వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” అని ఎందుకు అన్నారు? ఒక వ్యక్తి మరణానికి ముందే తన ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు? [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” (నిస్ఫుల్ ఇల్మ్) అని ఎందుకు అన్నారు?
ఒక వ్యక్తి మరణానికి ముందే తన ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు?
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=uAM16bDgk_k

సోదరులారా, ఈ ప్రసంగంలో వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” (నిస్ఫుల్ ఇల్మ్) అని ఎందుకు అన్నారనే ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వబడింది. దీనికి మూడు కారణాలు వివరించబడ్డాయి: 1) దాని ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పడానికి, 2) మానవ జీవితం రెండు స్థితులలో (జీవితం మరియు మరణం) ఉంటుంది, మరియు ఈ విద్య మరణానంతర స్థితికి సంబంధించినది కాబట్టి, 3) సంపద రెండు మార్గాల్లో (స్వచ్ఛందంగా మరియు బలవంతంగా) వస్తుంది, మరియు వారసత్వం బలవంతంగా వచ్చేది కాబట్టి. ఇంకా, ఒక వ్యక్తి మరణానికి ముందే తన ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు అనే విషయం కూడా స్పష్టం చేయబడింది, ఎందుకంటే అలా చేయడం వల్ల కొడుకు తండ్రి కన్నా ముందు చనిపోతే అతని హక్కు కోల్పోవడం, భార్య మరియు తల్లిదండ్రుల హక్కులను విస్మరించడం, మరియు భవిష్యత్తులో కొత్త వారసులు వస్తే వారి హక్కులు కోల్పోవడం వంటి అనేక సమస్యలు తలెత్తుతాయి. వారసత్వం అనేది ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాతే వర్తిస్తుంది, అంతకు ముందు కాదు.

బిస్మిల్లాహిర్రహ్మానిర్రహీం. అల్ హందులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్, వబిహీ నస్త’ఈన్, వస్సలాతు వస్సలామ్ అలా రసూలిహిల్ కరీమ్, అమ్మా బా’ద్.

సోదరులారా, విద్యార్థులారా లాస్ట్ క్లాస్ లో మనం ఈ వారసత్వపు విద్య గురించి ఇంట్రడక్షన్ తెలుసుకున్నాం. ఈ విద్య అసలు ఏమిటి? ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత ఏంటి? ఈ విద్య మనం ఎందుకు నేర్చుకోవాలి? ఈ కొన్ని విషయాలు అల్ హందులిల్లాహ్ మనం తెలుసుకున్నాం.

అయితే లాస్ట్ క్లాస్ లో ఏదైతే ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి కొన్ని హదీసులు మరియు సహాబా యొక్క అఖ్వాల్ (మాటలు) మీ ముందు పెట్టడం జరిగిందో, దానిలో హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు చెప్పిన ఒక మాట కూడా మీ ముందు పెట్టడం జరిగింది. దాని ద్వారా ఒక సోదరుడు మనకి ఒక ప్రశ్న అడిగారు. హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా తెలుపుతున్నారు, “ఇల్ముల్ మీరాస్ నిస్ఫుల్ ఇల్మ్”. ఈ వారసత్వపు విద్య సగం విద్య అని తెలిపారు. అయితే ఈ విద్యను సగం విద్య ఎందుకు అన్నారు? అని ఒక ప్రశ్న మన ముందుకు వచ్చింది. ఇన్ షా అల్లాహ్, మొట్టమొదటిగా ఆ విషయాన్ని మీ ముందు వివరించడం జరుగుతుంది. దాని తర్వాత ఇన్ షా అల్లాహ్ మనం మిగతా విషయాలు తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం.

సోదరులారా, వారసత్వపు విద్యను “సగం జ్ఞానం” అని ఎందుకు అభివర్ణించారనే దానిపై ఇస్లామీయ పండితులు (ఉలమాలు) కొన్ని వివరణలు ఇచ్చారు. ఆ కారణాలను ఇప్పుడు వివరంగా పరిశీలిద్దాం.

కారణం 1: విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పడానికి

మొదటి కారణం, ఈ విద్య యొక్క అత్యున్నత ప్రాముఖ్యతను తెలియజేయడానికే అలా అన్నారు. ప్రజలందరూ ఈ జ్ఞానాన్ని తప్పనిసరిగా నేర్చుకోవాలని ప్రోత్సహించే ఉద్దేశంతో, దీనిని “సగం జ్ఞానం”తో పోల్చడం జరిగింది. ఒక పెద్ద విషయంలోని అత్యంత ముఖ్యమైన భాగాన్ని ఎత్తిచూపి, దాని ద్వారా మొత్తం విషయాన్ని సూచించే పద్ధతి ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి శైలిలో ఉంది.

ఉదాహరణ 1 (నమాజ్): నమాజ్‌లో నిలబడటం (ఖియామ్), వంగడం (రుకూ), సాష్టాంగపడటం (సజ్దా) వంటి అనేక భాగాలున్నాయి. అయినప్పటికీ, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) కొన్నిసార్లు “సజ్దా” అనే పదాన్ని మొత్తం నమాజ్‌కు (లేదా ఒక రకాత్‌కు) ప్రత్యామ్నాయంగా వాడేవారు. ఎందుకంటే, నమాజ్‌లోని అన్ని భాగాలలో సజ్దా అత్యంత ముఖ్యమైనది మరియు ఒక దాసుడు అల్లాహ్‌కు అత్యంత సమీపంగా ఉండే స్థితి.

ఉదాహరణ 2 (హజ్): హజ్ యాత్రలో మినా, ముజ్దలిఫాలలో బస చేయడం, షైతాన్‌కు రాళ్ళు విసరడం (రమ్యుల్ జమరాత్) వంటి అనేక ఆచారాలు ఉన్నప్పటికీ, ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు:

الْحَجُّ عَرَفَةُ
[అల్-హజ్జు అరఫా]

అంటే, “హజ్ అంటే అరఫా(లో నిలబడటమే)”. ఎందుకంటే హజ్‌లోని అన్ని కర్మలలో అరఫా మైదానంలో నిలబడటం అత్యంత ముఖ్యమైనది మరియు తప్పనిసరి.

ఈ ఉదాహరణల మాదిరిగానే, అన్ని రకాల ఇస్లామీయ జ్ఞానంలో వారసత్వపు విద్యకు ఉన్న ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యతను స్పష్టం చేయడానికి హజ్రత్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) దానిని “సగం జ్ఞానం” అని పేర్కొన్నారు.

కారణం 2: మానవ జీవితంలోని రెండు స్థితులకు సంబంధించిన జ్ఞానం

పండితులు అందించే మరొక వివరణ, మానవుని రెండు ప్రాథమిక స్థితులకు సంబంధించినది:

జీవించి ఉన్న స్థితి: మనం నేర్చుకునే చాలా రకాల విద్యలు (జ్ఞానాలు) ఒక వ్యక్తి జీవించి ఉన్నప్పుడు మాత్రమే అతనికి ఉపయోగపడతాయి.

మరణించిన తర్వాతి స్థితి: దీనికి విరుద్ధంగా, వారసత్వపు విద్య అనేది ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత మాత్రమే అమలులోకి వచ్చే ప్రత్యేకమైన జ్ఞానం.

ఈ కోణంలో చూస్తే, మానవ అస్తిత్వాన్ని ఒక సగం జీవితం, మరో సగం మరణానంతర జీవితంగా విభజిస్తే, మరణానంతర స్థితితో నేరుగా సంబంధం ఉన్న ఈ జ్ఞానాన్ని “సగం జ్ఞానం” అని పిలవడం సముచితం.

కారణం 3: సంపదను పొందే రెండు మార్గాలకు సంబంధించిన జ్ఞానం

మూడవ వివరణ, మానవుడు సంపదను పొందే రెండు ప్రాథమిక మార్గాల గురించి వివరిస్తుంది:

స్వచ్ఛంద సంపాదన: ఒక వ్యక్తి వ్యాపారం, ఉద్యోగం లేదా శ్రమ ద్వారా తాను కోరుకొని, ప్రయత్నించి సంపదను ఆర్జిస్తాడు. ఇది సంపదను పొందే మార్గాలలో ఒక సగం.

బలవంతపు సంపాదన (వారసత్వం): ఒక వ్యక్తి తాను కోరుకోకుండా, ఎలాంటి ప్రయత్నం చేయకుండానే, ఒక కుటుంబ సభ్యుడు మరణించినప్పుడు చట్టప్రకారం (బలవంతంగా) అతని ఆస్తికి వారసుడవుతాడు. ఇది సంపదను పొందే మార్గాలలో రెండవ సగం.

ఈ విధంగా, సంపదను ఆర్జించే ఈ రెండు ప్రధాన మార్గాలలో ఒకటైన వారసత్వాన్ని పూర్తిగా వివరించే ఈ జ్ఞానాన్ని “సగం విద్య” అని అభివర్ణించారు.

ఈ మూడు కారణాలను పరిశీలించినప్పుడు, హజ్రత్ ఉమర్ (రదియల్లాహు అన్హు) చెప్పిన మాట యొక్క లోతు మరియు వారసత్వపు విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత మనకు స్పష్టమవుతుంది.

వారసత్వానికి సంబంధించి మన సమాజంలో సాధారణంగా కనిపించే ఒక ముఖ్యమైన మరియు సున్నితమైన విషయం గురించి ఇప్పుడు చర్చిద్దాం. ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత, అతని ఆస్తి సాధారణంగా అతని భార్య, పిల్లలకు చెందుతుంది. అయితే, భవిష్యత్తులో తన పిల్లల మధ్య ఆస్తి విషయమై ఎలాంటి గొడవలు, మనస్పర్థలు రాకూడదనే సదుద్దేశంతో, కొంతమంది తాము జీవించి ఉండగానే తమ ఆస్తిని పంచివేస్తుంటారు.

ఈ ఆలోచన చాలామందికి వస్తుంది మరియు చాలామంది దీనిని ఆచరణలో కూడా పెడుతున్నారు. అయితే, ఇస్లామీయ ధర్మశాస్త్రం ప్రకారం ఇలా చేయడం సరైనదేనా? ఇది తప్పా లేక ఒప్పా? అని మనం తెలుసుకోవాలి.

సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, ఒక వ్యక్తి తాను మరణించక ముందే తన వారసత్వపు ఆస్తిని పంచడం తప్పు. ఎందుకంటే దీనివల్ల అనేక రకాల సమస్యలు మరియు అన్యాయాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. ఆ కారణాలను ఇప్పుడు వివరంగా పరిశీలిద్దాం.

మరణానికి ముందే ఆస్తిని పంచడం ఎందుకు తప్పు?

1. ఇస్లామీయ వారసత్వ నియమాలను ఉల్లంఘించడం:

మొదటి సమస్య, ఆస్తిని ఎలా పంచాలి అనే దానిపైనే వస్తుంది. ఒక వ్యక్తి బ్రతికి ఉండగా తన ఆస్తిని పంచుతున్నప్పుడు, అతను ఖుర్ఆన్ మరియు హదీసులలో నిర్దేశించిన వారసత్వపు ఫార్ములాలను అనుసరిస్తున్నాడా లేక తన ఇష్టానుసారం పంచుతున్నాడా? చాలా సందర్భాలలో, షరీఅత్ నియమాలను పక్కనపెట్టి, అందరికీ సమానంగానో లేదా తమకు ఇష్టమైన వారికి ఎక్కువ గానో పంచుతారు. ఇది ఇస్లామీయ చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది.

2. హక్కులేని వారికి వాటా వెళ్ళే ప్రమాదం:

ఇస్లామీయ వారసత్వపు చట్టం ప్రకారం, యజమాని మరణించే సమయానికి జీవించి ఉన్నవారికి మాత్రమే ఆస్తిలో హక్కు ఉంటుంది.

ఉదాహరణకు, ఒక తండ్రి తన ఆస్తిని బ్రతికి ఉండగానే తన ముగ్గురు కొడుకులకు పంచాడని అనుకుందాం. దురదృష్టవశాత్తు, ఆ తండ్రి కంటే ముందే ఆ ముగ్గురిలో ఒక కొడుకు మరణిస్తే, షరీఅత్ ప్రకారం, ఆ చనిపోయిన కొడుకుకి తండ్రి ఆస్తిలో ఎలాంటి వాటా లభించదు.

కానీ, ముందే పంచడం వల్ల, అతనికి చట్ట ప్రకారం హక్కులేని ఆస్తి అన్యాయంగా వెళ్ళిపోతుంది. ఇది మిగిలిన ఇద్దరు కొడుకుల హక్కును హరించడమే అవుతుంది. మరణం ఎవరికి ఎప్పుడు వస్తుందో తెలియదు కాబట్టి, ఈ సమస్య తలెత్తే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది.

3. ఇతర ముఖ్య హక్కుదారులను విస్మరించడం:

సాధారణంగా ఆస్తిని ముందే పంచేవారు తమ దృష్టిని కేవలం కొడుకులు, కూతుర్ల మీదనే పెడతారు.

అయితే, ఇస్లామీయ చట్టం మరణించిన వ్యక్తి యొక్క భార్యకు, మరియు బ్రతికివుంటే అతని తల్లిదండ్రులకు కూడా ఆస్తిలో నిర్దిష్టమైన, తప్పనిసరి వాటాను కేటాయించింది. బ్రతికి ఉండగానే పంచే ప్రక్రియలో, ఈ ముఖ్యమైన హక్కుదారులను తరచుగా విస్మరించడం జరుగుతుంది. ఇది వారికి ఖుర్ఆన్ ప్రసాదించిన హక్కును నిరాకరించడమే.

4. భవిష్యత్తులో కొత్త వారసులు వచ్చే అవకాశం:

ఒక వ్యక్తి తన ఆస్తిని పంచిన తర్వాత భవిష్యత్తులో మరో వివాహం చేసుకోవచ్చు లేదా అతనికి కొత్తగా పిల్లలు పుట్టవచ్చు. ఈ కొత్త భార్య లేదా పిల్లలు కూడా చట్టబద్ధమైన వారసులే.

కానీ, ఆస్తి అప్పటికే పంచివేయబడటం వల్ల, వారు తమ వారసత్వపు హక్కును పూర్తిగా కోల్పోతారు. ఇది జరగబోయే తరానికి అన్యాయం చేయడమే అవుతుంది.

5. యజమాని తన హక్కును, ఆర్థిక భద్రతను కోల్పోవడం:

ఒక వ్యక్తి తన ఆస్తిని పిల్లల పేరిట బదిలీ చేసిన క్షణం నుండి, చట్ట ప్రకారం ఆ ఆస్తిపై అతనికి ఎలాంటి యజమాన్య హక్కు ఉండదు.

దీనివల్ల, వృద్ధాప్యంలో అతను ఆర్థికంగా నిస్సహాయ స్థితికి చేరుకునే ప్రమాదం ఉంది. ఆస్తి చేతికి వచ్చిన తర్వాత పిల్లలు తమ తల్లిదండ్రుల బాధ్యతను విస్మరించిన సందర్భాలు సమాజంలో కోకొల్లలు. ఇది ఆస్తిని ఇచ్చిన తల్లిదండ్రులను అగౌరవపరచడమే కాకుండా, వారిని తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురిచేస్తుంది.

ముగింపు:

వారసత్వం (మీరాస్) అనేది ఖచ్చితంగా ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాతే అమలులోకి వచ్చే ఒక దైవిక చట్టం. అల్లాహ్ త’ఆలా ఖుర్ఆన్‌లో నిర్దేశించిన నియమాలు ఒక వ్యక్తి మరణానంతరం ఎలాంటి గొడవలు లేకుండా, ప్రతి హక్కుదారునికి వారి వాటా న్యాయబద్ధంగా చేరాలనే ఉద్దేశంతోనే ఇవ్వబడ్డాయి. మరణానికి ముందే ఆస్తిని పంచడం అనేది ఈ దైవిక నియమాలను పక్కనపెట్టడమే అవుతుంది మరియు పైన వివరించిన అనేక తప్పులకు, అన్యాయాలకు దారితీస్తుంది. అందువల్ల, ఈ పద్ధతి షరీఅత్‌కు విరుద్ధం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44642

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

వారసత్వపు విద్య : పరిచయం మరియు ప్రాముఖ్యత [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్య : పరిచయం మరియు ప్రాముఖ్యత
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=FxboRIHE2xs [20 నిముషాలు]

మహోదయులారా, ఈ ఉపన్యాసంలో ఇస్లాంలో విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత, ప్రత్యేకంగా వారసత్వపు విద్య (ఇల్ముల్ ఫరాయిజ్) గురించి వివరించబడింది. ఇస్లాంలో తఫ్సీర్, హదీస్, ఫిఖ్హ్ వంటి అనేక రకాల విద్యలు ఉన్నాయని, అలాగే వారసత్వపు విద్య కూడా ఒక ముఖ్యమైన భాగమని ప్రస్తావించబడింది. వారసత్వపు విద్య అంటే ఏమిటి, ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత అతని ఆస్తిని ఖుర్ఆన్ మరియు హదీసుల వెలుగులో ఎవరికి, ఎలా మరియు ఎంత పంచాలి అనే జ్ఞానం. ఈ విద్య యొక్క మూలం సాక్షాత్తు అల్లాహ్ యేనని, దాని ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతూ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం దానిని నేర్చుకోమని మరియు ఇతరులకు నేర్పమని ప్రోత్సహించారని హదీసుల ద్వారా స్పష్టం చేయబడింది. ఈ జ్ఞానం లోపించడం వల్ల సమాజంలో ఎలాంటి సమస్యలు తలెత్తుతాయో, మరియు హరామ్ మార్గంలో సంపదను పొందినట్లు అవుతుందో కూడా వివరించబడింది.

అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు. అల్ హందులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్ వబిహీ నస్తఈన్ వస్సలాతు వస్సలామ్ అలా రసూలిహిల్ కరీమ్ అమ్మా బాద్.

మహా సోదరులారా! ఎలాగైతే మౌలానా నసీరుద్దీన్ జామిఈ గారు మీ ముందు ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి ఖుర్ఆన్ వెలుగులో కొన్ని మాటలు మీ ముందు పెట్టడం జరిగింది. నేను కూడా ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ రోజు ఈ క్లాసులో ఈ విద్య గురించి కొంచెం పరిచయం మరియు దీని గురించి ఖుర్ఆన్ మరియు హదీసులో దీని ప్రాముఖ్యత గురించి ఏ విషయాలైతే మనకు తెలుపబడ్డాయో, ఆ విషయాలు ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా మీ ముందు పెట్టడానికి ప్రయత్నిస్తాను.

సోదరులారా! ఇస్లాంలో మనం చూసినట్లయితే చాలా రకాల విద్యలు ఉన్నాయి. ఇల్ముల్ హదీస్, ఇల్ముత్ తఫ్సీర్, ఇల్ముల్ ఫిఖ్హ్ అంటే తఫ్సీర్ యొక్క జ్ఞానం, ఖుర్ఆన్ కి సంబంధించిన జ్ఞానం, విద్య. హదీస్ కి సంబంధించిన విద్య. అలాగే ఫిఖ్హ్ అంటే ఖుర్ఆన్ మరియు హదీస్ లో నుంచి మనం ఎలా విషయాలు తీస్తాము, ఎలా మనం దానికి తెలుసుకోవాలి, దాని గురించి విద్య, అలా చాలా రకాల విద్యలు ఉన్నాయి. మనం మామూలుగా ఇస్లాం విద్యలు కాకుండా ఈ భూమిలో ఏదైతే జ్ఞానం ఉందో దాంట్లో కూడా మనం చూసినట్లయితే రకరకాల విద్యలు ఉన్నాయి. డాక్టర్ ఇది ఒక వేరే విద్య. ఇంజనీరింగ్ ఇది ఒక వేరే విద్య. లా ఇది ఒక వేరే విద్య. అలా చాలా విద్యల్లో చాలా రకాలు ఉన్నాయి. అలాగే ఇస్లాంలో ఏవైతే విద్యలు ఉన్నాయో, అవి కూడా చాలా రకాల విద్యలు ఉన్నాయి. దాంట్లో ఒక విద్య వారసత్వపు విద్య. అంటే వారసత్వపు విద్య అంటే ఏమిటి? వారసత్వం, ఇది మనకు తెలుసు. ఒక మనిషి చనిపోయిన తర్వాత ఏ వస్తువులైతే, డబ్బు అయినా సరే, ఆస్తులైనా సరే, ఏ వస్తువులైతే ఆ మనిషి వదిలి వెళ్తాడో, ఆ వారసత్వం, ఆ డబ్బుకి మనం ఏమంటాం? మీరాస్ అంటాం అరబీలో. మీరాస్ ఉర్దూలో అంటాం, తెలుగులో వారసత్వం.

ఈ డబ్బుల్ని మనం ఎవరికి ఇవ్వాలి? ఎలా ఇవ్వాలి? ఎంత ఇవ్వాలి? ఈ జ్ఞానంలో మనం ఏం నేర్చుకుంటామండీ? ఒక మనిషి చనిపోయిన తర్వాత ఆ మనిషి వదిలి వెళ్ళిన డబ్బు, ఆస్తులైనా ఏదైతే ఆ మనిషి వదిలి వెళ్తాడో అవి ఎవరికి ఇవ్వాలి? ఎంత ఇవ్వాలి? ఎలా ఇవ్వాలి? ఈ విషయాల్ని సంబంధించిన ఏదైతే జ్ఞానం ఉందో, ఏదైతే విద్య ఉందో, ఈ విద్యను అరబీలో ఇల్ముల్ ఫరాయిజ్, ఇల్ముల్ మీరాస్ అని అంటారు. రెండు పేర్లు అరబీలో ఉన్నాయి. ఇల్ముల్ ఫరాయిజ్ కూడా అంటారు, ఇల్ముల్ మీరాస్ కూడా అని అంటారు. ఇల్ముల్ మీరాస్ అంటే మీరాస్ అంటే వారసత్వం. ఫరాయిజ్ అంటే వాటాలు.

ఫరాయిజ్ ఒకవేళ మనం ఫరాయిజ్ ఒక మీనింగ్ మనం చూడాలనుకుంటే అరబీ లాంగ్వేజ్ లో డిక్షనరీలో వెళ్ళి మనం చూసినట్లయితే చాలా మీనింగ్ లు ఈ వర్డ్ కి ఉన్నాయి. ఆ మీనింగ్ లో ఒక మీనింగ్ ఏమిటి? ముక్కలు. ఖత’అ అని అరబీలో దీని మీనింగ్ ఉంటుంది. వజబ అని కూడా ఉంది. వజబ అంటే విధి. విధిగా, మన మీద ఏవైతే కొన్ని విషయాలు మన మీద కొన్ని విషయాలు మనకు విధించబడ్డాయి. నమాజ్ ఉంది, రోజా, జకాత్ అలా. అలాగే ఫర్జ్ ఒక మీనింగ్ ఖత’అ అంటే ముక్క, ముక్కలు. అంటే వాటాలు అని ఇప్పుడు దాంట్లో ఈ మీనింగ్ కూడా ఉంది కాబట్టి ఈ విద్యను ఇల్ముల్ ఫరాయిజ్ అని కూడా పేరు ఇవ్వడం జరిగింది. ఎందుకంటే ఈ విద్యలో ఏముంటుంది? ఆ మనిషి డబ్బుల్ని ఎవరికీ ఎలా ఇవ్వాలి? ఎంత వాటా ఎవరికి వెళ్తుంది? అనే విషయం అల్ హందులిల్లాహ్, ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ విద్యలో మనం తెలుసుకోవడం జరుగుతుంది.

అలాగే, ఈ విద్య ఫస్ట్ మనం తెలుసుకోవాల్సింది ఏమిటంటే, అసలు ఈ విద్య ఎవరు తీసుకొచ్చారు? అన్ని విద్యల గురించి మనం చూస్తాం. ప్రతి విద్యకు ఎవరో ఒకరు ఇన్వెన్షన్ చేస్తారు. అందరి ముందు తీసుకొని వస్తారు. అయితే ఈ విద్యను మన ముందు ఎవరు తీసుకొచ్చారు అని అంటే, ఈ విద్యను మన మీద, మన ముందుకి అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా తీసుకొచ్చారు. ఇస్లాం కి సంబంధించిన ఏ ఏ విద్యలైతే ఉన్నాయో, అన్ని విద్యలు మనకు అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా తరఫు నుంచి వచ్చినయి. అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా మరియు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తరఫు నుంచి అన్ని విద్యలు మన దగ్గర వచ్చినయి. ఎందుకంటే చాలా మంది ఏమనుకుంటారంటే, ఈ విద్య ఒక విద్య కాదు, తర్వాత ఎవరో ఒకళ్ళు దీని గురించి పుస్తకాలు రాశారు, ఆ మనిషి తరఫు నుంచి ఈ విద్య, పుస్తకాలు రాసి ఉండొచ్చు. కానీ దీన్నికి సంబంధించిన మెయిన్ ఏవైతే ఫండమెంటల్స్ ఉన్నాయో, ఏవైతే మెయిన్ దీనికి సంబంధించిన మనకు ఫార్ములాస్ ఉన్నాయో, ఈ అన్నీ మనకు ఎక్కడ దొరుకుతాయి? ఖుర్ఆన్ లో దొరుకుతాయి, హదీస్ లో దొరుకుతాయి. కానీ దానికి ఒకచోట చాలా మంది జనాలు ఒక్కొక్క పుస్తకం రూపంలో మన ముందుకి తీసుకొని వచ్చారు. అంటే ఈ అన్నీ విషయాలు ఒకేచోట మనకు దొరకాలి, ఒకేచోట ఈజీగా మనకు దొరకాలనేసి తర్వాత వచ్చి కొంతమంది ఉలమాలు దీని గురించి పుస్తకాలు రాశారు కానీ, ఈ విద్య అనేది ఎక్కడ నుంచి పుట్టింది? ఈ విద్యని పుట్టించేవాడు కూడా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా. ఇస్లాంలో ఏవైతే విద్యలు ఉన్నాయో, అన్ని విద్యలకి ఒకవేళ మనం చూసినట్లయితే, ఆ విద్యలు ఏ ఏ ఫండమెంటల్స్ మీద అయితే ఉంటాయో, ఏ ఏ ఫార్ములాస్ మీద అయితే ఆ విద్యలు ఉంటాయో, ఆ అన్ని ఫార్ములాస్ మనకు ఖుర్ఆన్ మరియు హదీస్ లో దొరుకుతాయి. అయితే ఈ విద్య కూడా అలాంటిదే.

ఈ విద్య ఏ ఒక్క మానవుడి తరఫు నుంచి వచ్చినది కాదు. ఈ విద్య కూడా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా తరఫు నుంచి వచ్చింది. అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ విద్య గురించి చాలా ఫార్ములాస్ మనకు ఖుర్ఆన్ లోనే తెలిపాడు.

ఈ రోజు ఈ విద్య గురించి స్పెషల్ గా క్లాస్ పెట్టడానికి కారణం ఏమిటండీ? ఎందుకంటే ఈ విద్య చాలా మందికి తెలియదు. చాలా మంది ఈ విద్య నుంచి దూరంగా ఉన్నారు. కొన్ని విద్యలు ఎలా ఉన్నాయి అంటే, కొన్ని విషయాలు మన ఇస్లాంలో ఎలాంటివి ఉన్నాయి అంటే, ఆ విషయాలు ప్రతి ఒక్కరికి తెలవడం అవసరం. ప్రతి ఒక్కడు ఆ విషయాల్ని తెలుసుకోవాలి. ఎగ్జాంపుల్ గా నమాజ్ ఉంది. నమాజ్ ఎన్ని రకాతులు? ఎన్ని పూట్ల నమాజులు? ఏ టైంలో నమాజు? నమాజ్ ఎలా చదవాలి? నమాజ్ విధానం ఏమిటి? ఈ అన్నీ విషయాలు ప్రతి ఒక్కడు తెలుసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రతి ఒక్కడు నమాజ్ చేయాల్సిందే. రోజా, దాని డీటెయిల్స్ ఏవైతే ఉన్నాయో, అవన్నీ ప్రతి ఒక్కడు తెలుసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రతి ఒక్కడిపై ఇది విధించబడినది. ఇలాగే కొన్ని, కొన్ని విషయాలు ఎలా ఉన్నాయి అంటే, ఆ విషయాలు ఉలమాలు తెలుసుకుంటారు. ఎవరైతే ఉలమాలు ఉంటారో, వాళ్ళు తెలుసుకుంటారు. కానీ కొన్ని విషయాలు ఎలా, ఎలాంటివి అయితే ఉన్నాయో, కొన్ని విషయాలు ప్రతి ఒక్కడు తెలుసుకోవాల్సింది. అందుకని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మనకు హదీసులో ఇలా తెలిపారు, “తలబుల్ ఇల్మి ఫరీదతున్ అలా కుల్లి ముస్లిమిన్.” విద్య నేర్చుకోవడం ప్రతి ముస్లింపై విధించబడినది. ప్రతి ముస్లింపై వాజిబ్, కంపల్సరీ నేర్చుకోవాల్సిందే. అంటే ఏంటి? అన్ని విద్యలు కాదు. కొన్ని విద్యలు ఏ విద్యలైతే ప్రతి మనిషికి అవసరం పడతాయో, ఆ విద్యలు ప్రతి మనిషి నేర్చుకోవాలి. ఆ విద్యల్లో ఈ విద్య కూడా ఒకటి.

ఎందుకంటే ప్రతి ఇంట్లో ఎవరో ఒకళ్ళు చనిపోతూ ఉంటారు. మరణం అనేది అందరికీ వస్తుంది. మరణానన్ని ఎవరూ తిరస్కరించరు, ఇది రాదు అనేది, అలాంటి విషయం ఇది కాదు. ప్రతి ఇంట్లో ఎవరో ఒకళ్ళకి మరణం వస్తూ ఉంటుంది. ఎవరైతే మరణిస్తారో, వాళ్ళు వాళ్ళ వెనకాల చాలా ఆస్తులు వదిలి వెళ్తారు, డబ్బులు వదిలి వెళ్తారు. అయితే ఈ సమస్య, ఈ విషయం ఏంటంటే, ప్రతి ఒక్కరూ ఈ సమస్యకి, ప్రతి ఒక్కరి ముందు ఈ సమస్య వస్తుంది. అయితే ఇలాంటి విషయాలకి మనం ఏం చేసుకోవాలి? అందరూ తెలుసుకోవాలి. ప్రతి ఒక్క మనిషి ఈ విద్య నేర్చుకోవాలి. దీంట్లో ఏదైతే ఫార్ములాస్ అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా చెప్పారో, ఆ ఫార్ములాస్ నేర్చుకోవాలి. ఎందుకు? ఎందుకంటే, అది కూడా మనం గుర్తు పెట్టుకోవాలి.

ఈ విద్య ఎందుకు మనం అసలు నేర్చుకోవాల్సింది? ఎందుకు నేర్చుకోవాలంటే, ఒకవేళ ఎవరైతే చనిపోయారో, మరణించిన వారు ఏదైతే తన వెనకాల, ఆ మనిషి వెనకాల ఏదైతే ఆస్తులు వదిలి వెళ్ళారో, డబ్బులు వదిలి వెళ్ళారో, ఆ డబ్బుల్ని ఎవరో ఒకళ్ళు తీసుకోవాల్సిందే. కొడుకులు తీసుకోవాలి, భార్య తీసుకోవాలి, భార్య చనిపోతే భర్త తీసుకోవాలి, తండ్రి తీసుకోవాలి లేదంటే అన్న, చెల్లెలు ఎవరో ఒకళ్ళు తీసుకోవాల్సిందే. ఆ డబ్బు ఎవరో ఒకళ్ళకి చెందుతుంది. కానీ ఆ డబ్బు ఎవరికి ఎంతగా చెందాలో, అలా చెందితే అది కరెక్ట్ వేలో వెళ్ళినట్టు. ఒకవేళ ఎవరికీ అయితే ఆ డబ్బులు హక్కు లేదో, వాళ్ళు ఆ డబ్బు తీసుకుంటే, లేదంటే, లేకుండా ఎవరికైతే హక్కు ఉంది, కానీ ఆ హక్కు నుంచి ఎక్కువ ఒక మనిషి తీసుకుంటున్నాడు అంటే, ఒకవేళ ఇలా, ఇలా జరిగినట్లయితే, ఆ మనిషి తప్పు దారిలో వెళ్ళి ఆ డబ్బు తిన్నవాడు అవుతాడు. మరియు ఇది హరామ్. మనం, మనకు తెలుసు, హరామ్ దారి నుంచి మనం ఒకవేళ డబ్బు సంపాదిస్తే, చాలా నష్టాలు మనకు మన జీవితంలో వస్తాయి మరియు ప్రళయ దినం నాడు కూడా మనకు చాలా నష్టాలు దీని వల్ల జరుగుతాయి. హరామ్ దారుల ద్వారా డబ్బు సంపాదించడంలో ఇది కూడా ఒక దారి. చాలా మంది ఏమనుకుంటారు హరామ్ దారులు అంటే వడ్డీ మరియు లంచం మరియు ఎవరికన్నా ద్రోహం చేసి, మోసం చేసి డబ్బు సంపాదించడం, అబద్ధం చెప్పి బిజినెస్ చేసి డబ్బు సంపాదించడం, ఈ అన్నీ కూడా హరామ్ దారుల ద్వారా డబ్బు సంపాదించడమే. అలాగే, ఒకవేళ ఎవరైనా ఈ వారసత్వపు డబ్బులు ఏవైతే ఉన్నాయో, దాంట్లో కూడా ఎవరికైతే హక్కు లేదో, వాళ్ళకి ఇస్తారు, లేదంటే హక్కు ఉన్నా సరే, ఎంత హక్కు ఉందో దానికన్నా ఎక్కువ తీసుకుంటారో, ఒకవేళ ఇలా జరిగినా కూడా ఆ మనిషి హరామ్, నిషేధించిన దారి నుంచి డబ్బు సంపాదించినట్లు మరియు ఆ మనిషికి కూడా ఆ అన్ని నష్టాలు, ఆ అన్ని నష్టాలు, ఆ మనిషి కూడా విత్, అన్ని, అన్ని నష్టాలు ఆ మనిషికి కూడా కలుగుతాయి. అన్ని నష్టాలు. ఎలాగైతే మనకు ఖుర్ఆన్ హదీసులో ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపారు, ఎవరైతే తప్పు దారి నుంచి, హరామ్ దారిలో నుంచి డబ్బు సంపాదిస్తారో, అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఆ వ్యక్తి దుఆని అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా స్వీకరించరు. ఆ వ్యక్తి ఎంత దుఆ చేసినా, ఎంత దుఆ చేసినా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఆ వ్యక్తి దుఆని వినరు. విన్నా సరే అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఆ వ్యక్తి దుఆని ఎప్పటికీ స్వీకరించరు. ఆ వ్యక్తి ఏదైతే అడుగుతారో, అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఆ వ్యక్తికి ఇవ్వరు.

అయితే మనం చూస్తాము, మన సమాజంలో చాలా మంది మంచి మంచి అంటే దీన్దార్ ఫ్యామిలీస్ ఎవరికైతే అంటారో, అంటే ఏ ఫ్యామిలీలో అయితే దీన్ మీద, ఇస్లాం మీద, ఇస్లాం ని ఎక్కువ ప్రయారిటీ ఇస్తారో, ఇస్లాం మీద నడవడానికి ఎక్కువ ట్రై చేస్తారో, అలాంటి ఫ్యామిలీస్ లో కూడా మనం చూస్తాం, ఈ విద్య గురించి, ఈ డబ్బు గురించి మనం కరెక్ట్ గా ఎవరికైతే ఎంత హక్కు వెళ్ళాలో, ఆ హక్కు వెళ్ళదు. ఈ అన్ని పరిస్థితులు, ఈ అన్ని విషయాలు మనం చూస్తున్నాం. అందుకని ప్రతి ఒక్కరూ ఈ విద్యని నేర్చుకోవాలి. ప్రతి ఒక్కరూ నేర్చుకొని, ఎవరికి ఎంత డబ్బు వెళ్తుంది, ఎవరికి ఎంత హక్కు ఉంది, అది తెలుసుకొని, ఆ అందరికీ, ఎవరెవరైతే హక్కుదారులు ఉన్నారో, ఆ హక్కుదారుల వరకు ఆ డబ్బు మనం చేర్చేలా ప్రయత్నం చేయాలి.

అయితే మహా సోదరులారా! ఈ విద్య మనం ఎందుకు నేర్చుకుంటామంటే మనం ఎలాగైతే ఇప్పుడు మనం తెలుసుకున్నాం, ప్రతి హక్కు వారికి వాళ్ళ హక్కు చేరాలి మరియు ఎవరూ కూడా హరామ్ దారి నుంచి, నిషేధించిన దారి నుంచి డబ్బు తినకూడదు. అందుకని మనం ఈ విద్య నేర్చుకుంటాం. ఈ విద్య గురించి చాలా ప్రాముఖ్యతలు మనకు ఖుర్ఆన్ మరియు హదీసులో తెలపబడ్డాయి. ఎలాగైతే ఒక ప్రాముఖ్యత మన నసీరుద్దీన్ జామిఈ గారు మీ ముందు ఖుర్ఆన్ వెలుగులో చెప్పారు:

تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ
[తిల్క హుదూదుల్లాహ్]
ఇవి అల్లాహ్ నిర్ధారించిన హద్దులు. (4:13)

అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా చెప్పారు. ఇవి అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా హద్దులు. అంటే ఆ ఆయత్ ముందు అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా కొన్ని ఆయతుల్లో ఈ వారసత్వపు విద్య గురించి కొన్ని ఫార్ములాస్ అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా చెప్పారు. అంటే ఎవరికి ఎంత వాటా వెళ్తుంది? కొడుకుకి ఎంత, కూతురికి ఎంత? తల్లి ఉంటే తల్లికి ఎంత? నాన్న ఉంటే నాన్నకి ఎంత? అక్కాచెల్లెళ్ళు ఉంటే వాళ్ళకి ఎంత? ఇవన్నీ ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా మనం కూడా ఇన్ షా అల్లాహ్ వచ్చే క్లాసుల్లో నేర్చుకుందాం. కానీ ఈ అన్నీ అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా చెప్పిన తర్వాత ఏం చెప్తున్నారు? తిల్క హుదూదుల్లాహ్, ఇవి అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా హద్దులు. అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ విషయాల్ని చెప్పిన తర్వాత ఏమంటున్నారు? ఇవి అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా హద్దులు. అంటే దీంతో మనకు ఈ విద్య ప్రాముఖ్యత తెలుస్తుంది.

అలాగే మనం ఈ విద్య గురించి, ఈ విద్య ప్రాముఖ్యత గురించి ఒకవేళ మనం తెలుసుకోవాలనుకుంటే, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒక హదీసులో ఇలా తెలిపారు, “త’అల్లముల్ ఖుర్ఆన్ వ అల్లిమూహున్ నాస్.” ఓ సహాబాలారా, ఓ మానవులారా, మీరు ఖుర్ఆన్ నేర్చుకోండి మరియు ఆ ఖుర్ఆన్ వేరే వాళ్ళకి కూడా నేర్పండి. దాని తర్వాత మళ్ళీ ఏం చెప్పారు? ఫస్ట్ ఖుర్ఆన్ గురించి చెప్పారు. ఖుర్ఆన్ గురించి చెప్పిన తర్వాత, మళ్ళీ ఏం చెప్పారు? “వ త’అల్లముల్ ఫరాయిద్ వ అల్లిమూహన్ నాస్.” మీరు ఎలాగైతే ఖుర్ఆన్ నేర్చుకుంటారో, ఖుర్ఆన్ అల్ హందులిల్లాహ్ మనలో ప్రతి ఒక్కడు ఖుర్ఆన్ నేర్చుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఖుర్ఆన్ నేర్చుకోవడానికి అంటే, ఖుర్ఆన్ చదవడం, అలాగే ఖుర్ఆన్ ని బైహార్ట్ చేయడం, హిఫ్జ్ చేయడం. లేదంటే ఖుర్ఆన్ ని అర్థం చేసుకోవడం, దాని మీనింగ్ చదవడం, దాని తఫ్సీర్ చదవడం, ఈ అన్నీ ఖుర్ఆన్ నేర్చుకోవడంలో వచ్చేస్తుంది. ఖుర్ఆన్ నేర్చుకోవడంలో ఓన్లీ ఖుర్ఆన్ చదవడమే కాదు. ఖుర్ఆన్ చదవడం, ఖుర్ఆన్ ని బైహాట్ చేయడం, అలాగే ఖుర్ఆన్ కి సంబంధించిన విషయాలు ఏవైతే ఉన్నాయో, ఆ అన్నీ తెలుసుకోవడం. అయితే అల్లాహ్ త, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఫస్ట్ మనకు ఏం చెప్పారు? మీరు ఖుర్ఆన్ నేర్చుకోండి మరియు ఈ ఖుర్ఆన్ ని ఇతరులకు నేర్పండి.

అలాగే ఖుర్ఆన్ నేర్చుకున్న తర్వాత, ఎలాగైతే మీరు ఖుర్ఆన్ నేర్చుకుంటున్నారో, ఖుర్ఆన్ గురించి మీరు ఎలాగైతే కష్టపడుతున్నారో, ఖుర్ఆన్ గురించి మీరు ఎలాగైతే టైం కేటాయిస్తున్నారో, అలాగే ఈ వారసత్వపు విద్య గురించి కూడా మీరు టైం కేటాయించండి. ఈ వారసత్వపు విద్య కూడా మీరు నేర్చుకోండి. ఎలాగైతే ఖుర్ఆన్ నేర్చుకుంటున్నారో, ఖుర్ఆన్ నేర్చుకున్న తర్వాత సెకండ్ విద్య ఏమైనా ఉంటే దానికి మీరు నేర్చుకోవాలి, దానికి మీరు ప్రాముఖ్యత ఇవ్వాలి అని అనుకుంటే, అది ఈ విద్యని మీరు ఇవ్వండి. ఈ వారసత్వపు విద్యను మీరు ప్రాముఖ్యత ఇవ్వండి. “వ త’అల్లముల్ ఫరాయిద్ వ అల్లిమూహన్ నాస్.” ఈ విద్య నేర్చుకోండి మరియు ఇతరులకు నేర్పండి.

“ఫ ఇన్నీ మ్ రుఉన్ మఖ్బూదున్.” ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్తున్నారు, నేను చనిపోయే మనిషి. అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఏదో ఒక రోజు నన్ను ఇక్కడి, ఈ లోకం నుంచి తన వైపుకు పిలుసుకుంటాడు. నేను చనిపోతాను. “ఫ ఇన్నీ మ్ రుఉన్ మఖ్బూదున్.” అంటే నేను ఉన్నంత కాలం మీకు ఎవరికీ ఏమైనా సమస్య ఎదురు వస్తే, నా దగ్గర వచ్చి ప్రశ్నించవచ్చు. నేను చెప్తాను, కానీ నేను ఎప్పటికీ ఉండనుగా. నేను ప్రళయ దినం వచ్చే వరకు నేను ఉండను. నాకు కూడా ఒక టైం ఉంది. ఆ టైం వచ్చిన తర్వాత నేను కూడా మరణిస్తాను. “ఫ ఇన్నీ మ్ రుఉన్ మఖ్బూదున్. వ ఇన్నల్ ఇల్మ సయుఖ్బద్.” ఎలాగైతే నేను మరణిస్తానో, నేను ఈ భూమి నుంచి ఇక్కడి నుంచి నేను ఎలాగైతే వెళ్ళిపోతానో, అలాగే ఒక టైం వస్తుంది, ప్రళయ దినం వచ్చే ముందు ఒక టైం వచ్చిద్ది. ఆ టైంలో ఈ అన్ని జ్ఞానాలు కూడా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా భూమి నుంచి తీసుకెళ్ళిపోతారు. ఈ అన్ని జ్ఞానాలు అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ భూమి నుంచి తీసుకొని వెళ్ళిపోతారు. ఈ విషయం మనకు హదీసుల్లో, చాలా హదీసుల్లో మనకు తెలుపబడింది. ఏ విషయం? జ్ఞానం ఈ భూమిలో అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా పెట్టరు. ఈ భూమిలో అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఏదైతే జ్ఞానం ఉందో, ఆ జ్ఞానాన్ని అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా తమ వైపుకు తీసుకుంటారు. అంటే ఎవరెవరి దగ్గరైతే జ్ఞానం ఉందో, దీని గురించి కూడా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పారు, ఎవరెవరి దగ్గరైతే జ్ఞానం ఉందో, వాళ్ళందరినీ అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా మరణం ఇచ్చేస్తారు. దాని తర్వాత ఏమైద్ది? ఎవరి దగ్గరైతే జ్ఞానవంతులు ఈ భూమిలో లేకపోతే, జ్ఞానం ఎవరి దగ్గర ఉందో, వాళ్ళు వెళ్ళిపోయారు అంటే, ఈ భూమిలో జ్ఞానవంతులు లేరు, జ్ఞానం కూడా మిగిలి ఉండదు. అయితే ప్రవక్త చెప్తున్నారు, నేను కూడా ఈ భూమి నుంచి వెళ్ళిపోతాను, అలాగే ఈ విద్యలు కూడా ఈ భూమి నుంచి వెళ్ళిపోతాయి. దాని తర్వాత ఏమవుతుంది? “వ తద్ హరుల్ ఫితను హత్తా యఖ్తలిఫస్నాని ఫిల్ ఫరీదా.” దాని తర్వాత చాలా సమస్యలు వస్తాయి, చాలా విషయాలు, చాలా ఫితనాలు వస్తాయి.

దాని తర్వాత ఏమైద్ది? ఇద్దరు మనుషులు ఈ విద్య గురించి, ఈ విద్య అంటే దీంట్లో ఎవరెవరికైతే వాటా ఉందో, వారసత్వపు వాటాల గురించి ఇద్దరు పోట్లాడుతారు. ఏదైతే విద్య ఉందో, ఈ విద్య ఈ భూమి నుంచి తీసుకెళ్ళి, అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా తీసేసాడు. ఈ విద్య మొత్తం ఈ భూమి నుంచి దూరం అయిపోయిన తర్వాత ఏమవుతుంది? వారసత్వపు వాటాల గురించి ఇద్దరు మనుషులు పోట్లాడుతారు. “హత్తా యఖ్తలిఫస్నాని ఫిల్ ఫరీదా, లా యజిదాని అహదన్ యఫ్సిలు బైనహుమా.” మరియు వాళ్ళిద్దరూ పోట్లాడిన తర్వాత, వాళ్ళిద్దరి మధ్య ఎవరో ఒకళ్ళు వచ్చి, ఎవరో ఒకళ్ళు వచ్చి వాళ్ళిద్దరి గురించి ఆ సమస్యను పూర్తి చేయడానికి ఎవరినీ వాళ్ళు ఒక మనిషి కూడా వాడికి దొరకరు. ఇద్దరు పోట్లాడుతారు. ఆ ఇద్దరు పోట్లాడిన తర్వాత, ఆ ఇద్దరి సమస్యను పూర్తి చేయడానికి, ఆ ఇద్దరి సమస్యను, ఏదైతే వాళ్ళది ఏ సమస్యకైతే వాళ్ళు ఎదుర్కొన్నారో, ఆ సమస్యను దూరం చేయడానికి వాళ్ళు ఒక్క వ్యక్తిని కూడా ఈ భూమిలో ఎవరినీ కూడా వాళ్ళు చూడలేరు. ఒక్క వ్యక్తి కూడా ఈ విద్య గురించి చెప్పేవాడు ఈ భూమిలో ఉండడు. అందుకని ప్రవక్త ఏం చెప్పారు? ఈ సమయం, ఈ టైం వచ్చే ముందు మీరు ఏం చేయండి? ఈ విద్య నేర్చుకోండి మరియు ఇతరులకు నేర్పండి. అందుకనే మనం ఈ క్లాస్ పెట్టాము. దేనితో, దేని ద్వారా అయితే ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా మన అందరం ఈ విద్య నేర్చుకుంటాం మరియు ఎవరికైతే తెలియదో, వాళ్ళ వరకు, వాళ్ళ వరకు ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ విద్యను మనం చేర్చడానికి ప్రయత్నిస్తాం.

అలాగే హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు గారు ఒక హదీసులో ఇలా తెలుపుతున్నారు, హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు ఆయన యొక్క చెప్పిన మాట ఇది, “నిస్ఫుల్ ఇల్మ్ హువ ఇల్ముల్ ఫరాయిద్.” ఏదైతే విద్య మనకు ఈ భూమిలో ఉందో, ఈ అన్ని విద్యల్లో సగం విద్య ఈ వారసత్వపు విద్య. వారసత్వపు విద్య ఏదైతే విద్య ఉందో, ఇది సగం విద్య అని హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు గారు చెప్తున్నారు. అంటే దీని ప్రాముఖ్యతను మనందరి ముందు తెలియజేస్తున్నారు. ఇలాంటి వాక్యాల ద్వారా, ఇలాంటి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒక్క హదీసులు మరియు హజ్రత్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హు గారు చెప్పిన మాట మరియు అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ, ఈ విద్యను గురించి ఏదైతే డీటెయిల్స్ మనకు ఖుర్ఆన్ లో చెప్పాడో, ఈ అన్నీ విషయాల ద్వారా మనకు ఏం తెలుస్తుంది? ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత మనందరికీ తెలుస్తుంది.

అయితే సోదరులారా, మనందరం ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఫస్ట్ తెలుసుకోవాలి. ఎందుకంటే ఎప్పుడైతే మనకు దీని ప్రాముఖ్యత తెలుస్తుందో, ఏ విషయం గురించి అయినా, దాని ప్రాముఖ్యత తెలిస్తే, ప్రతి మనిషి ఆ ప్రాముఖ్యతకరమైన విషయాన్ని పొందడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. అందుకని ఈ రోజు ఈ క్లాసులో మన నేను మీ ముందు ఈ విద్య గురించి, ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత గురించి చెప్పడం జరిగింది. ఎందుకంటే దీని ప్రాముఖ్యత ఇన్ షా అల్లాహ్ మనం తెలుసుకుంటే, దీన్ని నేర్చుకోవడానికి కూడా మనం ప్రయత్నిస్తాం.

అయితే మహా సోదరులారా, ఇంకా కొన్ని విషయాలు ఉన్నాయి. అంటే మనం టోటల్ గా క్లాస్ లో వెళ్ళే ముందు, ఇంకా రెండు మూడు విషయాలు ఇన్ షా అల్లాహ్ ఉన్నాయి. నెక్స్ట్ క్లాస్ లో ఆ విషయాలు తెలుసుకొని, టైం ఉంటే ఆ క్లాస్ లోనే ఇన్ షా అల్లాహ్ దీని గురించి మనం మాట మొదలు పెడతాం. లేదంటే నెక్స్ట్ క్లాస్ లో ఆ విషయాలు తెలిపి, మళ్ళీ దాని తర్వాత క్లాస్ లో ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ విద్య గురించి ఏదైతే అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా దీని గురించి మనకు ఖుర్ఆన్ లో తెలిపారో, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం హదీసులో మనకు తెలిపారో, మరియు అలాగే ఈ మనం ఎలా లెక్కలు వెయ్యాలి? ఎవరెవరికైతే ఎంత ఎంత వాటా వెళ్తుంది? దీనికి ఎలా మనం లెక్కలు వెయ్యాలి? ఇవన్నీ ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా డిటైల్డ్ గా మనం తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నిద్దాం. ఇన్ షా అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా.

అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా తో దుఆ ఏమనగా, అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా మనందరికీ ఈ విద్య నేర్చుకొని ఇతరులకు ఈ విద్య నేర్పే సౌభాగ్యాన్ని కలిగించుగాక. మరియు అల్లాహ్ తబారక వ త’ఆలా ఈ విద్య యొక్క ప్రాముఖ్యత తెలుసుకొనే సౌభాగ్యాన్ని మనందరికీ కలిగించుగాక. ఆమీన్. అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44503

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి పంపకాల్లో, అప్పులను తీర్చడం కంటే వసియ్యత్ (వీలునామా) అమలు చేయడం ఎందుకు ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది? [వీడియో & టెక్స్ట్]

అప్పు చెల్లించడం కన్నా ముందు వసియ్యత్ (వీలునామా) అమలుచేయడానికి ఎందుకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది?
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=0uuz_ft_bs8 [10 నిముషాలు]

మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి పంపకాల్లో, అప్పులను తీర్చడం కంటే వసియ్యత్ లేదా సంకల్పాన్ని (Will, వీలునామా) అమలు చేయడం ఎందుకు ప్రాధాన్యత కలిగి ఉంది అనే విషయంపై ఈ ప్రసంగం వివరిస్తుంది. ఇస్లాం ధర్మంలో అప్పులు తీర్చడం తప్పనిసరి అయినప్పటికీ, ఖురాన్ మరియు హదీసులలో సంకల్పాన్ని ముందుగా ప్రస్తావించడానికి గల కారణాలను వక్త విశ్లేషించారు. దీనికి సంబంధించి ఉలమాలు తెలిపిన మూడు ప్రధాన కారణాలను ఆయన వివరించారు: 1. అప్పు ఇచ్చిన వ్యక్తి తన డబ్బును తిరిగి అడిగే అవకాశం ఉంటుంది, కానీ వసియ్యత్ ద్వారా లబ్ది పొందే వ్యక్తికి దాని గురించి తెలియకపోవచ్చు లేదా అడిగే అవకాశం ఉండకపోవచ్చు. 2. వారసులు అప్పులను గంభీరంగా తీసుకుంటారు కానీ, ఆస్తి మిగుల్చుకోవాలనే ఉద్దేశంతో సంకల్పాన్ని నిర్లక్ష్యం చేసే అవకాశం ఉంది. 3. అప్పు అనేది ఒక వ్యక్తి యొక్క హక్కు (Haqq), కానీ సంకల్పం అనేది మరణించిన వ్యక్తి చేసే స్వచ్ఛంద మంచి పని. ఈ మంచి పనిని కాపాడటానికే అల్లాహ్ దీనికి ప్రాధాన్యత ఇచ్చారు.


షరియత్ ప్రకారం మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తికి సంబంధించిన హక్కులలో మొదటిది అంత్యక్రియల ఖర్చులు. ఆ తర్వాత రెండు ముఖ్యమైన అంశాలు ఉంటాయి: ఒకటి సంకల్పం (వసియ్యత్), రెండు అప్పు. అయితే, అల్లాహ్ తబారక వ తాలా మరియు ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) అప్పు కంటే ముందు సంకల్పాన్ని (వసియ్యత్) ఎందుకు ప్రస్తావించారు? వాస్తవానికి అప్పు తీర్చడం చాలా ముఖ్యమైనది అయినప్పటికీ, ఇస్లాంలో వసియ్యత్ కు ఈ ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఎందుకు ఇవ్వబడింది అనే ప్రశ్నకు సమాధానం తెలుసుకోవడం ముఖ్యం.

ఈ విషయంపై మన సొంత ఆలోచనల కంటే, ఇస్లామీయ పండితులు (ఉలమాలు) గ్రంథాల్లో రాసిన మరియు ప్రసంగాల్లో తెలిపిన వివరణలను మనం గమనించాలి. ఉలమాలు దీనికి సంబంధించి ప్రధానంగా మూడు కారణాలను విశ్లేషించారు. ఈ చిన్న విషయాన్ని గమనిస్తే ఇస్లాం యొక్క గొప్పతనం మనకు అర్థమవుతుంది.

మరణించిన వ్యక్తి ఎవరి దగ్గరైనా అప్పు తీసుకుని ఉంటే, ఆ విషయం అప్పు ఇచ్చిన వ్యక్తికి (Creditor) తెలుసు. ఒకవేళ మరణించిన వ్యక్తి అప్పు ఉన్న సంగతి వారసులకు తెలియకపోయినా, అప్పు ఇచ్చిన వ్యక్తి వచ్చి “మీ నాన్నగారో, మీ బంధువో నాకు డబ్బు బాకీ ఉన్నారు, అది ఇవ్వండి” అని కచ్చితంగా ప్రశ్నిస్తాడు. అంటే అప్పు విషయంలో హక్కును డిమాండ్ చేసే వ్యక్తి ఉన్నాడు.

కానీ, వసియ్యత్ (సంకల్పం) విషయంలో పరిస్థితి వేరుగా ఉంటుంది. మరణించిన వ్యక్తి తన ఆస్తిలో కొంత భాగం ఎవరికైనా ఇవ్వాలని రాసి పెట్టి ఉండవచ్చు లేదా ఎవరికైనా చెప్పి ఉండవచ్చు. కానీ ఎవరి కోసమైతే ఆ వసియ్యత్ చేయబడిందో, ఆ లబ్ధిదారునికి ఆ విషయం తెలియకపోవచ్చు. అటువంటప్పుడు, వారసులకు తెలిసినా వారు మౌనంగా ఉంటే, ఆ హక్కును అడిగేవారు ఎవరూ ఉండరు. అందుకే, అడిగేవారు లేకపోయినా ఆ మంచి పని ఆగకూడదని, అప్పుల కంటే ముందే వసియ్యత్ ను అమలు చేయాలని ఇస్లాం ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది.

వసియ్యత్ ను అమలు చేసే విషయంలో వారసులు తరచుగా నిర్లక్ష్యం వహించే అవకాశం ఉంది. “ఇప్పుడే తొందర ఏముంది? అడిగేవారు ఎవరూ లేరు కదా, తర్వాత చూద్దాం” అని లైట్ తీసుకుంటారు. వారి దృష్టి ముందుగా అప్పులు తీర్చడంపైన, ఆ తర్వాత మిగిలిన ఆస్తిని పంచుకోవడంపైన ఉంటుంది. మరణించిన వ్యక్తి తన పుణ్యం కోసమో లేదా ఇతరుల సహాయం కోసమో చేసిన ఆ సంకల్పాన్ని వారసులు పక్కన పెట్టే ప్రమాదం ఉంది. ఈ నిర్లక్ష్యాన్ని నివారించడానికే, అప్పుల కంటే ముందే వసియ్యత్ ను పూర్తి చేయాలని ఇస్లాం హెచ్చరించింది.

అప్పు అనేది కచ్చితమైన హక్కు (Strict Liability). అది ఎలాగైనా తీర్చాల్సిందే. అప్పు ఇచ్చిన వ్యక్తి ఒత్తిడి వల్లనో లేదా బాధ్యత వల్లనో అది చెల్లించబడుతుంది. కానీ వసియ్యత్ అనేది మరణించిన వ్యక్తి స్వచ్ఛందంగా చేసుకున్న ఒక మంచి పని. దీనిపై ఇతరులకు కచ్చితమైన చట్టపరమైన పట్టు ఉండకపోవచ్చు.

సాధారణంగా మానవులు కచ్చితమైన బాధ్యతలను (అప్పులు) ముందుగా పూర్తి చేస్తారు కానీ, స్వచ్ఛందమైన బాధ్యతలను (వసియ్యత్) విస్మరిస్తారు. అప్పు ఎలాగూ కచ్చితంగా చెల్లించబడుతుంది కాబట్టి, నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యే అవకాశం ఉన్న వసియ్యత్ కు అల్లాహ్ మాటల ద్వారా ప్రాధాన్యత కల్పించారు. అంటే, మీరు అప్పుల జోలికి వెళ్లే ముందే, మరణించిన వ్యక్తి యొక్క వసియ్యత్ ను గౌరవించి దానిని పూర్తి చేయాలి.

ఈ కారణాల వల్లే, ఇస్లామీయ ధర్మశాస్త్రంలో అప్పు కంటే వసియ్యత్ (సంకల్పం) అమలుకు అంతటి ప్రాముఖ్యత ఇవ్వబడింది.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44647

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

మృతుని ఆస్తి (తరికా)కి సంబంధించిన నాలుగు హక్కులు [వీడియో & టెక్స్ట్]

మృతుని ఆస్తి (తరికా)కి సంబంధించిన నాలుగు హక్కులు
https://www.youtube.com/watch?v=Jdv89p7DpNY [12 నిముషాలు]
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)

ఈ ప్రసంగంలో వక్త ఇస్లాం ధర్మం ప్రకారం ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత, అతను వదిలి వెళ్ళిన ఆస్తి (తరికా) విషయంలో పాటించాల్సిన నియమాలను వివరించారు. మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తిపై మొత్తం నాలుగు హక్కులు ఉంటాయి. అవి: 1. అంత్యక్రియల ఖర్చులు, 2. మరణ శాసనం (వసియ్యత్) నెరవేర్చడం, 3. అప్పులు తీర్చడం, మరియు 4. మిగిలిన ఆస్తిని వారసులకు పంచడం. ఈ నాలుగు హక్కులను ఇదే వరుస క్రమంలో నెరవేర్చాలని వక్త స్పష్టం చేశారు.


ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత వదిలి వెళ్ళే డబ్బు, ఆస్తులు లేదా సంపదను ‘తరికా’ అని అంటారు. అరబ్బీ భాషలో ‘తరక’ అంటే ‘వదిలివేయడం’ అని అర్థం. మరణించిన వ్యక్తి వదిలి వెళ్ళిన ఈ ఆస్తిలో ఎవరెవరికి, ఏ రకమైన హక్కులు ఉంటాయో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం. ఖురాన్ మరియు హదీసుల ప్రకారం ఈ ఆస్తిలో మొత్తం నాలుగు రకాల హక్కులు ఉంటాయి. వాటిని కచ్చితంగా కింద పేర్కొన్న వరుస క్రమంలోనే నెరవేర్చాలి.

మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తి నుండి మొదటగా చేయవలసిన పని, అతని అంత్యక్రియలకు అయ్యే ఖర్చులను తీయడం. దీనినే అరబ్బీలో ‘తజహీజ్ వ తక్ఫీన్’ అంటారు. ఇందులో ఈ క్రింది ఖర్చులు ఉంటాయి:

  • స్నానం (ఘుస్ల్): మరణించిన వారికి స్నానం చేయించడం. ఒకవేళ కుటుంబ సభ్యులకు ఈ పద్ధతి తెలియకపోతే, బయట నుండి ‘గస్సాల్’ (స్నానం చేయించే వ్యక్తి) ను పిలిపించి డబ్బు చెల్లించవలసి వస్తే ఆ ఖర్చు.
  • కఫన్: మృతదేహాన్ని కప్పడానికి వాడే వస్త్రం ఖర్చు.
  • ఖననం: సమాధి తవ్వడానికి, పూడ్చడానికి అయ్యే ఖర్చులు.
  • ఇతర అవసరాలు: ఉలమాలు చెప్పినట్లుగా, ప్రస్తుత కాలంలో డెత్ సర్టిఫికెట్ (Death Certificate) తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం, దానికి అయ్యే ఖర్చులు కూడా ఇందులోకే వస్తాయి.

ఈ ఖర్చులన్నీ మరణించిన వ్యక్తి సొమ్ము నుండే తీయాలి. ఇదే ఆస్తిపై ఉన్న మొదటి హక్కు.

అంత్యక్రియల ఖర్చులు పోగా మిగిలిన ఆస్తిలో రెండవ హక్కు ‘వసియ్యత్’ (మరణ శాసనం). మరణించిన వ్యక్తి తన జీవితకాలంలో ఏదైనా మంచి పని కోసం లేదా ఎవరికైనా ఆస్తి ఇవ్వమని సంకల్పం (వసియ్యత్) చేసి ఉంటే, దానిని నెరవేర్చాలి. అయితే దీనికి కొన్ని షరియ్ పరిమితులు ఉన్నాయి:

(a) వసియ్యత్ అనేది మొత్తం ఆస్తిలో మూడవ వంతు (1/3) మించకూడదు.

(b) వారసులుగా ఉన్నవారికి (ఉదాహరణకు సొంత కొడుకులకు) వసియ్యత్ చేసే హక్కు లేదు, ఎందుకంటే వారికి ఎలాగూ వాటా వస్తుంది.

(c) వారసులు కానివారికి (ఉదాహరణకు మనవడికి – తాత ఆస్తిలో మనవడికి నేరుగా వాటా ఉండదు కాబట్టి), లేదా పేదలకు, మసీదులకు, మదర్సాలకు వసియ్యత్ చేయవచ్చు. ఇలా చేసి ఉంటే దానిని తప్పక నెరవేర్చాలి.

మూడవదిగా, మరణించిన వ్యక్తిపై ఉన్న అప్పులను తీర్చాలి. ఇవి ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా ఉంటాయి:

(a) అల్లాహ్ కు సంబంధించిన అప్పులు: ఉదాహరణకు, చనిపోయిన వ్యక్తి చెల్లించాల్సిన ‘జకాత్’ బాకీ ఉంటే, దానిని అల్లాహ్ కు ఉన్న అప్పుగా భావించి ఆస్తి నుండి చెల్లించాలి.

(b) మనుషులకు సంబంధించిన అప్పులు: ఇతరుల వద్ద తీసుకున్న చేబదుళ్లు లేదా సాధారణ అప్పులు.

(c) పరిహారాలు లేదా మొక్కుబడులు: ఆ వ్యక్తి ఏదైనా మొక్కుకొని ఉంటే (ఉదాహరణకు: “ఈ పని జరిగితే పేదలకు అన్నం పెడతాను”), లేదా ఏదైనా పాపానికి పరిహారంగా (కఫారా) ఉపవాసాలు ఉండటం, పేదలకు బట్టలు ఇవ్వడం వంటివి బాకీ ఉంటే, వాటికి అయ్యే ఖర్చును కూడా అప్పుగానే పరిగణించి ఆస్తి నుండి తీసివేయాలి.

ఈ మూడు రకాల అప్పులలో ఏది ఉన్నా, వారసులు వాటిని ఆస్తి నుండి క్లియర్ చేయాలి.

పై మూడు బాధ్యతలు (అంత్యక్రియలు, వసియ్యత్, అప్పులు) పూర్తయిన తర్వాత, ఇంకా ఆస్తి మిగిలి ఉంటే, అప్పుడు మాత్రమే వారసుల హక్కు వస్తుంది. చాలామంది వారసులకే మొదటి హక్కు అని పొరబడుతుంటారు, కానీ అది నిజం కాదు. వారసుల వంతు చివరగా, అంటే నాలుగవ స్థానంలో వస్తుంది.

కాబట్టి, ఒక వ్యక్తి మరణించినప్పుడు అతని ఆస్తి విషయంలో ఈ నాలుగు హక్కులను (1. అంత్యక్రియలు, 2. వసియ్యత్, 3. అప్పులు, 4. వారసత్వ పంపకం) ఇదే వరుస క్రమంలో (Order) పాటించడం తప్పనిసరి. అప్పుడే మనం అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఆజ్ఞను సరిగ్గా పాటించిన వారమవుతాము.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44623

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

వారసత్వ స్తంభాలు, వారసత్వం యొక్క షరతులు, వారసత్వానికి గల కారణాలు, వారసత్వానికి అడ్డంకులు [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్య: మూల విషయాలు, కారణాలు, నిబంధనలు
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=bTvD3S1H1Q4 [24 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో, ఇస్లాంలో వారసత్వ శాస్త్రం (ఇల్మ్ అల్-ఫరాయిద్) యొక్క ప్రాథమిక సూత్రాలు వివరించబడ్డాయి. మొదటగా, వారసత్వానికి మూడు పునాది స్తంభాలున్నాయని, అవి: మరణించిన వ్యక్తి (అల్-మువర్రిస్), జీవించి ఉన్న వారసుడు (అల్-వారిస్), మరియు మృతుడు వదిలి వెళ్లిన ఆస్తి (తరిక). రెండవదిగా, వారసత్వం యొక్క షరతులు (షరతులు) కూడా మూడు ఉన్నాయని, అవి ఈ మూడు స్తంభాల గురించిన జ్ఞానాన్ని కలిగి ఉండటం. మూడవదిగా, వారసత్వానికి గల కారణాలు (అస్బాబుల్ ఇర్స్) మూడు: వివాహం (నికాహ్), వంశం (నసబ్), మరియు విధేయత/విముక్తి (అల్-వలా). చివరగా, వారసుడు అయ్యే అర్హత ఉన్నప్పటికీ, వారసత్వం నుండి దూరం చేసే మూడు అడ్డంకులు (మవానిఉల్ ఇర్స్) గురించి చర్చించబడింది: హత్య (అల్-ఖత్ల్), బానిసత్వం, మరియు మత భేదం (ఇఖ్తిలాఫుద్దీన్). ఈ అంశాలన్నీ ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టాలను అర్థం చేసుకోవడానికి పునాది వంటివని వివరించబడ్డాయి.

వారసత్వ స్తంభాలు. అర్కానుల్ ఇర్స్. ఇప్పుడు మనం చూస్తాం ఇస్లాం యొక్క స్తంభాలు, అర్కానుల్ ఇస్లాం అంటాం. ఇస్లాంలో ఎన్ని స్తంభాలు ఉన్నాయి? ఐదు స్తంభాలు ఉన్నాయి. అంటే దాని మీదే ఇస్లాం ఉంది అన్నమాట. అలాగే ఈ వారసత్వపు ఒక విద్య ఏదైతే ఉందో, లేదా ఎప్పుడైతే మనం ఈ డబ్బులు పంచాలి అనుకుంటున్నామో, ఆ పంచే ముందు మనం దాని సంబంధించిన స్తంభాలు ఏమున్నాయి తెలుసుకోవాలి. అవి ఎన్ని ఉన్నాయి అంటే మూడు ఉన్నాయి. మూడు స్తంభాలు.

మొట్టమొదటి స్తంభం: ‘అల్-మువర్రిస్‘ (الْمُوَرِّثُ)“వారసత్వాన్ని వదిలివెళ్ళిన వ్యక్తి”

వారసత్వ పంపిణీ ప్రక్రియలో మొట్టమొదటి మరియు అత్యంత కీలకమైన పునాది స్తంభం గురించి తెలుసుకుందాం. అరబిక్‌లో దీనిని ‘అల్-మువర్రిస్‘ (الْمُوَرِّثُ) అని పిలుస్తారు, దీని అర్థం “వారసత్వాన్ని వదిలివెళ్ళిన వ్యక్తి”. అంటే, ఎవరి సంపద మరియు ఆస్తులనైతే వారసులకు పంచబోతున్నామో, ఆ మూల వ్యక్తి ఈయనే.

ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టం అమలులోకి రావడానికి ఒక ప్రాథమిక మరియు మార్పులేని షరతు ఉంది: ‘అల్-మువర్రిస్’ కచ్చితంగా మరణించి ఉండాలి. ఆయన మరణం ధృవీకరించబడిన తర్వాత మాత్రమే వారసత్వ ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. ఎందుకంటే, ఒక వ్యక్తి జీవించి ఉండగా తన ఆస్తిని ఇతరులకు ఇవ్వడాన్ని ‘వారసత్వం’ (ఇర్స్) అని అనరు, దానిని ‘బహుమతి’ (హిబా) అంటారు. జీవించి ఉండగా ఆస్తిని వారసత్వ పద్ధతిలో పంచడం సరైన విధానం కాదని మనం గత పాఠంలో ఇప్పటికే చర్చించుకున్నాం. ఉదాహరణకు, నేను వారసుడిని, అరబిక్‌లో ‘వారిస్’ (الْوَارِث). నా తండ్రిగారు, ఎవరి ఆస్తినైతే నేను పొందబోతున్నానో, ఆయన మువర్రిస్. నేను ఆయనకు వారసుడిగా మారాలంటే, ఆయన మరణించడం అనేది తప్పనిసరి. ఇది వారసత్వ శాస్త్రానికి మొదటి పునాది రాయి వంటిది.

అయితే, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో, ఒక వ్యక్తి భౌతికంగా మరణించాడని నిర్ధారణ కాకపోయినా, చట్టపరంగా మరణించినట్లుగా పరిగణించబడవచ్చు. దీనినే అరబిక్‌లో ఇలా అంటారు:

أَوْ الْمُلْحَقُ بِالْمَيِّتِ
(అవ్ అల్-ముల్హకు బిల్-మయ్ఇత్)
లేదా మరణించిన వానిగా పరిగణించబడినవాడు

దీని వివరణ ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తి చాలా కాలం పాటు అదృశ్యమై, అతని గురించి ఎలాంటి సమాచారం లేకుండా పోయినప్పుడు, ఇస్లామిక్ న్యాయాధికారి (ఖాజీ) లేదా ప్రస్తుత న్యాయవ్యవస్థ (జడ్జి లేదా కోర్టు) ఆ కేసును పరిశీలించి, అతను మరణించి ఉంటాడని అధికారికంగా ప్రకటిస్తుంది. ప్రభుత్వం లేదా కోర్టు ద్వారా ఒక వ్యక్తి మరణించినట్లు డిక్లేర్ చేయబడిన తర్వాత, అతను చట్టపరంగా మరణించిన వ్యక్తిగానే పరిగణించబడతాడు. అప్పుడు, అతని ఆస్తిని కూడా వారసులకు పంచవచ్చు.

కాబట్టి, వారసత్వానికి మొదటి స్తంభం ఎల్లప్పుడూ మరణించిన వ్యక్తి. ఈ వారసత్వ విద్య యొక్క అవసరం మనకు ఎప్పుడు ఏర్పడుతుంది అంటే, ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాతే. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, మొదటి స్తంభం నెరవేరడానికి రెండు మార్గాలున్నాయి: ఒకటి, వ్యక్తి భౌతికంగా మరణించడం; రెండు, వ్యక్తి చట్టపరంగా మరణించినట్లు న్యాయస్థానం ద్వారా ప్రకటించబడటం. ఈ రెండింటిలో ఏది జరిగినా, వారసత్వ పంపిణీకి మొదటి మెట్టు పూర్తయినట్లే.

వారసత్వ ప్రక్రియలో రెండవ మరియు మూడవ స్తంభాలను గురించి మరింత వివరంగా, స్పష్టంగా ఈ క్రింది విధంగా చెప్పుకోవచ్చు:

రెండవ స్తంభం: వారసుడు (అల్-వారిస్)

వారసత్వ పంపిణీలో రెండవ అతిముఖ్యమైన స్తంభం ‘వారసుడు’. ఇస్లామీయ పరిభాషలో ఇతనిని ‘అల్-వారిస్’ (الْوَارِث) అని పిలుస్తారు. ఈ స్తంభం చెల్లుబాటు కావడానికి ఒక అత్యవసరమైన నియమం ఉంది: ఆస్తిని స్వీకరించే వారసుడు, ఆస్తిని వదిలి వెళ్ళిన వ్యక్తి (మువర్రిస్) మరణించే సమయానికి కచ్చితంగా జీవించి ఉండాలి. మనం మొదటి స్తంభంలో చర్చించుకున్నట్లుగా, ఆస్తిని ఇచ్చే వ్యక్తి మరణించి ఉండాలి (లేదా కోర్టు/ప్రభుత్వం ద్వారా మరణించినట్లుగా ధృవీకరించబడి ఉండాలి). దానికి భిన్నంగా, ఆ ఆస్తిని పొందే హక్కుదారుడు మాత్రం ఆ సమయానికి ప్రాణాలతో ఉండటం తప్పనిసరి. అప్పుడే అతను ‘వారిస్’ (వారసుడు)గా పరిగణించబడతాడు.

మూడవ స్తంభం: ఆస్తి (అల్-తరిక)

వారసత్వ విద్యలో మూడవ స్తంభం, మరణించిన వ్యక్తి తన వెనుక విడిచి వెళ్ళిన సంపద. దీనిని అరబిక్‌లో ‘తరిక’ (التَّرِكَة) అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ పదాన్ని మీరు చాలా జాగ్రత్తగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఎందుకంటే, భవిష్యత్తులో మనం నేర్చుకోబోయే పాఠాలలో, ఇన్షా అల్లాహ్, ఈ పదం చాలా తరచుగా ఉపయోగించబడుతుంది. ‘తరిక’ అంటే మృతుడు వదిలివెళ్ళిన డబ్బు, బంగారం, స్థలాలు, లేదా మరేదైనా ఆస్తిపాస్తులు అని అర్థం.

రాబోయే తరగతుల్లో మనం వారసత్వానికి సంబంధించిన లెక్కలు లేదా పంపకాల గురించి చర్చించేటప్పుడు, ప్రధానంగా ఈ మూడు అంశాలే మనకు ఎదురవుతాయి. నిజానికి, ఈ విద్య అంతా ఈ మూడు అంశాల చుట్టూనే తిరుగుతుంది:

  1. ఒక వ్యక్తి మరణించి ఉండటం.
  2. ఆ మరణించిన వ్యక్తికి సంబంధించిన మరొక వ్యక్తి (వారసుడు) జీవించి ఉండటం.
  3. వారిద్దరి మధ్య వారసత్వ సంబంధానికి కారణమైన ‘ఆస్తి’ లేదా ‘డబ్బు’ ఉండటం.

ఇక్కడ గమనించాల్సిన ప్రధాన విషయం ఏమిటంటే, మరణించిన వ్యక్తికి మరియు బ్రతికున్న వారసుడికి మధ్య సంబంధాన్ని ఏర్పరిచేది ఆ ‘ఆస్తి’ (తరిక) మాత్రమే. కాబట్టి, వారసత్వ విద్య (ఇల్మ్ అల్-ఫరాయిద్) ఈ మూడు ప్రధాన స్తంభాలపైనే ఆధారపడి ఉంది:

  1. అల్-మువర్రిస్ (మరణించిన వ్యక్తి)
  2. అల్-వారిస్ (జీవించి ఉన్న వారసుడు)
  3. అల్-తరిక (వదిలి వెళ్ళిన ఆస్తి)

దీంతో, అల్హందులిల్లాహ్, మన మొదటి టాపిక్ అయిన ‘వారసత్వ స్తంభాలు’ అనే అంశం పూర్తయింది.

ఈ రోజు మనం చర్చించుకుంటున్న రెండవ ముఖ్యమైన అంశం “వారసత్వ షరతులు”. అరబిక్‌లో దీనిని ‘షురూతుల్ ఇర్స్’ (شُرُوطُ الْإِرْثِ) అని పిలుస్తారు. ఇవి వారసత్వ పంపకానికి సంబంధించిన నిబంధనలు లేదా ముందస్తు అవసరాలు.

ఈ షరతులు దేని గురించి అని మీరు అడిగితే, చాలా సులభంగా చెప్పవచ్చు: మనం ఇంతకు ముందు చర్చించుకున్న మూడు వారసత్వ స్తంభాల (అర్కానుల్ ఇర్స్) గురించిన ఖచ్చితమైన ‘జ్ఞానం’ కలిగి ఉండటమే ఈ షరతుల సారాంశం. వారసత్వ స్తంభాలు మూడు ఉన్నట్లే, ఈ షరతులు కూడా మూడే ఉంటాయి. ఈ మూడింటిలోనూ “తెలుసుకోవడం” లేదా “జ్ఞానం కలిగి ఉండటం” అనేది ఉమ్మడి అంశం. ఆ మూడు షరతులను వివరంగా పరిశీలిద్దాం:

1. మొదటి షరతు: మరణం పట్ల నిర్ధారణ (మృతుని గురించిన జ్ఞానం)

మొట్టమొదటి షరతు ఏమిటంటే, ఎవరి ఆస్తినైతే పంచుతున్నామో, ఆ వ్యక్తి (మువర్రిస్) కచ్చితంగా మరణించాడనే జ్ఞానం లేదా నిర్ధారణ మనకు ఉండాలి. మనం ఎవరికైనా వారసులం అవుతున్నామంటే, ముందుగా ఆ ఆస్తి సొంతదారుడు చనిపోయాడని రూఢీ చేసుకోవాలి. కేవలం అనుమానం ఉంటే సరిపోదు, మరణం సంభవించిందనే స్పష్టమైన సమాచారం ఉండాలి.

2. రెండవ షరతు: వారసుని జీవన స్థితి పట్ల నిర్ధారణ (వారసుని గురించిన జ్ఞానం)

రెండవ షరతు ఏమిటంటే, ఆస్తి పొందే వారసుడు (వారిస్), ఆస్తిని వదిలి వెళ్ళిన వ్యక్తి చనిపోయిన సమయానికి బ్రతికే ఉన్నాడని కచ్చితంగా తెలిసి ఉండాలి. ఇది చాలా కీలకమైన పాయింట్.

ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తికి ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు కొడుకులు ఉన్నారనుకుందాం. తండ్రి చనిపోవడానికి ముందే ఒక కొడుకు మరణించి ఉంటే, ఆ చనిపోయిన కొడుకు వారసుడు కాలేడు. సాధారణంగా పిల్లలందరూ వారసులే అయినప్పటికీ, ఇస్లామీయ చట్టం ప్రకారం వారసత్వం అనేది బ్రతికి ఉన్నవారికి మాత్రమే సంక్రమిస్తుంది. తండ్రి మరణించిన క్షణంలో ఎవరైతే సజీవంగా ఉన్నారో, వారికి మాత్రమే ఆస్తి చెందుతుంది. చనిపోయిన వారి పేరు మీద ఆస్తి వెళ్ళదు. కాబట్టి, ఫలానా వ్యక్తి వారసుడిగా అర్హుడు అని మరియు అతను ప్రస్తుతం బ్రతికే ఉన్నాడని మనకు కచ్చితమైన జ్ఞానం ఉండాలి.

3. మూడవ షరతు: పంపిణీ విధానం పట్ల జ్ఞానం (ఇల్మ్)

మూడవ మరియు అతి ముఖ్యమైన షరతు ఏమిటంటే, ఆస్తిని ఏ ప్రాతిపదికన పంచాలి? దానికి సంబంధించిన ఇస్లామీయ నియమాలు ఏమిటి? అనే జ్ఞానం కలిగి ఉండటం. మనం ఈ క్లాసులు నేర్చుకుంటున్నది కూడా ఇందుకోసమే. డబ్బును పంచడం అంటే కేవలం చేతికి ఇవ్వడం కాదు, దానిని ధర్మబద్ధంగా ఎలా విభజించాలో తెలిసి ఉండాలి.

దురదృష్టవశాత్తు, ప్రస్తుత సమాజంలో మనం అనేక తప్పులను చూస్తున్నాం. ప్రజలు తమకు తోచినట్లుగా, తమ ఇష్టాయిష్టాల ప్రకారం ఆస్తులను పంచుతున్నారు. పెద్ద కొడుకు అని ఎక్కువ ఇవ్వడం, లేదా తమకు నచ్చిన వారికి ఎక్కువ రాసివ్వడం వంటివి చేస్తున్నారు. ఇవన్నీ ఖుర్ఆన్ మరియు హదీస్ బోధనలకు పూర్తిగా వ్యతిరేకం. కాబట్టి, మూడవ షరతు ఏమిటంటే, పంపకం అనేది మన ఇష్టప్రకారం కాకుండా, అల్లాహ్ నిర్ణయించిన వాటాల (ఫరాయిద్) ప్రకారం ఎలా జరగాలో అనే శాస్త్రీయ జ్ఞానం మనకు ఉండాలి.

క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే:
వారసత్వ విద్యలో ఈ మూడు షరతులు అత్యంత కీలకం:

  1. ఆస్తిపరుడు మరణించాడని తెలియాలి.
  2. వారసుడు బ్రతికే ఉన్నాడని నిర్ధారణ ఉండాలి.
  3. ఆ ఆస్తిని ధర్మసమ్మతంగా ఎలా పంచాలనే విజ్ఞానం ఉండాలి.

ఈ మూడు విషయాల పట్ల స్పష్టత ఉంటేనే వారసత్వ ప్రక్రియ ఇస్లాం ప్రకారం సరైనది అవుతుంది.

ఈ రోజు మన పాఠంలో మూడవ మరియు ముఖ్యమైన అంశం ‘అస్బాబుల్ ఇర్స్’. దీని అర్థం ‘వారసత్వానికి దారితీసే కారణాలు’. అసలు ఒక వ్యక్తి మరొక వ్యక్తికి వారసుడు కావడానికి గల కారణం ఏమిటి? ఏ బంధం లేదా ఏ సంబంధం ఆధారంగా ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆస్తిలో మరొకరికి వాటా లభిస్తుంది? అనే విషయాలను ఇక్కడ చర్చిద్దాం.

మనం ఇదివరకే వారసత్వపు ‘స్తంభాల’ (అర్కాన్) గురించి తెలుసుకున్నాం. వారసత్వం పంపిణీ జరగాలంటే మూడు స్తంభాలు తప్పనిసరి: 1. ఆస్తిని వదిలి చనిపోయిన వ్యక్తి (మువర్రిస్), 2. ఆస్తిని పొందే వారసుడు (వారిస్), 3. ఆస్తి (తరిక). ఈ మూడింటిలో ఏ ఒక్కటి లోపించినా వారసత్వ ప్రక్రియ జరగదు. ఉదాహరణకు, ఎవరూ చనిపోకపోతే ఆస్తి పంపకం ప్రసక్తే ఉండదు. అలాగే, చనిపోయిన వ్యక్తికి ఆస్తి లేకపోయినా లేదా వారసులు లేకపోయినా ఈ చట్టం వర్తించదు. కాబట్టి, స్తంభాలు ఎంత ముఖ్యమో, ఇప్పుడు మనం చెప్పుకోబోయే ‘కారణాలు’ కూడా అంతే ముఖ్యం.

వారసత్వ శాస్త్రాన్ని సులభంగా గుర్తుంచుకోవడానికి ఒక చిన్న చిట్కా ఏమిటంటే, ఇందులో అన్నీ ‘మూడు’ సంఖ్యలో ఉంటాయి. స్తంభాలు మూడు, షరతులు మూడు, వారసత్వానికి కారణాలు మూడు, అలాగే వారసత్వాన్ని అడ్డుకునే కారణాలు (మవాని) కూడా మూడు. ఇప్పుడు ఆ మూడు వారసత్వ కారణాలను వివరంగా చూద్దాం:

1. అన్-నికాహ్ (النِّكَاحُ) – వివాహం:

వారసత్వానికి మొదటి మరియు ప్రధానమైన కారణం ‘నికాహ్’ (వివాహం). ఇస్లామీయ పద్ధతిలో జరిగిన సరైన వివాహ ఒప్పందం ద్వారా భార్యాభర్తల మధ్య వారసత్వ బంధం ఏర్పడుతుంది. అంతకుముందు వరకు వారిద్దరికీ ఎలాంటి రక్త సంబంధం లేకపోయినా, వివాహం జరిగిన మరుక్షణం నుండే ఒకరి ఆస్తిలో మరొకరికి హక్కు కలుగుతుంది. భర్త చనిపోతే భార్యకు, భార్య చనిపోతే భర్తకు ఆస్తిలో వాటా లభిస్తుంది. కేవలం ‘వివాహం’ అనే బంధం వల్లే వారు ఒకరికొకరు వారసులు అవుతున్నారు.

2. అన్-నసబ్ (النَّسَبُ) – వంశం (రక్త సంబంధం):

వారసత్వానికి రెండవ కారణం ‘నసబ్’, అంటే వంశం లేదా రక్త సంబంధం. దీని ద్వారానే అత్యధిక మంది బంధువులు వారసులుగా మారుతారు. ఉదాహరణకు, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు వంటి వారు ఈ కోవలోకి వస్తారు. ఒక వ్యక్తి మరణిస్తే అతని సంతానం వారసులు అవుతారు, లేదా సంతానం మరణిస్తే తల్లిదండ్రులు వారసులు అవుతారు. ఈ బంధం పుట్టుకతో వచ్చినది మరియు ఇది వారసత్వానికి అత్యంత బలమైన కారణం.

3. అల్-వలా (الْوَلَاءُ) – విధేయత (బానిస విముక్తి బంధం):

వారసత్వానికి మూడవ కారణం ‘అల్-వలా’. ప్రస్తుత సమాజంలో బానిసత్వ వ్యవస్థ లేదు కాబట్టి ఈ కారణం ఇప్పుడు ఆచరణలో కనిపించకపోవచ్చు, కానీ షరియత్‌లో దీనికి సంబంధించిన విధివిధానాలు ఉన్నాయి. దీని అర్థం ‘విధేయత’ లేదా ‘విముక్తి బంధం’.

దీనిని ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు: ఒక వ్యక్తి తన దగ్గర ఉన్న బానిసను దైవప్రసన్నత కోసం విడుదల చేశాడనుకోండి, లేదా ఎవరైనా బానిస తన యజమానితో “నేను ఇంత మొత్తం చెల్లిస్తాను, నన్ను విడుదల చేయండి” అని ఒప్పందం (ముకాతబత్) చేసుకున్నప్పుడు, ఆ బానిసకు స్వేచ్ఛ కల్పించడానికి ఎవరైనా ధనసహాయం చేసినా, వారి మధ్య ‘వలా’ అనే బంధం ఏర్పడుతుంది.

భవిష్యత్తులో, ఆ విడుదలైన బానిస మరణించినప్పుడు, అతనికి సొంత వారసులు (భార్య, పిల్లలు, తల్లిదండ్రులు వంటివారు) ఎవరూ లేకపోతే, అతన్ని బానిసత్వం నుండి విముక్తి చేసిన పాత యజమాని లేదా సహాయం చేసిన వ్యక్తి అతనికి వారసుడు అవుతాడు. ఇక్కడ రక్త సంబంధం లేదు, వివాహ సంబంధం లేదు, కేవలం ‘విముక్తి చేసిన బంధం’ (వలా) మాత్రమే ఉంది.

దీనికి ఉదాహరణగా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి కాలంలో జరిగిన ఒక సంఘటనను చూద్దాం. హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ఒక బానిస మహిళ అయిన ‘బరీరా’ (రదియల్లాహు అన్హా)ను కొనుగోలు చేసి విముక్తి చేయాలనుకున్నారు. బరీరా తన యజమానికి కొంత డబ్బు చెల్లించి విముక్తి పొందాలనుకున్నప్పుడు, ఆయిషా (ర) ఆమెకు సహాయం చేసి స్వేచ్ఛను ప్రసాదించారు. అప్పుడు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఒక ప్రసిద్ధ సూత్రాన్ని చెప్పారు:

الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
(అల్-వలాఉ లిమన్ అ’తఖ్)
“వారసత్వపు హక్కు (వలా) విముక్తి చేసిన వానికే చెందుతుంది.”

అంటే, విముక్తి పొందిన వ్యక్తికి వేరే వారసులు ఎవరూ లేని పక్షంలోనే, విముక్తి ప్రసాదించిన వ్యక్తి వారసుడు అవుతాడు. విడుదలైన తర్వాత ఆ వ్యక్తి పెళ్లి చేసుకుని, పిల్లలు కలిగితే, అప్పుడు ఆస్తి ఆ పిల్లలకే చెందుతుంది తప్ప పాత యజమానికి కాదు.

కాబట్టి, క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ఇస్లాంలో ఒక వ్యక్తికి వారసత్వం రావడానికి ఈ మూడు కారణాలే ఆధారం: 1. వివాహం, 2. రక్త సంబంధం (వంశం), 3. బానిస విముక్తి (వలా).

ఈనాటి పాఠంలో మనం చర్చించుకుంటున్న నాల్గవ మరియు చివరి ముఖ్యాంశం ‘మవానిఉల్ ఇర్స్’. అరబిక్‌లో ‘మవాని’ అంటే అడ్డంకులు అని అర్థం. ఒక వ్యక్తికి వారసుడయ్యే అన్ని అర్హతలు (రక్తసంబంధం లేదా వివాహ సంబంధం) ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని నిర్దిష్ట కారణాల వల్ల అతను ఆస్తిని పొందకుండా అనర్హుడు అవుతాడు. దీనినే ‘వారసత్వ నిరోధకాలు’ లేదా ‘వ్యతిరేక సూచనలు’ అంటారు.

ఇంతకుముందు మనం వారసత్వానికి అర్హత కల్పించే కారణాలను (అస్బాబుల్ ఇర్స్) చూశాము. ఇప్పుడు, వారసత్వ అర్హతను రద్దు చేసే కారణాలను చూద్దాం. ఇవి కూడా ప్రధానంగా మూడు ఉన్నాయి. మనం గమనించినట్లయితే, ఈరోజు చర్చించిన నాలుగు ప్రధాన అంశాలలో (స్తంభాలు, షరతులు, కారణాలు, అడ్డంకులు) ప్రతి దాంట్లోనూ మూడు పాయింట్లు ఉండటం విశేషం.

వారసత్వానికి అడ్డుపడే ఆ మూడు కారణాలు ఇవే:

1. అల్-ఖత్ల్ (الْقَتْلُ) – హత్య:
వారసత్వానికి మొదటి మరియు ప్రధానమైన అడ్డంకి ‘హత్య’. ఆస్తి మీద దురాశతో వారసుడు, ఆస్తి యజమానిని (ఎవరికైతే తాను వారసుడో ఆ వ్యక్తిని) చంపడం.

వివరణ: ఉదాహరణకు, ఒక భర్త తన భార్య ఆస్తిని త్వరగా పొందాలనే దురుద్దేశంతో ఆమెను హత్య చేశాడనుకుందాం. సాధారణ పరిస్థితుల్లో భార్య చనిపోతే భర్తకు వాటా వస్తుంది. కానీ, ఇక్కడ అతనే ఆమె మరణానికి కారణమయ్యాడు కాబట్టి, ఇస్లామీయ షరియా ప్రకారం అతనికి ఆమె ఆస్తిలో చిల్లిగవ్వ కూడా దక్కదు. అలాగే, ఒక కొడుకు తండ్రి ఆస్తి కోసం తండ్రిని చంపినా, లేదా సోదరుడు సోదరుడిని చంపినా ఇదే నియమం వర్తిస్తుంది.

నియమం: “హంతకుడికి వారసత్వంలో ఎటువంటి వాటా ఉండదు.” ఎవరైతే తాము వారసత్వం పొందాల్సిన వ్యక్తిని చంపుతారో, ఆ నేరం కారణంగా వారు వారసత్వ హక్కును కోల్పోతారు.

2. అర్-రిక్ (الرِّقُّ) – బానిసత్వం:
రెండవ అడ్డంకి బానిసత్వం. ఒక వ్యక్తి బానిసగా ఉన్నట్లయితే, అతనికి తన కుటుంబ సభ్యుల నుండి వారసత్వం పొందే హక్కు ఉండదు.

వివరణ: పూర్వకాలంలో యుద్ధాలు జరిగినప్పుడు, ఓడిపోయిన దేశం నుండి మనుషులను బందీలుగా తెచ్చి లేదా కిడ్నాప్ చేసి బానిసలుగా అమ్మేవారు. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి వేరే దేశంలో బానిసగా ఉన్నాడు. అతని తల్లిదండ్రులు, కుటుంబం వేరే దేశంలో స్వేచ్ఛగా ఉండి, అక్కడ మరణించినా, వారి ఆస్తి ఈ బానిసకు చెందదు.

కారణం: దీనికి ప్రధాన కారణం ఏమిటంటే, బానిసకు వ్యక్తిగత ఆస్తి హక్కు ఉండదు. బానిసకు ఏది వచ్చినా అది అతని యజమానికే చెందుతుంది. కాబట్టి, బానిసకు వారసత్వం ఇస్తే, అది పరోక్షంగా అతని యజమాని (ఎవరో పరాయి వ్యక్తి) చేతికి వెళ్తుంది. అందుకే, బానిసత్వం అనేది వారసత్వానికి అడ్డంకిగా నిర్ణయించబడింది.

3. ఇఖ్తిలాఫుద్దీన్ (اخْتِلَافُ الدِّينِ) – మత భేదం:

మూడవ అడ్డంకి మతాలు వేర్వేరుగా ఉండటం. మరణించిన వ్యక్తి మరియు వారసుడి మతాలు వేర్వేరుగా ఉంటే, వారి మధ్య వారసత్వ పంపిణీ జరగదు.

వివరణ: ఉదాహరణకు, తల్లిదండ్రులు ముస్లింలు అయి ఉండి, వారి కుమారుడు ఇస్లాంను వీడి కాఫిర్ ( అవిశ్వాసి) అయితే, తల్లిదండ్రుల ఆస్తిలో ఆ కుమారుడికి వాటా రాదు. అలాగే దానికి వ్యతిరేకంగా, తల్లిదండ్రులు ముస్లింలు కాకపోయి, కుమారుడు ముస్లిం అయినా సరే, వారి ఆస్తి ఇతనికి రాదు.

నియమం: రక్త సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, మతం వేరుగా ఉండటం వల్ల వారసత్వ బంధం తెగిపోతుంది. ముస్లిం ఆస్తికి అవిశ్వాసి వారసుడు కాలేడు, అవిశ్వాసి ఆస్తికి ముస్లిం వారసుడు కాలేడు.

ముగింపు:
అల్హందులిల్లాహ్, ఈరోజు మనం వారసత్వ విద్యకు సంబంధించిన నాలుగు ముఖ్యమైన అంశాలను వివరంగా తెలుసుకున్నాము:

  1. అర్కానుల్ ఇర్స్ (వారసత్వ స్తంభాలు): 3 (మృతుడు, వారసుడు, ఆస్తి).
  2. షురూతుల్ ఇర్స్ (వారసత్వ షరతులు): 3 (మరణం నిర్ధారణ, వారసుడు బ్రతికి ఉండటం, పంపకం తెలిసుండటం).
  3. అస్బాబుల్ ఇర్స్ (వారసత్వ కారణాలు): 3 (వివాహం, వంశం, విధేయత/విముక్తి).
  4. మవానిఉల్ ఇర్స్ (వారసత్వ అడ్డంకులు): 3 (హత్య, బానిసత్వం, మత భేదం).

ఈ నాలుగు అంశాలు, వాటిలోని ఉప అంశాలు (ప్రతి దాంట్లో 3 పాయింట్లు) మీరు తప్పక గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఈ అంశాలకు సంబంధించిన లోతైన వివరాలు మరియు ఉప శీర్షికల గురించి రాబోయే తరగతుల్లో ఇన్షా అల్లాహ్ మనం చర్చించుకుందాం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44566

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టం (మీరాస్): అల్లాహ్ విధించిన హక్కులు – పంపకాలు : క్లుప్త వివరణ

ఇస్లాంలో ఆస్తి పంపకం అనేది కేవలం ఒక సంప్రదాయం కాదు, అది అల్లాహ్ స్వయంగా ఖురాన్ ద్వారా విధించిన అత్యంత ముఖ్యమైన విధి (ఫర్జ్). మనిషి మరణించిన తర్వాత అతని ఆస్తిని షరియా నిబంధనల ప్రకారం పంపిణీ చేయాలి. ఇందులో నిర్లక్ష్యం చేయడం అంటే అల్లాహ్ ఆజ్ఞను ఉల్లంఘించడమే.

  • నరక శిక్ష: అల్లాహ్ నిర్ణయించిన హక్కులను (ముఖ్యంగా ఆడపిల్లల వాటాను) ఎగ్గొట్టేవారు నరకానికి అర్హులవుతారు.
  • అన్యాయం: ఇతరుల వాటాను అన్యాయంగా అనుభవించడం అంటే మీ కడుపులో నిప్పులు నింపుకోవడమే.
  • ఆలస్యం వద్దు: ఆస్తి పంపకంలో అనవసరమైన ఆలస్యం చేయడం వల్ల కుటుంబాల్లో గొడవలు రావడమే కాకుండా, అది పెద్ద పాపంగా పరిగణించబడుతుంది.
  • ప్రార్థనల నిరాకరణ: ఒకరి హక్కును అన్యాయంగా దోచుకుని మీరు చేసే దువా (ప్రార్థన) అల్లాహ్ వద్ద స్వీకరించబడదు.

“మీ ఆస్తిలో అల్లాహ్ నిర్ణయించిన హక్కును మీ సోదరీమణులకు, తల్లిదండ్రులకు మరియు ఇతర వారసులకు సకాలంలో అందజేయండి. షరియా ప్రకారం ఆస్తిని పంచి, అల్లాహ్ అనుగ్రహాన్ని పొందండి.”

ప్రచురణకర్త:Centre for Islamic Studies (CIS), Bangalore.
ప్రాథమిక సూత్రాలు మరియు హదీసులు

అబ్దుల్లా బిన్ అబ్బాస్ (రదియల్లాహు అన్హు) కథనం ప్రకారం ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “ఆస్తిలో నిర్ణయించిన వాటాలను ఆయా హక్కుదారులకు అందజేయండి. ఆ తర్వాత మిగిలినది మృతునికి అత్యంత సమీప పురుష బంధువుకు చెందుతుంది.” (బుఖారీ: 6732, ముస్లిం: 1615)

అమ్ర బిన్ ఖారిజా (రదియల్లాహు అన్హు) కథనం ప్రకారం ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “అల్లాహ్ ప్రతి హక్కుదారునికి తన హక్కును నిర్ణయించి ఇచ్చాడు. కాబట్టి ఇప్పుడు వారసునికి అనుకూలంగా వసీయత్ (మరణశాసనం) చేయడానికి వీలు లేదు.” (నసాయి: 6437)

  • నిర్వచనం (Definition): ఇస్లామిక్ ధర్మశాస్త్రం మరియు గణితం ఆధారంగా మృతుని ఆస్తిలో ఏ వారసుడికి ఎంత వాటా దక్కుతుందో తెలుసుకోవడాన్నే ‘ఫరాయిజ్’ అంటారు.
  • విషయం (Subject): మృతుని ఆస్తి (తరకా) మరియు వారసుల వాటాలు.
  • ఉద్దేశ్యం (Purpose): హక్కుదారులకు వారి హక్కులను సరిగ్గా అందజేయడం.
  • ప్రాముఖ్యత (Importance): ఆస్తి పంపిణీ బాధ్యతను అల్లాహ్ ఏ ప్రవక్తకో లేదా దూతకో ఇవ్వలేదు, స్వయంగా ఖురాన్ ద్వారా స్పష్టం చేశాడు. దీనిని ‘ఫరీజతమ్ మినల్లాహ్’ (అల్లాహ్ నిర్ణయించిన విధి) అని ఖురాన్ పేర్కొంది.
  • (1) వారసుడు మృతుడిని హత్య చేయడం.
  • (2) వారసుడు మరియు మృతుడు వేర్వేరు మతాలకు చెందిన వారై ఉండటం (కాఫిర్ అవ్వడం).
  • (3) బానిసత్వం (ప్రస్తుతం అమలులో లేదు).
  • (1) మృతుని అంత్యక్రియల ఖర్చు (మరీ ఖరీదుగా కాకుండా మధ్యస్థంగా).
  • (2) మృతుని పేరిట ఉన్న అప్పులు తీర్చడం.
  • (3) ఆస్తిలో 1/3 (మూడో వంతు) లోపు ఉన్న వసీయత్ (మరణశాసనం) అమలు చేయడం.
  • (4) పైనవన్నీ పూర్తయ్యాక మిగిలిన ఆస్తిని వారసులకు పంచడం.
  • 1/2 (సగం)
  • 1/4 (నాల్గవ వంతు)
  • 1/8 (ఎనిమిదవ వంతు)
  • 2/3 (రెండింట మూడు వంతులు)
  • 1/3 (మూడవ వంతు)
  • 1/6 (ఆరవ వంతు)

[1] భర్త (Husband):

  • 1/2 వాటా: భార్యకు సంతానం లేకపోతే.
  • 1/4 వాటా: భార్యకు సంతానం (కొడుకు/కూతురు/మనవడు/మనవరాలు) ఉంటే.

[2] భార్య (Wife):

  • 1/4 వాటా: భర్తకు సంతానం లేకపోతే.
  • 1/8 వాటా: భర్తకు సంతానం ఉంటే.

[3] తండ్రి (Father):

  • 1/6 వాటా: మృతునికి మగ సంతానం (కొడుకు/మనవడు) ఉంటే.
  • 1/6 + అసబా: మృతునికి కేవలం ఆడ సంతానం మాత్రమే ఉంటే.
  • అసబా (మిగిలినదంతా): మృతునికి అసలు సంతానమే లేకపోతే.

[4] తల్లి (Mother):

  • 1/6 వాటా: మృతునికి సంతానం ఉన్నా లేదా ఇద్దరు/అంతకంటే ఎక్కువ మంది తోబుట్టువులు ఉన్నా.
  • 1/3 వాటా: మృతునికి సంతానం లేకపోయినా మరియు తోబుట్టువులు ఒకరి కంటే తక్కువ ఉన్నా.
  • 1/3 (మిగిలిన దానిలో): భార్య/భర్త మరియు తండ్రి మాత్రమే ఉన్నప్పుడు.

[5] కుమార్తె (Daughter):

  • 1/2 వాటా: ఒక్క కుమార్తె మాత్రమే ఉండి, కొడుకు లేకపోతే.
  • 2/3 వాటా: ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది కుమార్తెలు ఉండి, కొడుకు లేకపోతే.
  • అసబా: కొడుకుతో కలిసి ఉన్నప్పుడు (కొడుకుకు కూతురు కంటే రెట్టింపు వాటా వస్తుంది).

[6] తాత (Grandfather): తండ్రి లేని పక్షంలో తండ్రి లాంటి నియమాలే వర్తిస్తాయి.

[7] నాయనమ్మ/అమ్మమ్మ (Grandmother): తల్లి లేని పక్షంలో 1/6 వాటా దక్కుతుంది.

వారసుల్లో వాటాలు పంచగా మిగిలిన ఆస్తిని ‘అసబా’ తీసుకుంటారు. వీరు మూడు రకాలు:

  • (1) అసబా బి నఫ్సిహి (పురుషులు): కొడుకు, మనవడు, తండ్రి, తాత, సొంత అన్నదమ్ములు, తండ్రి వైపు అన్నదమ్ములు, మేనమామలు మొదలైన 12 రకాలు.
  • (2) అసబా బి గైరిహి (స్త్రీలు): సోదరుల వల్ల అసబా అయ్యే సోదరీమణులు.
  • (3) అసబా మఅ గైరిహి: కుమార్తెలు ఉన్నప్పుడు సోదరీమణులు అసబాగా మారుతారు.
  • తండ్రి ఉంటే తాతకు వాటా రాదు.
  • తల్లి ఉంటే అమ్మమ్మ/నాయనమ్మకు వాటా రాదు.
  • కొడుకు ఉంటే మనుమడికి వాటా రాదు.

పైన పేర్కొన్న వారెవరూ లేనప్పుడు మేనమామలు, మేనత్తలు, కూతురి సంతానం మొదలైన వారికి ఆస్తి దక్కుతుంది.

  • 1/2 వాటా పొందే వారు: భర్త, కుమార్తె, కుమారుని కుమార్తె, సొంత సోదరి, తండ్రి వైపు సోదరి (వీరంతా ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు).
  • 1/4 వాటా పొందే వారు: భర్త (సంతానం ఉన్నప్పుడు), భార్య (సంతానం లేనప్పుడు).
  • 1/8 వాటా పొందే వారు: భార్య (సంతానం ఉన్నప్పుడు).
  • 2/3 వాటా పొందే వారు: కుమార్తెలు (ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ), సోదరీమణులు (ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ).
  • 1/3 వాటా పొందే వారు: తల్లి, తల్లి వైపు తోబుట్టువులు (ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ).
  • 1/6 వాటా పొందే వారు: తండ్రి, తల్లి, తాత, అమ్మమ్మ, సోదరి (ఒకరు).

ప్రచురణకర్త (urdu):
Centre for Islamic Studies (CIS), Bangalore.
ఫోన్: 080-25466926, 9606132816.
ఇమెయిల్: cisblr@yahoo.co.in

గమనిక: ఇది ఒక క్లుప్త వివరణ మాత్రమే. ఆస్తి పంపకాల సమయంలో ఖచ్చితమైన లెక్కల కోసం అనుభవజ్ఞులైన ఇస్లామిక్ పండితులను సంప్రదించడం ఉత్తమం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44535

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

వారసత్వపు విద్య – ఇస్లాంలో ఆస్తి పంపకాలు

వారసత్వపు విద్య
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

చేసిన ఉపకారాన్ని వృథా చేసుకోకండి! – హబీబుర్రహ్మాన్ జామఇ [వీడియో & టెక్స్ట్]

చేసిన ఉపకారం వృథా చేసుకోకండి!
షేఖ్ హబీబుర్రహ్మాన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/FZrtI0T8FnE [20 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో, ఉపకారం (ఇహ్సాన్) యొక్క ప్రాముఖ్యత మరియు దానిని అంగీకరించే పద్ధతుల గురించి ఖురాన్ మరియు హదీసుల వెలుగులో వివరించబడింది. ఇతరులకు సహాయం చేసే వ్యక్తి అల్లాహ్‌కు అత్యంత ప్రియమైనవాడని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం బోధించారు. అయితే, చేసిన ఉపకారాన్ని గొప్పగా చెప్పుకోవడం, సహాయం పొందిన వారి మనసును నొప్పించడం వంటి పనులు ఆ పుణ్యాన్ని నాశనం చేస్తాయని ఖురాన్ హెచ్చరిస్తుంది. ప్రదర్శన బుద్ధితో చేసే దానం, బండరాయిపై ఉన్న కొద్దిపాటి మట్టిలాంటిదని, అది వర్షానికి కొట్టుకుపోయి నిష్ఫలమవుతుందని ఒక ఉపమానం ద్వారా వివరించబడింది. దీనికి విరుద్ధంగా, అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసం చేసే దానం, ఎత్తైన ప్రదేశంలోని తోటలా రెట్టింపు ఫలాలనిస్తుందని చెప్పబడింది. సహాబాలు, ముఖ్యంగా అబుద్-దహ్దాహ్ మరియు ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హుమ్) వంటి వారు తమ సర్వస్వాన్ని దానం చేసి, ఇతరుల మనోభావాలను గౌరవించిన తీరు స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉదహరించబడింది.

وَنَسْتَغْفِرُهُ اسْتِغْفَارَ الْخَاشِعِينَ الْمُخْبِتِينَ
వనస్తగ్‌ఫిరుహు ఇస్తిగ్‌ఫారల్ ఖాషి’ఈనల్ ముఖ్బితీన్
(మేము ఆయనను వినయ విధేయతలతో క్షమాపణ కోరుతున్నాము)

وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ
వ అష్హదు అల్లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు వహ్దహు లా షరీక లహ్
(మరియు నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను అల్లాహ్ తప్ప వేరొక ఆరాధ్యుడు లేడని, ఆయన ఏకైక దేవుడు, ఆయనకు భాగస్వాములు లేరు)

الْمُتَفَرِّدُ بِالْجَلَالِ وَالْكَمَالِ
అల్-ముతఫర్రిదు బిల్-జలాలి వల్-కమాల్
(ఆయన గౌరవం మరియు పరిపూర్ణతలో ఏకైక వాడు)

شَرَعَ لِعِبَادِهِ الْأَحْكَامَ وَرَفَعَ عَنْهُمُ الْحَرَجَ وَالْآثَامَ
షర’అ లి’ఇబాదిహిల్ అహ్కామ్ వ రఫ’అ అన్హుముల్ హరజ వల్-ఆసామ్
(ఆయన తన దాసుల కోసం శాసనాలను నిర్దేశించాడు మరియు వారి నుండి కష్టాలను మరియు పాపాలను తొలగించాడు)

وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ
వమా జ’అల అలైకుమ్ ఫిద్దీని మిన్ హరజ్
(ఆయన ఈ ధర్మంలో మీ కొరకు ఏ ఇబ్బందినీ పెట్టలేదు.) (22:78)

وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
వ అష్హదు అన్న ముహమ్మదన్ అబ్దుహు వ రసూలుహ్
(మరియు నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను నిశ్చయంగా ముహమ్మద్ ఆయన దాసుడు మరియు ఆయన ప్రవక్త అని)

وَنُصَلِّي وَنُسَلِّمُ عَلَى مَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
వ నుసల్లీ వ నుసల్లిము అలా మన్ బ’అసహుల్లాహు రహ్మతల్-లిల్-ఆలమీన్
(మరియు మేము సకల లోకాలకు కారుణ్యంగా పంపబడిన వారిపై సలాత్ మరియు సలాం పంపుతున్నాము)

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
వమా అర్సల్నాక ఇల్లా రహ్మతల్-లిల్-ఆలమీన్
((ఓ ముహమ్మద్!) మేము నిన్ను సర్వలోకాలకు కారుణ్యంగా చేసి పంపాము.) (21:107)

اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ. أَمَّا بَعْدُ.
అల్లాహుమ్మ సల్లీ వ సల్లిమ్ అలా నబియ్యినా ముహమ్మద్ వ అలా ఆలిహి వ అస్హాబిహిత్-తయ్యిబీనత్-తాహిరీన్. అమ్మా బ’అద్.
(ఓ అల్లాహ్, మా ప్రవక్త ముహమ్మద్ వారిపై, వారి కుటుంబ సభ్యులపై మరియు పవిత్రులైన వారి సహచరులపై శుభాలు మరియు శాంతిని వర్షింపజేయి. ఇక ఆ తర్వాత.)

فَاتَّقُوا اللَّهَ يَا عِبَادَ اللَّهِ، وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
ఫత్తఖుల్లాహ ఇబాదల్లాహ్, వ’అలమూ అన్నకుమ్ ఇలైహి రాజి’ఊన్
(ఓ అల్లాహ్ దాసులారా, అల్లాహ్‌కు భయపడండి మరియు తెలుసుకోండి, నిశ్చయంగా మీరందరూ ఆయన వైపుకే మరలిపోవలసి ఉంది.)

సర్వ స్తోత్రాలు, అన్ని విధాల పొగడ్తలు, సకల ప్రశంసలు సర్వలోక ప్రభువైన, పాలకుడైన అల్లాహ్‌కే శోభిస్తాయి. అనంత కరుణా శుభాలు అంతిమ దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై, ఆయన కుటుంబీకులపై, ఆయన ప్రియ సహచరులపై అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా తన అనుగ్రహాలను వర్షింపజేయుగాక.

అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

وَأَحْسِنُوا ۛ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
(వ అహ్సినూ ఇన్నల్లాహ యుహిబ్బుల్ ముహ్సినీన్)
(ఉత్తమంగా మసలుకోండి. నిస్సందేహంగా అల్లాహ్ ఉపకారులను ప్రేమిస్తాడు..) (2:195)

దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

أَحَبُّ النَّاسِ إِلَى اللَّهِ أَنْفَعُهُمْ لِلنَّاسِ
(అహబ్బున్-నాసి ఇలల్లాహి అన్ఫ’ఉహుమ్ లిన్-నాస్)
(అల్లాహ్‌కు అత్యంత ప్రియమైన వ్యక్తి ఇతరులకు ఎక్కువ మేలు చేసే వ్యక్తి.)

ఏ వ్యక్తి వల్ల ఇతరులకు ఎక్కువగా ప్రయోజనం కలుగుతుందో, లాభం కలుగుతుందో, అటువంటి వ్యక్తి అల్లాహ్‌కు అత్యంత ప్రియుడు.

ఉపకారం చేయడం అనేక రకాలుగా, అనేక విధాలుగా ఉంటుంది. ఉపకారం, ఒకరికి సహాయం చేయడం జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, ఆర్థిక సహాయం. జకాత్, దానధర్మాల రూపంలో, అప్పుల్లో చిక్కుకున్నవారిని ఆదుకోవడంలో, ఆకలితో ఉన్నవారికి భోజనం పెట్టడం వగైరా. అలాగే, శారీరక సహాయం. వృద్ధులను చేతబట్టి నడిపించడం, దారి తప్పిన వారిని గమ్యం చేరేలా చేయడం, చేతకాని వారికి పనిలో సహాయం చేయడం వగైరా. అలాగే, మానసిక, ధార్మిక సహాయం. మంచిని బోధించడం, విద్య నేర్పించడం, మంచి సలహాలు ఇవ్వడం, ధైర్యం చెప్పడం, ఓదార్పు ఇవ్వడం వగైరా.

ఈ విధంగా అనేక విధాలుగా, అనేక రకాలుగా, అనేక సందర్భాలలో ఉపకారాలు చేయవచ్చు, చేస్తాం కూడా. కానీ, చేసిన ఉపకారాన్ని వృథా కాకుండా కాపాడుకోవాలి. ఇది అసలైన విషయం. ఉపకారం చేయటం ఘనకార్యం కాదు. చేసిన ఉపకారాన్ని కాపాడుకోవాలి. వృథా చేసుకోకూడదు. ఆ ఉపకారాన్ని, దాని మూలంగా వచ్చిన పుణ్యాన్ని నాశనం చేసుకోకూడదు. ఇది అసలైన విషయం, అర్థం చేసుకోవలసిన విషయం.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూర బఖరాలో ఇలా సెలవిచ్చాడు:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ
(యా అయ్యుహల్లజీన ఆమనూ లా తుబ్తిలూ సదఖాతికుమ్ బిల్-మన్ని వల్-అజా)
(ఓ విశ్వాసులారా! మీరు మీ ఉపకారాన్ని చాటుకుని, (గ్రహీతల) మనస్సులను నొప్పించి మీ దానధర్మాలను వృధా చేసుకోకండి..) (2:264)

ఉపకారం చేసే వ్యక్తి, ఎవరైతే ఉపకారం పొందారో వారి మనస్సును నొక్కిస్తే, చేసిన ఉపకారం ఏమవుతుంది? వృథా అయిపోతుంది. దానికి ప్రతిఫలం దక్కదు.

అలా చేసే వారికి స్వయంగా అదే ఆయత్‌లో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఒక ఉపమానం ఇచ్చాడు:

فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

(అతని ఉపమానం కొద్దిగా మట్టి పేరుకుని ఉన్న నున్నని రాతి బండ వంటిది. దానిపై భారీవర్షం కురిసి, ఆ మట్టి కాస్తా కొట్టుకు పోయి, కటికరాయి మాత్రమే మిగులుతుంది. ఈ ప్రదర్శనాకారులకు తాము చేసుకున్న దానిలో నుంచి ఏమీ ప్రాప్తించదు. అల్లాహ్‌ సత్యతిరస్కారులకు సన్మార్గం చూపడు.) (2:264)

అతని ఉపమానం – ఎవరి ఉపమానం? ఎవరైతే దానం చేసిన తర్వాత చాటుకుంటాడో, దెప్పి పొడుస్తాడో, అటువంటి వ్యక్తి యొక్క ఉపమానం – కొద్దిగా మట్టి పేరుకుని ఉన్న నున్నని రాతి బండ వంటిది. అది అసలు బండరాయి, పైన కొంచెం నున్నటి మట్టి ఉంది. దానిపై భారీ వర్షం కురిసి ఆ మట్టి కాస్తా కొట్టుకుపోతుంది. మిగిలేది ఏంటి? కటిక రాయి మాత్రమే మిగులుతుంది. ఈ ప్రదర్శనాకారులకు తాము చేసుకున్న దానిలో మంచి ఏమీ ప్రాప్తించదు. అల్లాహ్ తిరస్కారులకు సన్మార్గం చూపడు. ఈ ఉపమానంలో రెండు ముఖ్యమైన విషయాలు ఉన్నాయి.

మొదటి విషయం ఏమిటి? దానధర్మాలు చేసి ఉపకారాన్ని చాటడం, దానం పుచ్చుకున్న వారి మనసును నొప్పించడం. ఇలాంటి దెప్పిపొడుపులు కపటులు మాత్రమే చేస్తారు. అంటే ఈ ఆయత్ కపట విశ్వాసుల గురించి వచ్చింది. ఈ ఆయత్‌లో ప్రస్తావన ప్రత్యేకంగా కపట విశ్వాసుల గురించి ఉంది. అంటే దానం చేసిన తర్వాత దెప్పి పొడవటం, ఇది ఎవరి లక్షణం? కపట విశ్వాసుల లక్షణం, మునాఫిఖీన్‌ల లక్షణం. కపటులు మాత్రమే చేస్తారు. నలుగురిలో పేరు ప్రఖ్యాతుల్ని పొందగోరి దానం చేసిన వారు మాత్రమే ఈ విధంగా నోరు జారుతారు. అంటే, విశ్వాసులు అనబడే వారికి ఇది ఎంతమాత్రం శోభించదు.

మరి అల్హమ్దులిల్లాహ్, ప్రవక్త గారి కాలంలో ప్రత్యేకంగా అఖీదాకి సంబంధించిన కపట విశ్వాసులు ఎవరైతే ఉన్నారో, ఇప్పుడు అల్హమ్దులిల్లాహ్ మన సమాజంలో లేరు. ఉన్నా కూడా మనకు తెలియదు. విశ్వాసులు అనబడే వారు కూడా ఇలాంటి లక్షణాలకు, లోపాలకు గురి అవుతున్నారు. అంటే అర్థం ఏమిటి? అటువంటి విశ్వాసులలో కూడా కపటత్వంలో కొంత భాగం ఉంది అని మనం గమనించాలి.

ఇక ఉపకారం చేసిన తర్వాత, అది వృథా రెండు కారణాల వల్ల అవుతుంది. ఒకటి ఏమిటి? ఈ ఉపమానంలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఇచ్చిన ఉదాహరణకి, దానికి అర్థం ఏమిటి? ఈ రకమైన దానం బండరాయి వంటిది. అంటే విత్తనం నాటడానికి పనికిరాదు. ఆ బండరాయిలో విత్తనం నాటడానికి పనికిరాదు అది. అక్కడ విత్తనం నాటలేము. ఒకవేళ నాటినా, కురిసే వర్షానికి కొట్టుకుపోతుంది. ఎటువంటి ప్రయోజనం ఉండదు. విత్తనం కొన్నాము, డబ్బు వృథా. కృషి చేశాము, కష్టపడ్డాము, అది వృథా. విత్తనం కూడా పోయింది. ఎటువంటి ప్రయోజనం లేదు. దానం చేసిన తర్వాత దెప్పి పొడిస్తే, వారు కూడా అటువంటివారే. అటువంటి దానానికి ఎటువంటి ప్రయోజనం లేదు. మరి చేసిన దానం వృథా అవ్వడానికి రెండు ముఖ్యమైన కారణాలు. ఒకటి ఏమిటి?

ప్రదర్శన బుద్ధితో దానం చేస్తే, ప్రదర్శన బుద్ధితో ఉపకారం చేస్తే, అది ఏమవుతుంది? రియా అవుతుంది. అర్-రియా వష్-షిర్కుల్ అస్ఘర్. అది షిర్క్ కోవకి చెందినది. కావున ఉపకారం ఏమైంది? వృథా అయిపోయింది. అంటే ప్రదర్శన బుద్ధితో ఉపకారం చేసినా, దానం చేసినా, అది వృథా అయిపోతుంది.

లేదా, మంచి ఉద్దేశంతోనే ఉపకారం చేశాము, మంచి ఉద్దేశంతోనే, సంకల్ప శుద్ధితోనే దానధర్మాలు చేశాము. ఉద్దేశం మంచిదే, విధానం మంచిదే. చేసిన తర్వాత, గ్రహీతల మనస్సులను నొప్పించాము. “నేను చేశాను, చాటి చెప్పుకుంటున్నాము, నేను చేయకపోతే నీ గతి ఏమిటి? నీ పరిస్థితి ఏమిటి? నేను ఇచ్చాను, నేను చేశాను” అని చెప్పుకుంటూ పోవడం, గొప్పలు చెప్పుకోవడం, వారి మనస్సును నొప్పించడం, ఇందు మూలంగా కూడా చేసిన దానం, చేసిన ఉపకారం ఏమైపోయింది? వృథా అయిపోయింది.

మరి చేసిన ఉపకారం వృథా కాకూడదు. అది కూడా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఈ ఆయత్ తర్వాత ఆయత్‌లో ప్రస్తావించాడు:

وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِن لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

ఇక దైవప్రసన్నతను చూరగొనే తపనతో, దృఢనమ్మకంతో తమ సంపదను ఖర్చుపెట్టేవారి ఉపమానం మెరక ప్రాంతంలో ఉన్న తోట వంటిది. భారీ వర్షం కురిస్తే అది రెట్టింపు పంటను ఇస్తుంది. ఒకవేళ దానిపై పెద్ద వర్షం పడకుండా, కేవలం వానజల్లు కురిసినా సరిపోతుంది. అల్లాహ్‌ మీ పనులన్నింటినీ చూస్తూనే ఉన్నాడు.” (2:265)

దైవ ప్రసన్నతను చూరగొనే తపనతో, సంకల్ప శుద్ధి – అల్లాహ్ కోసమే, అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసం. తపనతో, దృఢ నమ్మకంతో తమ సంపదను ఖర్చుపెట్టే వారి ఉపమానం, మెరక ప్రాంతంలో ఉన్న తోట పంట వంటిది. భారీ వర్షం కురిస్తే రెట్టింపు పంటను ఇస్తుంది. ఒకవేళ పెద్ద వర్షం పడకుండా కేవలం వాన జల్లు కురిసినా ఆ పంటకి సరిపోతుంది. అంటే ఎక్కువ వర్షం కురిసినా ప్రతిఫలం, తక్కువ వర్షం కురిసినా ప్రతిఫలం దక్కుతుంది. అల్లాహ్ మీ పనులన్నింటినీ చూస్తూనే ఉన్నాడు. కనుక, ఉపకారం వృథా కాకుండా ఉండాలంటే సంకల్ప శుద్ధి, అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసమే ఉపకారం చేయాలి, పుణ్యాలు చేయాలి, దానధర్మాలు చేయాలి.

అందుకే మహాప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం, “సబ్’అతున్ యుజిల్లుహుముల్లాహు ఫీ జిల్లిహీ యవ్మ లా జిల్ల ఇల్లా జిల్లుహ్” – ఒక సుదీర్ఘమైన, ఫేమస్ హదీస్ ఉంది. అందరికీ తెలిసిన హదీస్. రేపు ప్రళయ దినాన భయంకరమైన వేడి, ఎండ. అప్పుడు అల్లాహ్ నీడ తప్ప మరొక ఏ నీడా ఉండదు. అటువంటి భయంకరమైన పరిస్థితిలో ఏడు రకాల జనులకు నీడ దక్కుతుంది.

వారిలో ఒకడు ఎవరు?

رَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأَخْفَاهَا حَتَّى لا تَعْلَمَ شِمَالُهُ مَا تُنْفِقُ يَمِينُهُ
(రజులున్ తసద్దఖ బి-సదఖతిన్ ఫ-అఖ్ఫాహా హత్తా లా త’అలమ షిమాలుహు మా తున్ఫిఖు యమీనుహు)
(కుడి చేత్తో చేసిన దానం ఎడమ చేతికి కూడా తెలియకుండా గోప్యంగా దానం చేసే వ్యక్తి.)

గుప్త దానాలు చేసేవారు. కుడి చెయ్యి చేసిన దానం ఎడమ చెయ్యికి కూడా తెలియదు. ఆ విధంగా దానాలు చేయడం అంటే గుప్త దానాలు చేయటం. ప్రదర్శన బుద్ధి కాకుండా, ఒకరికి మనసు నొప్పించకుండా దానాలు చేయటం.

ఇమాం హసన్ (రదియల్లాహు అన్హు) గురించి వస్తుంది, ఆయన దానం చేసిన తర్వాత, ఎవరైతే దానాన్ని పుచ్చుకుంటున్నాడో, అతని ముఖం వైపు కూడా చూసేవారు కాదు. దానం చేసిన తర్వాత వారి ముఖం కూడా చూసేవారు కాదు. ఎందుకు? నేను ఉపకారం చేస్తున్నాను అనే భావన నాలో రాకూడదు, నేను ఉపకారం పొందుతున్నాను అనే బాధ, సిగ్గు అతని ముఖంలో ఉండకూడదు. అలా ఆలోచించి దానాలు చేసేవారు.

ఈ విధంగా చెప్పుకుంటూ పోతే సహాబాల జీవిత చరిత్ర మనం చదవాలి. వారు ధనవంతులు ఏ విధంగా దానం చేసేవారు, పేదవారు ఏ విధంగా దానం చేసేవారు, స్వయంగా లేకపోయినా ఇతరులకు ప్రాధాన్యత ఎలా ఇచ్చేవారు మనకు చాలా వివరంగా తెలుస్తుంది.

ఎప్పుడైతే ఈ ఆయత్ అవతరించిందో:

مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا
(మన్ జల్లజీ యుఖ్రిజుల్లాహ ఖర్జన్ హసనా)
(మీలో ఎవరు అల్లాహ్‌కు మంచి రుణం ఇస్తారు?) (2:245)

రుణం, అప్పు. మీలో ఎవరు అల్లాహ్‌కు మంచి రుణం ఇస్తారు? ఈ ఆయత్‌కి అర్థం ఇది. అల్లాహ్‌కు రుణం ఇవ్వటం ఏమిటి? ఆయన రజ్జాఖ్. ఆయన మాలిక్. ఆయనకి రుణం ఇవ్వటం ఏమిటి? దీనికి అర్థం ఇక్కడ రుణం అంటే ఏమిటి? దానధర్మాలు, సదఖాలు. అంటే పేదవారికి, లేని వారికి ఆదుకుంటే, దానం చేస్తే, ఉపకారం చేస్తే, సహాయం చేస్తే, దానికి ప్రతిఫలంగా అల్లాహ్ స్వర్గంలో మనకు ప్రసాదిస్తాడు.

ఈ ఆయత్ అవతరించిన తర్వాత అబుద్-దహ్దాహ్ (రదియల్లాహు అన్హు) తన తోట, ఆ తోటలో దాదాపు 600 చెట్లు ఉన్నాయి, ఖర్జూరపు చెట్లు. 10-20 కాదు, 600 చెట్లు ఉన్నాయి. అటువంటి తోటను దానంగా ఇచ్చేశారు. ఇచ్చిన తర్వాత, అదే తోటలో ఆయన యొక్క సతీమణి ఉమ్ముద్-దహ్దాహ్ ఉంటే, తోటకి వచ్చి, “నువ్వు వెంటనే వచ్చేయ్. ఇప్పుడు మనం ఈ తోటలో ఉండే అర్హత లేదు” అని చెప్పారు. “ఎందుకండీ?” అంటే, “ఈ తోట నేను దానం చేసేశాను. ఇప్పుడు ఈ తోట మనది కాదు, వచ్చేయ్ వెళ్ళిపోదాం ఇంటికి” అని చెప్పారు. ఆ తర్వాత అంత పెద్ద దానం చేసి ఎవ్వరికీ ఆయన చెప్పుకోలేదు. ఇది పది రూపాయలు, వంద రూపాయలు కాదు. ఇప్పుడు ఎటువంటి సమాజంలో మనం జీవిస్తున్నాము? పది రూపాయలు దానం చేసి అది డీపీలో, వాట్సాప్‌లో, ఫేస్‌బుక్‌లో పెట్టుకుంటున్నాం.

ప్రయోజనం ఏమిటి? ఎందుకోసం దానం చేస్తున్నాము? ఎందుకోసం ఉపకారం చేస్తున్నాము? ఇది మనము గమనించాలి. పేదవారికి కూడా మనసు ఉంటుంది, వారికి కూడా సిగ్గు లజ్జ అనేది ఉంటుంది, వారికి కూడా హయా ఉంటుంది, వారికి కూడా అభిమానములు అవన్నీ ఉంటాయి. వారి లేని పరిస్థితి, ఆ దౌర్భాగ్యం వలన, ఆ పేదరికం వలన, అటువంటి దుర్భర పరిస్థితి వలన వారు మనసులో కుమిలిపోతూ కొందరు సహాయాన్ని తీసుకుంటారు, కొందరు తీసుకోరు. అది మనం గమనించాలి. బంధువులైనా, ఇరుగుపొరుగు వారైనా, మిత్రులైనా, ఎవరైనా సరే దానం చేసేటప్పుడు అల్లాహ్ కోసం చేయాలి మరియు వారికి ఎటువంటి బాధ కలగకూడదు. ఆ విధంగా మనము దానాలు చేయాలి. అటువంటి దానాలకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఎన్నో రెట్లు పెంచి మనకు ప్రతిఫలం ప్రసాదిస్తాడు.

ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా), అహలె బైత్ గురించి ఒక ఉల్లేఖనం ఉంది. అహలె బైత్, అంటే ప్రవక్త గారి కుటుంబీకులు. వారి గురించి ఒక ప్రస్తావన ఏమిటంటే, అహలె బైత్ ఎప్పుడూ కూడా తమ జీవితాంతం, చనిపోయే వరకు మూడు రోజులు, మూడు పూటల కడుపునిండా భోజనం చేయలేదు. పూర్తి జీవితంలో! ఒక వారంలో కాదు, ఒక నెలలో కాదు, ఒక సంవత్సరంలో కాదు. వారి పూర్తి జీవితం. మూడు రోజులు, మూడు పూటల కడుపునిండా భోజనం చేయలేదు. డబ్బు లేక కాదు. వారు డబ్బు ఉంచుకోలేదు.

ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా), అమీరె మావియా (రదియల్లాహు అన్హు) కాలంలో, ఆయన ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) గారికి ఒక లక్ష దిర్హములు బహుమతిగా పంపిస్తారు. ఆయన ఖలీఫా, అమీరుల్ మోమినీన్. ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా గారికి ఎటువంటి ఆదాయం లేదు. ఎవరైనా బహుమతి ఇస్తే తీసుకునేవారు, లేకపోతే చెప్పుకునేవారు, అడిగేవారు కాదు. పస్తులు ఉండేవారు. లక్ష దిర్హములు! ఈ కాలంలో కూడా లక్ష దిర్హమ్ అంటే ఎక్కువ డబ్బులు. 1400 సంవత్సరాల క్రితం లక్ష దిర్హమ్ అంటే ఏంటి? కోటేశ్వరులు. ఆయన అల్హమ్దులిల్లాహ్, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పరిపాలన ప్రసాదించాడు, బాగా రాజ్యం ఏలుతున్నారు, అల్లాహ్ డబ్బు పుష్కలంగా ప్రసాదించాడు.

ఒక లక్ష దిర్హములు బహుమతిగా పంపిస్తే, సాయంత్రం వరకు ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా) దానాలు చేసేశారు. మొత్తం లక్ష దిర్హములు. సాయంత్రం, ఇంకా మగ్రిబ్ అవ్వలేదు. అంటే, రేపు వరకు నేను పెట్టుకుంటే అది లెక్క చూపించాలి, వారికి ఇష్టం లేదు.

అనుకోకుండా ఆ రోజు వారు ఉపవాసం ఉన్నారు. ఇఫ్తార్ సమయం అయింది. ఇఫ్తార్ సమయంలో ఇఫ్తార్ చేయటానికి ఏమీ లేదు. పాలు లేదు, తమ్ర్ (ఖర్జూరం) లేదు, తినే వస్తువు లేదు, తాగే వస్తువు లేదు. నీళ్ళు తప్ప ఏమీ లేదు. ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) పని మనిషిని అడిగారు, “ఇఫ్తార్‌కి ఏమన్నా ఉందా?” అని అడిగితే, ఆ పని మనిషి, “ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా), మీరు ఇన్ని దానాలు చేశారు, ఇఫ్తార్ కోసం ఒక్క దిర్హమ్ పెట్టుకోవచ్చు కదా” అని అడిగితే, “అవునా? నేను మరిచిపోయాను” అన్నారు.

ఇది, లక్షలు లక్షలు, కోట్లు కోట్లు సహాయం చేసేవారు, కానీ గుప్తంగా చేసేవారు, గ్రహీతుల మనసును నొప్పించేవారు కాదు.

కావున, ఇస్లాం ధర్మం ప్రతి విషయంలో మనకు విధానం నేర్పుతుంది, పరిష్కారం చూపిస్తుంది. ఎటువంటి ఆరాధన ఏ విధంగా చేయాలి, ఎటువంటి దానధర్మాలు, జకాత్ ఉంది, దానికి కొన్ని నియమాలు ఉన్నాయి. నఫిల్ సదఖాలు ఉన్నాయి, దానికి నియమాలు ఉన్నాయి. అంటే ప్రతి విషయంలో ఆదేశం ఇవ్వడం మాత్రమే గాక, దాని యొక్క విధానాన్ని ఇస్లాం ధర్మం మనకు నేర్పుతుంది.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనందరికీ ఇస్లాం ధర్మాన్ని అర్థం చేసుకొని సరైన రీతిలో ఆచరించే సద్బుద్ధిని ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్. వ ఆఖిరు ద’అవానా అనిల్-హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్-ఆలమీన్.


ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44470

జకాతు & సదఖా (మెయిన్ పేజీ):
https://teluguislam.net/five-pillars/zakah/

షిర్క్ చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తూ ఉంటే ప్రయోజనం ఉందా? – హబీబుర్రహ్మాన్ జామయి [వీడియో & టెక్స్ట్]

షిర్క్ చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తూ ఉంటే ప్రయోజనం ఉందా? 
వక్త: హబీబుర్రహ్మాన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/vsNjT5L40VE [6 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో షిర్క్ (బహుదైవారాధన) చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తే ప్రయోజనం ఉంటుందా అనే అంశాన్ని ఖురాన్ ఆధారంగా వివరించబడింది. షిర్క్‌కు పాల్పడితే ఎలాంటి మంచి పనులు చేసినా అవి నిష్ఫలమవుతాయని, ప్రయోజనం శూన్యమని స్పష్టంగా చెప్పబడింది. దీనికి నిదర్శనంగా సూరా జుమర్ మరియు సూరా అన్’ఆమ్‌లోని ఆయతులను ఉటంకించారు. ప్రవక్తల వంటి ఉన్నతమైన వ్యక్తులు సైతం షిర్క్ చేస్తే వారి కర్మలు వృధా అవుతాయని అల్లాహ్ హెచ్చరించినప్పుడు, సాధారణ మానవుల పరిస్థితి ఏమిటని ప్రశ్నిస్తూ, షిర్క్‌కు దూరంగా ఉండి ఏకైక అల్లాహ్ ను ఆరాధించాలని ఈ ప్రసంగం ఉద్బోధిస్తుంది.

అల్హమ్దులిల్లాహ్, వస్సలాతు వస్సలాము అలా రసూలిల్లాహ్ అమ్మా బాద్. అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

అభిమాన సోదరులారా, ధర్మ అవగాహనం అనే ఈ ఎనిమిదవ ఎపిసోడ్లో, షిర్క్ చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తూ ఉంటే ప్రయోజనం ఉందా? ఓ పక్కన షిర్క్ చేస్తున్నాము, మరో పక్కన మంచి పనులు చేస్తున్నాము, సత్కార్యాలు ఆచరిస్తున్నాము. ప్రయోజనం ఉందా? అభిమాన సోదరులారా, సూటిగా సమాధానం ఏమిటంటే ప్రయోజనం లేదు, ఉండదు.

ఇది స్వయంగా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూరా జుమర్‌లో ఇలా తెలియజేశాడు.

وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
(వలఖద్ ఊహియ ఇలైక వ ఇలల్లజీన మిన్ ఖబ్లిక లఇన్ అష్రక్త లయహ్‌బతన్న అమలుక వలతకూనన్న మినల్ ఖాసిరీన్)

నిశ్చయంగా నీ వద్దకు, నీ పూర్వీకులైన ప్రవక్తల వద్దకు పంపబడిన సందేశం (వహీ) ఇది : “ఒకవేళ నువ్వు గనక బహుదైవారాధనకు పాల్పడితే నువ్వు చేసుకున్నదంతా వృధా అయిపోతుంది. మరి నిశ్చయంగా నువ్వు నష్టపోయినవారిలో చేర్తావు.” (39:65)

ఓ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నేను నీ వైపు మరియు నీకంటే పూర్వం వచ్చిన ప్రవక్తల వైపు సందేశాన్ని పంపించాను, వహీని పంపించాను. అది ఏమిటి? ఓ ప్రవక్తా, నువ్వు గనక షిర్క్ చేస్తే నువ్వు చేసిన సత్కార్యాలన్నీ, మంచి పనులన్నీ, పుణ్యాలన్నీ వృధా అయిపోతాయి. మరియు నువ్వు నష్టం చేసేవారిలో చేరుకుంటావ్, నష్టపోయేవారిలో చేరుకుంటావ్. అభిమాన సోదరులారా, అంతిమ దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం షిర్క్ చేస్తారా? చేయరు. తర్వాత కూడా చేసే అవకాశం లేదు. కాకపోతే, మనం మనల్ని సంస్కరించుకోవాలని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా యొక్క అభిమతం.

అలాగే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూరా అన్’ఆమ్ ఆయత్ 88లో ఇలా తెలియజేశాడు.

وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ
(వలవ్ అష్రకూ లహబిత అన్హుమ్ మా కానూ యఅమలూన్)

ఒకవేళ వీరు సైతం, దైవత్వంలో భాగస్వామ్యానికి (షిర్కుకు) ఒడిగట్టి ఉంటే, వారు చేసుకున్న కర్మలన్నీ కూడా వృధా అయిపోయేవి.” (6:88)

ఒకవేళ వీరు సైతం షిర్క్ చేస్తే వీరు చేసిన సత్కార్యాలన్నీ, పుణ్యాలన్నీ నాశనమైపోతాయి, వృధా అయిపోతాయని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఈ ఆయతులో తెలియజేశాడు. వీరు సైతం అంటే ఎవరు? ఈ ఆయత్ కంటే ముందు ఆయత్, సూరా అన్’ఆమ్ ఆయత్ 83 నుంచి ఈ 88 వరకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా 18 ప్రవక్తల ప్రస్తావన చేసి, ఈ ప్రవక్తలు కూడా షిర్క్ చేస్తే వారి కర్మలు వృధా అయిపోతాయని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా హెచ్చరిస్తున్నాడు.

ఒకసారి మనం పరిశీలిద్దాము. సూరా అన్’ఆమ్ ఆయత్ 83 నుంచి 88 వరకు :

ఈ 18 ప్రవక్తల ప్రస్తావన తర్వాత అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా అంటున్నాడు, వారు సైతం షిర్క్ చేస్తే వారు చేసిన కర్మలన్నీ, సత్కార్యాలన్నీ, పుణ్యాలన్నీ వృధా అయిపోతానని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా హెచ్చరిస్తున్నాడు. అభిమాన సోదరులారా, ప్రవక్తల స్థానం ఏమిటి? మన స్థానం ఏమిటి?

మనం ఓ వైపు షిర్క్ చేస్తూ మరోవైపు నమాజులు చేస్తూ, ఉపవాసాలు పాటిస్తూ, ఉమ్రాలు చేస్తూ, దానధర్మాలు చేస్తూ, దుఆలు చేస్తూ ఉన్నాము. మరోవైపు షిర్క్ చేస్తున్నాము, దర్గాలకి పోతున్నాము, మూఢనమ్మకాలకి గురవుతున్నాము, పెద్ద షిర్క్ చేస్తున్నాము, చిన్న షిర్క్ చేస్తున్నాము. మరి మన ఈ సత్కర్మలకి ప్రయోజనం ఉంటుందా? ఈ ఆయత్ ఆయతుల పరంగా ప్రయోజనం ఉండదు.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనందరినీ ప్రతి చిన్న, పెద్ద షిర్క్ నుండి కాపాడుగాక, మరియు షిర్క్ లేకుండా అంతిమ దైవ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం విధానం పరంగా సత్కార్యాలు చేసే సద్బుద్ధిని ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్.

వ ఆఖిరు దావానా అనిల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్. వస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44444

తౌహీద్ & షిర్క్ (మెయిన్ పేజీ):
https://teluguislam.net/tawheed-shirk/


రమదాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా? – సలీం జామి’ఈ [వీడియో & టెక్స్ట్]

రమదాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా ?
వక్త: ముహమ్మద్ సలీం జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/QDDLcOpp8bc [28 నిముషాలు]

రమజాన్ మాసం రాకముందే దాని కోసం సన్నద్ధం అవ్వడం, రమజాన్‌ను స్వాగతించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఈ ప్రసంగం వివరిస్తుంది. రైతు వర్షాకాలానికి ముందే పొలాన్ని సిద్ధం చేయడం, ముఖ్యమైన అతిథి కోసం ఇంటిని శుభ్రపరచడం వంటి ఉదాహరణలతో ఈ విషయం స్పష్టం చేయబడింది. రమజాన్‌ను స్వాగతించడానికి, దుఆ చేయడం, అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు చెప్పడం, సంతోషాన్ని వ్యక్తపరచడం, దృఢ సంకల్పం చేసుకోవడం, పశ్చాత్తాపం చెందడం, ఇస్లామీయ జ్ఞానాన్ని నేర్చుకోవడం, సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవడం, మరియు ఇతరుల పట్ల హృదయాలను శుభ్రంగా ఉంచుకోవడం వంటి పద్ధతులను పండితులు సూచించారు. ఖురాన్ పారాయణం, ఇఫ్తార్ చేయించడం, దానధర్మాలు చేయడం, ఉమ్రా చేయడం, మరియు దైవ సందేశాన్ని ప్రచారం చేయడం కోసం ముందుగానే ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవాలని కూడా నొక్కి చెప్పబడింది. ఈ రమజాన్ మన చివరిది కావచ్చుననే భావనతో, ప్రతి క్షణాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలని ప్రసంగం ముగుస్తుంది.

అల్ హమ్దులిల్లాహి వహ్ దహ్, వస్సలాతు వస్సలాము అలా మల్లా నబియ్య బాదహ్.

అన్ని రకాల ప్రశంసలు, అన్ని రకాల పొగడ్తలు సర్వలోకాల సృష్టికర్త, పాలకుడు, పోషకుడైన అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాకు మాత్రమే శోభిస్తాయి. ఆ అల్లాహ్ యొక్క కారుణ్యం ప్రవక్తలందరి మీద వర్షించు గాక. ముఖ్యంగా అంతిమ ప్రవక్త, విశ్వ ప్రవక్తల నాయకుడు ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై, వారి కుటుంబీకులపై, వారి అనుచరులపై వర్షించు గాక, ఆమీన్.

సోదర సోదరీమణులారా, మిమ్మల్నందరినీ నేను ఇస్లామీయ పద్ధతిలో ఆహ్వానిస్తున్నాను, అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈనాటి ప్రసంగంలో మనం రమజాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా? అనే అంశం గురించి తెలుసుకోబోతున్నాం. మనం షాబాన్ నెల చివరి దశకంలో ఉన్నాం, కొద్ది రోజుల్లోనే ఇన్ షా అల్లాహ్ రమజాన్ మాసము రాబోవుచున్నది కాబట్టి, రమజాన్ రాకముందే మనం రమజాన్ నెల కోసం సన్నద్ధం అవ్వాలి, రమజాన్ నెలను స్వాగతం పలకాలి. ఏ విధంగా మనము స్వాగతం పలకాలి? ఎందుకు మనము రమజాన్ నెల కోసం ఎదురు చూసి దాని కోసము సన్నాహాలు చేసుకోవాలి? అనే కొన్ని విషయాలు ఇప్పుడు మనము ఉదాహరణలతో మరియు ఆధారాలతో తెలుసుకుందాం.

ముందుగా, రమజాన్ మాసానికి మనం ఎందుకు స్వాగతించాలి అనే విషయాన్ని ఉదాహరణలతో తెలుసుకుందాం.

చూడండి, ఒక రైతు తన పొలాన్ని వర్షాకాలము రాకముందే దున్ని చదును చేసి సిద్ధంగా ఉంచుకుంటాడు. ఎందుకంటే వర్షాలు రాగానే వర్షాల నుండి పూర్తిగా లబ్ది పొంది మంచి పంట పండించుకోవాలనే ఉద్దేశంతో ఆ విధంగా చేస్తాడు. సరిగ్గా అదే విధంగా ఒక విశ్వాసి రమజాన్ మాసం రాకముందే రమజాన్ మాసం కోసము పూర్తిగా సన్నాహాలు చేసుకొని సిద్ధంగా ఉంటాడు. రమజాన్ వచ్చిన తర్వాత రమజాన్ నుండి పూర్తిగా లబ్ధి పొందుతాడు.

అలాగే, ఒక అతిథి మన ఇంటికి వస్తూ ఉన్నాడు, అతను పెద్ద పెద్ద బహుమతులు కూడా మన కోసము వెంట తీసుకొని వస్తూ ఉన్నాడు అన్న విషయం తెలిసినప్పుడు, మనం ఆ అతిథి రాక కోసం ఎంతో ఆశతో ఎదురుచూస్తాం. అతని రాక కోసము మన ఇంటిని, పరిసరాలను శుభ్రంగా చేసి సిద్ధంగా ఉంచుతాం. ఒక రాజకీయ నాయకుడు వస్తూ ఉన్నాడు అంటే, ఏ ప్రదేశానికి అతను వస్తూ ఉన్నాడో ఆ ప్రదేశంలో ఉన్న వీధులు, ఆ ప్రదేశంలో ఉన్న రోడ్లు అన్నీ మారిపోతాయి. సరిగ్గా ఒక విశ్వాసి కూడా అదే విధంగా రమజాన్ మాసము ఎన్నో విశిష్టతలు, వరాలు మన కోసము తీసుకొని వస్తూ ఉందన్న విషయాన్ని తెలుసుకొని, రమజాన్ రాకముందే తనను, తన ఇంటిని, తన పరిసరాలను పూర్తిగా సిద్ధం చేసుకొని రమజాన్ మాసం కోసం ఎదురు చూస్తాడు.

ఈ ఉదాహరణల ద్వారా మనము ఒక విషయాన్ని మాత్రము తెలుసుకున్నాం, అదేమిటంటే రమజాన్ రాకముందే రమజాన్ నుండి పూర్తిగా లబ్ధి పొందటానికి, రమజాన్ వరాలు మనకు దక్కించుకోవటానికి మనము ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలి మరియు రమజాన్ కోసము సన్నద్ధం అవ్వాలి, రమజాన్ నెలను ఆ విధంగా స్వాగతించాలి.

అయితే, రమజాన్ నెలను స్వాగతించటానికి ఏమైనా నియమాలు ఉన్నాయా, విధానాలు ఉన్నాయా అంటే ధార్మిక పండితులు కొన్ని సలహాలు మనకు ఇచ్చి ఉన్నారు. ఏ విధంగా రమజాన్ మాసాన్ని స్వాగతించాలి? మరియు ఏ విధంగా రమజాన్ కోసం మనం సన్నద్ధం అవ్వాలి? అంటే కొన్ని సలహాలు ఉన్నాయండి, ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్కటి ఇన్ షా అల్లాహ్ ఇప్పుడు మనము విని తెలుసుకుందాం.

మొదటి సలహా ఏమిటంటే రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని అల్లాహ్‌తో దుఆ చేస్తూ ఉండాలి. ధార్మిక పండితులు తెలియజేసిన విషయం ఏమిటంటే, మన సజ్జన పూర్వీకులు, సలఫ్ సాలిహీన్, రమజాన్ మాసం ఇంకా ఆరు నెలల తర్వాత వస్తుంది అన్నప్పటి నుండే, “ఓ అల్లాహ్, నాకు రమజాన్ మాసము దక్కించు” అని వేడుకుంటూ ఉండేవారు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాతో. అలాగే మనము కూడా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాతో రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని, రమజాన్ మాసము మనము పొందాలి అని అల్లాహ్‌ను వేడుకుంటూ ఉండాలి. ఎందుకంటే ఒక్క రమజాన్ దక్కినా మనము ఎన్నో పుణ్యాలు పొందగలము.

దీనికి ఉదాహరణగా ఇబ్నె మాజా గ్రంథంలోని ఒక ఉల్లేఖనము, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి జీవిత కాలంలో ఇద్దరు స్నేహితులు ఒకేసారి ఇస్లాం స్వీకరించారు. ఆ ఇద్దరిలో నుండి ఒక మిత్రుడు ఇస్లాం కోసము, ఇస్లాం సేవ కోసము బాగా కష్టపడేవాడు, తపించేవాడు. ఆయన ఇస్లాంకు సేవలు అందిస్తూ అందిస్తూ చివరికి ఇస్లాం కోసము ప్రాణత్యాగం చేసేశారు, షహీద్ అయిపోయారు. ఒక మిత్రుడు షహీద్ అయిపోయి మరణించి వెళ్ళిపోయారు. ఇక రెండవ మిత్రుడు మిగిలి ఉన్నాడు కదా, ఆయన ఒక సంవత్సరము తర్వాత సాధారణ మరణం పొందారు.

తల్హా రజియల్లాహు తాలా అన్హు వారు ఒక సహాబీ. ఈ ఇద్దరు మిత్రులు మరణించిన తర్వాత ఒక కల చూశారు. ఆ కలలో ఆయన స్వర్గపు ద్వారాల వద్ద నిలబడి ఉంటే, దైవదూతలు ఏ మిత్రుడు అయితే సాధారణంగా మరణించాడో ఆయనను ముందు స్వర్గంలోకి తీసుకెళ్లారు. ఏ మిత్రుడు అయితే షహీద్ అయ్యాడో, వీర మరణం పొందాడో ఆయనను తర్వాత స్వర్గంలోకి తీసుకెళ్లారు. ఈయన మార్గం వద్ద నిలబడి ఉన్నారు కదా, ఈయనతో దైవదూతలు ఏమంటున్నారంటే “మీ సమయం ఇంకా కాలేదు, మీరు వెళ్ళండి” అని ఇంటికి పంపించేశారు, తిరిగి పంపించేశారు. ఉదయం అయ్యాక ఆయన చూసిన కల ఇతరులకు తెలియజేశారు. ఆ నోటా ఈ నోటా అది అందరికీ తెలిసిపోయింది. ప్రతి ఒక్కరూ ఆ కల గురించి విని ఆశ్చర్యపోతూ ఉన్నారు. షహీద్ అయిపోయిన మిత్రుడు ఆలస్యంగా స్వర్గంలోకి వెళ్లటం ఏమిటి? సాధారణంగా మరణించిన మిత్రుడు ముందుగా స్వర్గానికి చేరుకోవటం ఏమిటి? అని వారు మాట్లాడుకుంటూ ఉన్నారు, విషయం ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి వద్దకు చేరిపోయింది. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ప్రజల ముందరికి వచ్చి ఏమన్నారంటే, “చూడండి, ఏ మిత్రుడు అయితే ఆలస్యంగా, సాధారణంగా మరణించాడో, అతనికి ఒక సంవత్సరము ఎక్కువ ఆయుష్షు దక్కింది. అతను ఒక రమజాన్ నెల ఎక్కువగా పొందాడు. ఆ రమజాన్ నెలలో, అతను పొందిన ఆ పూర్తి సంవత్సరంలో ఎన్ని సత్కార్యాలు అతను చేసుకున్నాడు అంటే, పుణ్యాలలో ఇద్దరి మధ్య భూమి ఆకాశాల మధ్య ఎంత తేడా వ్యత్యాసం ఉందో అంత వ్యత్యాసం వచ్చేసింది” అని చెప్పారు. అల్లాహు అక్బర్. చూశారా?

కాబట్టి ఒక్క రమజాన్ మాసము దక్కించుకున్నా, మనము సత్కార్యాలలో ఎంతో ఎత్తుకు ఎదిగిపోగలము కాబట్టి, రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని అల్లాహ్‌ను వేడుకుంటూ ఉండాలి. ఇది మొదటి సలహా.

రెండవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసము దక్కిన తర్వాత అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు చెల్లించాలి. అల్లాహ్ ఆదేశం ఖురాన్‌లో ఈ విధంగా ఉంది, రెండవ అధ్యాయము, 172 వ వాక్యం:

وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
[వష్కురూ లిల్లాహి ఇన్ కున్తుమ్ ఇయ్యాహు త’అబుదూన్]
ఒకవేళ మీరు అల్లాహ్ యే ఆరాధించే వారైతే ఆయనకు కృతజ్ఞులై ఉండండి. (2:172)

అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు తెలపాలని ఇక్కడ ఆదేశించబడి ఉంది. రమజాన్ మాసం దక్కటం అల్లాహ్ తరఫున పెద్ద అనుగ్రహము కాబట్టి, ఆ అనుగ్రహం పొందిన వారు అల్లాహ్‌కు ముందుగా కృతజ్ఞతలు చెల్లించాలి.

చూడండి, గుండె మీద ఒక్కసారి చెయ్యి పెట్టుకొని ఆత్మ విమర్శ చేసి చూడండి, ఆలోచించి చూడండి. మనతో పాటు గత సంవత్సరం రమజాన్ మాసంలో ఉపవాసాలు ఉన్నవారు, ఇఫ్తారీ ప్రోగ్రాంలలో పాల్గొన్న వారు, తరావీహ్‌లలో పాల్గొన్న వారు ఈ సంవత్సరము రమజాన్ వచ్చేసరికి మన మధ్య లేరు. వారు మరణించారు, అల్లాహ్ వద్దకు చేరుకున్నారు. మనకు మాత్రం అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఆయుష్షు ఇచ్చాడు, మరొక రమజాన్ మన జీవితంలోకి తీసుకొని వస్తూ ఉన్నాడు. కాబట్టి మనకు అల్లాహ్ ఇచ్చిన ఈ అనుగ్రహాన్ని మనము గుర్తించి, అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు తెలపాలి, ఇది రెండవ సలహా.

మూడవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసం వచ్చింది కాబట్టి మనము సంతోషపడాలి. రమజాన్ మాసం వచ్చిందన్న విషయం మనకు సంతోషం కలిగించాలి.

అయితే సమాజంలో రెండు రకాల ప్రజలను మనము చూస్తూ ఉన్నాం. కొందరికి రమజాన్ మాసం వచ్చిందంటే అస్సలు సంతోషం లేదు, వారు బాధపడుతూ ఉన్నారు. నిజం చెప్పాలంటే కొంతమందికి సంతోషం లేదు, వారికి బాధ కలుగుతూ ఉంది. మన విశ్వాసులకే ఎవరైతే ముస్లింలని చెప్పుకుంటున్నారో వారిలోనే కొంతమందికి అలాంటి బాధ కలుగుతూ ఉంది. కారణం ఏంటంటే, వారు ఇన్ని రోజులు బాగా తాగుతూ, తింటూ, తిరుగుతూ తందనాలు ఆడుతూ ఉండేవారు. రమజాన్ వచ్చేసింది కాబట్టి ఇక ఫుల్ స్టాప్ పడిపోతుంది. ఇన్ని రోజులు తాగినట్టు వాళ్ళు తాగలేరు; సిగరెట్లు తాగటం కానీ, గుట్కాలు నమలటం కానీ, సారాయి మధ్యము సేవించటం కానీ, ఇవన్నీ వాళ్ళు చేస్తూ తందనాలు ఆడుతూ ఉండేవారు కాబట్టి, రమజాన్ వచ్చేసిందంటే ఇదంతా ఇక ఆగిపోతుంది. రమజాన్ మాసంలో కూడా వాళ్ళు తాగినా, తిన్నా, తిరిగినా, చూసిన వాళ్ళు చిన్న చిన్న పిల్లలు ఉపవాసం ఉంటున్నారు, మీకేమైంది మీరు ఉపవాసం ఉండకుండా ఇలా తిరుగుతూ ఉన్నారు అని ప్రతి ఒక్కరూ నిందిస్తారు, వేలెత్తి చూపుతారు. కాబట్టి ఇన్ని రోజులు వారు ఏ జల్సాలైతే చేస్తూ వస్తూ ఉన్నారో అవన్నీ ఆగిపోతాయి అన్న విషయాన్ని తలుచుకొని బాధపడుతూ ఉంటారు కొంతమంది. ఇది విశ్వాసానికి విరుద్ధమైన విషయం. ఇలాంటి వారు తోబా చేసుకోవలసిన అవసరం ఉంది.

అయితే సమాజంలో మరికొంతమంది విశ్వాసులు ఉన్నారు. రమజాన్ మాసం వస్తూ ఉంది అంటే వారికి ఆత్మ లోపల నుంచి సంతోషం కలుగుతుంది. వారు లోపల నుంచి సంతోషపడుతూ ఉంటారు, నోటితో సంతోషాన్ని వ్యక్తపరుస్తూ ఉంటారు. అలాంటి విశ్వాసులలో అల్లాహ్ మమ్మల్ని అందరిని చేర్చు గాక.

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి మనం చూచినట్లయితే, నిసాయి గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనంలో అక్కడ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి తెలపబడింది, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు రమజాన్ మాసం వచ్చిందన్న విషయాన్ని సంతోషంగా ప్రజల ముందర ప్రకటించేవారు.

أتاكم رمضان شهر مبارك
[అతాకుమ్ రమదాన్ షహ్రున్ ముబారక్]
మీ వద్దకు రమజాన్ వచ్చేసింది, ఇది పవిత్రమైన మాసము, శుభాలతో కూడిన మాసము అని సహాబాల ముందర సంతోషాన్ని వ్యక్తపరిచేవారు. కాబట్టి రమజాన్ మాసం వచ్చినప్పుడు మనం సంతోషాన్ని వ్యక్తపరచాలి. ఇది మూడవ సలహా.

నాలుగవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసాన్ని పొందిన తర్వాత రమజాన్ మాసాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవటం కోసము మనం ముందుగానే దృఢమైన సంకల్పం చేసుకోవాలి. ఒక్క రోజు కూడా, ఒక్క ఉపవాసము కూడా చేజారకూడదు. ఒక్క ఆరాధన కూడా చేజారకూడదు. అన్ని ఆరాధనలు చేసుకొని, అన్ని ఉపవాసాలు ఉండి, అన్ని రకాల సత్కార్యాలు చేసుకొని రమజాన్‌ను పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకోవాలని ముందుగానే మనము సంకల్పం చేసుకోవాలి. సంకల్పం నిజమైతే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వారి సంకల్పాన్ని నెరవేరుస్తాడు. ఖురాన్ గ్రంథం 47వ అధ్యాయం, 21వ వాక్యాన్ని చూడండి, అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా తెలియజేస్తూ ఉన్నాడు:

فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ
[ఫలవ్ సదఖుల్లాహ లకాన ఖైరల్ లహుమ్]
“వారు అల్లాహ్‌ పక్షాన సత్యవంతులుగా నిలబడి ఉంటే అది వారి కొరకు శ్రేయోదాయకమై ఉండేది.” (47:21)

అంటే వారి సంకల్పం సరైనదై ఉంటే అది వారికే మంచిది అని అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పేర్కొంటూ ఉన్నాడు.

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి జీవితంలో ఒక పల్లెటూరి వాసి ఇస్లాం స్వీకరించి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో వచ్చి జత కలిశాడు. ఆ తర్వాత అతను వలస ప్రయాణము కూడా చేశాడు. వలస ప్రయాణము చేసి మదీనాకు చేరుకున్నప్పుడు యుద్ధాలు జరిగాయి, ఆ యుద్ధాలలో ఒక యుద్ధంలో యుద్ధ ప్రాప్తి మాలె గనీమత్ దక్కింది. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ఆ మాలె గనీమత్‌ను ప్రజలకు పంచారు. అతనికి కూడా కొద్ది భాగము ఇచ్చారు. ఆ పల్లెటూరి వాసి ఎంత మంచి సంకల్పం కలిగిన వ్యక్తితో చూడండి, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో ఏమంటున్నాడంటే,

“ఓ దైవ ప్రవక్త, నేను ఇస్లాం స్వీకరించి, వలస ప్రయాణము చేసుకొని ఇక్కడికి వచ్చింది ఈ ప్రాపంచిక సొమ్ము కోసము కాదు. ఈ ప్రాపంచిక సొమ్ము పొందాలనే ఉద్దేశంతో నేను ఈ విధంగా చేయలేదు. నా సంకల్పం ఏమిటంటే, నేను అల్లాహ్ ధర్మం కోసము శ్రమించాలి, వీలైతే అల్లాహ్ ధర్మం కోసము అన్ని రకాల త్యాగాలు, చివరికి నా ప్రాణము కూడా త్యాగము చేసేయాలి. ఆ ఉద్దేశంతో నేను ఇస్లాం స్వీకరించాను, మీతో జత కలిశాను, వలస ప్రయాణం చేశాను ఓ దైవ ప్రవక్త” అన్నాడు.

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ఆయనకు ఈ విధంగా సమాధానం ఇచ్చారు:

إن تصدق الله يصدقك
[ఇన్ తస్దుఖిల్లాహ యస్దుఖ్-క]
“నీవు నిజంగానే ఆ విధంగా సంకల్పం చేసుకొని ఉంటే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా నీ సంకల్పాన్ని తప్పనిసరిగా నెరవేరుస్తాడు” అని సమాధానం ఇచ్చారు. (నిసాయి గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం).

ప్రజలు చూశారు, అలాగే జరిగింది. ఆ తర్వాత ఆ వ్యక్తి ఇస్లాం కోసము శ్రమించాడు, శ్రమించాడు, ఎంతగా శ్రమించాడు అంటే ఒక యుద్ధంలో ఇస్లాం కోసము అతను తన ప్రాణాలను కూడా అర్పించేశాడు, షహీద్ అయిపోయాడు. చూశారా?

కాబట్టి సంకల్పంలో చిత్తశుద్ధి ఉంటే, మన సంకల్పం నిజమైనదై ఉంటే, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా దానిని నెరవేరుస్తాడు కాబట్టి, రమజాన్‌ను సద్వినియోగం చేసుకోవాలని మనము చిత్తశుద్ధితో సంకల్పం చేసుకుంటే, మనకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా రమజాన్ నుండి లబ్ధి పొందిన వారు లాగా తీర్చిదిద్దేస్తాడు. ఇది నాలుగవ సలహా.

ఇక ఐదవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ రాకముందే పశ్చాత్తాపం పొంది పాపాలకు దూరంగా ఉండుటకు గట్టి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

చూడండి, రమజాన్ మాసంలో కూడా పశ్చాత్తాపం పొందాలి, రమజాన్ మాసం రాకముందే మనము పశ్చాత్తాపము ప్రారంభించేయాలి, పశ్చాత్తాపం చెందటం ప్రారంభించేయాలి. పశ్చాత్తాపం గురించి ప్రత్యేకంగా ఒక ప్రసంగం మనం విని ఉన్నాం. ఖురాన్ గ్రంథంలోని 24వ అధ్యాయం, 31వ వాక్యాన్ని ఒకసారి మనం మళ్ళీ ఒకసారి చదివి విందాం. అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పశ్చాత్తాపం గురించి ఆదేశిస్తూ ఇలా అంటూ ఉన్నాడు:

وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
[వతూబూ ఇలల్లాహి జమీ’అన్ అయ్యుహల్ ముఅమినూన ల’అల్లకుమ్ తుఫ్లిహూన్]
“ఓ విశ్వాసులారా! మీరంతా కలసి అల్లాహ్ సన్నిధిలో పశ్చాత్తాపం చెందండి. తద్వారా మీరు సాఫల్యం పొందవచ్చు.” (24:31)

పవిత్రమైన మాసం, అది రాబోవుచున్నది కాబట్టి, మనం కూడా ఆ పవిత్రమైన మాసంలో ప్రవేశించేటటానికి మనము కూడా పాపాల నుండి పశ్చాత్తాపం పొంది పవిత్రులమైపోయి ఆ మాసంలో ప్రవేశించటం ఎంతో అవసరమైన విషయం కాబట్టి రమజాన్‌కు ముందే పశ్చాత్తాపం పొందండి, ఇదే అలవాటు రమజాన్‌లో కూడా కొనసాగించండి అని ధార్మిక పండితులు సలహా ఇచ్చి ఉన్నారు. ఇది ఐదవ సలహా.

ఆరవ సలహా ఏమిటంటే రమజాన్ మాసంలో అన్ని రకాల పుణ్యాలు మనం పొందాలి అంటే, రమజాన్ మరియు రమజాన్‌లో ఉన్న ఆరాధనల నియమాలు ముందుగానే తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి.

చూడండి, రమజాన్‌లో ఉన్న ఆరాధనలు, ముఖ్యంగా ఉపవాసాలు, అలాగే నమాజులు, ఖియాముల్ లైల్, అలాగే ఖురాన్ పారాయణం, దానధర్మాలు, జకాత్ చెల్లించటాలు ఇక అనేక సత్కార్యాలు ఉన్నాయి కదండీ, వాటి గురించి నియమాలు, నిబంధనలు ముందుగానే మనము తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి. అవగాహన చేసుకుంటే తప్పులు లేకుండా మనము ప్రతి ఆరాధన, ప్రతి సత్కార్యము చక్కగా చేయగలము, అన్ని పుణ్యాలు పొందగలము. అవగాహన చేసుకోకుండానే అలాగే ప్రారంభిస్తే తప్పులు దొర్లి పుణ్యాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. కాబట్టి అడిగి తెలుసుకోవాలి, చదివి తెలుసుకోవాలి. చూడండి అల్లాహ్ ఏమంటున్నాడు, ఖురాన్ గ్రంథం 21వ అధ్యాయం, ఏడవ వాక్యం:

فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
[ఫస్అలూ అహలద్-ధిక్ రి ఇన్ కున్తుమ్ లా త’అలమూన్]
“మీకు తెలియకపోతే జ్ఞానులను అడిగి తెలుసుకోండి.” (21:7)

కాబట్టి రమజాన్‌లో ఉన్న ఆరాధనలు, సత్కార్యాలు అవి ఎలా చేయాలి, వాటి నియమాలు నిబంధనలు ఏమిటి అని ముందుగానే మనము తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి. ఇది మరొక సలహా, ఆరవది.

ఏడవ సలహా ఏమిటంటే, సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి. సంకల్పం చేసుకోండని చెప్పాం, కానీ ఆ సంకల్పంలో కూడా శుద్ధి చేసుకోవలసిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే ప్రదర్శనా బుద్ధికి లోనయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది కాబట్టి. షైతాన్ ప్రతి ఒక్కరితో పాటు ఉన్నాడు, అతను ప్రజల హృదయాలలో ప్రదర్శనా బుద్ధి పుట్టించగలడు. కాబట్టి ప్రదర్శనా బుద్ధి రాకుండా ఉండుటకు సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రదర్శనా బుద్ధితో ఏ సత్కార్యము చేసినా అది వృధా అయిపోతుంది కాబట్టి, అది అల్లాహ్ వద్ద ఆమోదించబడదు కాబట్టి, మనము రమజాన్‌లో ప్రదర్శనా బుద్ధితో సత్కార్యాలు చేస్తే, ఆరాధనలు చేస్తే రమజాన్ మాసం వృధా అయిపోతుంది. చూడండి ఖురాన్ గ్రంథం 18వ అధ్యాయం, 110వ వాక్యంలో అల్లాహ్ తెలియజేస్తూ ఉన్నాడు:

فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا
[ఫమన్ కాన యర్జూ లిఖ్యా’అ రబ్బిహీ ఫల్-య’అమల్ ‘అమలన్ సాలిహన్ వలా యుష్రిక్ బి’ఇబాదతి రబ్బిహీ అహదా]

“తన ప్రభువును కలుసుకోవాలన్న ఆకాంక్ష ఉన్నవారు సత్కార్యాలు చేయాలి, తన ప్రభువు ఆరాధనలో వేరొకరికి భాగస్వామ్యం కల్పించకూడదు.” (18:110)

అంటే, చిత్తశుద్ధితో సత్కార్యాలు చేయాలి, ప్రదర్శనా బుద్ధికి దూరంగా ఉంటూ కేవలం అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసం మాత్రమే సత్కార్యాలు చేయాలి కాబట్టి మన హృదయాలలో ప్రదర్శనా బుద్ధి రాకుండా సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి.

ఇక ఎనిమిదవ సలహా ఏమిటంటే, ముస్లింల పట్ల మన హృదయాలను సాఫీగా ఉంచుకోవాలి. ఇతరుల పట్ల కల్మషం గానీ, కీడు గానీ హృదయాలలో ఉండనియ్యరాదు. ఎందుకంటే ఇంతకు ముందు షాబాన్ నెలలో ముఖ్యంగా షాబాన్ 15వ తేదీన ఒక హదీసు మనం పదేపదే వింటూ వస్తూ ఉన్నాం. ఏముంది అక్కడ?

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా షాబాన్ నెల 15వ తేదీ రాత్రిన ప్రజల వైపు దృష్టి సారించి అందరి పాపాలను మన్నించేస్తాడు, ఇద్దరి పాపాలను మాత్రము మన్నించకుండా వదిలేస్తాడు. ఎవరు ఆ ఇద్దరు అంటే, ఒకరు ముష్రిక్, మరొకరు తమ మిత్రుల పట్ల హృదయంలో కీడు ఉంచుకున్నవాడు.” (ఇది సహీ అత్-తర్ఘీబ్ వత్-తర్హీబ్ గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం.)

ఆ ఉల్లేఖనం ప్రకారంగా ఎవరైతే బహుదైవారాధన, షిర్క్ చేస్తూ ఉన్నారో వారికి పాప క్షమాపణ ఉండదు. అలాగే ఎవరైతే ఇతరుల పట్ల హృదయంలో కీడు ఉంచుకున్నారో, వాడికి, వారికి క్షమాపణ దొరకదు. కాబట్టి హృదయాలలో ఇతరుల పట్ల కీడు లేకుండా మన హృదయాన్ని కూడా మనము శుద్ధపరచుకోవాలి. ఎవరి గురించి కూడా మన హృదయంలో కీడు ఉండకూడదు.

ఇక మరొక సలహా ఏమిటంటే, ఖురాన్ పారాయణం కొరకు ముందుగానే ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి. ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక ఉద్యోగం చేసుకుంటూ ఉంటారు లేదంటే ఏదో ఒక పనిలో నిమగ్నమై ఉంటారు. వారికి తీరిక ఎప్పుడు ఉంటుంది? ఏ సమయం వారికి దక్కుతుంది? ఆ సమయంలో వారు ఖురాన్ పారాయణం కోసము ముందుగానే టైం టేబుల్, జద్వల్ మరియు ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి. నాకు ఫలానా సమయంలో ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, ఫలానా నమాజ్ తర్వాత ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, లేదంటే ఉదయం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, మధ్యాహ్నం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, సాయంత్రం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, ఆ సమయాన్ని ఖురాన్ పారాయణంతో మనము నింపుకోవాలి. ఆ విధంగా ఖురాన్ పారాయణము కోసము మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు కూడా జిబ్రీల్ అలైహిస్సలాం వారికి రమజాన్ మాసంలో ఖురాన్ వినిపించేవారు. సహాబాలు కూడా రమజాన్ మాసంలో ఎక్కువగా ఖురాన్ పారాయణము చేసేవారు. మనము కూడా అధికసార్లు ఖురాన్ పారాయణము పూర్తి చేయుటకు ముందుగానే ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి, సమయాన్ని కేటాయించుకోవాలి, ఆ సమయం ప్రకారము తర్వాత ఖురాన్ పారాయణము చేసుకుంటూ రమజాన్ మాసాన్ని గడపాలి.

మరొక ఉదాహరణ ఏమిటంటే, రమజాన్‌లో ముఖ్యంగా ఇఫ్తారీ, ఉపవాస విరమణ చేయించుటకు ముందుగానే మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి. మనం ఇంతకుముందు అనేక సార్లు విని ఉన్నాం, ఉపవాసానికి అపరిమితమైన పుణ్యం ఇవ్వబడుతుంది. అలాగే ఒక ఉపవాసికి ఇఫ్తారీ చేయిస్తే, ఉపవాస విరమణ చేయిస్తే, ఉపవాసికి దక్కినంత పుణ్యము ఉపవాస విరమణ చేయించిన వ్యక్తికి కూడా అందజేయబడుతుంది. అలాగే ఎంత మందికి మనము ఇఫ్తారీ చేయిస్తామో అన్ని ఉపవాసాల పుణ్యము పొందగలము కాబట్టి, రమజాన్ మాసం రాకముందే ఎంతమందికి మనము ఇఫ్తారీ చేయించాలి, మన స్తోమత ఏమిటి అనేది ముందుగానే మనము చూసుకొని ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి మిత్రులారా.

అలాగే దానధర్మాలు చెల్లించుటకు కూడా ప్లాన్ చేసుకోవాలి. మన వీధిలో, మన ఇరుగుపొరుగులో, మనం నివసిస్తున్న ఊరులో, పల్లెలో, మన పరిసరాలలో అనేకమంది వితంతువులు ఉంటారు, అనాథలు ఉంటారు, వికలాంగులు ఉంటారు, అలాగే నిరుపేదలు ఉంటారు. అలాంటి వారికి మనము దానధర్మాలు చేయాలి. రమజాన్ మాసంలో చేసిన ప్రతి సత్కార్యానికి అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పెంచి పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు కాబట్టి, రమజాన్ మాసంలో నిరుపేదలకు, వితంతువులకు, వికలాంగులకు, అభాగ్యులకు సహాయం చేయాలి, దానధర్మాలు చేయాలి. చూడండి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి చూసిన సహాబాలు ఏమంటారంటే:

كان رسول الله أجود بالخير من الريح المرسلة
[కాన రసూలుల్లాహి అజ్వద బిల్-ఖైరి మినర్-రీహిల్ ముర్సల]
“వేగంగా వీస్తున్న గాలి కంటే వేగంగా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు రమజాన్‌లో దానధర్మాలు చేసేవారు.”

అంటే అంత ఎక్కువగా ఆయన దానధర్మాలు రమజాన్ మాసంలో చేసేవారు కాబట్టి మనము కూడా విశాలమైన హృదయంతో రమజాన్ మాసంలో ఎక్కువగా దానధర్మాలు చేయాలి, దాని కోసం ముందుగానే మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి మిత్రులారా. అల్లాహ్ మనందరికీ ఆ భాగ్యం ప్రసాదించు గాక.

అలాగే మరొక సలహా ఏమిటంటే, స్తోమత ఉన్నవారు రమజాన్ మాసంలో ఉమ్రా చేయడానికి ప్లాన్ చేసుకోవాలి. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు తెలియజేసిన విషయం, రమజాన్‌లో ఆచరించిన ఉమ్రాకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా హజ్జ్ లాంటి పుణ్యం ప్రసాదిస్తాడు.

فإن عمرة في رمضان تقضي حجة أو حجة معي
[ఫఇన్న ఉమరతన్ ఫీ రమదాన తఖ్దీ హజ్జతన్ అవ్ హజ్జతన్ మ’ఈ]
ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో పాటు కలిసి హజ్జ్ చేసినంత పుణ్యము రమజాన్‌లో ఉమ్రా చేసిన వారికి ఇవ్వబడుతుంది.” అని ప్రవక్త వారు తెలియజేసి ఉన్నారు. (బుఖారీ గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం).

కాబట్టి మిత్రులారా, రమజాన్ మాసంలో సౌకర్యము మరియు స్తోమత ఉన్నవారు రమజాన్‌లో ఉమ్రా చేయటానికి ప్రణాళిక చేసుకోవాలి, ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలి.

అలాగే మరొక సలహా ఏమిటంటే, ఈ రమజాన్ మాసంలో దైవ సందేశం ప్రజల వద్దకు చేర్చటానికి ముందుగానే మనము సిద్ధమవ్వాలి. ఎందుకంటే రమజాన్ మాసంలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా షైతాన్‌లకు బేడీలు వేసేస్తాడు కాబట్టి అల్లాహ్ మాట ప్రజల హృదయంలో ఎక్కువగా ప్రభావితం చూపిస్తుంది కాబట్టి, మనకు వీలైతే మనం స్వయంగా అల్లాహ్ నియమాలు, అల్లాహ్ వాక్యాలు ప్రజల వరకు చేరవేయించాలి. అంత శక్తి మాకు లేదు, ఆ అర్హత మాకు లేదు అంటే కనీసం ఎవరైతే ఆ పని చేస్తూ ఉన్నారో, దైవ వాక్యాలు ప్రజలకు వినిపించే పని చేస్తూ ఉన్నారో, వారి వద్దకు ప్రజలను తీసుకొని వెళ్లి అక్కడ వారికి అల్లాహ్ వాక్యాలు వినిపించేలాగా చూడాలి. స్వయంగా అందజేయండి. ఆ అర్హత లేదు, స్తోమత లేదు, అలాంటి సౌకర్యము లేదు అంటే, కనీసం ఎవరైతే దైవ వాక్యాలు వినిపిస్తున్నారో అలాంటి చోటికి మిత్రులను తీసుకొని వెళ్లి దైవ వాక్యాలు వినిపించండి. ఇన్ షా అల్లాహ్, అల్లాహ్ వారికి హిదాయత్ ప్రసాదిస్తే వారి హిదాయత్ కొరకు మీరు కారకులు అవుతారు, మీకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పుణ్యం ప్రసాదిస్తాడు. కాబట్టి ఈ రమజాన్ మాసంలో అలాంటి ప్రణాళిక కూడా సిద్ధం చేసుకోండి అని పండితులు తెలియజేసి ఉన్నారు.

ఇక చివర్లో ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే మిత్రులారా, రమజాన్ మాసం, ఇది సంవత్సరం మొత్తం ఉండేది కాదు, కేవలం ఒక నెల మాత్రమే. అల్లాహ్ ఏమంటాడంటే:

أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍ
[అయ్యామన్ మ’అదూదాత్]
“ఇవి లెక్కించదగిన కొన్ని రోజులు మాత్రమే.” (2:184)

30 రోజులు లేదంటే 29 రోజులు. ఈ లెక్కించదగిన ఈ కొన్ని రోజుల్ని మనము వృధా చేయనియ్యకూడదు. వృధా చేయకుండా పూర్తిగా కష్టపడి, శ్రమించి, ఎక్కువగా సత్కార్యాలు చేసుకొని పాప క్షమాపణ అల్లాహ్‌తో అడుక్కొని పాపాల నుండి విముక్తి పొందాలి, నరకం నుండి విముక్తి పొందాలి, స్వర్గవాసులైపోవాలి, అధిక పుణ్యాలు సంపాదించుకున్న వారైపోవాలి.

అలాగే మరొక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ సంవత్సరం అల్లాహ్ మనకు రమజాన్ ప్రసాదించు గాక. ఈ సంవత్సరం మనం బ్రతికి ఉన్నాము, ఇక వచ్చే సంవత్సరం వరకు, వచ్చే సంవత్సరం రమజాన్ వరకు బ్రతికి ఉంటామో ఉండమో తెలియదు, ఎవరికీ గ్యారెంటీ లేదు. కాబట్టి ఇదే మన చివరి రమజాన్ ఏమో అని భావించి ఎక్కువగా శ్రమించుకోవాలి మిత్రులారా.

నేను అల్లాహ్‌తో దుఆ చేస్తూ ఉన్నాను, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనందరికీ రమజాన్ నెల ప్రసాదించు గాక. రమజాన్ నెల కంటే ముందే రమజాన్ కోసము ప్రణాళికలు సిద్ధము చేసుకొని సన్నద్ధమయ్యే భాగ్యం ప్రసాదించు గాక. రమజాన్ శుభాలు, వరాలు మనందరి జీవితాలలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వర్షింపజేయు గాక, ఆమీన్.

వ జజాకుముల్లాహు ఖైరన్, అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44142