప్రతి భాగానికి దాని స్వంత సమయం ఉంటుంది. కాబట్టి ఎవరైతే తన నివాస స్థలంలో, తన నగరంలో లేదా గ్రామంలో, తన కళ్లతో సూర్యుడు అస్తమించడాన్ని చూడగలుగుతారో, సూర్యుడు అస్తమించిన వెంటనే, అదే మనం త్వరపడాల్సిన సమయం. ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “ప్రజలు ఇఫ్తార్ చేయడంలో త్వరపడినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.” ప్రవక్త ( ﷺ ) ఈ సున్నతును బోధించడం ద్వారా మరియు ఆచరించడం ద్వారా దీనిని అమలు చేయడానికి జాగ్రత్త తీసుకున్నారు.
ఆయన బోధన గురించి చెప్పాలంటే, సహీహ్ అల్-బుఖారీ (నం. 1954)లో నివేదించబడిన హదీసులో ఆయన ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “రాత్రి ఈ వైపు నుండి కనిపిస్తే,” (అని తూర్పు వైపు చూపించారు), “మరియు పగలు ఇక్కడి నుండి వెళ్లిపోతే,” (అని పడమర వైపు చూపించారు), “మరియు సూర్యుడు అస్తమిస్తే, అప్పుడు ఉపవాసకుడు ఉపవాసం విరమించినట్లే.”
‘ఉపవాసకుడు ఉపవాసం విరమించినట్లే’ అంటే అర్థం ఏమిటి? అంటే అతను ఉపవాసం విరమించాలనే నిబంధనలోకి ప్రవేశించాడని అర్థం. ప్రయాణంలో ఉన్నప్పుడు కూడా ప్రవక్త ( ﷺ ) దీనిని అమలు చేసేవారు.
సహీహ్ అల్-బుఖారీ (నం. 1955)లో నివేదించబడినట్లుగా, ప్రవక్త ( ﷺ ) తన సహచరులలో ఒకరిని ఇఫ్తార్ సిద్ధం చేయమని ఆదేశించారు. అప్పుడు అతను, ‘ఓ అల్లాహ్ ప్రవక్త, ఇంకా పగలు ఉంది కదా’ అని సమాధానమిచ్చాడు. అంటే: సూర్యకాంతి ఇంకా పడమరలో స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది, సూర్యుడు అస్తమించినప్పటికీ. ప్రవక్త ( ﷺ ) అతని మాటకు స్పందించలేదు, బదులుగా ఇఫ్తార్ సిద్ధం చేయమని మళ్లీ ఆదేశించారు. హదీసు ఉల్లేఖించిన వ్యక్తి ఇలా అన్నాడు, “మేము మా ముందు పగటి వెలుతురును చూడగలిగాము,” అంటే: మేము ఇఫ్తార్ చేసినప్పుడు సూర్యకాంతి ఉంది. “మాలో ఎవరైనా ఒంటె ఎెక్కి ఉంటే అతను సూర్యుడిని చూసి ఉండేవాడు.” ఇక్కడి నుండి చూస్తే సూర్యుడు అస్తమించాడు, అందుకని ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇఫ్తార్ సిద్ధం చేయమని ఆదేశించారు – ఎందుకు? మంచి విషయంలో త్వరపడటానికి. “నా ఉమ్మత్ ప్రజలు ఇఫ్తార్ చేయడంలో త్వరపడినంత కాలం వారు మంచిపై ఉంటారు.”
కాబట్టి ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఇఫ్తార్ను త్వరగా చేయాలి, అది కూడా కొన్ని ఖర్జూరాలతో. ఆ తర్వాత మనం నమాజ్ చేయడానికి త్వరపడాలి. ఆ తర్వాత ప్రజలు కూర్చుని తమకు అవసరమైనంత తినవచ్చు.
ప్రవక్త ( ﷺ ) త్వరగా చేయమని ఆదేశించిన రెండు విషయాలను (ఇఫ్తార్ త్వరగా చేయడం మరియు మగ్రిబ్ నమాజ్ త్వరగా చేయడం) ఎలా సమన్వయం చేసుకోవాలో నేను మీకు గుర్తుచేయాలనుకున్న మొదటి విషయం ఇది. ఇఫ్తార్ కొన్ని ఖర్జూరాలతో చేయాలి, అవి లేకపోతే కొన్ని నీటి గుక్కలతో చేయాలి. ఆ తర్వాత మసీదులో సామూహికంగా నమాజ్ చేయాలి.
నేను మీకు గుర్తుచేయాలనుకున్న రెండవ విషయం మునుపటి హదీసులో ఉంది: “మరియు వారు సహర్ (ముందస్తు భోజనం) ఆలస్యం చేస్తారు”. అంటే: ఇక్కడ ఇఫ్తార్కు వ్యతిరేకమైనది అవసరం. ఆయన ( ﷺ ) ఇఫ్తార్లో త్వరపడమని ఆదేశించారు. కానీ సహర్ విషయంలో, దానిని ఆలస్యం చేయాలి.
కానీ ఈ రోజు జరుగుతున్నది దీనికి పూర్తిగా విరుద్ధం. చాలా మంది ఫజర్ సమయానికి ఒక గంట ముందే సహర్ తినేస్తున్నారు. ఇది తగదు. ఇది ప్రవక్త ( ﷺ ) చూపిన సున్నత్కు మరియు ఆయన ఆచరణకు విరుద్ధం. ప్రవక్త ( ﷺ ) గారి సహచరులు సహర్ను ఎంత ఆలస్యం చేసేవారంటే, వారిలో ఒకరు అజాన్ వినడానికి దగ్గరగా ఉన్నప్పటికీ ఇంకా తింటూనే ఉండేవారు, ఎందుకంటే వారు సహర్ను అంత ఆలస్యం చేశారు.
వాస్తవానికి ప్రవక్త ( ﷺ ) నుండి ఒక సహీహ్ హదీసు ఉంది, ఇది ఇస్లాం అందించే సౌలభ్యాన్ని చూపిస్తుంది. ముస్లింలు దీని గురించి గర్వపడాలి, ముఖ్యంగా ఉపవాసం విషయంలో. అల్లాహ్ ఉపవాసానికి సంబంధించిన ఆయత్లను ఈ మాటతో ముగించాడు:
‘అల్లాహ్ మీకు సౌలభ్యాన్ని కోరుకుంటాడు, మిమ్మల్ని కష్టపెట్టాలని అనుకోడు.’
ఈ సౌలభ్యంలో భాగమే ఆయన ( ﷺ ) మాట: “మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర (ఆహారం/నీరు) ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”
“మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు… పాత్ర చేతిలో ఉంటే“: ఆ పాత్రలో పాలు, నీరు లేదా సహర్ కోసం తీసుకునే ఏదైనా ఆహారం ఉండవచ్చు. అతను అజాన్ విన్నప్పుడు, ‘అజాన్ వినిపించింది కాబట్టి ఇప్పుడు ఆహారం నిషిద్ధం’ అని అనుకోకూడదు. ఎవరైతే కడుపు నిండా తిన్నారో, వారికి ఇక తినడానికి అనుమతి లేదు. కానీ ఎవరైతే ఇంకా అవసరమైనంత తినలేదో, తాగలేదో, వారికి ప్రవక్త ( ﷺ ) దానిని అనుమతించారు. ఆయన స్పష్టమైన అరబిక్ భాషలో ఇలా అన్నారు: “మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”
ఇక్కడ అజాన్ అంటే ‘రెండవ అజాన్’. ఇది మొదటి అజాన్ కాదు, దానిని తప్పుగా ‘ఇమ్సాక్ అజాన్’ (ఆగిపోవడానికి అజాన్) అని పిలుస్తారు. మొదటి అజాన్ను ‘ఇమ్సాక్ అజాన్’ అని పిలవడానికి ఎటువంటి ఆధారం లేదని మనం తెలుసుకోవాలి. రెండవ అజాన్ సమయంలోనే మనం తినడం ఆపివేయాలి, ఇది ఖురాన్లో స్పష్టంగా ఉంది:
‘మరియు ఉషోదయం అనే తెల్లని దారం, రాత్రి అనే నల్లని దారం నుండి మీకు స్పష్టంగా కనిపించే వరకు తినండి మరియు తాగండి.’
కాబట్టి ఫజర్ నమాజ్ సమయం ప్రారంభమైనప్పుడు తినడం నిషిద్ధం అవుతుంది. ఈ రెండింటి మధ్య ఎటువంటి విరామం లేదు. ఫజర్ సమయానికి పావు గంట ముందు, లేదా తక్కువ లేదా ఎక్కువ సమయం ముందు ఆహార పానీయాలు ఆపేయడం (ఇమ్సాక్) అనేది లేదు. అసలు లేదు.
ఎందుకంటే నిజమైన ఉషోదయం (True Dawn) కనిపించినప్పుడు నమాజ్ సమయం అవుతుంది, మరియు అదే సమయంలో ఉపవాసకుడికి ఆహారం నిషిద్ధం అవుతుంది. కాబట్టి ఈ రెండు విషయాల మధ్య ఎటువంటి ఎడబాటు లేదు.
అందువల్ల సహీహ్ అల్-బుఖారీ మరియు ముస్లింలలో అబ్దుల్లా ఇబ్న్ ఉమర్ ఇబ్న్ అల్-ఖత్తాబ్ (రదియల్లాహు అన్హు) నుండి ఒక హదీసు ఉంది, ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “బిలాల్ ఇచ్చే అజాన్ మిమ్మల్ని మోసగించకూడదు…” అంటే మొదటి అజాన్, “…ఎందుకంటే నిద్రపోతున్న వారిని లేపడానికి మరియు సహర్ తినాలనుకునే వారు తినడానికి అతను అజాన్ ఇస్తాడు. కాబట్టి ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్ అజాన్ ఇచ్చే వరకు తినండి మరియు తాగండి.”
ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్, అతని పేరు ‘అమ్ర్’, అతను అంధుడు. అతని గురించే అల్లాహ్ యొక్క ఈ వాక్కు వచ్చింది: ‘అతను ముఖం చిట్లించుకుని పక్కకు తిప్పుకున్నాడు, ఒక అంధుడు అతని వద్దకు వచ్చినప్పుడు…’ (సూరా అబస).
అతను (ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్) రెండవ అజాన్ ఇచ్చేవారు, ఆ అజాన్ అంటే తినడం నిషిద్ధం అని మరియు ఫజర్ నమాజ్ సమయం అయిందని అర్థం.
అతను అంధుడై ఉండి అజాన్ ఎలా ఇచ్చేవారు? ఇది సహజంగా వచ్చే ప్రశ్న. అమ్ర్ ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్ మసీదు పైకప్పు ఎక్కేవారు, కానీ అతనికి ఉషోదయం కనిపించేది కాదు. కాబట్టి దారిన పోయే వారు ఉషోదయాన్ని చూసే వరకు అతను వేచి ఉండేవారు. ఎవరైనా ఉషోదయం కనిపించిందని, వెలుతురు వ్యాపించిందని చూసినప్పుడు, వారు అతనితో “తెల్లవారింది, తెల్లవారింది” (It is morning) అని చెప్పేవారు. అప్పుడు అతను అజాన్ ఇచ్చేవారు.
కాబట్టి ఇక్కడ మీరు గమనించవలసిన విషయం ఏమిటంటే, అమ్ర ఇబ్న్ ఉమ్ మక్తూమ్ అజాన్ ఫజర్ వచ్చిన తర్వాతే, మరియు ప్రజలు వీధుల్లో నడుస్తూ చూసిన తర్వాతే ఉండేది. “తెల్లవారింది, తెల్లవారింది” అని చెప్పినప్పుడు, అతను అజాన్ ఇచ్చేవారు.
కాబట్టి ఈ విషయంలో వెసులుబాటు ఉంది. ముఅజ్జిన్ ప్రజలు “తెల్లవారింది” అని చెప్పే వరకు అజాన్ ఇవ్వడంలో ఆలస్యం చేయవచ్చు. అప్పుడు అల్లాహ్ ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”
కాబట్టి అల్లాహ్, ఉపవాసానికి సంబంధించిన ఆ ఆయత్ల చివరలో చెప్పిన మాట సత్యం:
‘అల్లాహ్ మీకు సౌలభ్యాన్ని కోరుకుంటాడు, మిమ్మల్ని కష్టపెట్టాలని అనుకోడు.’
మరియు ‘…మీరు ఆ దినాల లెక్కను పూర్తి చేయాలని మరియు మీకు మార్గదర్శకత్వం చేసినందుకు అల్లాహ్ గొప్పతనాన్ని (తక్బీర్) చాటాలని మరియు మీరు కృతజ్ఞులై ఉండాలని.’
కాబట్టి విమర్శించదగిన మరియు ఈ సున్నత్కు విరుద్ధమైన ఫిఖ్ (అవగాహన) ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తి ఇలా అనడం: “ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు అతని నోటిలో కొంత ఆహారం ఉంటే, అతను దానిని ఉమ్మివేయాలి.” ఇది అతి కఠినత్వం, మరియు మతంలో హద్దులు మీరడం (ghuluww). సృష్టికర్త అయిన ప్రభువు మన మతంలో హద్దులు మీరకూడదని తన గ్రంథంలో మరియు తన ప్రవక్త ( ﷺ ) సున్నత్ ద్వారా హెచ్చరించాడు. పవిత్ర ఖురాన్లో ఆయన ఇలా అన్నాడు:
يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لَا تَغْلُوا فِي دِينِكُمْ وَلَا تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ إِلَّا الْحَقَّ ‘ఓ గ్రంథ ప్రజలారా! మీ మతంలో హద్దులు మీరకండి మరియు అల్లాహ్ గురించి సత్యం తప్ప మరేదీ చెప్పకండి.’
మరియు మన ప్రవక్త ( ﷺ ) ఇలా అన్నారు: “మతంలో హద్దులు మీరడం (ghuluww) పట్ల జాగ్రత్త వహించండి. ఎందుకంటే మీకు ముందున్న వారు తమ మతంలో హద్దులు మీరడం వల్లే నాశనమయ్యారు.”
కాబట్టి అల్లాహ్ ప్రవక్త ( ﷺ ) మనకు స్పష్టం చేశారు, సహర్ చేసే వ్యక్తికి కొంత వెసులుబాటు మరియు సౌలభ్యం ఉంది. ఎంతగా అంటే ఆయన ఇలా అన్నారు: “మీలో ఎవరైనా అజాన్ విన్నప్పుడు, అతని చేతిలో పాత్ర ఉంటే, అతను తన అవసరం తీరే వరకు దానిని కింద పెట్టవద్దు.”
కాబట్టి అజాన్ విన్నప్పుడు నోటిలో ఆహారం ఉంటే దానిని నేలమీద ఉమ్మివేయాలని చెప్పడం అల్లాహ్ మరియు ప్రవక్త పట్ల వ్యతిరేకత అవుతుంది. ఇది సున్నత్కు విరుద్ధం మరియు ప్రవక్త ( ﷺ ) స్పష్టమైన ఆజ్ఞకు విరుద్ధం.
నన్ను చాలా సార్లు ఈ ప్రశ్న అడిగారు, కాబట్టి నేను ముందుగానే సమాధానం ఇస్తున్నాను. ఈ హదీసు సున్నత్కు సంబంధించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ పుస్తకాలలో ఉంది. వాటిలో ఒకటి ‘సునన్ అబూ దావూద్’, ఇది బాగా తెలిసిన ఆరు పుస్తకాలలో మూడవది. (మొదటిది సహీహ్ అల్-బుఖారీ, రెండవది సహీహ్ ముస్లిం, మూడవది సునన్ అబూ దావూద్).
ఈ హదీసు అందులో ఉంది, అలాగే అబూ అబ్దుల్లా అల్-హాకిమ్ తన ‘ముస్తద్రక్’లో మరియు ఇమామ్ అహ్మద్ ఇబ్న్ హంబల్ (రహిమహుల్లా) తన గొప్ప పుస్తకం ‘ముస్నద్’లో దీనిని నివేదించారు.
కాబట్టి ఈ హదీసు వింతైనది కాదు, ఇది బాగా తెలిసిన హదీసు మరియు ప్రామాణికమైన గొలుసు (chain of narration)తో మునుపటి ఇమామ్ల ద్వారా నివేదించబడింది.
చివరగా, నేను ఈ ప్రసంగాన్ని ముగిస్తున్నాను. బహుశా మీకు కొన్ని ప్రశ్నలు ఉండవచ్చు, అల్లాహ్ చిత్తమైతే మేము సమాధానం ఇస్తాము. నేను ప్రవక్త ( ﷺ ) గారి ఈ మాటతో ముగిస్తాను: “అల్లాహ్ తన విధులను నెరవేర్చడాన్ని ఎంతగా ప్రేమిస్తాడో, తన వెసులుబాటులను (allowances) ఆచరించడాన్ని కూడా అంతే ప్రేమిస్తాడు,” మరియు ఒక ఉల్లేఖనలో, “ఆయనకు అవిధేయత చూపడాన్ని ఎంతగా ద్వేషిస్తాడో (అంతగా).”
అందువల్ల ముస్లిం తప్పుడు భక్తిని ప్రదర్శించకూడదు మరియు ప్రవక్త ( ﷺ ) మనల్ని ప్రోత్సహించిన మరియు స్పష్టం చేసిన విషయాలలో ఆయనను పాటించకుండా ఉండకూడదు.
చెప్పిన ఈ విషయాలు సరిపోతాయి, మరియు సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్కే స్తుతులన్నీ.
అరబ్బీ / ఇంగ్లీష్ తెలిసిన వారు క్రింది వీడియో చూసి లాభం పొందండి :
PS: అనువాదంలో ఏమైనా తప్పులు గమనిస్తే, teluguislam.net@gmail.com కు సంప్రదించండి, బారకల్లాహు ఫీకుం
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
రమదాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా ? వక్త: ముహమ్మద్ సలీం జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్) https://youtu.be/QDDLcOpp8bc [28 నిముషాలు]
రమజాన్ మాసం రాకముందే దాని కోసం సన్నద్ధం అవ్వడం, రమజాన్ను స్వాగతించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఈ ప్రసంగం వివరిస్తుంది. రైతు వర్షాకాలానికి ముందే పొలాన్ని సిద్ధం చేయడం, ముఖ్యమైన అతిథి కోసం ఇంటిని శుభ్రపరచడం వంటి ఉదాహరణలతో ఈ విషయం స్పష్టం చేయబడింది. రమజాన్ను స్వాగతించడానికి, దుఆ చేయడం, అల్లాహ్కు కృతజ్ఞతలు చెప్పడం, సంతోషాన్ని వ్యక్తపరచడం, దృఢ సంకల్పం చేసుకోవడం, పశ్చాత్తాపం చెందడం, ఇస్లామీయ జ్ఞానాన్ని నేర్చుకోవడం, సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవడం, మరియు ఇతరుల పట్ల హృదయాలను శుభ్రంగా ఉంచుకోవడం వంటి పద్ధతులను పండితులు సూచించారు. ఖురాన్ పారాయణం, ఇఫ్తార్ చేయించడం, దానధర్మాలు చేయడం, ఉమ్రా చేయడం, మరియు దైవ సందేశాన్ని ప్రచారం చేయడం కోసం ముందుగానే ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవాలని కూడా నొక్కి చెప్పబడింది. ఈ రమజాన్ మన చివరిది కావచ్చుననే భావనతో, ప్రతి క్షణాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలని ప్రసంగం ముగుస్తుంది.
అల్ హమ్దులిల్లాహి వహ్ దహ్, వస్సలాతు వస్సలాము అలా మల్లా నబియ్య బాదహ్.
అన్ని రకాల ప్రశంసలు, అన్ని రకాల పొగడ్తలు సర్వలోకాల సృష్టికర్త, పాలకుడు, పోషకుడైన అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాకు మాత్రమే శోభిస్తాయి. ఆ అల్లాహ్ యొక్క కారుణ్యం ప్రవక్తలందరి మీద వర్షించు గాక. ముఖ్యంగా అంతిమ ప్రవక్త, విశ్వ ప్రవక్తల నాయకుడు ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై, వారి కుటుంబీకులపై, వారి అనుచరులపై వర్షించు గాక, ఆమీన్.
సోదర సోదరీమణులారా, మిమ్మల్నందరినీ నేను ఇస్లామీయ పద్ధతిలో ఆహ్వానిస్తున్నాను, అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.
ఈనాటి ప్రసంగంలో మనం రమజాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా? అనే అంశం గురించి తెలుసుకోబోతున్నాం. మనం షాబాన్ నెల చివరి దశకంలో ఉన్నాం, కొద్ది రోజుల్లోనే ఇన్ షా అల్లాహ్ రమజాన్ మాసము రాబోవుచున్నది కాబట్టి, రమజాన్ రాకముందే మనం రమజాన్ నెల కోసం సన్నద్ధం అవ్వాలి, రమజాన్ నెలను స్వాగతం పలకాలి. ఏ విధంగా మనము స్వాగతం పలకాలి? ఎందుకు మనము రమజాన్ నెల కోసం ఎదురు చూసి దాని కోసము సన్నాహాలు చేసుకోవాలి? అనే కొన్ని విషయాలు ఇప్పుడు మనము ఉదాహరణలతో మరియు ఆధారాలతో తెలుసుకుందాం.
రమజాన్ ను ఎందుకు స్వాగతించాలి?
ముందుగా, రమజాన్ మాసానికి మనం ఎందుకు స్వాగతించాలి అనే విషయాన్ని ఉదాహరణలతో తెలుసుకుందాం.
చూడండి, ఒక రైతు తన పొలాన్ని వర్షాకాలము రాకముందే దున్ని చదును చేసి సిద్ధంగా ఉంచుకుంటాడు. ఎందుకంటే వర్షాలు రాగానే వర్షాల నుండి పూర్తిగా లబ్ది పొంది మంచి పంట పండించుకోవాలనే ఉద్దేశంతో ఆ విధంగా చేస్తాడు. సరిగ్గా అదే విధంగా ఒక విశ్వాసి రమజాన్ మాసం రాకముందే రమజాన్ మాసం కోసము పూర్తిగా సన్నాహాలు చేసుకొని సిద్ధంగా ఉంటాడు. రమజాన్ వచ్చిన తర్వాత రమజాన్ నుండి పూర్తిగా లబ్ధి పొందుతాడు.
అలాగే, ఒక అతిథి మన ఇంటికి వస్తూ ఉన్నాడు, అతను పెద్ద పెద్ద బహుమతులు కూడా మన కోసము వెంట తీసుకొని వస్తూ ఉన్నాడు అన్న విషయం తెలిసినప్పుడు, మనం ఆ అతిథి రాక కోసం ఎంతో ఆశతో ఎదురుచూస్తాం. అతని రాక కోసము మన ఇంటిని, పరిసరాలను శుభ్రంగా చేసి సిద్ధంగా ఉంచుతాం. ఒక రాజకీయ నాయకుడు వస్తూ ఉన్నాడు అంటే, ఏ ప్రదేశానికి అతను వస్తూ ఉన్నాడో ఆ ప్రదేశంలో ఉన్న వీధులు, ఆ ప్రదేశంలో ఉన్న రోడ్లు అన్నీ మారిపోతాయి. సరిగ్గా ఒక విశ్వాసి కూడా అదే విధంగా రమజాన్ మాసము ఎన్నో విశిష్టతలు, వరాలు మన కోసము తీసుకొని వస్తూ ఉందన్న విషయాన్ని తెలుసుకొని, రమజాన్ రాకముందే తనను, తన ఇంటిని, తన పరిసరాలను పూర్తిగా సిద్ధం చేసుకొని రమజాన్ మాసం కోసం ఎదురు చూస్తాడు.
ఈ ఉదాహరణల ద్వారా మనము ఒక విషయాన్ని మాత్రము తెలుసుకున్నాం, అదేమిటంటే రమజాన్ రాకముందే రమజాన్ నుండి పూర్తిగా లబ్ధి పొందటానికి, రమజాన్ వరాలు మనకు దక్కించుకోవటానికి మనము ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలి మరియు రమజాన్ కోసము సన్నద్ధం అవ్వాలి, రమజాన్ నెలను ఆ విధంగా స్వాగతించాలి.
రమజాన్ ను ఎలా స్వాగతించాలి?
అయితే, రమజాన్ నెలను స్వాగతించటానికి ఏమైనా నియమాలు ఉన్నాయా, విధానాలు ఉన్నాయా అంటే ధార్మిక పండితులు కొన్ని సలహాలు మనకు ఇచ్చి ఉన్నారు. ఏ విధంగా రమజాన్ మాసాన్ని స్వాగతించాలి? మరియు ఏ విధంగా రమజాన్ కోసం మనం సన్నద్ధం అవ్వాలి? అంటే కొన్ని సలహాలు ఉన్నాయండి, ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్కటి ఇన్ షా అల్లాహ్ ఇప్పుడు మనము విని తెలుసుకుందాం.
1. దుఆ (ప్రార్థన) చేస్తూ ఉండాలి:
మొదటి సలహా ఏమిటంటే రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని అల్లాహ్తో దుఆ చేస్తూ ఉండాలి. ధార్మిక పండితులు తెలియజేసిన విషయం ఏమిటంటే, మన సజ్జన పూర్వీకులు, సలఫ్ సాలిహీన్, రమజాన్ మాసం ఇంకా ఆరు నెలల తర్వాత వస్తుంది అన్నప్పటి నుండే, “ఓ అల్లాహ్, నాకు రమజాన్ మాసము దక్కించు” అని వేడుకుంటూ ఉండేవారు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాతో. అలాగే మనము కూడా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాతో రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని, రమజాన్ మాసము మనము పొందాలి అని అల్లాహ్ను వేడుకుంటూ ఉండాలి. ఎందుకంటే ఒక్క రమజాన్ దక్కినా మనము ఎన్నో పుణ్యాలు పొందగలము.
దీనికి ఉదాహరణగా ఇబ్నె మాజా గ్రంథంలోని ఒక ఉల్లేఖనము, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి జీవిత కాలంలో ఇద్దరు స్నేహితులు ఒకేసారి ఇస్లాం స్వీకరించారు. ఆ ఇద్దరిలో నుండి ఒక మిత్రుడు ఇస్లాం కోసము, ఇస్లాం సేవ కోసము బాగా కష్టపడేవాడు, తపించేవాడు. ఆయన ఇస్లాంకు సేవలు అందిస్తూ అందిస్తూ చివరికి ఇస్లాం కోసము ప్రాణత్యాగం చేసేశారు, షహీద్ అయిపోయారు. ఒక మిత్రుడు షహీద్ అయిపోయి మరణించి వెళ్ళిపోయారు. ఇక రెండవ మిత్రుడు మిగిలి ఉన్నాడు కదా, ఆయన ఒక సంవత్సరము తర్వాత సాధారణ మరణం పొందారు.
తల్హా రజియల్లాహు తాలా అన్హు వారు ఒక సహాబీ. ఈ ఇద్దరు మిత్రులు మరణించిన తర్వాత ఒక కల చూశారు. ఆ కలలో ఆయన స్వర్గపు ద్వారాల వద్ద నిలబడి ఉంటే, దైవదూతలు ఏ మిత్రుడు అయితే సాధారణంగా మరణించాడో ఆయనను ముందు స్వర్గంలోకి తీసుకెళ్లారు. ఏ మిత్రుడు అయితే షహీద్ అయ్యాడో, వీర మరణం పొందాడో ఆయనను తర్వాత స్వర్గంలోకి తీసుకెళ్లారు. ఈయన మార్గం వద్ద నిలబడి ఉన్నారు కదా, ఈయనతో దైవదూతలు ఏమంటున్నారంటే “మీ సమయం ఇంకా కాలేదు, మీరు వెళ్ళండి” అని ఇంటికి పంపించేశారు, తిరిగి పంపించేశారు. ఉదయం అయ్యాక ఆయన చూసిన కల ఇతరులకు తెలియజేశారు. ఆ నోటా ఈ నోటా అది అందరికీ తెలిసిపోయింది. ప్రతి ఒక్కరూ ఆ కల గురించి విని ఆశ్చర్యపోతూ ఉన్నారు. షహీద్ అయిపోయిన మిత్రుడు ఆలస్యంగా స్వర్గంలోకి వెళ్లటం ఏమిటి? సాధారణంగా మరణించిన మిత్రుడు ముందుగా స్వర్గానికి చేరుకోవటం ఏమిటి? అని వారు మాట్లాడుకుంటూ ఉన్నారు, విషయం ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి వద్దకు చేరిపోయింది. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ప్రజల ముందరికి వచ్చి ఏమన్నారంటే, “చూడండి, ఏ మిత్రుడు అయితే ఆలస్యంగా, సాధారణంగా మరణించాడో, అతనికి ఒక సంవత్సరము ఎక్కువ ఆయుష్షు దక్కింది. అతను ఒక రమజాన్ నెల ఎక్కువగా పొందాడు. ఆ రమజాన్ నెలలో, అతను పొందిన ఆ పూర్తి సంవత్సరంలో ఎన్ని సత్కార్యాలు అతను చేసుకున్నాడు అంటే, పుణ్యాలలో ఇద్దరి మధ్య భూమి ఆకాశాల మధ్య ఎంత తేడా వ్యత్యాసం ఉందో అంత వ్యత్యాసం వచ్చేసింది” అని చెప్పారు. అల్లాహు అక్బర్. చూశారా?
కాబట్టి ఒక్క రమజాన్ మాసము దక్కించుకున్నా, మనము సత్కార్యాలలో ఎంతో ఎత్తుకు ఎదిగిపోగలము కాబట్టి, రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని అల్లాహ్ను వేడుకుంటూ ఉండాలి. ఇది మొదటి సలహా.
2. కృతజ్ఞతలు చెల్లించాలి:
రెండవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసము దక్కిన తర్వాత అల్లాహ్కు కృతజ్ఞతలు చెల్లించాలి. అల్లాహ్ ఆదేశం ఖురాన్లో ఈ విధంగా ఉంది, రెండవ అధ్యాయము, 172 వ వాక్యం:
وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ [వష్కురూ లిల్లాహి ఇన్ కున్తుమ్ ఇయ్యాహు త’అబుదూన్] ఒకవేళ మీరు అల్లాహ్ యే ఆరాధించే వారైతే ఆయనకు కృతజ్ఞులై ఉండండి. (2:172)
అల్లాహ్కు కృతజ్ఞతలు తెలపాలని ఇక్కడ ఆదేశించబడి ఉంది. రమజాన్ మాసం దక్కటం అల్లాహ్ తరఫున పెద్ద అనుగ్రహము కాబట్టి, ఆ అనుగ్రహం పొందిన వారు అల్లాహ్కు ముందుగా కృతజ్ఞతలు చెల్లించాలి.
చూడండి, గుండె మీద ఒక్కసారి చెయ్యి పెట్టుకొని ఆత్మ విమర్శ చేసి చూడండి, ఆలోచించి చూడండి. మనతో పాటు గత సంవత్సరం రమజాన్ మాసంలో ఉపవాసాలు ఉన్నవారు, ఇఫ్తారీ ప్రోగ్రాంలలో పాల్గొన్న వారు, తరావీహ్లలో పాల్గొన్న వారు ఈ సంవత్సరము రమజాన్ వచ్చేసరికి మన మధ్య లేరు. వారు మరణించారు, అల్లాహ్ వద్దకు చేరుకున్నారు. మనకు మాత్రం అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఆయుష్షు ఇచ్చాడు, మరొక రమజాన్ మన జీవితంలోకి తీసుకొని వస్తూ ఉన్నాడు. కాబట్టి మనకు అల్లాహ్ ఇచ్చిన ఈ అనుగ్రహాన్ని మనము గుర్తించి, అల్లాహ్కు కృతజ్ఞతలు తెలపాలి, ఇది రెండవ సలహా.
3. సంతోషపడాలి:
మూడవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసం వచ్చింది కాబట్టి మనము సంతోషపడాలి. రమజాన్ మాసం వచ్చిందన్న విషయం మనకు సంతోషం కలిగించాలి.
అయితే సమాజంలో రెండు రకాల ప్రజలను మనము చూస్తూ ఉన్నాం. కొందరికి రమజాన్ మాసం వచ్చిందంటే అస్సలు సంతోషం లేదు, వారు బాధపడుతూ ఉన్నారు. నిజం చెప్పాలంటే కొంతమందికి సంతోషం లేదు, వారికి బాధ కలుగుతూ ఉంది. మన విశ్వాసులకే ఎవరైతే ముస్లింలని చెప్పుకుంటున్నారో వారిలోనే కొంతమందికి అలాంటి బాధ కలుగుతూ ఉంది. కారణం ఏంటంటే, వారు ఇన్ని రోజులు బాగా తాగుతూ, తింటూ, తిరుగుతూ తందనాలు ఆడుతూ ఉండేవారు. రమజాన్ వచ్చేసింది కాబట్టి ఇక ఫుల్ స్టాప్ పడిపోతుంది. ఇన్ని రోజులు తాగినట్టు వాళ్ళు తాగలేరు; సిగరెట్లు తాగటం కానీ, గుట్కాలు నమలటం కానీ, సారాయి మధ్యము సేవించటం కానీ, ఇవన్నీ వాళ్ళు చేస్తూ తందనాలు ఆడుతూ ఉండేవారు కాబట్టి, రమజాన్ వచ్చేసిందంటే ఇదంతా ఇక ఆగిపోతుంది. రమజాన్ మాసంలో కూడా వాళ్ళు తాగినా, తిన్నా, తిరిగినా, చూసిన వాళ్ళు చిన్న చిన్న పిల్లలు ఉపవాసం ఉంటున్నారు, మీకేమైంది మీరు ఉపవాసం ఉండకుండా ఇలా తిరుగుతూ ఉన్నారు అని ప్రతి ఒక్కరూ నిందిస్తారు, వేలెత్తి చూపుతారు. కాబట్టి ఇన్ని రోజులు వారు ఏ జల్సాలైతే చేస్తూ వస్తూ ఉన్నారో అవన్నీ ఆగిపోతాయి అన్న విషయాన్ని తలుచుకొని బాధపడుతూ ఉంటారు కొంతమంది. ఇది విశ్వాసానికి విరుద్ధమైన విషయం. ఇలాంటి వారు తోబా చేసుకోవలసిన అవసరం ఉంది.
అయితే సమాజంలో మరికొంతమంది విశ్వాసులు ఉన్నారు. రమజాన్ మాసం వస్తూ ఉంది అంటే వారికి ఆత్మ లోపల నుంచి సంతోషం కలుగుతుంది. వారు లోపల నుంచి సంతోషపడుతూ ఉంటారు, నోటితో సంతోషాన్ని వ్యక్తపరుస్తూ ఉంటారు. అలాంటి విశ్వాసులలో అల్లాహ్ మమ్మల్ని అందరిని చేర్చు గాక.
ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి మనం చూచినట్లయితే, నిసాయి గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనంలో అక్కడ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి తెలపబడింది, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు రమజాన్ మాసం వచ్చిందన్న విషయాన్ని సంతోషంగా ప్రజల ముందర ప్రకటించేవారు.
أتاكم رمضان شهر مبارك [అతాకుమ్ రమదాన్ షహ్రున్ ముబారక్] మీ వద్దకు రమజాన్ వచ్చేసింది, ఇది పవిత్రమైన మాసము, శుభాలతో కూడిన మాసము అని సహాబాల ముందర సంతోషాన్ని వ్యక్తపరిచేవారు. కాబట్టి రమజాన్ మాసం వచ్చినప్పుడు మనం సంతోషాన్ని వ్యక్తపరచాలి. ఇది మూడవ సలహా.
4. దృఢమైన సంకల్పం చేసుకోవాలి:
నాలుగవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసాన్ని పొందిన తర్వాత రమజాన్ మాసాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవటం కోసము మనం ముందుగానే దృఢమైన సంకల్పం చేసుకోవాలి. ఒక్క రోజు కూడా, ఒక్క ఉపవాసము కూడా చేజారకూడదు. ఒక్క ఆరాధన కూడా చేజారకూడదు. అన్ని ఆరాధనలు చేసుకొని, అన్ని ఉపవాసాలు ఉండి, అన్ని రకాల సత్కార్యాలు చేసుకొని రమజాన్ను పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకోవాలని ముందుగానే మనము సంకల్పం చేసుకోవాలి. సంకల్పం నిజమైతే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వారి సంకల్పాన్ని నెరవేరుస్తాడు. ఖురాన్ గ్రంథం 47వ అధ్యాయం, 21వ వాక్యాన్ని చూడండి, అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా తెలియజేస్తూ ఉన్నాడు:
فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ [ఫలవ్ సదఖుల్లాహ లకాన ఖైరల్ లహుమ్] “వారు అల్లాహ్ పక్షాన సత్యవంతులుగా నిలబడి ఉంటే అది వారి కొరకు శ్రేయోదాయకమై ఉండేది.” (47:21)
అంటే వారి సంకల్పం సరైనదై ఉంటే అది వారికే మంచిది అని అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పేర్కొంటూ ఉన్నాడు.
ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి జీవితంలో ఒక పల్లెటూరి వాసి ఇస్లాం స్వీకరించి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో వచ్చి జత కలిశాడు. ఆ తర్వాత అతను వలస ప్రయాణము కూడా చేశాడు. వలస ప్రయాణము చేసి మదీనాకు చేరుకున్నప్పుడు యుద్ధాలు జరిగాయి, ఆ యుద్ధాలలో ఒక యుద్ధంలో యుద్ధ ప్రాప్తి మాలె గనీమత్ దక్కింది. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ఆ మాలె గనీమత్ను ప్రజలకు పంచారు. అతనికి కూడా కొద్ది భాగము ఇచ్చారు. ఆ పల్లెటూరి వాసి ఎంత మంచి సంకల్పం కలిగిన వ్యక్తితో చూడండి, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో ఏమంటున్నాడంటే,
“ఓ దైవ ప్రవక్త, నేను ఇస్లాం స్వీకరించి, వలస ప్రయాణము చేసుకొని ఇక్కడికి వచ్చింది ఈ ప్రాపంచిక సొమ్ము కోసము కాదు. ఈ ప్రాపంచిక సొమ్ము పొందాలనే ఉద్దేశంతో నేను ఈ విధంగా చేయలేదు. నా సంకల్పం ఏమిటంటే, నేను అల్లాహ్ ధర్మం కోసము శ్రమించాలి, వీలైతే అల్లాహ్ ధర్మం కోసము అన్ని రకాల త్యాగాలు, చివరికి నా ప్రాణము కూడా త్యాగము చేసేయాలి. ఆ ఉద్దేశంతో నేను ఇస్లాం స్వీకరించాను, మీతో జత కలిశాను, వలస ప్రయాణం చేశాను ఓ దైవ ప్రవక్త” అన్నాడు.
ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ఆయనకు ఈ విధంగా సమాధానం ఇచ్చారు:
إن تصدق الله يصدقك [ఇన్ తస్దుఖిల్లాహ యస్దుఖ్-క] “నీవు నిజంగానే ఆ విధంగా సంకల్పం చేసుకొని ఉంటే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా నీ సంకల్పాన్ని తప్పనిసరిగా నెరవేరుస్తాడు” అని సమాధానం ఇచ్చారు. (నిసాయి గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం).
ప్రజలు చూశారు, అలాగే జరిగింది. ఆ తర్వాత ఆ వ్యక్తి ఇస్లాం కోసము శ్రమించాడు, శ్రమించాడు, ఎంతగా శ్రమించాడు అంటే ఒక యుద్ధంలో ఇస్లాం కోసము అతను తన ప్రాణాలను కూడా అర్పించేశాడు, షహీద్ అయిపోయాడు. చూశారా?
కాబట్టి సంకల్పంలో చిత్తశుద్ధి ఉంటే, మన సంకల్పం నిజమైనదై ఉంటే, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా దానిని నెరవేరుస్తాడు కాబట్టి, రమజాన్ను సద్వినియోగం చేసుకోవాలని మనము చిత్తశుద్ధితో సంకల్పం చేసుకుంటే, మనకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా రమజాన్ నుండి లబ్ధి పొందిన వారు లాగా తీర్చిదిద్దేస్తాడు. ఇది నాలుగవ సలహా.
5. పశ్చాత్తాపం పొందాలి:
ఇక ఐదవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ రాకముందే పశ్చాత్తాపం పొంది పాపాలకు దూరంగా ఉండుటకు గట్టి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
చూడండి, రమజాన్ మాసంలో కూడా పశ్చాత్తాపం పొందాలి, రమజాన్ మాసం రాకముందే మనము పశ్చాత్తాపము ప్రారంభించేయాలి, పశ్చాత్తాపం చెందటం ప్రారంభించేయాలి. పశ్చాత్తాపం గురించి ప్రత్యేకంగా ఒక ప్రసంగం మనం విని ఉన్నాం. ఖురాన్ గ్రంథంలోని 24వ అధ్యాయం, 31వ వాక్యాన్ని ఒకసారి మనం మళ్ళీ ఒకసారి చదివి విందాం. అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పశ్చాత్తాపం గురించి ఆదేశిస్తూ ఇలా అంటూ ఉన్నాడు:
وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ [వతూబూ ఇలల్లాహి జమీ’అన్ అయ్యుహల్ ముఅమినూన ల’అల్లకుమ్ తుఫ్లిహూన్] “ఓ విశ్వాసులారా! మీరంతా కలసి అల్లాహ్ సన్నిధిలో పశ్చాత్తాపం చెందండి. తద్వారా మీరు సాఫల్యం పొందవచ్చు.” (24:31)
పవిత్రమైన మాసం, అది రాబోవుచున్నది కాబట్టి, మనం కూడా ఆ పవిత్రమైన మాసంలో ప్రవేశించేటటానికి మనము కూడా పాపాల నుండి పశ్చాత్తాపం పొంది పవిత్రులమైపోయి ఆ మాసంలో ప్రవేశించటం ఎంతో అవసరమైన విషయం కాబట్టి రమజాన్కు ముందే పశ్చాత్తాపం పొందండి, ఇదే అలవాటు రమజాన్లో కూడా కొనసాగించండి అని ధార్మిక పండితులు సలహా ఇచ్చి ఉన్నారు. ఇది ఐదవ సలహా.
6. అవగాహన చేసుకోవాలి:
ఆరవ సలహా ఏమిటంటే రమజాన్ మాసంలో అన్ని రకాల పుణ్యాలు మనం పొందాలి అంటే, రమజాన్ మరియు రమజాన్లో ఉన్న ఆరాధనల నియమాలు ముందుగానే తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి.
చూడండి, రమజాన్లో ఉన్న ఆరాధనలు, ముఖ్యంగా ఉపవాసాలు, అలాగే నమాజులు, ఖియాముల్ లైల్, అలాగే ఖురాన్ పారాయణం, దానధర్మాలు, జకాత్ చెల్లించటాలు ఇక అనేక సత్కార్యాలు ఉన్నాయి కదండీ, వాటి గురించి నియమాలు, నిబంధనలు ముందుగానే మనము తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి. అవగాహన చేసుకుంటే తప్పులు లేకుండా మనము ప్రతి ఆరాధన, ప్రతి సత్కార్యము చక్కగా చేయగలము, అన్ని పుణ్యాలు పొందగలము. అవగాహన చేసుకోకుండానే అలాగే ప్రారంభిస్తే తప్పులు దొర్లి పుణ్యాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. కాబట్టి అడిగి తెలుసుకోవాలి, చదివి తెలుసుకోవాలి. చూడండి అల్లాహ్ ఏమంటున్నాడు, ఖురాన్ గ్రంథం 21వ అధ్యాయం, ఏడవ వాక్యం:
فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ [ఫస్అలూ అహలద్-ధిక్ రి ఇన్ కున్తుమ్ లా త’అలమూన్] “మీకు తెలియకపోతే జ్ఞానులను అడిగి తెలుసుకోండి.” (21:7)
కాబట్టి రమజాన్లో ఉన్న ఆరాధనలు, సత్కార్యాలు అవి ఎలా చేయాలి, వాటి నియమాలు నిబంధనలు ఏమిటి అని ముందుగానే మనము తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి. ఇది మరొక సలహా, ఆరవది.
7. సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి:
ఏడవ సలహా ఏమిటంటే, సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి. సంకల్పం చేసుకోండని చెప్పాం, కానీ ఆ సంకల్పంలో కూడా శుద్ధి చేసుకోవలసిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే ప్రదర్శనా బుద్ధికి లోనయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది కాబట్టి. షైతాన్ ప్రతి ఒక్కరితో పాటు ఉన్నాడు, అతను ప్రజల హృదయాలలో ప్రదర్శనా బుద్ధి పుట్టించగలడు. కాబట్టి ప్రదర్శనా బుద్ధి రాకుండా ఉండుటకు సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రదర్శనా బుద్ధితో ఏ సత్కార్యము చేసినా అది వృధా అయిపోతుంది కాబట్టి, అది అల్లాహ్ వద్ద ఆమోదించబడదు కాబట్టి, మనము రమజాన్లో ప్రదర్శనా బుద్ధితో సత్కార్యాలు చేస్తే, ఆరాధనలు చేస్తే రమజాన్ మాసం వృధా అయిపోతుంది. చూడండి ఖురాన్ గ్రంథం 18వ అధ్యాయం, 110వ వాక్యంలో అల్లాహ్ తెలియజేస్తూ ఉన్నాడు:
“తన ప్రభువును కలుసుకోవాలన్న ఆకాంక్ష ఉన్నవారు సత్కార్యాలు చేయాలి, తన ప్రభువు ఆరాధనలో వేరొకరికి భాగస్వామ్యం కల్పించకూడదు.” (18:110)
అంటే, చిత్తశుద్ధితో సత్కార్యాలు చేయాలి, ప్రదర్శనా బుద్ధికి దూరంగా ఉంటూ కేవలం అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసం మాత్రమే సత్కార్యాలు చేయాలి కాబట్టి మన హృదయాలలో ప్రదర్శనా బుద్ధి రాకుండా సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి.
8. హృదయాలను సాఫీగా ఉంచుకోవాలి:
ఇక ఎనిమిదవ సలహా ఏమిటంటే, ముస్లింల పట్ల మన హృదయాలను సాఫీగా ఉంచుకోవాలి. ఇతరుల పట్ల కల్మషం గానీ, కీడు గానీ హృదయాలలో ఉండనియ్యరాదు. ఎందుకంటే ఇంతకు ముందు షాబాన్ నెలలో ముఖ్యంగా షాబాన్ 15వ తేదీన ఒక హదీసు మనం పదేపదే వింటూ వస్తూ ఉన్నాం. ఏముంది అక్కడ?
“అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా షాబాన్ నెల 15వ తేదీ రాత్రిన ప్రజల వైపు దృష్టి సారించి అందరి పాపాలను మన్నించేస్తాడు, ఇద్దరి పాపాలను మాత్రము మన్నించకుండా వదిలేస్తాడు. ఎవరు ఆ ఇద్దరు అంటే, ఒకరు ముష్రిక్, మరొకరు తమ మిత్రుల పట్ల హృదయంలో కీడు ఉంచుకున్నవాడు.” (ఇది సహీ అత్-తర్ఘీబ్ వత్-తర్హీబ్ గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం.)
ఆ ఉల్లేఖనం ప్రకారంగా ఎవరైతే బహుదైవారాధన, షిర్క్ చేస్తూ ఉన్నారో వారికి పాప క్షమాపణ ఉండదు. అలాగే ఎవరైతే ఇతరుల పట్ల హృదయంలో కీడు ఉంచుకున్నారో, వాడికి, వారికి క్షమాపణ దొరకదు. కాబట్టి హృదయాలలో ఇతరుల పట్ల కీడు లేకుండా మన హృదయాన్ని కూడా మనము శుద్ధపరచుకోవాలి. ఎవరి గురించి కూడా మన హృదయంలో కీడు ఉండకూడదు.
మరికొన్ని సన్నాహాలు
ఇక మరొక సలహా ఏమిటంటే, ఖురాన్ పారాయణం కొరకు ముందుగానే ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి. ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక ఉద్యోగం చేసుకుంటూ ఉంటారు లేదంటే ఏదో ఒక పనిలో నిమగ్నమై ఉంటారు. వారికి తీరిక ఎప్పుడు ఉంటుంది? ఏ సమయం వారికి దక్కుతుంది? ఆ సమయంలో వారు ఖురాన్ పారాయణం కోసము ముందుగానే టైం టేబుల్, జద్వల్ మరియు ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి. నాకు ఫలానా సమయంలో ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, ఫలానా నమాజ్ తర్వాత ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, లేదంటే ఉదయం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, మధ్యాహ్నం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, సాయంత్రం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, ఆ సమయాన్ని ఖురాన్ పారాయణంతో మనము నింపుకోవాలి. ఆ విధంగా ఖురాన్ పారాయణము కోసము మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు కూడా జిబ్రీల్ అలైహిస్సలాం వారికి రమజాన్ మాసంలో ఖురాన్ వినిపించేవారు. సహాబాలు కూడా రమజాన్ మాసంలో ఎక్కువగా ఖురాన్ పారాయణము చేసేవారు. మనము కూడా అధికసార్లు ఖురాన్ పారాయణము పూర్తి చేయుటకు ముందుగానే ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి, సమయాన్ని కేటాయించుకోవాలి, ఆ సమయం ప్రకారము తర్వాత ఖురాన్ పారాయణము చేసుకుంటూ రమజాన్ మాసాన్ని గడపాలి.
మరొక ఉదాహరణ ఏమిటంటే, రమజాన్లో ముఖ్యంగా ఇఫ్తారీ, ఉపవాస విరమణ చేయించుటకు ముందుగానే మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి. మనం ఇంతకుముందు అనేక సార్లు విని ఉన్నాం, ఉపవాసానికి అపరిమితమైన పుణ్యం ఇవ్వబడుతుంది. అలాగే ఒక ఉపవాసికి ఇఫ్తారీ చేయిస్తే, ఉపవాస విరమణ చేయిస్తే, ఉపవాసికి దక్కినంత పుణ్యము ఉపవాస విరమణ చేయించిన వ్యక్తికి కూడా అందజేయబడుతుంది. అలాగే ఎంత మందికి మనము ఇఫ్తారీ చేయిస్తామో అన్ని ఉపవాసాల పుణ్యము పొందగలము కాబట్టి, రమజాన్ మాసం రాకముందే ఎంతమందికి మనము ఇఫ్తారీ చేయించాలి, మన స్తోమత ఏమిటి అనేది ముందుగానే మనము చూసుకొని ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి మిత్రులారా.
అలాగే దానధర్మాలు చెల్లించుటకు కూడా ప్లాన్ చేసుకోవాలి. మన వీధిలో, మన ఇరుగుపొరుగులో, మనం నివసిస్తున్న ఊరులో, పల్లెలో, మన పరిసరాలలో అనేకమంది వితంతువులు ఉంటారు, అనాథలు ఉంటారు, వికలాంగులు ఉంటారు, అలాగే నిరుపేదలు ఉంటారు. అలాంటి వారికి మనము దానధర్మాలు చేయాలి. రమజాన్ మాసంలో చేసిన ప్రతి సత్కార్యానికి అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పెంచి పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు కాబట్టి, రమజాన్ మాసంలో నిరుపేదలకు, వితంతువులకు, వికలాంగులకు, అభాగ్యులకు సహాయం చేయాలి, దానధర్మాలు చేయాలి. చూడండి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి చూసిన సహాబాలు ఏమంటారంటే:
كان رسول الله أجود بالخير من الريح المرسلة [కాన రసూలుల్లాహి అజ్వద బిల్-ఖైరి మినర్-రీహిల్ ముర్సల] “వేగంగా వీస్తున్న గాలి కంటే వేగంగా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు రమజాన్లో దానధర్మాలు చేసేవారు.”
అంటే అంత ఎక్కువగా ఆయన దానధర్మాలు రమజాన్ మాసంలో చేసేవారు కాబట్టి మనము కూడా విశాలమైన హృదయంతో రమజాన్ మాసంలో ఎక్కువగా దానధర్మాలు చేయాలి, దాని కోసం ముందుగానే మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి మిత్రులారా. అల్లాహ్ మనందరికీ ఆ భాగ్యం ప్రసాదించు గాక.
అలాగే మరొక సలహా ఏమిటంటే, స్తోమత ఉన్నవారు రమజాన్ మాసంలో ఉమ్రా చేయడానికి ప్లాన్ చేసుకోవాలి. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు తెలియజేసిన విషయం, రమజాన్లో ఆచరించిన ఉమ్రాకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా హజ్జ్ లాంటి పుణ్యం ప్రసాదిస్తాడు.
فإن عمرة في رمضان تقضي حجة أو حجة معي [ఫఇన్న ఉమరతన్ ఫీ రమదాన తఖ్దీ హజ్జతన్ అవ్ హజ్జతన్ మ’ఈ] “ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో పాటు కలిసి హజ్జ్ చేసినంత పుణ్యము రమజాన్లో ఉమ్రా చేసిన వారికి ఇవ్వబడుతుంది.” అని ప్రవక్త వారు తెలియజేసి ఉన్నారు. (బుఖారీ గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం).
కాబట్టి మిత్రులారా, రమజాన్ మాసంలో సౌకర్యము మరియు స్తోమత ఉన్నవారు రమజాన్లో ఉమ్రా చేయటానికి ప్రణాళిక చేసుకోవాలి, ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలి.
అలాగే మరొక సలహా ఏమిటంటే, ఈ రమజాన్ మాసంలో దైవ సందేశం ప్రజల వద్దకు చేర్చటానికి ముందుగానే మనము సిద్ధమవ్వాలి. ఎందుకంటే రమజాన్ మాసంలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా షైతాన్లకు బేడీలు వేసేస్తాడు కాబట్టి అల్లాహ్ మాట ప్రజల హృదయంలో ఎక్కువగా ప్రభావితం చూపిస్తుంది కాబట్టి, మనకు వీలైతే మనం స్వయంగా అల్లాహ్ నియమాలు, అల్లాహ్ వాక్యాలు ప్రజల వరకు చేరవేయించాలి. అంత శక్తి మాకు లేదు, ఆ అర్హత మాకు లేదు అంటే కనీసం ఎవరైతే ఆ పని చేస్తూ ఉన్నారో, దైవ వాక్యాలు ప్రజలకు వినిపించే పని చేస్తూ ఉన్నారో, వారి వద్దకు ప్రజలను తీసుకొని వెళ్లి అక్కడ వారికి అల్లాహ్ వాక్యాలు వినిపించేలాగా చూడాలి. స్వయంగా అందజేయండి. ఆ అర్హత లేదు, స్తోమత లేదు, అలాంటి సౌకర్యము లేదు అంటే, కనీసం ఎవరైతే దైవ వాక్యాలు వినిపిస్తున్నారో అలాంటి చోటికి మిత్రులను తీసుకొని వెళ్లి దైవ వాక్యాలు వినిపించండి. ఇన్ షా అల్లాహ్, అల్లాహ్ వారికి హిదాయత్ ప్రసాదిస్తే వారి హిదాయత్ కొరకు మీరు కారకులు అవుతారు, మీకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పుణ్యం ప్రసాదిస్తాడు. కాబట్టి ఈ రమజాన్ మాసంలో అలాంటి ప్రణాళిక కూడా సిద్ధం చేసుకోండి అని పండితులు తెలియజేసి ఉన్నారు.
ఇక చివర్లో ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే మిత్రులారా, రమజాన్ మాసం, ఇది సంవత్సరం మొత్తం ఉండేది కాదు, కేవలం ఒక నెల మాత్రమే. అల్లాహ్ ఏమంటాడంటే:
أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍ [అయ్యామన్ మ’అదూదాత్] “ఇవి లెక్కించదగిన కొన్ని రోజులు మాత్రమే.” (2:184)
30 రోజులు లేదంటే 29 రోజులు. ఈ లెక్కించదగిన ఈ కొన్ని రోజుల్ని మనము వృధా చేయనియ్యకూడదు. వృధా చేయకుండా పూర్తిగా కష్టపడి, శ్రమించి, ఎక్కువగా సత్కార్యాలు చేసుకొని పాప క్షమాపణ అల్లాహ్తో అడుక్కొని పాపాల నుండి విముక్తి పొందాలి, నరకం నుండి విముక్తి పొందాలి, స్వర్గవాసులైపోవాలి, అధిక పుణ్యాలు సంపాదించుకున్న వారైపోవాలి.
అలాగే మరొక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ సంవత్సరం అల్లాహ్ మనకు రమజాన్ ప్రసాదించు గాక. ఈ సంవత్సరం మనం బ్రతికి ఉన్నాము, ఇక వచ్చే సంవత్సరం వరకు, వచ్చే సంవత్సరం రమజాన్ వరకు బ్రతికి ఉంటామో ఉండమో తెలియదు, ఎవరికీ గ్యారెంటీ లేదు. కాబట్టి ఇదే మన చివరి రమజాన్ ఏమో అని భావించి ఎక్కువగా శ్రమించుకోవాలి మిత్రులారా.
నేను అల్లాహ్తో దుఆ చేస్తూ ఉన్నాను, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనందరికీ రమజాన్ నెల ప్రసాదించు గాక. రమజాన్ నెల కంటే ముందే రమజాన్ కోసము ప్రణాళికలు సిద్ధము చేసుకొని సన్నద్ధమయ్యే భాగ్యం ప్రసాదించు గాక. రమజాన్ శుభాలు, వరాలు మనందరి జీవితాలలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వర్షింపజేయు గాక, ఆమీన్.
వ జజాకుముల్లాహు ఖైరన్, అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
హదీసు మకరందం (బులూఘ్-అల్–మరామ్) (Bulugh-al-Maraam) సంకలనం : అల్లామా హాఫిజ్ ఇబ్నె హజర్ అస్ఖలానీ (రహిమహుల్లాహ్) వ్యాఖ్యానం : మౌలానా సఫీవుర్రహ్మాన్ ముబారక్ పూరీ తెలుగు అనువాదం : ముహమ్మద్ అజీజుర్రహ్మాన్ అల్ హఖ్ తెలుగు పబ్లికేషన్స్ , హైదరాబాద్ –ఇండియా
ఉపవాసాల పుస్తకం – ఉపవాసాల నియమాలు
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - قَالَ: قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ - صلى الله عليه وسلم -{ لَا تَقَدَّمُوا رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ وَلَا يَوْمَيْنِ, إِلَّا رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا, فَلْيَصُمْهُ } مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ 1 .
527. దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ప్రబోధించారని హజ్రత్ అబూ హురైర (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖించారు : “మీలో ఎవ్వరూ రమజాన్ కు ముందు ఒకటి లేక రెండు ఉపవాసాలు ఉండకండి. అయితే ఎవరన్నా అంతకు ముందు నుంచి ఉపవాస వ్రతాలు పాటిస్తూ వస్తున్నట్లయితే ఆ రోజు ఉపవాసాన్ని పూర్తిచేసుకోవచ్చు.” (బుఖారీ, ముస్లిం)
وَعَنْ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ - رضى الله عنه - قَالَ: { مَنْ صَامَ اَلْيَوْمَ اَلَّذِي يُشَكُّ فِيهِ فَقَدْ عَصَى أَبَا اَلْقَاسِمِ - صلى الله عليه وسلم -} وَذَكَرَهُ اَلْبُخَارِيُّ تَعْلِيقًا, وَوَصَلَهُ اَلْخَمْسَةُ, وَصَحَّحَهُ اِبْنُ خُزَيْمَةَ, وَابْنُ حِبَّانَ 1 .
1 - صحيح. علقه البخاري ( 4 / 119 / فتح )، ووصله أبو داود ( 2334 )، والنسائي ( 4 / 153 )، والترمذي ( 686 )، وابن ماجه ( 1645 )، وابن خزيمة ( 1914 )، وابن حبان ( 3577 ) من طريق صلة بن زفر قال: كنا عند عمار فأتي بشاة مصلية، فقال: كلوا، فتنحى بعض القوم؛ فقال: إني صائم. فقال عمار: فذكره. وقال الترمذي: ” حسن صحيح “. قلت: والحديث لم أجده في ” المسند “.
528. హజ్రత్ అమ్మార్ బిన్ యాసిర్ (రదియల్లాహు అన్హు) కథనం : “ఎవరయితే సందేహాస్పదమయిన రోజున ఉపవాసం (రోజా) పాటించాడో అతడు అబుల్ ఖాసిం (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) కు అవిధేయత చూపాడు.”
(బుఖారీ దీనిని ‘ముఅల్లఖ్’గా పేర్కొన్నారు. ఐదుగురూ దీనిని ‘మౌసూల్’గా పరిగణించారు. కాగా; ఇబ్నె హిబ్బాన్ ఈ హదీసును ప్రామాణికంగా ఖరారు చేశారు)
సారాంశం: ఇస్లామీయ షరియత్ ప్రకారం ఉపవాసాలు మొదలెట్టినా (రమజాన్) నెలవంకను చూసి మొదలెట్టాలి. ఉపవాసాలు విరమించినా (షవ్వాల్) నెలవంకను చూసి మరీ విరమించాలి. ఒకవేళ షాబాన్ నెల 29వ తేదీన నెలవంక కనిపించకపోతే ఆ మరుసటి రోజు షరియత్ పరంగా సందేహాస్పదమయిన రోజుగా భావించబడుతుంది. ఆ దినాన ఉపవాసం ఉండటం భావ్యం కాదు. ఈ సందర్భంగా ఖగోళ శాస్త్రజ్ఞుల లెక్కలపై ఆధారపడటం కూడా షరియత్ స్ఫూర్తికి విరుద్ధం. ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు వేసిన లెక్కలు కూడా అనేకసార్లు నిజం కాలేదు.
1 - صحيح. رواه البخاري ( 1900 )، ومسلم ( 1080 ) ( 8 ). 2 - ساقطة من الأصلين، واستدركها من الصحيح، وهي كذلك موجودة في المطبوع، وفي الشرح. 3 - صحيح. رواه مسلم ( 1080 ) ( 4 ). 4 - صحيح. رواه البخاري ( 1907 ).
وَلَهُ فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ - رضى الله عنه - { فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلَاثِينَ } 1 .
1 - صحيح. رواه البخاري ( 1909 ).
529. దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ప్రబోధించగా తాను విన్నానని హజ్రత్ ఇబ్నె ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) తెలిపారు: “నెలవంకను చూసిన మీదట మీరు ఉపవాసాలుండండి. (పండుగ కోసం) నెలవంకను చూసిన మీదట ఉపవాస విరమణ (ఇఫ్తార్) చేయండి. ఒకవేళ ఆకాశం మేఘావృతమయివుంటే లెక్క వేసుకోండి.” (ముత్తఫఖున్ అలైహ్).
‘ముస్లిం’లోని వాక్యం ఇలా వుంది: “ఒకవేళ ఆకాశం మేఘావృతమై ఉంటే 30 రోజుల లెక్క కట్టండి.” బుఖారీలో ఈ విధంగా ఉంది – “మరి 30 రోజాల లెక్కను పూర్తిచేయండి.” బుఖారీలోనే హజ్రత్ అబూహురైర (రదియల్లాహు అన్హు) ఉల్లేఖనం ఇలా వుంది: ‘మరి మీరు షాబాన్ నెలలోని 30 రోజులను గణించండి.’
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
1) మొహర్రం మాసం ప్రాధాన్యత 2) నాలుగు నిషిద్ధ మాసాలు మరియు వాటి ప్రత్యేక ఆదేశాలు 3) దుష్కార్యాల ప్రభావాలు 4) మొహర్రం నెలలో శోక గీతాలాపన (నోహా) మరియు హాహాకారాలు (మాతం) చేయడం 5) హుస్సేన్ (రదియల్లాహు అన్హు) వీర మరణం 6) మొహర్రం మాసం మరియు దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) సహచరులు 7) మొహర్రం మాసంలో ఉపవాసం ప్రాధాన్యత 8) చరిత్రలో ఆషూరా దినం ప్రాధాన్యత 9) ఆషూరా దినపు ఉపవాసం ప్రాధాన్యత మరియు మహత్యం
మొదటి ఖుత్బా
ప్రియమైన శ్రోతలారా! మొహర్రం మాసం ఒక మహోన్నతమైన పవిత్ర మాసం. ఇది హిజ్రీ సంవత్సరపు మొదటి మాసం అవడమే గాక, నిషేధిత నాలుగు మాసాల్లో ఒకటి.
“యథార్థం ఏమిటంటే, ఆకాశాన్నీ భూమినీ అల్లాహ్ సృష్టించినప్పటి నుండీ, మాసాల సంఖ్య అల్లాహ్ గ్రంథంలో పన్నెండు మాత్రమే. వాటిలో నాలుగు నిషిద్ధ మాసాలు. ఇదే సరైన ధర్మం. కనుక ఈ నాలుగు మాసాల్లో మీకు మీరు అన్యాయం చేసుకోకండి.” (తౌబా 9: 36)
అంటే – భూమ్యాకాశాలు సృష్టించబడినప్పటి నుండి అల్లాహ్ దృష్టిలో సంవత్సరపు మాసాల సంఖ్య పన్నెండు మాత్రమే. అందులో నాలుగు మాసాలు నిషిద్ధ మాసాలు. మరి ఆ నిషిద్ధ మాసాలు ఏవి? దీనికి సంబంధించిన ఒక హదీసు వినండి!
అబూ బక్ర్ (రదియల్లాహు అన్హు) కథనం ప్రకారం దైవ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ఇలా సెలవిచ్చారు:
“సంవత్సరం పన్నెండు మాసాలు కలిగి వుంది. వీటిలో నాలుగు నిషిద్దమైనవి. వాటిలో మూడు మాసాలు ఒకదాని తర్వాత మరొకటి వస్తాయి. అవి జిల్ ఖాదా, జిల్ హిజ్జ మరియు మొహర్రం మాసాలు కాగా నాల్గవది జమా దిస్సానీ మరియు షాబాన్ మాసాల మధ్య వచ్చే రజబ్ మాసం.” (సహీ బుఖారీ, తఫ్సీర్- బాబ్ సూరహ్ తౌబా)
మూడు మాసాలేమో ఒకదాని తర్వాత మరొకటి. నాల్గవది ఒంటరిది. దీనిలో దాగివున్న మర్మం ఏమిటి? హాఫిజ్ ఇబ్నె కసీర్ దీనిలోగల మర్మాన్ని గూర్చి ఇలా వివరించారు.
“హజ్ మాసానికి ముందు వచ్చే జిల్ ఖాదా మాసంలో వారు (అప్పటి ప్రజలు) యుద్ధం చేయడాన్ని పరిత్యజించేవారు. తదుపరి జిల్ హిజ్జ మాసంలో హజ్ చేసేవారు. ఆ తర్వాత, ప్రజలు శాంతియుతంగా తమ తమ ప్రదేశాలకు వెళ్ళగలిగేందుకుగాను ఆ తర్వాతి నెల కూడా నిషిద్దం గావించబడింది. తదుపరి, సంవత్సరపు మధ్య కాలంలో ఇంకో నెల నిషిద్ధం గావించబడింది. తద్వారా ప్రజలు ఉమ్రాహ్ మరియు బైతుల్లాహ్ దర్శనానికి శాంతియుతంగా వెళ్ళి రాగలగడానికి“. (తఫ్సీర్ ఇబ్నె కసీర్ : 2/468)
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఉపవాసం పాటించే వారు ఎందరో? కానీ పుణ్యాలు పొందే వారు కొందరే! ఎందుకో తెలుసుకోండి https://youtu.be/JC8rwimqiyw [1 నిముషం] వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
ఇమామ్ ఇబ్నుల్ ఖయ్యిమ్ రహిమహుల్లా చెప్పారు, ప్రతి ఆరాధనలో ఎందులోనైతే ఎక్కువగా అల్లాహ్ యొక్క జిక్ర్ (స్మరణ) ఉంటుందో దాని యొక్క ఘనత పుణ్య పరంగా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఎలా అంటే, ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం తో ప్రశ్నించడం జరిగింది, జీహాద్ లో ఎక్కువ పుణ్యం ఎవరికి లభిస్తుంది అంటే అల్లాహ్ యొక్క జిక్ర్ ఎక్కువ చేసిన వారికి. అలాగే నమాజ్, జకాత్, హజ్ విషయాల్లో కూడా ప్రశ్నించడం జరిగింది. అలాగే “అయ్యుస్-సాయిమీన ఆజము అజ్రా”, ఉపవాసంలో ఎవరికి ఎక్కువగా పుణ్య ఫలితం లభిస్తుంది అన్నటువంటి ప్రశ్నకు కూడా “అక్సరుహుమ్ లిల్లాహి జిక్రా”, ఎవరైతే ఎక్కువగా అల్లాహ్ ను స్మరిస్తారో.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
రచయిత: ముహమ్మద్ సాలిహ్ అల్ – మునజ్జిద్ అనువాదం : ముహమ్మద్ కరీముల్లాహ్, రివ్యూ : నజీర్ అహ్మద్
ప్రశ్న:షాబాన్ నెల సగభాగం గడిచిన పోయిన తర్వాత ఉపవాసం పాటించ వచ్చునా? ఎందుకంటే షాబాన్ నెల సగభాగం తర్వాత ఉపవాసం ఉండటాన్ని ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నిషేధించారని విన్నాను.
అల్హందులిల్లాహ్ – సకల స్తోత్రములూ, కృతజ్ఞతలూ అల్లాహ్ కొరకే.
ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పలుకులను అబూ దావూద్ (3237), అత్తిర్మిథీ (738) మరియు ఇబ్నె మాజాహ్ (1651) లలో నమోదు చేయబడిన ఒక హదీథులో అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించినారు: “షాబాన్ నెల సగభాగం గడిచి పోయిన తరువాత ఉపవాసం ఉండవద్దు.” సహీహ్ అత్తిర్మిథీ, 590 లో దీనిని సహీహ్ హదీథుగా అల్బానీ వర్గీకరించినారు.
షాబాన్ నెల సగభాగం తరువాత అంటే షాబాన్ నెల 15వ తేదీ తరువాత ఉపవాసం పాటించటానికి అనుమతి లేదని ఈ హదీథు సూచిస్తున్నది.
అయితే, ఈ రోజులలో ఉపవాసం పాటించటం అనుమతించబడిందని మరికొన్ని హదీథులు సూచిస్తున్నాయి. ఉదాహరణకు:
ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పలుకులను అల్ బుఖారీ (1914) మరియు ముస్లిం (1082) లలో నమోదు చేయబడిన ఒక హదీథులో అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించినారు: “రమదాన్ నెల ప్రారంభానికి ఒకటి లేదా రెండు రోజుల ముందు ఉపవాసం ఉంటూ, రమదాన్ నెలారంభం కొరకు ఎదురు చూడకండి, అయితే ఎవరైనా వ్యక్తి అలవాటు ప్రకారం ఉపవాసం ఉంటున్నట్లయితే, అతను ఆ రోజులలో కూడా ఉపవాసం కొనసాగించవచ్చు.”
ప్రతి సోమవారం మరియు గురువారం ఉపవాసం పాటించటం, రోజు విడిచి రోజు ఉపవాసం పాటించటం వంటి అలవాట్లున్న వ్యక్తి కొరకు షాబాన్ నెల సగభాగం తరువాత కూడా ఉపవాసం కొనసాగించే అనుమతి ఉందని ఈ హదీథు సూచిస్తున్నది.
అల్ బుఖారీ (1970) మరియు ముస్లిం (1156) లలో నమోదు చేయబడిన ఒక హదీథులో ఆయెషా రదియల్లాహు అన్హా ఇలా ఉల్లేఖించినారు: “ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం కొన్ని రోజులు తప్ప, షాబాన్ నెల మొత్తం ఉపవాసం పాటించేవారు.” ఇది ముస్లిం గ్రంథంలో ఉల్లేఖించబడిన హదీథు.
అన్నవవి ఇలా పలికినారు: వేరే పదాలలో, “ఆయన షాబాన్ నెల మొత్తం ఉపవాసం పాటించేవారు. ఆయన కొన్ని రోజులను తప్పించి, షాబాన్ నెల మొత్తం ఉపవాసం పాటించేవారు.” రెండవ పదసమూహం మొదటి దాన్ని వివరిస్తున్నది మరియు ఇక్కడ ‘మొత్తం’ అనే పదం ‘అధికభాగం’ అనే అర్ధాన్ని సూచిస్తున్నది.
ఈ హదీథు ద్వారా తెలుస్తున్న దేమిటంటే షాబాన్ నెల సగభాగం తరువాత కూడా ఉపవాసం పాటించటానికి అనుమతి ఉన్నది. అయితే ఇది ఎవరైతే షాబాన్ నెల మొదటి సగభాగమంతా ఉపవాసం పాటిస్తూ, తరువాత సగభాగంలో కూడా తమ ఉపవాసం కొనసాగించే వారి కొరకు మాత్రమే. ఈ హదీథులన్నింటినీ పరిశీలించిన తరువాత షఫా ఇలా అన్నారు:
క్రమం తప్పకుండా అలవాటుగా ఉపవాసం ఉంటున్న వారికి లేదా షాబాన్ నెల మొదటి సగభాగం ఉపవాసంలో గడిపి, తమ ఉపవాసాలను తరువాత సగభాగంలో కూడా కొనసాగిస్తున్నవారికి తప్ప, ఇతరుల కొరకు షాబాన్ నెల రెండో సగభాగంలో ఉపవాసం పాటించే అనుమతి లేదు.
మెజారిటీ పండితులు ‘అనుమతి లేదనటమంటే ఇక్కడ నిషేధించబడటం అంటే హరామ్’ అని అభిప్రాయ పడినారు.
అల్ మజ్మూఅ, 6/399-400; ఫతహ్ అల్ బారీ, 4/129
అల్ రుయానీ వంటి మరికొందరు పండితులు ‘అనుమతి లేదనటమంటే ఇక్కడ హరామ్ కాదని, కేవలం అయిష్టమైనదని అంటే మక్రూహ్’ అని అభిప్రాయ పడినారు.
రియాదుస్సాలెహీన్ లో అన్నవావీ ఇలా తెలిపారు:
“షాబాన్ నెల మొదటి సగభాగం ఉపవాసంలో గడిపి, తమ ఉపవాసాలను తరువాత సగభాగంలో కూడా కొనసాగించేవారి కొరకు లేదా ప్రతి సోమవారం మరియు గురువారం (లేదా రోజు విడిచి రోజు) ఉపవాసం ఉండే అలవాటు గలవారి కొరకు తప్ప, షాబాన్ నెల రెండో సగభాగంలో ఉపవాసం ఉంటూ, రమదాన్ కోసం ఎదురు చూడటంపై నిషేధం గురించిన అధ్యాయం.”
షాబాన్ నెల రెండో సగభాగంలో ఉపవాసం పాటించడాన్ని నిషేధిస్తున్న హదీథు దయీఫ్ అంటే బలహీనమైన హదీథని మెజారిటి పండితులు అభిప్రాయపడినారు. దీని ఆధారంగా షాబాన్ నెల రెండో సగభాగంలో ఉపవాసం పాటించటం మక్రూహ్ కాదని వారు తెలిపినారు.
అల్ హాఫిజ్ ఇలా అన్నారు: షాబాన్ నెల రెండో సగభాగంలో ఐచ్ఛిక ఉపవాసాలు కొనసాగించటానికి అనుమతి ఉందని మెజారిటీ పండితులు తెలిపినారు. దీనిని వ్యతిరేకిస్తున్న హదీథును దయీఫ్ అంటే బలహీనమైన హదీథుగా వారు పేర్కొన్నారు. అది మున్కర్ హదీథని అహ్మద్ మరియు ఇబ్నె మయీన్ తెలిపినారు (ఫతహ్ అల్ బారీ). ఆ హదీథును బలహీనమైన హదీథుగా వర్గీకరించిన వారిలో అల్ బైహఖీ మరియు అల్ తహావీ కూడా ఉన్నారు.
ఈ హదీథు గురించిన ఇమాం అహ్మద్ అభిప్రాయాన్ని తన అల్ ముగ్నీ గ్రంథంలో ఇబ్నె ఖుదామహ్ ఇలా తెలిపినారు:
ఈ హదీథు అంత ప్రామాణికమైనది (సహీహ్) కాదు. మేము అబ్దుర్రహ్మాన్ ఇబ్నె మహ్దీను దీని గురించి అడిగినాము. ఆయన దీనిని సహీహ్ హదీథుగా వర్గీకరించలేదు మరియు ఆయన దానిని నాకు ఉల్లేఖించనూ లేదు. ఆయన ఈ హదీథు గురించి చర్చించకుండా దాటవేసినారు. ఇంకా అహ్మద్ ఇలా అన్నారు, ‘అల్ అలా అనే ఆయన నిజాయితీపరుడు. ఈ ఒక్క హదీథు తప్ప ఆయన ఉల్లేఖించిన ఇతర హదీథులేవీ మున్కర్ కోవలోనికి రాలేదు’.
ఇక్కడ అల్ అలా అంటే అల్ అలా ఇబ్నె అబ్దుర్రహ్మాన్, ఆయన దీనిని తన తండ్రి అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు నుండి ఉల్లేఖించినారు.
ఈ హదీథును దయీఫ్ అంటే బలహీనమైనదిగా వర్గీకరించిన వారికి జవాబిస్తూ, ‘ముస్లిం నియమాలను అనుసరించి ఈ హదీథు సహీహ్ హదీథు’ అని తన తహ్దీబ్ అల్ సునన్ అనే గ్రంథంలో ఇబ్నె అల్ ఖయ్యిమ్ రహిమహుల్లాహ్ తెలిపినారు. కేవలం అల్ అలా మాత్రమే ఈ హదీథును ఉల్లేఖించినా, అది హదీథు ప్రామాణికతను తగ్గించదు, ఎందుకంటే ఆయన ‘థిక్కాహ్ అంటే హదీథుశాస్త్ర పరిభాషలో నిజాయితీగా హదీథులను ఉల్లేఖించేవాడు’. తన సహీహ్ గ్రంథంలో ముస్లిం ఆయన నుండి ఆయన తండ్రి అయిన అబూ హురైరహ్ రదియల్లాహు అన్హు యొక్క అనేక హదీథులను నమోదు చేసినారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నుండి థిక్కాగా గురించబడిన ఒక వ్యక్తి నుండి అనేక సున్నతులు ఉల్లేఖించబడినాయి, సమాజం వాటిని స్వీకరించినది మరియు అనుసరిస్తున్నది కూడా.
ఆ తరువాత ఆయన ఇలా తెలిపినారు:
ఇక ఈ హదీథుకు మరియు షాబాన్ నెలలో ఉపవాసం పాటించవచ్చని తెలుపుతున్న వేరే హదీథులకు మధ్య వైరుధ్యం ఉందని భావిస్తున్న వారితో – వీటి మధ్య ఎలాంటి వైరుధ్యం లేదు (అని అంటున్నాను). ఆ హదీథులు షాబాన్ నెల మొదటి సగభాగం ఉపవాసంలో గడిపి, తమ ఉపవాసాలను తరువాత సగభాగంలో కూడా కొనసాగిస్తున్నవారిని లేదా అలవాటుగా ఉపవాసం ఉంటున్న వారిని గురించి తెలుపుతున్నాయి. అయితే, అల్ అలా తెలిపిన హదీథు కావాలని ఉద్దేశ్యపూర్వకంగా షాబాన్ నెల సగభాగం దాటిన తరువాత ఉపవాసం ప్రారంభించటం పై ఉన్న నిషేధం గురించి తెలుపుతున్నదే గాని, క్రమం తప్పకుండా ఉపవాసం ఉంటున్న వ్యక్తి గురించి లేదా షాబాన్ నెల మొదటి నుండి ఉపవాసం కొనసాగిస్తున్న వ్యక్తి గురించి కాదు.
షాబాన్ సగభాగం తరువాత ఉపవాసం ఉండకూడదని తెలుపుతున్న హదీథు గురించి షేఖ్ ఇబ్నె బాజ్ రహిమహుల్లాహ్ ను ప్రశ్నించగా, ఆయన ఇలా జవాబిచ్చినారు:
షేఖ్ నాసిరుద్దీన్ అల్ బానీ తెలిపినట్లుగా ఇది సహీహ్ హదీథు. షాబాన్ నెల మధ్యనుండి ఉపవాసం ప్రారంభించటానికి అనుమతిలేదనేది దీని అర్థం. కానీ ఒకవేళ ఎవరైనా వ్యక్తి షాబాన్ నెలలో అధికభాగం లేదా షాబాన్ నెల మొత్తం ఉపవాసం ఉంటున్నట్లయితే, అతను సున్నతును అనుసరిస్తున్నట్లే.
[మజ్మూఅ ఫతావా అల్ షేక్ ఇబ్నె బాజ్, 15/385].
రియాదుస్సాలేహీన్ పై వ్యాఖ్యానిస్తూ షేఖ్ ఇబ్నె ఉథైమిన్ ఇలా పలికినారు (3/394):
ఒకవేళ ఈ హదీథ్ సహీహ్ అయినా సరే, కొందరు పండితులు అర్థం చేసుకున్నట్లుగా దీనిలోని నిషేధం హరామ్ తరగతికి చెందినది కాదు, అది కేవలం మక్రూహ్ మాత్రమే. కానీ ఎవరికైతే క్రమం తప్పకుండా ఉపవాసం ఉండే అలవాటు ఉన్నదో, అలాంటి వారు షాబాన్ నెల సగం భాగం తరువాత కూడా తమ ఉపవాసాల్ని కొనసాగించాలి.
ముగింపు మాట:
అలవాటుగా (సోమవారం, గురువారం, రోజు విడిచి రోజు) ఉపవాసం ఉంటున్న వారి విషయంలో లేదా షాబాన్ నెల మొదటి నుండి ఉపవాసం కొనసాగిస్తున్న వారి విషయంలో తప్ప, రెండో సగభాగంలో ఉపవాసాలు ఉండటానికి అనుమతి లేదు, అది మక్రూహ్ లేదా హరామ్. అసలైన విషయం కేవలం అల్లాహ్ కే తెలుసు.
ఈ నిషేధానికి కారణం ఏమిటంటే, నిరంతరాయంగా ఉపవాసం ఉండటం వలన రమదాన్ ఉపవాసాలు ఉండలేనంతగా బలహీనపడిపోయే అవకాశం ఉంది.
ఒకవేళ షాబాన్ నెలారంభం నుండి ఉపవాసాలు ఉంటున్నట్లయితే, మరీ ఎక్కువగా బలహీన పడిపోవచ్చు కదా అని ఎవరైనా అంటే, దానికి జవాబు – షాబాన్ నెలారంభం నుంచి ఉపవాసాలు ఉంటున్న వ్యక్తికి, ఉపవాసం ఉండటం అలవాటై పోయి ఉంటుంది. కాబట్టి అతనికి ఉపవాసం కొనసాగించటం ఏమంత కష్టంగా అనిపించదు.
అల్ ఖారీ ఇలా పలికినారు: ఇక్కడ నిషేధం అంటే అయిష్టమైనది అంటే మక్రూహ్. అది సమాజం కొరకు ఒక అనుగ్రహం. ఎందుకంటే ఆ ఉపవాసాల వలన రమదాన్ నెల విధి ఉపవాసాలు మంచి శక్తితో ఉండలేనంతగా బలహీన పడిపోవచ్చు. కానీ, షాబాన్ నెల మొత్తం ఉపవాసం ఉంటున్న వారు, ఉపవాసానికి అలవాటు పడిపోయి ఉంటారు. కాబట్టి అది వారి కొరకు కష్టంగా ఉండదు.అసలైన విషయం కేవలం అల్లాహ్ కే తెలుసును.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
TeluguIslam.net 
You must be logged in to post a comment.