(నఫిల్) స్వచ్చంద దానాల రకాలు! – హబీబుర్రహ్మాన్ జామయి [వీడియో & టెక్స్ట్]

(నఫిల్) స్వచ్చంద దానాల రకాలు!
https://youtu.be/2WVvL9Ip-l4 [11 నిముషాలు]
షేక్ హబీబుర్రహ్మాన్ జామయి (హఫిజహుల్లాహ్)

ఈ ప్రసంగంలో, నఫిల్ సదకా (ఐచ్ఛిక దాతృత్వం) యొక్క వివిధ రూపాలను ఇస్లాంలో వివరించబడ్డాయి. సదకా కేవలం ధనంతో ఇచ్చేది మాత్రమే కాదని, ప్రతి మంచి పని ఒక సదకా అని ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) హదీస్ ద్వారా స్పష్టం చేయబడింది. చిరునవ్వుతో పలకరించడం, దారి చూపడం, అల్లాహ్ ను స్మరించడం (తస్బీహ్, తహమీద్, తక్బీర్), మంచిని ఆజ్ఞాపించడం, చెడు నుండి నివారించడం వంటివి కూడా సదకాగా పరిగణించబడతాయి. ఒక వ్యక్తి తన కుటుంబంపై ఖర్చు చేయడం కూడా సదకా అని చెప్పబడింది. చివరగా, వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత కూడా పుణ్యం లభించే మూడు రకాల సదకాల గురించి వివరించబడింది: సదకా-ఎ-జారియా (నిరంతర దానధర్మం), ప్రజలకు ఉపయోగపడే జ్ఞానం, మరియు తల్లిదండ్రుల కోసం ప్రార్థించే సజ్జనులైన సంతానం.

إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ وَحْدَهُ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنْ لَا نَبِيَّ بَعْدَهُ، أَمَّا بَعْدُ
(ఇన్నల్ హమ్ దలిల్లాహి వహ్ దహు, వస్సలాతు వస్సలాము అలా మన్ లా నబియ్య బ’అ దహు, అమ్మా బ’అద్)
నిశ్చయంగా, సర్వస్తోత్రాలు ఏకైకుడైన అల్లాహ్ కే శోభాయమానం. ఆయన తర్వాత ఏ ప్రవక్తా రారో, అట్టి ప్రవక్తపై అల్లాహ్ యొక్క కారుణ్యం మరియు శాంతి కురియుగాక. ఆ తర్వాత.

ప్రియ వీక్షకులారా, కారుణ్య వర్షిణి రమదాన్ అనే ఈ కార్యక్రమంలోకి మీ అందరినీ ఇస్లామీయ పద్ధతిలో ఆహ్వానిస్తున్నాను.

السَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ
(అస్సలాము అలైకుమ్ వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు)
మీపై అల్లాహ్ యొక్క శాంతి, కారుణ్యం మరియు శుభాలు వర్షించుగాక.

ప్రియ సోదరులారా, మనం గత ఎపిసోడ్లలో జకాత్ గురించి తెలుసుకుందాం.

ఈరోజు, నఫిల్ సదకా రకాలు తెలుసుకుందాం. సదకా అంటే కేవలం ధనంతో, డబ్బుతో కూడుకున్నది మాత్రమే కాదు అని మనకు తెలుస్తుంది, బోధపడుతుంది, మనము ఖురాన్ మరియు హదీస్ గమనిస్తే. నఫిల్ సదకా చాలా రకాలు ఉన్నాయి. ధనంలో కూడా ఉన్నాయి, ధనం కాకపోయినా. ఉదాహరణకు, బుఖారీ, ముస్లింలో ఓ హదీస్ ఉంది. అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా తెలియజేశారు:

كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ
(కుల్లు మ’అరూఫిన్ సదఖహ్)
ప్రతి మంచి పని ఒక సదకా (దానం).

మంచి పని ఏమిటి? ఒక వ్యక్తి ఇంకో వ్యక్తికి చిరునవ్వుతో మాట్లాడినా అది మంచి పని ఇస్లాం దృష్టిలో, అది కూడా సదకా. ఒక వ్యక్తికి దారి చూపినా సదకా, మంచి పని.

ఒక హదీస్ లో అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలియజేశారు, తక్బీర్, తస్బీహ్, తహమీద్, తహ్లీల్ ఇవి కూడా సదకా అని చెప్పారు. అంటే, అల్లాహు అక్బర్ అని పలకటం, సుబ్ హానల్లాహ్ అని పఠించటం, అల్ హమ్దులిల్లాహ్ అని అనటం, లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్ అని పలకటం, అస్తగ్ ఫిరుల్లాహ్ అని చెప్పటం కూడా సదకా. అల్లాహు అక్బర్ ఒక సదకా. ఒక్కసారి సుబ్ హానల్లాహ్ అంటే ఒక సదకా. ఒక్కసారి అల్ హమ్దులిల్లాహ్ అంటే ఒక్క సదకా. ఒక్కసారి లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్ అంటే ఒక్క సదకా. ఒక్కసారి అస్తగ్ ఫిరుల్లాహ్ అంటే ఒక్క సదకా.

ఇది సామాన్యంగా అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఎప్పుడూ పలికినా, చెప్పినా మాట ఇది. కాకపోతే రమజాన్ మాసం ప్రత్యేకమైన మాసం. రమదాన్ మాసంలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ప్రతి పుణ్యానికి ఎన్నో రెట్లు పెంచి, అధికం చేసి అల్లాహ్ ప్రసాదిస్తాడు. కావున దీన్ని మనము మహాభాగ్యంగా భావించుకొని ఈ రమదాన్ మాసంలో ప్రతి వ్యక్తి దగ్గర డబ్బు ఉండదు. డబ్బు రూపంలో, బంగారం రూపంలో, వెండి రూపంలో, ధన రూపంలో, భూమి రూపంలో, వ్యాపార రూపంలో జకాత్ చెల్లించడానికి ప్రతి వ్యక్తి అర్హుడు కాకపోవచ్చు. కాకపోతే ఈ రూపాలలో, జిక్ర్ ద్వారా సదకా, దీనిని మనము మహాభాగ్యంగా భావించుకొని ఈ మాసంలో అత్యధికంగా మనము ఈ రకానికి సంబంధించిన సదకా చేసుకోవాలి.

అలాగే అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలియజేశారు:

اَلأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيُ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ
(అల్ అమ్ రు బిల్ మ’అరూఫ్ వ నహ్యు అనిల్ మున్కర్ సదఖహ్)
మంచిని ఆజ్ఞాపించడం మరియు చెడు నుండి నివారించడం కూడా సదకా.

మంచిని ఆజ్ఞాపించటం, చెడుని ఆపటం కూడా సదకా. మంచి చేయమని చెప్పటం కూడా సదకా అవుతుంది. చెడుని ఆపటం కూడా సదకా అవుతుంది అని అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలియజేశారు.

అభిమాన సోదరులారా, ఓ హదీస్ లో ఇలా ఉంది:

إِمَاطَتُكَ الْحَجَرَ وَالشَّوْكَ وَالْعَظْمَ عَنِ الطَّرِيقِ لَكَ صَدَقَةٌ
(ఇమాతతుకల్ హజర్ వష్షౌక్ వల్ అజ్మ్ అనిత్తరీఖి సదఖతున్ లక్)
దారి నుండి రాయిని, ముల్లును మరియు ఎముకను తొలగించడం నీ కోసం సదకా అవుతుంది.

దారి నుండి రాళ్లను, ఆ దారి నుండి ముళ్ళను, అలాగే ఎముకల్ని, దారి నుండి తొలగించడం నీ కోసం సదకా అవుతుంది అని అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం బోధించారు. అలాగే ఆయన సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా అన్నారు, అంధులకి దారి చూపటం, అలాగే చెవిటి, మూగ వారికి విషయం బోధపరచడం కూడా సదకా అవుతుంది.

అలాగే ఏదైనా ప్రాణికి నీరు త్రాపించడం కూడా సదకా. కష్టాల్లో, అవసరాల్లో ఉన్న వారికి సహాయపడటం సదకా. చివరికి అంతిమ దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

نَفَقَةُ الرَّجُلِ عَلَى أَهْلِهِ صَدَقَةٌ
(నఫఖతుర్రజులి అలా అహ్లిహీ సదఖహ్)
ఒక వ్యక్తి తన కుటుంబంపై చేసే ఖర్చు కూడా సదకా.

వ్యక్తి తన ఇంటి వారిని, భార్యా పిల్లలను పోషించటం కూడా సదకా అన్నారు. సుబ్ హా నల్లాహ్. అల్లాహ్ ఆదేశానుసారం, అంతిమ దైవప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం విధానం ప్రకారం, ఆయన సున్నత్ ని అనుసరిస్తూ ఎవరైతే చిత్తశుద్ధితో, మంచి సంకల్పంతో దైవ ప్రసన్నత కోసం భార్యను పోషిస్తే, పిల్లల్ని పోషిస్తే, అది కూడా సదకా క్రిందకి లెక్కించబడుతుంది అని అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు.

అలాగే ఇంకో హదీస్ లో:
مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَغْرِسُ غَرْسًا … إِلاَّ كَانَ مَا أُكِلَ مِنْهُ لَهُ صَدَقَةً
(మా మిన్ ముస్లిమిన్ యగ్రిసు గర్సన్ … ఇల్లా కాన మా ఉకిల మిన్హు లహూ సదఖహ్)
ఏ ముస్లిమైనా ఒక మొక్కను నాటితే… దాని నుండి తినబడిన ప్రతి దానికీ అతనికి సదకా పుణ్యం లభిస్తుంది.

అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు, ఎవరైతే ఒక చెట్టును నాటుతాడు. నాటిన తర్వాత, ఆ చెట్టు నుంచి ప్రయోజనం పొందే, లాభం పొందే ఆ ప్రతి వ్యక్తికి బదులుగా ఆ చెట్టు నాటిన వ్యక్తికి సదకా వస్తుంది. సదకా అంత పుణ్యం వస్తుంది. అంటే, ఏ వ్యక్తి అయితే చెట్టు నాటుతాడో, చెట్టు నాటిన తర్వాత ఆ చెట్టు ద్వారా కొందరు నీడ తీసుకుంటారు, నీడలో కూర్చుంటారు, విశ్రాంతి తీసుకుంటారు. అది కూడా సదకా. ఆ చెట్టు ఫలం ఎవరైతే తింటారో అది కూడా సదకా క్రిందికి వస్తుంది.

అభిమాన సోదరులారా, అలాగే అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా తెలియజేశారు, దారి నుండి హాని కలిపించే, ఇబ్బంది కలిగించే వస్తువును తొలగించటం కూడా సదకా క్రిందికి వస్తుంది అని అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు.

అభిమాన సోదరులారా, ఇక చివర్లో, మూడు రకాల సదకా ఉంది. అది వ్యక్తి చనిపోయిన తర్వాత కూడా పుణ్యం లభిస్తూనే ఉంటుంది. మూడు రకాల సదకాలు ఉన్నాయి. అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలియజేశారు:

إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلاَّ مِنْ ثَلاثٍ
(ఇదా మాత ఇబ్ను ఆదమ ఇన్ఖత’అ అమలుహు ఇల్లా మిన్ సలాస్)
ఆదం సంతతి వాడు (మానవుడు) మరణించినప్పుడు, అతని కర్మలు మూడు విషయాలు తప్ప ఆగిపోతాయి.

ఆదం సంతతికి చెందినవాడు అంటే ఏ వ్యక్తి అయితే చనిపోతాడో, చనిపోయిన తర్వాత కర్మలు అంతమైపోతాయి. ఇప్పుడు అతనికి పాపం, పుణ్యం అనేది ఉండదు, మనిషి చనిపోయాడు. చనిపోక ముందు వరకే కదా, పాపం చేస్తున్నాడు, పుణ్యం చేస్తున్నాడు, సదాచరణ చేస్తున్నాడు, మంచి పనులు చేస్తున్నాడు. ఇలా కర్మలు చేయటం అనేది చావు వరకు. చనిపోయిన తర్వాత ప్రతిఫలం మాత్రమే గాని, కర్మ అనేది ఉండదు.

ఏ వ్యక్తి అయితే చనిపోతాడో, అతని అమల్ (కర్మ) ఇన్ఖతా అయిపోతుంది, కట్ అయిపోతుంది. మూడు విషయాలు తప్ప అన్నారు ప్రవక్త గారు, ఇది గమనించాల్సిన విషయం. మూడు విషయాలు తప్ప.

ఒకటి,

صَدَقَةٌ جَارِيَةٌ
(సదఖతున్ జారియహ్)
నిరంతరం కొనసాగే దానం (సదకా-ఎ-జారియా).

ఎటువంటి సదకా అంటే అది జారియాగా ఉండాలి, కంటిన్యూగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు ఒక వ్యక్తి మస్జిద్ నిర్మించాడు. ఆ మస్జిద్ ఉన్నంతకాలం, ఆ మస్జిద్ లో నమాజ్ జరిగేంతకాలం ఆ వ్యక్తికి పుణ్యం లభిస్తూనే ఉంటుంది. మస్జిద్ నిర్మించడం, మద్రసా నిర్మించడం, వృక్షాలు నాటటం, బావి త్రవ్వించడం, ఈ విధంగా. దీనికి సదకా జారియా అంటారు. పుణ్యం లభిస్తూనే ఉంటుంది, అది ఉన్నంత వరకు.

రెండవది,

عِلْمٌ يُنْتَفَعُ بِهِ
(ఇల్మున్ యున్తఫ’ఉ బిహీ)
ప్రజలకు ఉపయోగపడే జ్ఞానం.

ప్రజలకు విద్యాబోధన చేయటం, విద్య నేర్పించటం, ప్రజలకు సన్మార్గం చూపే గ్రంథాలు రాయటం, విద్యార్థులను తయారు చేయటం. అంటే, జ్ఞానం అన్నమాట. ఏ వ్యక్తి అయితే జ్ఞానం వదిలిపోతాడో, విద్య వదిలిపోతాడో. అది చాలా రకాలుగా ఉండవచ్చు. ఒకటి, తన విద్యార్థులను వదిలి వెళ్ళాడు, నేర్పించి పోయాడు. ఖురాన్ ని, హదీస్ ని, అల్లాహ్ వాక్యాలను, ప్రవక్త గారి ప్రవచనాలను, దీన్ నేర్పించి పోయాడు. అతని శిష్యులు వేరే వారికి నేర్పుతారు, వారు వేరే వారికి నేర్పుతారు. ఈ చైన్ సాగుతూనే ఉంటుంది ప్రళయం వరకు. అప్పటి వరకు ఆ వ్యక్తికి పుణ్యం లభిస్తూనే ఉంటుంది. అలాగే ఒక వ్యక్తి రాసిపోయాడు, కొన్ని గ్రంథాలు, కొన్ని పుస్తకాలు రాశాడు. ఆ పుస్తకాలు చదివి చాలా మంది సన్మార్గం పొందుతున్నారు, మంచి విషయాలు నేర్చుకుంటున్నారు, పాపం నుంచి ఆగిపోతున్నారు. మరి ఆ పుస్తకం ఉన్నంతవరకు, ఆ పుస్తకాల ద్వారా నేర్చుకునే వారందరి వల్ల ఆ వ్యక్తికి పుణ్యం పోతూనే ఉంటుంది.

మూడవది,

وَلَدٌ صَالِحٌ يَدْعُو لَهُ
(వలదున్ సాలిహున్ యద్’ఊ లహూ)
అతని కోసం ప్రార్థించే సజ్జనుడైన సంతానం.

తల్లిదండ్రుల మన్నింపు కొరకు ప్రార్థించే సదాచార సంపన్నులైన సంతానాన్ని వదిలి వెళ్ళటం. అంటే అమ్మ నాన్న కోసం దుఆ చేసే సంతానం. మరి సంతానం అమ్మ నాన్న కోసం దుఆ ఎప్పుడు చేస్తారండీ? వారికి మనము ఆ విధంగా తయారు చేయాలి, నేర్పించాలి. వారికి దీన్ నేర్పించాలి, హలాల్ నేర్పించాలి, హరాం అంటే ఏమిటో తెలియజేయాలి, ఖురాన్ నేర్పించాలి, ఇస్లాం అంటే ఏమిటో వారికి నేర్పించాలి. వారికి మనము నేర్పిస్తే, అటువంటి సంతానం అమ్మ నాన్న కోసం దుఆ చేస్తూ ఉంటుంది. ఆ సంతానం దుఆ చేస్తూ ఉంటే, దాని పుణ్యం అమ్మ నాన్న చనిపోయినా కూడా పుణ్యం పోతూనే ఉంటుంది. ఈ మూడు రకాల సదకాలు మనిషి మరణం తర్వాత కూడా పుణ్యం లభిస్తూనే ఉంటుంది. సదకా జారియా, రెండవది ఇల్మ్, మూడవది సంతానం.

అభిమాన సోదరులారా, రమదాన్ కి సంబంధించిన మరెన్నో విషయాలు ఇన్ షా అల్లాహ్ వచ్చే ఎపిసోడ్ లో తెలుసుకుందాం. అప్పటి వరకు సెలవు.

وَصَلَّى اللهُ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ
(వ సల్లల్లాహు అలా నబియ్యినా ముహమ్మద్, వ అలా ఆలిహి వ సహ్ బిహీ అజ్ మ’ఈన్)

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=43591

ఖుర్ఆన్ హక్కులు: ఖుర్ఆన్ పై విశ్వాసం – హబీబుర్రహ్మాన్ జామిఈ [వీడియో | టెక్స్ట్]

ఖుర్ఆన్ హక్కులు: ఖుర్ఆన్ పై విశ్వాసం 
Rights of the Quran: Belief in the Quran
https://www.youtube.com/watch?v=oJlAj6X5D2I [9 నిముషాలు]
హబీబుర్రహ్మాన్ జామిఈ (హఫిజహుల్లాహ్) 

ఈ ప్రసంగం ఇస్లాంలో పవిత్ర ఖురాన్ యొక్క ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తుంది. వక్త ఖురాన్‌ను ఒక దైవిక గ్రంథంగా మరియు కేవలం ఒక నిర్దిష్ట సమూహానికి మాత్రమే కాకుండా, యావత్ మానవాళికి మార్గదర్శక గ్రంథంగా పరిచయం చేస్తున్నారు. ఇది అల్లాహ్ యొక్క గొప్ప ఆశీర్వాదాలలో ఒకటిగా చెప్పబడింది. విశ్వాసులపై ఖురాన్‌కు ఉన్న హక్కులు ఈ ప్రసంగం యొక్క ప్రధాన అంశం, ప్రత్యేకించి మొదటి హక్కు అయిన దానిపై పూర్తి మరియు అచంచలమైన విశ్వాసం (ఈమాన్) కలిగి ఉండటంపై దృష్టి పెడుతుంది. ఈ విశ్వాసం, ఖురాన్ అల్లాహ్ యొక్క కల్తీ లేని వాక్యమని, జిబ్రయీల్ దూత ద్వారా అంతిమ ప్రవక్త అయిన ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) పై అవతరింపజేయబడిందని నమ్మడాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అంతేకాక, అల్లాహ్ స్వయంగా ఖురాన్‌ను ఎలాంటి మార్పుల నుండి అయినా సంరక్షిస్తానని హామీ ఇచ్చాడని, ఆ వాగ్దానం 1400 సంవత్సరాలకు పైగా నిజమని నిరూపించబడిందని ఈ ప్రసంగం నొక్కి చెబుతుంది.


إِنَّ الْحَمْدَ لِلَّهِ وَحْدَهُ
(ఇన్నల్ హమ్ దలిల్లాహి వహ్ దహు)
وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى مَنْ لَا نَبِيَّ بَعْدَهُ
(వస్సలాతు వస్సలాము అలా మల్లా నబియ్య బ అ దహు)
أَمَّا بَعْدُ
(అమ్మా బ అద్)

అభిమాన సోదరులారా, కారుణ్య కడలి, రమదాన్ అనే ఈ కార్యక్రమంలోకి మీ అందరికీ స్వాగతం. నా ఇస్లామీయ అభివాదం, అస్సలాము అలైకుం వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈరోజు మనం ఖుర్ఆన్ హక్కులలోని ఒక హక్కు గురించి తెలుసుకోబోతున్నాం. ఇస్లాం మౌలిక విశ్వాసాలకి ముఖ్యమైన ఆధారాలలో ఖుర్ఆన్ గ్రంథం ప్రధానమైనది. ఈ గ్రంథం పూర్తిగా దివ్య సందేశం. ఈ గ్రంథం సర్వ మానవాళికి మార్గదర్శకత్వం.

సర్వలోకాలకు ప్రభువైన అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలాకు తన దాసులపై అమితమైన ప్రేమ. అందుకే అసంఖ్యాకమైన తన వరాలను వారిపై కురిపించాడు.ఆ వరాలలో, అంటే అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా మనపైన కురిపించిన వరాలలో అత్యంత మహోన్నత వరం దివ్య ఖుర్ఆన్. ఈ గ్రంథం సులభమైనది. స్వార్థపరులు ఎంత ప్రయత్నించినా మార్పులు చేర్పులకు సాధ్యం కాని విధంగా పంపబడిన గ్రంథం ఖుర్ఆన్ గ్రంథం.

మానవులు మరచిపోయిన ధర్మాన్ని పునర్జీవింపజేయడానికే ఖుర్ఆన్ అవతరించింది. ఖుర్ఆన్ గ్రంథం ఏదో ఒక జాతికో, ఒక వర్గానికో చెందినది ఎంత మాత్రం కాదు. దీనిపై అధికార పెత్తనాలు చెలాయించే హక్కు ఏ వర్గానికీ లేదు. ఇది మనుషులందరి ఉమ్మడి సొత్తు. ఇది మానవులందరికీ మార్గదర్శకం. కనుక ఖుర్ఆన్ గ్రంథాన్ని అనుసరించేవారు తమ నిజ ప్రభువు ఆజ్ఞలను అనుసరిస్తున్నట్లే.ఇది క్లుప్తంగా నేను ఖుర్ఆన్ యొక్క పరిచయం చేశాను

మనపై ఖుర్ఆన్ కొన్ని హక్కులు కలిగి ఉంది. ఖుర్ఆన్ కొన్ని హక్కులు కలిగి ఉంది. అవేమిటో మనం తెలుసుకుందాం. కానీ ఖుర్ఆన్ యొక్క హక్కులలో ఈరోజు మనం మొదటి హక్కు, అనగా ఖుర్ఆన్ పై విశ్వాసం గురించి మాత్రమే తెలుసుకోబోతున్నాం. మిగతావి తర్వాత తెలుసుకుందాం.

ఖుర్ఆన్ యొక్క మొదటి హక్కు ఏమిటంటే, ఖుర్ఆన్ పై విశ్వాసం. మనపై ఖుర్ఆన్ కు గల మొదటి హక్కు, దానిని మనం విశ్వసించాలి. మనస్ఫూర్తిగా నమ్మి, అంగీకరించి విశ్వసించాలి. ఖుర్ఆన్ ను విశ్వసించడం అంటే ఈ గ్రంథం, ఈ ఖుర్ఆన్ గ్రంథం, జిబ్రయీల్ దైవదూత ద్వారా అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై అవతరించిందని నోటితో అంగీకరించి మనస్ఫూర్తిగా, హృదయపూర్వకంగా నమ్మి, తన వాక్కాయ కర్మలతో ఆచరించాలి.

అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా ఇలా సెలవిచ్చాడు.

وَإِنَّهُ لَتَنزِيلُ رَبِّ الْعَالَمِينَ
(వ ఇన్నహు ల తన్జీలు రబ్బిల్ ఆలమీన్)
نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ
(నజల బిహిర్ రూహుల్ అమీన్)
عَلَىٰ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنذِرِينَ
(అలా ఖల్బిక లితకూన మినల్ మున్దిరీన్)
بِلِسَانٍ عَرَبِيٍّ مُّبِينٍ
(బి లిసానిన్ అరబియ్యిమ్ ముబీన్)

నిశ్చయంగా ఇది (ఈ ఖుర్‌ఆన్‌) సకల లోకాల ప్రభువు అవతరింపజేసినది. విశ్వసనీయుడైన దైవదూత దీన్ని తీసుకువచ్చాడు. (ఓ ముహమ్మద్‌ – సఅసం!) నువ్వు హెచ్చరించే వారిలోని వాడవు కావటానికి ఇది నీ హృదయంపై అవతరించింది.(ఇది) సుస్పష్టమైన అరబీ భాషలో ఉంది. (అష్-షుఅరా 26:192-195)

దీని సారాంశం ఏమిటి? అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా ఖుర్ఆన్ గ్రంథాన్ని అవతరింపజేశాడు. జిబ్రయీల్ దైవదూత ద్వారా ఖుర్ఆన్ గ్రంథం వచ్చింది. మహా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పైన ఖుర్ఆన్ వచ్చింది. సర్వ మానవుల కొరకు ఖుర్ఆన్ గ్రంథం వచ్చింది.

అభిమాన సోదరులారా, అంటే ఈ గ్రంథం ముమ్మాటికీ సర్వలోక ప్రభువైన అల్లాహ్ తరఫున పంపబడిన గ్రంథం. దీన్ని విశ్వసనీయుడైన దైవదూత జిబ్రయీల్ అలైహిస్సలాం తీసుకుని వచ్చారు. మహా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై అవతరించింది. సర్వ లోకాల, సర్వ మానవుల సన్మార్గం కోసం ఖుర్ఆన్ గ్రంథం అవతరింపబడినది.

ఖుర్ఆన్ ను విశ్వసించడం అంటే ఖుర్ఆన్ లో ఎటువంటి మార్పులు జరగలేదు, ఎటువంటి మార్పులు చేర్పులు లేకుండా సురక్షితంగా ఉందని నమ్మాలి. ఖుర్ఆన్ గ్రంథంలో ఎటువంటి మార్పులు జరగలేదు, జరగవు కూడా. సురక్షితంగా ఉందని నమ్మాలి. అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా ఖుర్ఆన్ గ్రంథంలో ఇలా సెలవిచ్చాడు:

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ
(ఇన్నా నహ్ను నజ్జల్ నజ్జిక్ర వ ఇన్నా లహూ లహాఫిజూన్)
నిశ్చయంగా ఈ హితోపదేశాన్ని (ఖుర్‌ఆన్‌ను) మేమే అవతరింపజేశాము. మరి మేమే దీనిని పరిరక్షిస్తాము. (అల్-హిజ్ర్ 15:9)

మేము ఈ ఖుర్ఆన్ ను అవతరింపజేశాము. మరి మేమే దీనిని రక్షిస్తాము. కావున దివ్య ఖుర్ఆన్ స్వార్థపరుల కుయుక్తుల నుండి, అలాగే ప్రక్షిప్తాల బారి నుండి, మార్పులు చేర్పుల నుంచి కాపాడి స్వచ్ఛంగా ఉంచే బాధ్యతను మేము స్వయంగా తీసుకున్నామని అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా సెలవిచ్చాడు.

అల్లాహ్ సుబ్ హానహు వ త’ఆలా చెప్పిన ఈ వాక్కు, ఈ ఆయత్ సత్యమని గత 1442 సంవత్సరాలుగా రూఢి అవుతూనే ఉంది.

సూరహ్ బఖరాలోనే రెండవ ఆయత్:

ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ
(జాలికల్ కితాబు లా రైబ ఫీహి, హుదల్ లిల్ ముత్తఖీన్)
ఈ గ్రంథం అల్లాహ్ గ్రంథం అన్న విషయంలో ఎంత మాత్రం సందేహం లేదు. భయభక్తులు కలవారికి ఇది సన్మార్గం చూపుతుంది. (అల్-బఖర 2:2)

అభిమాన సోదరులారా, సారాంశం ఏమనగా ఖుర్ఆన్ అల్లాహ్ పంపిన గ్రంథం. ఖుర్ఆన్ జిబ్రయీల్ దైవదూత ద్వారా పంపబడిన గ్రంథం. ఖుర్ఆన్ మహా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై అవతరించిన గ్రంథం. ఖుర్ఆన్ సర్వమానవులకు సన్మార్గం చూపటానికి పంపబడిన గ్రంథం. ఖుర్ఆన్ ఒక జాతికో, ఒక వర్గానికో చెందినది ఎంత మాత్రం కాదు. ఇది మానవులందరి ఉమ్మడి సొత్తు. అలాగే ఖుర్ఆన్ స్పష్టమైన అరబీ భాషలో అవతరించింది. ఖుర్ఆన్ లో ఎటువంటి మార్పులకి, చేర్పులకి తావు లేదు. మార్పులు చేర్పులు జరగలేదు, జరగవు. దానిని కాపాడే బాధ్యత స్వయంగా అల్లాహ్ తీసుకున్నాడు.

కావున, ఖుర్ఆన్ యొక్క హక్కులలో, మనపై ఖుర్ఆన్ కు గల హక్కులలో మొదటి హక్కు ఏమిటి? ఖుర్ఆన్ ను విశ్వసించడం. దానిని మనము విశ్వసించాలి. కేవలం విశ్వసిస్తే సరిపోతుందా? సరిపోదు. ఇంకా విశ్వసించటమే కాకుండా ఇంకా అనేక హక్కులు ఉన్నాయి. అవి ఇన్ షా అల్లాహ్ మనం వచ్చే ఎపిసోడ్ లో తెలుసుకుందాం. అప్పటి వరకు సెలవు.

వ ఆఖిరు ద అ వానా అనిల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్, అస్సలాము అలైకుం వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

పవిత్ర ఖుర్ఆన్ పరిచయం – హబీబుర్రహ్మాన్ జామిఈ [వీడియో | టెక్స్ట్]

పవిత్ర ఖుర్ఆన్ పరిచయం – హబీబుర్రహ్మాన్ జామిఈ
https://youtu.be/ztbp2wtF5do [6 min]

ఈ ప్రసంగంలో ఖురాన్ గురించి వివరించబడింది. ఖురాన్ అంటే అల్లాహ్ వాక్యం, యావత్ మానవాళికి మార్గదర్శకం, సత్యాసత్యాలను వేరుపరిచే స్పష్టమైన నిదర్శనం అని నిర్వచించబడింది. ఇది అల్లాహ్ తరఫున జిబ్రయీల్ దూత ద్వారా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై 23 సంవత్సరాల వ్యవధిలో అవతరింపజేయబడింది. ‘ఖురాన్’ అనే పదానికి ‘ఎక్కువగా పఠించబడేది’ అని అర్థం. రమజాన్ మాసంలో ఖురాన్ అవతరణ ప్రారంభమైందని, అందుకే ఈ మాసానికి, ఖురాన్‌కు మధ్య బలమైన సంబంధం ఉందని సూరహ్ బఖర మరియు సూరహ్ జుమర్ వాక్యాల ఆధారంగా వివరించబడింది.

ఇన్నల్ హమ్ దలిల్లాహి వహ్ దహు, వస్సలాతు వస్సలాము అలా మల్లా నబియ్య బ’అద అమ్మా బ’అద్.
అభిమాన సోదరులారా, కారుణ్య వర్షిణి రమదాన్ అనే ఈ కార్యక్రమంలోకి మీ అందరినీ ఇస్లామీయ పద్ధతిలో ఆహ్వానిస్తున్నాను.

‎اَلسَلامُ عَلَيْكُم وَرَحْمَةُ اَللهِ وَبَرَكاتُهُ
(అస్సలాము అలైకుం వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు)
మీపై అల్లాహ్ యొక్క శాంతి, కారుణ్యం మరియు శుభాలు వర్షించుగాక.

ప్రియ వీక్షకులారా! ఈరోజు మనం ఖురాన్ గురించి కొన్ని విషయాలు తెలుసుకుందాం.

‎قُرْآن كَلَامُ الله
(ఖురాన్ కలాముల్లాహ్)
ఖురాన్, అల్లాహ్ యొక్క వాక్కు.

ఖురాన్ అల్లాహ్ వాక్యం. ఖురాన్ మానవులందరికీ మార్గదర్శకం. ఖురాన్ సత్య అసత్యాలను వేరుపరిచే స్పష్టమైన నిదర్శనం. ఖురాన్ అల్లాహ్ గ్రంథం. అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఈ ఖురాన్ గ్రంథాన్ని జిబ్రయీల్ దూత ద్వారా ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై సర్వ మానవుల కొరకు అవతరింపజేశాడు.

అభిమాన సోదరులారా! ఈ ఖురాన్ గ్రంథం ధర్మ పండితులు రాసుకున్న పుస్తకం కాదు. ఈ ఖురాన్ గ్రంథం అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తన స్వయంగా చెప్పిన మాటలు కావు. ఖురాన్ గ్రంథం అల్లాహ్ వాక్యం.

జిబ్రయీల్ దైవదూత ద్వారా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఖురాన్ గ్రంథాన్ని ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై అవతరింపజేశాడు. ఎవరికోసం అవతరింపజేశాడు? సర్వమానవుల సన్మార్గం కొరకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా అవతరింపజేశాడు.

అలాగే ఈ ఖురాన్ గ్రంథం అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంపై 23 సంవత్సరాల వ్యవధిలో అవతరింపజేయబడినది. 13 సంవత్సరాలు మక్కాలో, 10 సంవత్సరాలు మదీనాలో. మన ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క వయసు 63 సంవత్సరాలు. 40 సంవత్సరాల వయసులో అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంకి ప్రవక్త పదవి లభించింది. అంటే, 63 సంవత్సరాలలో 40 తీసేస్తే మిగిలింది 23 సంవత్సరాలు. 13 సంవత్సరాలు మక్కాలో, 10 సంవత్సరాలు మదీనాలో. ఈ 23 సంవత్సరాల వ్యవధిలో ఖురాన్ అవతరింపజేయబడినది.

ఖురాన్ అనే పదానికి శాబ్దిక అర్థం, ఎక్కువగా పఠించబడేది. ప్రపంచంలోనే ఎక్కువగా చదవబడే, పఠించబడే గ్రంథం ఖురాన్.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూరతుజ్ జుమర్‌లో ఇలా తెలియజేశాడు:

‎تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ
(తన్ జీలుల్ కితాబి మినల్లాహిల్ అజీజిల్ హకీమ్)
ఈ గ్రంథావతరణ సర్వాధిక్యుడైన, వివేకవంతుడైన అల్లాహ్‌ తరఫున జరిగింది. (39:1)

ఈ ఖురాన్ ఎవరి తరఫున జరిగింది? అల్లాహ్ తరఫున. ఈ గ్రంథావతరణ, ‘తన్ జీలుల్ కితాబి మినల్లాహిల్ అజీజిల్ హకీమ్‘ – ఈ గ్రంథావతరణ సర్వాధికుడైన, వివేకవంతుడైన అల్లాహ్ తరఫున జరిగింది.

అభిమాన సోదరులారా, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూర బఖరాలో ఇలా తెలియజేశాడు, సూరా నెంబర్ రెండు:

‎شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَ بَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِ
రమజాను నెల – మానవులందరికీ మార్గదర్శకమైన ఖుర్ఆన్ అవతరింపజేయబడిన నెల అది. అందులో సన్మార్గంతోపాటు సత్యాసత్యాలను వేరుపరిచే స్పష్టమైన నిదర్శనాలున్నాయి. (2:185)

రమదాన్ నెల, ఖురాన్ అవతరింపజేయబడిన నెల. అది మానవులందరికీ మార్గదర్శకం, అందులో సన్మార్గంతో పాటు సత్య అసత్యాలను వేరుపరిచే స్పష్టమైన నిదర్శనాలు ఉన్నాయి. అంటే, రమజాన్ ఖురాన్ అవతరింపజేయబడిన నెల, అంటే రమజాన్ మాసంలో ఖురాన్ అవతరింపజేయబడినది.

ఇంతకుముందు ఒక మాట విన్నాం, 23 సంవత్సరాల వ్యవధిలో ఖురాన్ వచ్చింది, మరి ఇది రమజాన్ నెలలో ఖురాన్ అవతరించింది అంటే, దీనికి రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి. మొదటి అర్థం ఏమిటి? అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా రమజాన్ మాసంలో తొలి ఆకాశంలో బైతుల్ ఇజ్జత్ అనే ప్రదేశంలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పూర్తి ఖురాన్ రమజాన్ మాసంలోనే పెట్టాడు. అక్కడ నుండి ఈ భూమండలంలోకి అవసరానుసారం, సందర్భం ప్రకారం అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వాక్యాలు పంపిస్తూ ఉన్నాడు. రెండో అర్థం, అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం జబల్ నూర్, హిరా గుహలో ఉన్నప్పుడు మొదటి దైవవాణి, ఖురాన్ అవతరణ ప్రారంభం అయ్యింది రమజాన్ మాసంలో.

ఈ విధంగా ఖురాన్ ప్రారంభం అయ్యింది అది రమజాన్ మాసంలోనే. కావున ఈ రమజాన్ మాసం, ఖురాన్ మాసం. అభిమాన సోదరులారా, ఇన్ షా అల్లాహ్, ఖురాన్ గురించి మరిన్ని విషయాలు వచ్చే ఎపిసోడ్‌లో తెలుసుకుందాం. అప్పటివరకు సెలవు.

‎وَآخِرُ دَعْوَانَا أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ
(వ ఆఖిరు ద’అవానా అనిల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్)
మా ఆఖరి మాట ఇదే, సర్వలోకాల ప్రభువైన అల్లాహ్‌కే సర్వస్తోత్రాలు.

‎وَالسَّلَامُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ اللهِ وَبَرَكَاتُهُ
(వస్సలాము అలైకుం వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు)
మీపై కూడా అల్లాహ్ యొక్క శాంతి, కారుణ్యం మరియు శుభాలు వర్షించుగాక.

రమజాన్ లాంటి పుణ్యాలు ఇలా పొందండి [వీడియో]

రమజాన్ లాంటి పుణ్యాలు ఇలా పొందండి
https://youtu.be/S6b4zMRkBYY [37 min]
వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)

రమదాన్ (మెయిన్ పేజీ):
https://teluguislam.net/five-pillars/ramadhan-telugu-islam/


మా వాట్సాప్ గ్రూప్ లో జాయిన్ కండి. మీ బంధుమిత్రులను చేర్పించండి, ఇన్ షా అల్లాహ్.
https://chat.whatsapp.com/IhemGw8DCWI4sULYTvST1y

మా టెలిగ్రామ్ గ్రూప్: https://t.me/teluguislam


రంజాన్ & స్త్రీలు – రమదాన్ మాసంలో స్త్రీలు అధికంగా పుణ్యాన్ని పొందడానికి ఎలాంటి కార్యాలు చేయవచ్చు [వీడియో & టెక్స్ట్]

రంజాన్ మరియు స్త్రీలు
వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=CqgK0zzv4x4 (60 నిముషాలు)

ఈ ప్రసంగంలో వక్త రమదాన్ మాసం యొక్క గొప్పతనాన్ని, ప్రత్యేకించి స్త్రీలకు సంబంధించిన నియమాలు మరియు వారు పొందగలిగే పుణ్యాల గురించి వివరించారు. రుతుస్రావం లేదా ప్రసవానంతర సమయాల్లో స్త్రీలు ఉపవాసం మరియు నమాజు చేయలేకపోయినా, వారు నిరాశ చెందాల్సిన అవసరం లేదని, అల్లాహ్ వారికి ఇతర మార్గాల ద్వారా పుణ్యాలను ప్రసాదిస్తాడని తెలిపారు. రమదాన్‌లో స్త్రీలు పుణ్యాలు సంపాదించడానికి నాలుగు ప్రధాన మార్గాలను సూచించారు: 1. ఉపవాసం, 2. రాత్రి పూట నమాజు (తరావీహ్), 3. దానధర్మాలు చేయడం మరియు ఇఫ్తార్ ఏర్పాటు చేయడం, 4. ఖురాన్ పఠనం మరియు దైవస్మరణ (జిక్ర్). చివరగా, గృహిణులు వంటపనుల్లో ఉంటూనే దైవస్మరణ ద్వారా పుణ్యాలను ఎలా పొందవచ్చో వివరిస్తూ, రమదాన్ పవిత్రతను సద్వినియోగం చేసుకోవాలని పిలుపునిచ్చారు.

السلام عليكم ورحمة الله وبركاته
الحمد لله رب العالمين والصلاة والسلام على سيد المرسلين نبينا محمد وعلى آله وصحبه أجمعين أما بعد

అస్సలాము అలైకుమ్ వరహ్మతుల్లాహి వబరకాతుహు. అల్హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్ వస్సలాతు వస్సలాము అలా సయ్యిదిల్ ముర్సలీన్ నబియ్యినా ముహమ్మద్ వ అలా ఆలిహి వ సహ్బిహి అజ్మయీన్. అమ్మా బాద్

మన ముస్లిం స్త్రీలు కూడా రమదాన్ మాసంలోని శుభాలను పొందడానికి ఏ మాత్రం వెనుక ఉండకూడదు. అందుకొరకే ‘రమదాన్ మరియు స్త్రీలు’ అనే ఈ ప్రత్యేక అంశంపై ఈ రోజు ఈ ప్రసంగం కొనసాగుతుంది.

నా గౌరవనీయులైన తల్లులారా, చెల్లెల్లారా! ఈనాటి సమాజంలో మన విలువైన సమయాన్ని వృధా చేసే అటువంటి ఎన్నో పరికరాలు, ఎన్నో విషయాలు మన ముందుకు వచ్చేసాయి. పొద్దంతా ఉపవాసం ఉన్నా, ఆ ఉపవాసం యొక్క పుణ్యం, దాని యొక్క సత్ఫలితం కోల్పోయే అటువంటి ఎన్నో పనులు, వద్దన్నా ఇళ్లల్లో మన స్త్రీలు చేస్తూ ఉంటారు.

అందుకని ఈ ప్రత్యేక అంశం ద్వారా స్త్రీలు అధికంగా రమదాన్ మాసంలో పుణ్యాన్ని పొందడానికి ఎలాంటి కార్యాలు చేయవచ్చు అనే విషయాలు తెలుసుకుందాం. ఇంకా మరోవైపున మన కొందరు ముస్లిం స్త్రీలు ఉన్నారు. అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఒక విధివ్రాత ప్రకారంగా, ప్రతి నెల కొన్ని రోజులు వారు నమాజ్ లేకుండా, ఉపవాసం లేకుండా ఏదైతే ఒక అనారోగ్యంలో ఉంటారో, దీని మూలంగా కూడా కొందరు స్త్రీలు నిరాశ నిస్పృహలకు గురై, “ఇక పుణ్యాలు కూడబెట్టుకోవడానికి మాకు మార్గం లేదు కదా” అని భావిస్తారు. కానీ అలాంటి అనారోగ్య స్థితిలో ఎలాంటి పుణ్యాలు చేయవచ్చు అనే విషయాన్ని మర్చిపోయి లేదా తెలుసుకోకుండా ఉంటారు. ఆ విషయాలు కూడా మనం ఇన్ షా అల్లాహ్ ఈనాటి ఈ ప్రసంగంలో తెలుసుకుందాం.

అయితే క్లుప్తంగా ముందు మనం రమదాన్ శుభాలను తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేద్దాము. ప్రతి ఒక్క దానికి సహీహ్ హదీథుల ద్వారా ఆధారం ఉంది, ఖురాన్ ఆయత్ లు కూడా ఉన్నాయి. కానీ సమయం మనకు సరిపోదు గనక, నేను ఆ ఆధారాల వివరాలు మీ ముందు ఉంచకుండా, కేవలం ఆ ఘనతలను, ఆ శుభాలను ప్రస్తావిస్తాను.

రమదాన్ మాసం సర్వ మానవాళి దర్శకత్వం కొరకు పంపబడినటువంటి దివ్య గ్రంథం ఖురాన్ అవతరించిన మాసం (సూరా బఖరాలో ఈ ప్రస్తావన ఉంది). మరియు రమదాన్ మాసం ప్రవేశించింది అంటే స్వర్గపు ద్వారాలు తెరవబడతాయి, నరకపు ద్వారాలు మూయబడతాయి మరియు ధూత్కరింపబడిన షైతాన్ లను బంధించడం జరుగుతుంది. ఇంకా ఈ మాసంలో ఒక రాత్రి ఉంది, అదే రాత్రి ఖురాన్ అవతరించిన రాత్రి. ఆ రాత్రి దాని యొక్క ఘనత ఎంత గొప్పగా ఉందంటే, వెయ్యి నెలలు ఒక వ్యక్తి అల్లాహ్ ఆరాధనలో గడిపాడంటే ఎంత పుణ్యం పొందుతాడో, అంతకంటే ఎక్కువ పుణ్యం కేవలం ఆ రాత్రి ఆరాధన చేసే వ్యక్తికి లభిస్తుంది.

ఇంకా ఇదే సందర్భంలో ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పినటువంటి ఒక చాలా శోచనీయమైన విషయం, బాధాకరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఎవరైతే ఆ శుభప్రదమైన, ఘనమైన రాత్రి యొక్క మేలును కోల్పోతాడో, అలాంటి వ్యక్తి చాలా దురదృష్టవంతుడు. గమనించండి, స్త్రీలు కూడా రమదాన్ మాసంలో వచ్చే ఆ రాత్రిని పొందడానికి ఎంతో ప్రయత్నం చేయాలి.

ఇంకా రమదాన్ మాసంకు ఎన్నో ఘనతలు ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక ముఖ్యమైనది ఏమిటంటే, రమదాన్ ప్రతి రాత్రి అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా అనేకమంది నరకవాసులను నరకం నుండి విముక్తి కలిగిస్తాడు. అల్లాహు అక్బర్! అల్లాహ్ మనల్ని కూడా అలాంటి పుణ్యాత్ములలో చేర్చుగాక. ఎవరైతే నరకం నుండి విముక్తి పొందుతారో. ఇంకా రమదాన్ లోని ప్రతి రోజు, గమనించండి, ప్రతి రోజు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా విశ్వాసుల ఏదైనా ఒక్క దుఆను తప్పకుండా స్వీకరిస్తాడు. అల్లాహు అక్బర్. ప్రతి రోజు.

అందుకని చెప్పుకుంటూ పోతే ఇంకా లాభాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. అవి మా యొక్క వేరే వీడియోస్ లో కూడా మీరు మా ఛానల్ లో చూడవచ్చు ఇన్ షా అల్లాహ్. కానీ ఇక్కడ ముఖ్యంగా చెప్పే ఉద్దేశం, స్త్రీలు ఇలాంటి లాభాలు పొందడానికి ఏమాత్రం వెనుక ఉండకూడదు. రమదాన్ ఎంత శుభప్రదమైన మాసం!

ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం హజ్ నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత, మదీనాలో ఒక స్త్రీని చూశారు. అడిగారు “ఏమిటమ్మా, నీవు మాతో హజ్ చేయడానికి రాలేదా?”. ఆ స్త్రీ చెప్పింది, “ప్రవక్త, అంత దూరం ప్రయాణం రావడానికి మాకు ఎలాంటి వాహన సౌకర్యం లేకుండినది. ఒక ఒంటె ఉండగా మా భర్త దానిపై హజ్ చేయడానికి వెళ్లారు”. అప్పుడు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ప్రత్యేకంగా ఆ స్త్రీకి, ఆమె ద్వారా ఇంకా ముస్లింలందరికీ, పురుషులకు స్త్రీలకు ఒక గొప్ప శుభవార్త ఇచ్చారు. అదేమిటి? “రమదాన్ వచ్చిందంటే, రమదాన్ లో నీవు ఉమ్రా చేసుకో. రమదాన్ లో చేసే ఉమ్రా ద్వారా నీవు హజ్ చేసినంత పుణ్యం పొందుతావు”. మరొక ఉల్లేఖనంలో ఉంది “నాతో హజ్ చేసినంత పుణ్యం పొందుతావు”. అల్లాహు అక్బర్.

నేను ఈ శుభాలను ఏవైతే క్లుప్తంగా ప్రస్తావించానో, వాటిలోని ప్రతి ఒక్క శుభాన్ని ప్రతి ముస్లిం స్త్రీ పొందడానికి ప్రయత్నించాలి. కనీసం కోరిక, కాంక్ష మనసులో పుట్టించుకొని, దానిని పొందడానికి ఏ ప్రయత్నం, ఏ ప్రయాస చేయాలో అది చేస్తూ ఉండాలి.

ఇక ‘రమదాన్ మరియు స్త్రీలు’. ఈ అంశాన్ని ఏదైతే ఈరోజు నేను మీ ముందు ప్రస్తావిస్తున్నానో, దానికి గాను ఒక మరో విషయాన్ని మీరు క్లుప్తంగా తెలుసుకున్నారు అంటే, ‘రమదాన్ మరియు స్త్రీలు’ ఈ అంశం యొక్క ప్రాముఖ్యత చాలా స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది. ఈ రోజుల్లో స్త్రీల దినోత్సవం అని, తల్లుల దినోత్సవం అని, ఇంకా ఇలాంటి ఎన్నో దినోత్సవాలు జరుపుకుంటున్నారు. కానీ ఎప్పుడైనా మీరు గ్రహించారా? ఈ దినోత్సవాలు జరుపుకున్న ఆ ఒక్క దినం, ఆ ఒక్క రోజు వారి హక్కుల గురించి పోరాడడానికి ఎలాంటి ప్రసంగాలు, ఎలాంటి వ్యాసాలు, ఎలాంటి మాటలు మనం వింటూ ఉంటాము, చదువుతూ ఉంటాము. కానీ ఆ ఒక్క రోజు గడిచిపోయిన తర్వాత మళ్లీ ఆ స్త్రీల హక్కులను స్వయంగా వారే ఎలా కాలరాస్తున్నారు, స్త్రీల హక్కుల విషయంలో ఎంత కొరతకు వారు గురవుతున్నారు.

అయినా ఈ దినోత్సవాలు మొన్నమొన్నటి విషయం కదా. కానీ 1400 సంవత్సరాల క్రితమే మనందరి సృష్టికర్త అయిన అల్లాహ్, సర్వ మానవాళికి కారుణ్య మూర్తిగా పంపబడినటువంటి ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ద్వారా, మనందరి కొరకు, సర్వ మానవాళి కొరకు ఏ శాంతియుత ధర్మం ఇస్లాం ప్రసాదించాడో, అందులో ఆ మొదటి రోజు నుండే పురుషుల హక్కుల మాదిరిగా స్త్రీల హక్కులను కూడా ప్రస్తావించడం జరిగింది. అంతెందుకు, ఇస్లాం ఏ రోజు స్త్రీ పుట్టిందో ఈ లోకంలో, ఆ రోజు నుండే ఆమెకు హక్కు ఇవ్వడం జరిగింది. ఆమె యొక్క హక్కును ఆమె పొందడానికి ఏమాత్రం వెనుక ఉండకూడదు అని కూడా ప్రోత్సహించడం జరిగింది.

అందుకొరకే ఇస్లాంకు సంబంధించిన ఎన్నో ఆదేశాలు, స్వర్గంలో చేరడానికి ఎన్నో సత్కార్యాల ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడు పురుషులతో పాటు స్త్రీల ప్రస్తావన కూడా వస్తుంది. అందుగురించే ఖురాన్ లో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఎంత స్పష్టంగా తెలిపాడో గమనించండి:

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ
“ఎవరు సత్కార్యాలు చేస్తారో – వారు పురుషులైనా సరే, స్త్రీలైనా సరే – వారు విశ్వాసులై ఉంటే…” (16:97)

ముఖ్యమైన షరతు ఏమిటంటే ముందు నుండే అతను విశ్వాసి అయి ఉండాలి. ఎవరైతే విశ్వాసులై సత్కార్యాలు చేస్తారో, వారు పురుషులైనా, స్త్రీలైనా వారికి అల్లాహ్ వద్ద స్వర్గంలో ఎన్నో గొప్ప వరాలు ఉన్నాయి. వారు చేసే ప్రతి సత్కార్యానికి గొప్ప సత్ఫలితం ఉంది అని ఖురాన్ లో ఒకచోట కాదు ఎన్నో సందర్భాలలో ఈ శుభవార్త ఇవ్వడం జరిగింది.

అందుకొరకు ముస్లిం స్త్రీలు ఈరోజు స్వయంగా ఇస్లాం ప్రకారం తమ జీవితం గడిపి, ఇతరులకు ఇస్లాం యొక్క గొప్పతనాన్ని తమ ఆచరణ ద్వారా చాటి చెప్పే అటువంటి ప్రయత్నం చేయాలి. ఎప్పుడూ కూడా తమకు తాము కుంగిపోయినట్లుగా, ఏదో ఇస్లాం లో ఉన్నందుకు, ముస్లిం గా జీవిస్తున్నందుకు వెనుకబడి ఉన్నాము అన్నటువంటి న్యూనతా భావంలో ఉండకూడదు.

రమదాన్ మాసం వస్తుంది. ఈ సందర్భంలో ముస్లిం స్త్రీ అల్లాహ్ వద్ద తన స్థానాన్ని పెంచుకోవడానికి, స్వర్గంలో ఆమె యొక్క స్థానాలు ఉన్నతంగా కావడానికి మరియు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఉపవాసం ఉన్నవారికి స్వర్గపు ఎనిమిది ద్వారాల్లో ఒక ద్వారం ప్రత్యేకంగా ఏదైతే ‘రయ్యాన్’ అని పేరు పెట్టి, కేవలం ఉపవాసం ఉన్నవారినే దాని నుండి ప్రవేశించడం జరుగుతుంది అని శుభవార్త ఇచ్చాడో, ఆ ద్వారం నుండి స్వయంగా మీరు కూడా ప్రవేశించే ప్రయత్నం చేయాలి. అవును.

అందుకొరకే మనం ఇస్లాం లోని తొలి కాలంలో ఉన్నటువంటి స్త్రీలను చూస్తే, అల్లాహు అక్బర్! కాలం ఎండాకాలం అయినా, చలికాలం అయినా, అన్ని స్థితుల్లో, అన్ని కాలాల్లో ఫర్జ్ ఉపవాసాలే కాదు, నఫిల్ ఉపవాసాలు కూడా వారు పాటిస్తూ ఉండేవారు. ఆయిషా రజియల్లాహు అన్హా గాని, జైనబ్ రజియల్లాహు అన్హా గాని, ఇంకా వేరే ఎందరో సహాబియాత్, ముస్లిం స్త్రీలు ఆనాటి కాలంలో. వాటి ప్రస్తావనలోకి వెళితే ఇంకా చాలా సమయం మనకు అవసరం ఉంటుంది. కానీ రండి, రమదాన్ మాసంలో మన స్త్రీలు ఎలా పుణ్యాలు పొందవచ్చు?

మొట్టమొదటి విషయం, వారు ఈ మాసంలో ఉపవాసం ఉండి పుణ్యాన్ని పొందవచ్చు. కానీ అనేక మంది స్త్రీల ద్వారా వచ్చే ప్రశ్న ఏమిటంటే – స్త్రీలకు ఎన్నో ఆటంకాలు ఉంటాయి, ఉపవాసం ఉండలేరు. ప్రతి నెలలో మూడు రోజులు, ఐదు రోజులు, ఏడు రోజులు బహిష్టు కాలం, అందులో ఉపవాసం ఉండలేరు. మరియు గర్భ స్థితిలో, గర్భం దాల్చి ఉన్నప్పుడు ఉపవాసం ఉండలేరు. అలాగే చిన్న పాపకు పాలు త్రాగిస్తున్న సందర్భంలో ఉండడం కష్టంగా ఉంటుంది కావచ్చు. ఇలాంటి ప్రశ్నలు వారి ముందుకు వస్తాయి. అయితే ఇక వారు ఉపవాసం ఉండడానికి ఏ అవకాశం లేదా? అలా కాదు సోదరులారా. అల్లాహు అక్బర్! ముందు గొప్ప శుభవార్త మీరు వినండి. ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపారు:

ఎవరైతే ఒక ముస్లిం (పురుషుడైనా, స్త్రీ అయినా) ప్రయాణానికి వెళ్ళినప్పుడు లేదా అనారోగ్యానికి గురైనప్పుడు, అతడు కొన్ని సత్కార్యాలు ఏవైతే తన స్వగ్రామంలో ఉన్నప్పుడు లేదా ఆరోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు చేస్తూ ఉండేవాడో, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వాటికి బదులుగా ఆ ప్రయాణంలో, అనారోగ్యంలో ఉన్నప్పుడు చేయనందుకు కూడా అల్లాహ్ అతనికి పూర్తి పుణ్యం ప్రసాదిస్తాడు.”

ఉదాహరణకు ఒక స్త్రీ ఆరోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు రమదాన్ లో ప్రతి రోజు ఉపవాసం ఉంది. కానీ మధ్యలో బహిష్టు కాలం అడ్డు వచ్చింది. ఆమె ఉపవాసం ఉండలేదు. ఐదు రోజులు, ఆరు రోజులు, ఏడు రోజులు గడిచిపోయాయి. కానీ ఆమె మనసులో ఏముండాలి – “నేను పరిశుద్ధంగా ఉంటే ఉపవాసం ఉండే దానిని కదా, అల్లాహ్ ఆజ్ఞ వచ్చింది, అల్లాహ్ యొక్క విధి ప్రకారంగా నాకు ఆటంకం ఏర్పడింది, అందుకే నేను ఉపవాసం ఉండడం లేదు”. ఈ సంకల్పం ఆమె మనసులో ఉంటే, ఆ వదిలేసిన ఉపవాసాల పుణ్యం అల్లాహ్ ఆమెకు ప్రసాదిస్తూ ఉంటాడు. ఇన్ షా అల్లాహ్. ఎంత గొప్ప శుభవార్త గమనించండి.

ఇంకా ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇచ్చిన శుభవార్తల్లో మరొకటి మీరు గమనించండి. ఇప్పుడు నేను చెప్పబోయే హదీథ్ నమాజ్ గురించి ఉంది, కానీ దానిని మనం ఇతర సత్కార్యాల గురించి కూడా తీసుకోవచ్చు. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పారు: “ఒక వ్యక్తి రాత్రి తహజ్జుద్ చేయాలన్న ఉద్దేశంతో దృఢంగా సంకల్పించుకొని పడుకున్నాడు. రాత్రి నేను లేచి తహజ్జుద్ చదువుతానని నిశ్చయించుకున్నాడు. దానికి తగిన సాధనాలను కూడా ఏర్పరచుకున్నాడు (అలారం పెట్టుకోవడం గాని ఇంకా వేరే ఏదైనా అవసరం). కానీ గాఢ నిద్రలోకి లోనై అతడు మేల్కోలేకపోతే, అల్లాహు అక్బర్, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపారు, అతడు నిశ్చయించుకున్న దాని ప్రకారం అల్లాహ్ అతనికి సంపూర్ణమైన ప్రతిఫలం ప్రసాదిస్తాడు. ఇంకా ఆ నిద్ర అతనికి అతని ప్రభువు వైపు నుండి ఒక దానంగా, ఒక సదకాగా పరిగణించబడుతుంది.” అల్లాహ్ యొక్క దయ, అల్లాహ్ యొక్క కరుణ ఎంత గొప్పదో గమనిస్తున్నారా?

అందుగురించి నా ముస్లిం అక్కాచెల్లెల్లారా, మీరు రమదాన్ రాకముందే, “నేను అల్లాహ్ యొక్క దయతో ఈ రమదాన్ లో ఉపవాసాలు పాటిస్తాను, నేను గర్భంతో ఉన్నా గాని, నా సంకలో నా ఒడిలో పాప ఉండి పాలు త్రాగినప్పటికీ గాని, అల్లాహ్ నాకు శక్తి ప్రసాదించే వాడు ఉన్నాడు, అతని ఆజ్ఞను నేను పూర్తి చేస్తాను” అన్నటువంటి దృఢ సంకల్పం చేసుకొని ఉండండి. ఇక బహిష్టు రోజుల్లో, రక్తం స్రవించే ఆ రోజుల్లో, అది బహిష్టు వల్ల గాని లేదా ప్రసవం వల్ల గాని, ఆ స్థితిలో ఉపవాసం ఉండరాదు. యోగ్యం లేదు. ఎన్ని రోజులు ఉపవాసం వదులుకుంటారో, అన్ని రోజులు తర్వాత పూర్తి చేసుకోవాలి.

కానీ ఇక మిగతా రెండు విషయాలు ఏవైతే మనం చెప్పుకున్నామో – గర్భస్థితి మరియు పాలు త్రాగించడం – చూసుకోండి. పుష్టికర ఆహారం భుజించి, డాక్టర్ల యొక్క సలహాతో మంచి ఆరోగ్యవంతమైన ఆహారాన్ని తీసుకొని ప్రయత్నం చేయండి. రాత్రంతా సమయం ఉంది తినడానికి, మంచిగా తిని, సహేరీ భుజించి, ఇఫ్తార్ లో కూడా మంచిగా తిని, పద్దంతా ఉపవాసం ఉండే ప్రయత్నం చేసేదుంటే, అల్హమ్దులిల్లాహ్ రమదాన్ యొక్క శుభ రమదాన్ యొక్క శుభాలను, ఘనతలను పొందడానికి ఒక మంచి అవకాశం.

అలాగే ఈ సందర్భంలో ఎవరైతే కొన్ని రోగాలకు గురైన వారు ఉపవాసం ఉండే అవసరం లేదు అని ఖురాన్ ఆయతే ఉంది కదా అని, చిన్నపాటి రోగాలకు కూడా భయపడి వాటిని ఒక సాకుగా చేసుకొని, ఉపవాసం లాంటి గొప్ప సత్కార్యాన్ని, ఆరాధనను వదులుకోవడం ఇది మంచి విషయం కాదు. ఖురాన్ ఆయత్ మరియు ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి యొక్క హదీథుల్లో మనకు ఈ అవకాశం ఏదైతే ఇవ్వబడిందో, దానిని ఉలమాలు రెండు రకాలుగా విభజించి, విడమరచి చెప్పారు. దానిని అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నం చేయండి.

ఎవరైతే ప్రయాణంలో ఉండి లేదా అనారోగ్యంతో ఉండి ఉపవాసం ఉండలేకపోతారో, వారి యొక్క పరిస్థితి రెండు రకాలుగా ఉండవచ్చు. ఒకటి – ఆ స్థితిలో ఉపవాసం ఉండడం కొంచెం కష్టంగా ఉంటుంది, కానీ నష్టం ఏమీ ఉండదు. అలాంటప్పుడు వారు ఉపవాసం ఉంటే మంచిది. కానీ ఎవరికైతే ఉపవాసం వల్ల నష్టం చేకూరుతుందో, అలాంటి వారు ఉపవాసం ఉండడం యోగ్యం లేదు.

ఒక సందర్భంలో ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ప్రయాణంలో ఉన్నారు. ఆ ప్రయాణం కూడా ఎలాంటి ప్రయాణం? మక్కాను జయించడానికి మక్కా వైపు వెళుతున్నారు. మదీనా నుండి సుమారు ఒక 60 కిలోమీటర్లు దాటారు. అక్కడ అసర్ నమాజ్ కూడా అయిపోయింది. ఆ తర్వాత కొందరి గురించి వార్త అందింది, వారు రమదాన్ మాసంలో ఉపవాసంతో ఉండి సొమ్మసిల్లిపోతున్నారు, స్పృహ తప్పిపోతున్నారు, చాలా బాధగా వారికి ఏర్పడుతుంది. అప్పుడు ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నీళ్ల పాత్రను తెప్పించారు, ఇలా పైకి ఎత్తారు, త్రాగారు, అందరికీ కనబడే విధంగా. అప్పుడు ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అసర్ నమాజ్ అయిన తర్వాత కూడా ఉపవాసాన్ని విరమించారు. ప్రయాణంలో ఉన్నారు గనక, వేరే సహచరులకు ఇబ్బంది కలగకుండా, వారి ఆరోగ్యం చెడిపోకుండా, వారికి ఏ నష్టం వాటిల్లకుండా ఉండడానికి. ఆ తర్వాత కొంత సేపటికి ప్రవక్తకు తెలిసింది కొందరు ఇంకా ఉపవాసంలోనే ఉన్నారు అని. అప్పుడు ప్రవక్త చెప్పారు “ఉలాయిక హుముల్ ఉసాత్” (వారే అవిధేయులు).

మరొక ఉల్లేఖనంలో ఉంది, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మరో సందర్భంలో, ఇలాంటి మాట వచ్చింది, ఒక వ్యక్తి ప్రయాణంలో ఉన్నాడు, ఉపవాసం ఉండి స్పృహ తప్పిపోయాడు. కొందరు అతనికి పైన నీడ చేసి, ఒక ఛత్రీ మాదిరిగా ఏర్పాటు చేసి, గొడుగు మాదిరిగా ఏర్పాటు చేసి అతనికి నీడ చేసి, అతనికి స్పృహ వచ్చే విధంగా ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ఆ సందర్భంలో ప్రవక్త చెప్పారు: “లైస మినల్ బిర్రి అస్సియాము ఫిస్సఫర్” (ప్రయాణంలో ఉపవాసం ఉండడం, ఇంత నష్టాన్ని ఇంత కష్టాన్ని భరించి ఇది పుణ్యం అని అనుకుంటున్నారా మీరు?). గమనించండి. ఇస్లాం మనకు కష్టంలో పడవేయదలుచుకోలేదు, మనల్ని నష్టంలో పడవేయదలుచుకోలేదు. అందుకే ఖురాన్ లో సూర్టె బఖరాలో, ఆయత్ నెంబర్ 185లో అల్లాహ్ ఎంత స్పష్టంగా చెప్పాడంటే:

يُرِيدُ اللَّهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيدُ بِكُمُ الْعُسْرَ
[యురీదుల్లాహు బికుముల్ యుస్ర వలా యురీదు బికుముల్ ఉస్ర]
“అల్లాహ్ మీ పట్ల సౌలభ్యాన్ని కోరుతున్నాడు, కఠినత్వాన్ని కోరడం లేదు.” (2:185)

కాబట్టి అల్లాహ్ ఇచ్చిన ఈ అవకాశాలను ఉపయోగించుకోవాలి. అనవసరంగా కష్టం మీద వేసుకొని ఏదైనా నష్టంలో పడవేయాలి, పడిపోవాలి – ఇది అల్లాహ్ యొక్క ఇష్టం ఎంత మాత్రం కాదు.

అయితే ఇక్కడ చెప్పే విషయం ఏమిటి, ఇవన్నీ ఆధారాలు, ఇవన్నీ ఖురాన్ హదీథ్ యొక్క కొన్ని నిదర్శనాలు చూపించి, ఎప్పుడైతే మనకు ఉపవాసం నష్టంగా ఏర్పడుతుందో, అప్పుడు మనం ఉపవాసం మానుకోవచ్చు. నష్టం అంటే ఇక్కడ పాలు త్రాగించే తల్లి గాని, గర్భంతో ఉన్న స్త్రీ గాని, లేదా ఇంకా వేరే ఏదైనా అనారోగ్యంలో ఉన్నవారు, అలాగే ప్రయాణంలో ఉన్నవారు. కానీ ఎవరైతే బహిష్టులో ఉంటారో, లేదా ప్రసవం వల్ల వారు వారి యొక్క ఈ స్థితిలో ఉంటారో, వారిపై ఉపవాసం ఉండడం నిషిద్ధం.

అయితే ఈ ఉపవాసం యొక్క ఘనత చాలా గొప్పగా ఉంది గనక, కొంత సమయం తీసుకొని దీని గురించి కొన్ని వివరాలు మీ ముందు చెప్పే ప్రయత్నం చేశాను. కానీ ఆ ఘనతలు ఏమిటో ఒక్కసారి వింటారా? ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఎన్నో హదీథుల్లో వాటి ఘనతలను స్పష్టంగా తెలిపారు.

ఉదాహరణకు మొట్టమొదటి ఘనత మీరు గమనించండి. అన్ని ఘనతల్లో ఈ ఒక్క ఘనతనే మనకు సరిపోయేది. ఎలా? హదీథ్ లో చాలా స్పష్టంగా ఉంది, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పారు: “ప్రతి సత్కార్యానికి అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఒకటి నుండి పది, పది నుండి 700 వరకు ఎక్కువ రెట్లు పుణ్యాలు ప్రసాదిస్తారు. కానీ అల్లాహ్ ఏమంటున్నాడు:

إِلَّا الصَّوْمَ فَإِنَّهُ لِي وَأَنَا أَجْزِي بِهِ
[ఇల్లస్ సౌమ ఫ ఇన్నహు లీ వ అన అజ్ జీ బిహి]
“కానీ ఉపవాసం, ఇది దాసుడు నా కొరకు ఉపవాసం ఉంటాడు గనక, నేను మాత్రమే దానికి ప్రతిఫలం ప్రసాదిస్తాను.”

గమనించండి. ప్రతి ఒక్క సత్కార్యానికి ఒక లిమిట్, ఒక పరిమాణంలో పుణ్యం తెలుపబడింది, ఒకటి నుండి పది, పది నుండి 700 వరకు అని. కానీ ఉపవాసం యొక్క ఫలితం ఏ పరిమితి లేకుండా అల్లాహు అక్బర్! అందుకే కొందరు పండితులు ఏమంటున్నారు, ఈ ఉపవాసం యొక్క పుణ్యం ఎలాంటిదంటే, దీనిని తూకం చేయడానికి ఏ త్రాసు సరిపోదు, దీనిని లెక్కించడానికి ఏ క్యాలిక్యులేటర్ సరిపోదు. ఎందుకు? అల్లాహ్ తాలా స్వయంగా తాను దీని యొక్క ఫలితం ప్రసాదిస్తాను అని అంటున్నాడు. ఇంతకంటే గొప్ప ఇంకేం చెప్పండి! ఇలాంటి గొప్ప పుణ్యాన్ని మనం వదులుకుందామా?

ఇంకా ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పారు: “ఎవరైతే విశ్వాసంతో మరియు పుణ్యాన్ని ఆశించి రమదాన్ ఉపవాసాలు పాటిస్తారో, అల్లాహ్ అతని యొక్క వెనుక పాపాలన్నీ మన్నించేస్తాడు.” మరియు “ఎవరైతే ఒక్క రోజు ఉపవాసం ఉంటారో అల్లాహ్ యొక్క మార్గంలో, అల్లాహ్ 70 సంవత్సరాల వరకు నరకాగ్ని నుండి వారి యొక్క ముఖాన్ని దూరం ఉంచుతాడు.” అల్లాహు అక్బర్.

ఉపవాసం ఇది ఎంతో గొప్ప ఘనత గల సత్కార్యం. అంటే ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం శుభవార్త ఇచ్చారు: “దాసుడు కేవలం అల్లాహ్ సంతృప్తి కొరకు ఓపిక సహనాలు వహించి ఉపవాసం ఉంటాడు గనక, ఈ ఓపిక సహనాలు ఎలాంటి విషయాలో, ఇంతకుముందు చెప్పిన హదీథ్ లోనే ఆ ప్రస్తావన వచ్చింది. అతడు భోజనాన్ని వదిలేస్తాడు, అతడు అన్ని రకాల త్రాగే పదార్థాలను వదిలేస్తాడు, అతడు తన కోరికలు కూడా అల్లాహ్ సంతృప్తి కొరకు వదిలేసుకుంటాడు. ఈ మూడు మాత్రమే సరిపోవు. వేరే హదీథుల ద్వారా మనకు తెలుస్తుంది, మన కళ్ళు ఉపవాసం ఉండాలి, మన చెవులు ఉపవాసం ఉండాలి, మన నోరు ఉపవాసం ఉండాలి, మన చేతులు ఉపవాసం ఉండాలి, మన కాళ్ళు ఉపవాసం ఉండాలి. ఎలా? అన్ని రకాల చెడుల నుండి వీటిని మనం దూరం ఉంచాలి. అందుకొరకే ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ఏం చెప్పారు:

“మీలో ఎవరైనా ఉపవాసం ఉన్నారు అంటే, దూషణలకు, తిట్లకు దిగకూడదు. ఒకరితో కొట్లాడకూడదు, జగడాలు చేయకూడదు. ఇంకా ఎవరితో కూడా ఎలాంటి వృధా కార్యకలాపాలు చేయకుండా, నోరు పారేసుకోకుండా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.”

ఇలా ఉన్నవారికి, ఇందులో చాలా ఎక్కువగా ఓపిక సహనాలు అవసరం ఉంటాయి గనక, అల్లాహ్ ఖురాన్ లో శుభవార్త ఇచ్చాడు:

إِنَّمَا يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُم بِغَيْرِ حِسَابٍ
[ఇన్నమా యువఫ్ ఫస్ సాబిరూన అజ్రహుమ్ బిగైరి హిసాబ్]
“నిశ్చయంగా ఓపిక సహనాలు వహించే వారికి అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా లెక్క లేకుండా ఫలితాలు ప్రసాదిస్తాడు.” (39:10)

అందుకొరకు సోదర సోదరీమణులారా, ఈ రమదాన్ మాసం వస్తుంది అంటే, సాధ్యమైనంత వరకు మీ ప్రత్యేక రెండు స్థితులు (బహిష్టు స్థితి మరియు ప్రసవం తర్వాత), ఈ రెండు కారణాలు తప్ప వేరే ఏ చిన్న అవస్థ ఉన్నా గాని, సాధ్యమైనంత వరకు ఉపవాసం ఉండే ప్రయత్నం చేయండి.

ఇక రెండవ విషయం, దేని ద్వారా అయితే మన స్త్రీలు ఎక్కువగా పుణ్యాలు సంపాదించుకోవచ్చో ఈ రమదాన్ మాసంలో, అది తరావీహ్ నమాజ్. అవును. తరావీహ్ నమాజ్ యొక్క ఘనత చాలా గొప్పగా ఉంది. ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపారు: “ఎవరైతే రమదాన్ మాసంలో విశ్వాసంతో మరియు పుణ్యాన్ని ఆశించి తరావీహ్ నమాజ్ చేస్తూ ఉంటారో ప్రతి రోజు, వారి యొక్క వెనుకటి పాపాలన్నీ కూడా మన్నించబడతాయి.” అల్లాహు అక్బర్. మరియు అదే తరావీహ్ నమాజ్ ఒంటరిగా చేసుకోకుండా జమాత్ తో చేసేదుంటే, మస్జిద్ లలో స్త్రీలు పోయే అటువంటి పరిస్థితి ఏర్పాటు చేసి, అక్కడ వారి కొరకు ఒక ప్రత్యేక చోటును ఏర్పాటు చేసి ఉండేదుంటే, అక్కడికి వెళ్లి జమాత్ తో చేసుకోవడం ద్వారా “ఎవరైతే ఇమామ్ తో తరావీహ్ నమాజ్ చేస్తారో, ఇమామ్ తో పాటు చివరి వరకు ఉంటారో, వారికి రాత్రంతా తహజ్జుద్ చేస్తున్నంత పుణ్యం లభిస్తుంది.” అల్లాహు అక్బర్! ఎంత గొప్ప ఘనత గమనించండి.

ఇంకా ఈ ‘ఖియాముల్లైల్’ ఈ తహజ్జుద్ యొక్క ఘనత గురించి మా యూట్యూబ్ ఛానల్ లో ఒక రెండు చిన్న వీడియో క్లిప్స్ ఉన్నాయి, వినండి, మీకు దీని ఘనత ప్రత్యేకంగా తెలుస్తుంది.

ఇంకా మన స్త్రీలు ఈ రమదాన్ మాసంలో పుణ్యాలు పొందడానికి ఒక గొప్ప అవకాశం – దానధర్మాలు చేయడం. అవును. ఈ రమదాన్ మాసం దానధర్మాలు చేసే మాసం. ఇతర రోజుల కన్నా ఈ రోజుల్లో దాని యొక్క పుణ్యం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఎలా? సహీహ్ బుఖారీలో వచ్చి ఉంది: ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇతర రోజుల కంటే ఈ రమదాన్ మాసంలో ఎక్కువగా దానధర్మాలు చేస్తూ ఉండేవారు. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇతర రోజుల కంటే ఈ రోజుల్లో ఎక్కువగా దానధర్మాలు చేశారు అంటే, మనం కూడా అలాగే చేస్తూ ఉండేదుంటే రెండు రకాల పుణ్యాలు మనకు లభిస్తాయి. ఒకటి, ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారిని అనుసరించినటువంటి పుణ్యం మరియు ఎక్కువగా దానధర్మాలు చేస్తూ ఉండే అటువంటి పుణ్యం.

ఇంకా ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి యొక్క మరో హదీథ్ ద్వారా నాలుగో రకమైన కార్యం, దేని ద్వారా అయితే మన స్త్రీలు ఎక్కువ పుణ్యాన్ని రమదాన్ లో సంపాదించుకోవచ్చో, అది ఉపవాసం ఉన్నవారి గురించి ఇఫ్తార్ యొక్క ఏర్పాటు చేయడం. ఇఫ్తార్ యొక్క ఏర్పాటు చేయడం మన శక్తి సామర్థ్యాలలో ఉన్నంత మాత్రమే.

ఒక సందర్భంలో ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ను అడిగారు: “ఓ ప్రవక్త, మా దగ్గర అంత శక్తి లేదు కదా, మా దగ్గర అంత డబ్బు ధనం లేదు కదా, మేము ఒక ఉపవాసం ఉన్న వ్యక్తికి కడుపునిండా భోజనం పెట్టడానికి”. అప్పుడు ఏం సమాధానం వచ్చింది?

“మీరు ఒక ఉపవాసం ఉన్న వ్యక్తికి ఒక ఖర్జూరపు ముక్క ద్వారా, లేదా ఒక గుక్కెడు నీళ్ళ ద్వారా, లేదా ఒక పాల చుక్క ద్వారా ఇఫ్తార్ చేసే అటువంటి సౌకర్యం కల్పించారంటే, మీకు కూడా ఉపవాసం ఉన్న వ్యక్తికి లభించినంత పుణ్యం లభిస్తుంది.”

గమనించండి. రమదాన్ మాసం వచ్చిందంటే ఇంకొక విషయం గమనించండి. ఇంటి వారి గురించి ఇఫ్తార్ సమయంలో ఇఫ్తార్ చేసిన తర్వాత భోజనాలు తయారు చేయడానికి, కొన్ని గంటల ముందు నుండే మన వంటశాలలో ఉంటాము. అయితే వారు ఒకవేళ ఇంట్లో ఉన్న ప్రతి స్త్రీ, “ఇఫ్తార్ గురించి తయారు చేయబడే ఈ వంటలో నా యొక్క కొంచెం వంతు ఉండాలి, నాకు కూడా పుణ్యం దొరకాలి” అన్నటువంటి కాంక్ష ఉండేదుంటే, పరిస్థితి అక్కడ ఎంత మంచిగా మారిపోతుందో గమనించండి మీరు.

అరే ఇంట్లో ఉన్నవారు, తండ్రి గాని, తల్లి గాని, కొడుకు గాని, అన్న గాని, తమ్ముడు గాని, వదిన గాని, ఆడబిడ్డ గాని, ఇంకా సహేరీలో భోజనం చేస్తారు కదా! దాని యొక్క పుణ్యం నాకు కూడా దొరకాలి అన్నటువంటి సద్భావన ఉండేదుంటే, పని చేయడంలో ఎంత ప్రేమ ఏర్పడుతుంది? పుణ్యాన్ని కూడా ఎంత మంచిగా మనం పొందుతాము? ఇలాంటి విషయాల గురించి కొంచెం మన మేధను ఉపయోగించి, గొడవలను తగ్గించుకొని, ప్రేమలను పెంచుకునే అటువంటి ప్రయత్నం మనం చేయాలి.

ఇంకా మరొక గొప్ప విషయం, ముఖ్య విషయం. ప్రత్యేక రోజుల్లో ఉన్న స్త్రీలు గాని, ఇంకా వేరే ఎవరైనా గాని “అయ్యో పుణ్యాలు సంపాదించుకోవడానికి మాకు ఈ మా విధివ్రాత అడ్డం వచ్చింది కదా” అని భావించకూడదు. పుణ్యం సంపాదించుకోవాలి అని కోరేవారికి ఒక్క మార్గం ఎక్కడైనా మూయబడి ఉంటే, పది మార్గాలు, వంద మార్గాలు మరో వైపున తెరిచి ఉంటాయి.

మీరు పరస్పరం ఎక్కడైతే జీవిస్తున్నారో, మీ ఇళ్ళ పక్కన, మీ పొరుగు వారిలో, మీ వాడకట్టులో ఎవరైనా బీదవారు ఉండవచ్చు, ఎవరైనా పేదవారు ఉండవచ్చు. భర్త చనిపోయిన ఏదైనా విధవ స్త్రీ ఉండవచ్చు, విడాకులు పొందిన ఎవరైనా ఉండవచ్చు. లేదా ఏదైనా ముసలితనంలో వారికి సహాయం చేయలేని అటువంటి ఎవరైనా పెద్దవాళ్ళు ఉండవచ్చు.

అల్లాహు అక్బర్! రమదాన్ మాసంలో గాని, వేరే రోజుల్లో గాని మనం ఇంట్లో వండుకున్న వంటలో కొంచెం నీళ్లు ఎక్కువ కలిపి గాని, లేదా మన పొరుగు వారికి కొంత ఏదైనా పంపాము అంటే, అవసరం ఉన్నవారి యొక్క అవసరాలు తీర్చడానికి చిన్న ప్రయత్నం చేసాము అంటే, సహీహ్ బుఖారీలో వచ్చిన హదీథ్ ప్రకారం:

“ఎవరైతే విధవలకు, నిరుపేదలకు వారి అవసరాలు తీరాలి అని ప్రయత్నం చేస్తూ ఉంటాడో, వారి గురించి ప్రయాసపడుతూ ఉంటాడో, అతడికి అల్లాహ్ మార్గంలో జిహాద్ చేస్తున్నటువంటి వారి పుణ్యం మరియు రాత్రంతా తహజ్జుద్ చేస్తున్న వారి అంత పుణ్యం, పగలంతా ఉపవాసాలు పాటిస్తున్న వారి అంత పుణ్యం లభిస్తూనే ఉంటుంది.” అల్లాహు అక్బర్.

గమనించారా? ఎప్పుడైనా ఇలాంటి పుణ్యాల గురించి మనం ఆశించామా? ప్రయత్నం చేయండి. ఇప్పుడు తెలిసింది కదా, ఇక ప్రయత్నం చేయండి.

ఇక ఇంతటి పుణ్యాలు సంపాదించే అటువంటి శుభ మాసం వచ్చింది అంటే, ఈ పుణ్యాలన్నీ బూడిదలో కలిసే అటువంటి దుష్కార్యాల నుండి దూరం ఉండడం తప్పనిసరి. వాటిలో, ఆ దుష్కార్యాల్లో అతి చెడ్డది, మరీ భయంకరమైనది, మిగతా పుణ్యాలన్నింటినీ తుడిచి వేసే అటువంటిది, ఆ సత్కార్యాల సత్ఫలితం మీద బూడిద చల్లే అటువంటి కొన్ని దుష్కార్యాలు ఏవైతే ఉన్నాయో, వాటి నుండి కూడా మనం చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

మొదటి విషయం, రమదాన్ మాసం వచ్చిందంటే ఎందరో సోదరీమణుల ద్వారా ఇలాంటి ప్రశ్నలు వస్తూ ఉంటాయి. కొందరైతే “ఇక మాకు ఉపవాసం లేదు కదా” అని వేరే పుణ్యాలు ఏదైతే చేసుకోవచ్చునో వాటిని కూడా వదులుకుంటారు. ఉదాహరణకు, ఏ స్త్రీకైతే వారి ప్రత్యేక సమయంలో, కాలంలో నమాజ్ మరియు ఉపవాసం ఉండరాదో, ఆ సమయంలో ఖురాన్ చదవడం నిషిద్ధం. ప్రత్యేకంగా ఖురాన్ లాంటి ఏదైనా పుస్తకం, ఖురాన్ తీసుకొని చదవడం నిషిద్ధం. కానీ మనకు ముందు నుండే ఏ ఖురాన్ అయితే మైండ్ లో ఉందో, మనం కంఠస్థం చేసి ఉన్నామో, జ్ఞాపకం చేసుకొని ఉన్నామో, ఆ ఖురాన్ చదవడం లేదా మొబైల్ లలో ఖురాన్ చదవడం ఇది నిషిద్ధం కాదు. ఈ రకంగా మనం పుణ్యాలు సంపాదించుకోవచ్చు.

మనం ఈ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఆరోగ్యం పై ఎంతో ప్రభావం పడుతుంది. నడుము నొప్పి ఉండవచ్చు, ఇంకా వేరే తలనొప్పి ఉండవచ్చు, ఇంకా వేరే ఏవైనా అనారోగ్యాలు ఈ సందర్భంలో స్త్రీలకు వస్తాయి. ఇంట్లో కొన్ని పనులు చేయడానికి, ఇంట్లో ఉన్నవారికి సహకరించడానికి, వారితో ఉత్తమ రీతిలో, సత్ప్రవర్తనతో మసలుకోవడానికి వెనుక ఉంటారు. కానీ ఒకవేళ వారు ఈ స్థితిలో బాధను ఆపుకొని, సత్ప్రవర్తన వారు పాటిస్తూ ఉంటే, ఎంత గొప్ప పుణ్యాన్ని చేజిక్కించుకుంటారో! అల్లాహు అక్బర్. మనం అంచనా వేయలేము.

ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఒక సందర్భంలో చెప్పారు:

إِنَّ الْمُؤْمِنَ لَيُدْرِكُ بِحُسْنِ خُلُقِهِ دَرَجَةَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ
[ఇన్నల్ ము’మిన లయుద్రికు బిహుస్ని ఖులుఖిహి దరజతస్ సాఇమిల్ ఖాఇమ్]

“ఒక విశ్వాసి తన సత్ప్రవర్తన ద్వారా, ఎల్లప్పుడూ నమాజ్ చేస్తూ ఉండే, ఎల్లప్పుడూ ఉపవాసాలు ఉండే వ్యక్తి ఏ స్థానానికి చేరుకుంటాడో, ఉత్తమ ప్రవర్తన పాటించే స్త్రీ, ఉత్తమ ప్రవర్తన పాటించే పురుషుడు ఆ స్థానానికి చేరుకుంటారు.”

అల్లాహు అక్బర్! గమనించారా? ఇంట్లో ఇలాంటి సత్ప్రవర్తన ఇంకా అవసరం ఉంటుంది. మన సమాజంలో ఎన్నో ఇళ్లల్లో ఉమ్మడి కుటుంబం (Joint Family) ఉంటుంది. అంటే అత్తా మామలతో కోడళ్లు, వదినలతో భర్త యొక్క చెల్లెళ్లు (ఆడబిడ్డలు), ఇంకా అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు, తల్లిదండ్రులు, సంతానం అందరూ కలిసి ఉంటారు కదా. ఇలాంటి సందర్భంలో సత్ప్రవర్తన ఇంకా ఎక్కువ అవసరం ఉంటుంది. అంతెందుకు? ఇళ్లల్లో మనం చూస్తూ ఉంటాము. “అయ్యో కోడలు సరిగ్గా పని చేస్తలేదు” అని అత్తకు ఫిర్యాదు ఉంటుంది. “వదిన మాకు సహకరిస్తలేదు” అని ఆడబిడ్డలు గొడవలు పెడుతూ ఉంటారు. “అయ్యో నేను ఇంటికి పెద్దదా, వదినను వారికి అంకితం, పని భారం నా మీదనే వేస్తున్నారు, ఆడబిడ్డలు ఏం సహాయానికి వస్తలేరు” అని కోడళ్లు ఏడుస్తూ ఉంటారు. ఇట్లాంటి ఎన్ని సమస్యలు ఉన్నాయి! వీటి వల్ల ఎన్ని ఇళ్లల్లో ఎన్ని రకాల ప్రేమలకు, అభిమానులకు, అభిమానాలకు మనం దూరమవుతున్నాం.

కానీ ఒకవేళ మనం ముస్లింలం ఉత్తమ నడవడిక, సత్ప్రవర్తన వీటిని పాటించడం, పరస్పరం మంచి పనుల్లో మనం సహాయం చేసుకోవడం వీటి ఘనత తెలుసుకొని ఉండేదుంటే, ఇలాంటి గొడవలు అన్ని దూరమైపోతాయి. మన యొక్క జీవితాలు కూడా ఎంతో ప్రేమతో గడుస్తూ ఉంటాయి. మరియు మనం పుణ్యాల్లో కూడా అధిరోహిస్తూ పోతాము.

రమదాన్ మాసంలో ఇలాంటి పుణ్యాలు చేసుకుంటూ, ఖురాన్ పారాయణం, ఖురాన్ యొక్క తిలావత్ దీని ద్వారా మనం ఎక్కువ పుణ్యాలు సంపాదించుకోవచ్చు. అవును. ఒక్కొక్క అక్షరానికి బదులుగా పది పుణ్యాలు మనకు లభిస్తాయి. సామాన్యంగా గ్రామాల్లో ఉండే మన ఎక్కువ ముస్లిం స్త్రీలు “అయ్యో మాకు ఖురాన్ చదవడం రాదు కదా, మరి ఈ పుణ్యాన్ని మేము ఎలా పొందాలి?” అని బాధపడే అవసరం లేదు. మీ ముందు రెండు మార్గాలు ఉన్నాయి.

మొదటి మార్గం: మీ 24 గంటల సమయంలో కనీసం ఒక 15 నిమిషాలు కేటాయించి, మీ చుట్టుపక్కల దగ్గరలో ఎవరైనా మీకు ఖురాన్ నేర్పించేవారు ఉండేదుంటే, “అలిఫ్, బే” అక్షరమాల నేర్చుకోండి. ఏ ఉద్దేశంతో? ఖురాన్ చదివే ఉద్దేశంతో మీరు ఈ అరబ్బీ నేర్చుకుంటూ ఉంటే, మీకు పుణ్యం ప్రారంభం అయినట్లే. అవును.

ఇంకా రెండో మార్గం, ఈ అవకాశం కలగకుంటే, ప్రత్యేకంగా ముసలితనంలో చేరినటువంటి మన పెద్దమ్మలు, మేనత్తలు, నానమ్మలు, అమ్మమ్మలు.. ఇలాంటి వారు పెద్దవారు.. “అయ్యో ఈ వయసులో మేమెక్కడ చదవాలి బిడ్డా” అని బాధపడే అవసరం లేదు. ఖురాన్ ఈ రోజుల్లో టీవీలో కూడా వస్తుంది. లేదా టేప్ రికార్డులో కూడా మనం దాన్ని వినవచ్చు. లేదా ఈరోజు మన పిల్లల చేతుల్లో మొబైల్స్ ఏవైతే ఉన్నాయో సెల్ ఫోన్లు, వాటిలో ఖురాన్ పెట్టి చాలా శ్రద్ధగా, మనసు వేరే ఎక్కడ ఉండకుండా అక్కడే ఖురాన్ యొక్క శబ్దంపై మనసు పెట్టి వింటూ ఉంటే, ఈ వినడంలో కూడా పుణ్యం ఉంది. అవును.

మరలా చాలా మంది ఈ విషయాన్ని మర్చిపోతారు లేదా తెలుసుకోలేక ఉన్నారు. ఖురాన్ వినడానికి సమయం కేటాయించడం కూడా ఎంతో గొప్ప పుణ్యం. అల్లాహ్ రబ్బుల్ ఆలమీన్, ఇలాంటి వారికి అవకాశం కల్పించండి ఎవరైతే ఖురాన్ వినదలుచుకుంటారో అని చెప్పాడు. అలాగే అవిశ్వాసుల గురించి చెప్పాడు, వారు విశ్వాసులు ఖురాన్ వినకూడదు అన్నటువంటి ప్రయత్నాలు చేస్తూ ఉంటారు. అలాంటప్పుడు మనం విశ్వాసులం, ఖురాన్ వినడానికి కూడా కొంత సమయం కేటాయించాలి.

మన ముస్లిం అమ్మాయిలు, యువతులు, పిల్లలు ఆడుకోవడంలో, పాటల్లో, ఇంకా ఫిలింలు చూడడంలో, సీరియళ్ళలో ఏ సమయం కేటాయిస్తారో ఇవన్నీ వదులుకొని, ఖురాన్ వినడంలో, ఖురాన్ దాని అనువాదంతో పాటు వినడంలో లేదా ఇంకా వేరే ధర్మ పండితులు, ఖురాన్ హదీథ్ ఆధారంగా ధర్మాన్ని బోధించే వారి యొక్క ఉపన్యాసాలు, ప్రసంగాలు వినడంలో కూడా మనకు ఎంతో గొప్ప పుణ్యం ఉన్నది.

ఇలాంటి పుణ్యాలను మనం పొందడానికి ముందుకు రావాలి. ఇంకా రెండు విషయాలు నేను మీ ముందు చెప్పదలుచుకున్నాను.

ఒక విషయం: ఇంట్లో ఉన్న స్త్రీలు, ప్రత్యేకంగా ఆ రెండు స్థితులు ఏవైతే మనం చెప్పామో ఇంతకుముందు – బహిష్టు కాలంలో మరియు ప్రసవం తర్వాత ఎన్ని రోజులు వారికి రక్తం స్రవిస్తూ ఉంటుందో ఆ రోజుల్లో – ఉపవాసం ఉండలేని స్త్రీలు ఇంకా ఎలాంటి పుణ్యాలు పొందవచ్చు?

మరియు రెండో విషయం: రమదాన్ లో మనం సంపాదించే ఈ పుణ్యాలు లేదా పుణ్యాలు పొందడానికి ఏ సత్కార్యాలు చేస్తున్నామో, ఆ పుణ్యాలను హరించి వేసే, ఆ పుణ్యాలను భస్మం చేసే, ఆ సత్కార్యాల సత్ఫలితం మీద బూడిద చల్లే అటువంటి కొన్ని దుష్కార్యాలు ఏవైతే ఉన్నాయో, వాటి నుండి కూడా మనం చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి.

మొదటి విషయం, రమదాన్ మాసం వచ్చిందంటే ఎందరో సోదరీమణుల ద్వారా ఇలాంటి ప్రశ్నలు వస్తూ ఉంటాయి. కొందరైతే “ఇక మాకు ఉపవాసం లేదు కదా” అని వేరే పుణ్యాలు ఏదైతే చేసుకోవచ్చునో వాటిని కూడా వదులుకుంటారు. ఉదాహరణకు, ఏ స్త్రీకైతే వారి ప్రత్యేక సమయంలో, కాలంలో నమాజ్ మరియు ఉపవాసం ఉండరాదో, ఆ సమయంలో ఖురాన్ చదవడం నిషిద్ధం. ప్రత్యేకంగా ఖురాన్ లాంటి ఏదైనా పుస్తకం, ఖురాన్ తీసుకొని చదవడం నిషిద్ధం. కానీ మనకు ముందు నుండే ఏ ఖురాన్ అయితే మైండ్ లో ఉందో, మనం కంఠస్థం చేసి ఉన్నామో, జ్ఞాపకం చేసుకొని ఉన్నామో, ఆ ఖురాన్ చదవడం లేదా మొబైల్ లలో ఖురాన్ చదవడం ఇది నిషిద్ధం కాదు. ఈ రకంగా మనం పుణ్యాలు సంపాదించుకోవచ్చు.

మనం ఈ స్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఆరోగ్యం పై ఎంతో ప్రభావం పడుతుంది. నడుము నొప్పి ఉండవచ్చు, ఇంకా వేరే తలనొప్పి ఉండవచ్చు, ఇంకా వేరే ఏవైనా అనారోగ్యాలు ఈ సందర్భంలో స్త్రీలకు వస్తాయి. ఇంట్లో కొన్ని పనులు చేయడానికి, ఇంట్లో ఉన్నవారికి సహకరించడానికి, వారితో ఉత్తమ రీతిలో, సత్ప్రవర్తనతో మసలుకోవడానికి వెనుక ఉంటారు. కానీ ఒకవేళ వారు ఈ స్థితిలో బాధను ఆపుకొని, సత్ప్రవర్తన వారు పాటిస్తూ ఉంటే, ఎంత గొప్ప పుణ్యాన్ని చేజిక్కించుకుంటారో! అల్లాహు అక్బర్. మనం అంచనా వేయలేము.

అల్లాహ్ మనందరికీ స్వర్గంలో చేర్పించే ప్రతి సత్కార్యం చేసే అటువంటి సద్భాగ్యం ప్రసాదించి, నరకంలో చేర్పించే ప్రతి దుష్కార్యం నుండి దూరం ఉండే భాగ్యం ప్రసాదించుగాక. జజాకుముల్లాహు ఖైరా. వ ఆఖిరు దఅవానా అనిల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్. వస్సలాము అలైకుమ్ వరహ్మతుల్లాహి వబరకాతుహు.

ఇతరములు:

హదీత్ అంటే ఏమిటి? హదీత్ ఖుద్సీ అని దేన్ని అంటారు? [ఆడియో & టెక్స్ట్]

బిస్మిల్లాహ్

హదీత్ అంటే ఏమిటి? హదీత్ ఖుద్సీ అని దేన్ని అంటారు?
https://youtu.be/pTJRtR-ca8c [11:20 నిముషాలు ]
వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)

ఈ ఉపన్యాసం హదీథ్ మరియు దాని రకాల గురించి వివరిస్తుంది. హదీథ్ అంటే ఏమిటి మరియు హదీథ్-ఎ-ఖుద్సీకి మరియు హదీథ్-ఎ-నబవికి మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసాన్ని ఇది స్పష్టం చేస్తుంది. హదీథ్-ఎ-నబవి మూడు రకాలుగా విభజించబడింది: ప్రవక్త యొక్క మాటలను సూచించే ‘ఖౌలీ’, ఆయన చర్యలను వివరించే ‘ఫిలీ’, మరియు ఆయన ఆమోదాన్ని సూచించే ‘తఖ్రీరీ’. ఉపన్యాసంలో ప్రతి రకానికి ఖురాన్ మరియు హదీథ్ నుండి ఉదాహరణలతో సహా వివరణ ఇవ్వబడింది. సున్నత్ అనే పదాన్ని హదీథ్ కు పర్యాయపదంగా ఎలా ఉపయోగిస్తారో కూడా చర్చించబడింది, ఇందులో ప్రవక్త యొక్క శారీరక స్వరూపం మరియు సత్ప్రవర్తన కూడా ఉంటాయి. చివరగా, హదీథ్-ఎ-ఖుద్సీ అనేది ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ద్వారా చెప్పబడిన అల్లాహ్ యొక్క మాటలు అని స్పష్టం చేయబడింది.

అస్సలాము అలైకుం వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు. అల్ హందులిల్లాహ్ వస్సలాతు వస్సలాము అలా రసూలిల్లాహ్ అమ్మా బాద్.

హదీథ్ అంటే ఏమిటి? హదీథ్-ఎ-ఖుద్సీ దేనిని అంటారు? దీనిని మనం కొన్ని ఉదాహరణలతో తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేద్దాము.

హదీథ్ రెండు రకాలు. ఒకటి అల్ హదీథున్ నబవి అంటే ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి హదీథ్. అల్ హదీథుల్ ఖుద్సీ అంటే, అల్లాహ్ చెబుతున్నాడు, అల్లాహ్ తెలిపాడు అని ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పిన హదీథ్.

అల్ హదీథున్ నబవి, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి హదీథ్ అని ఎప్పుడైతే మనం అంటామో అది మూడు రకాలుగా ఉంటుంది.

  • అల్ ఖౌలీ (ప్రవచనం),
  • అల్ ఫిలీ (క్రియ, ఆచరణ),
  • తఖ్రీరీ (అంటే ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి ముందు ఎవరైనా ఏదైనా మాట్లాడారు లేదా ఏమైనా చేశారు, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం దానిని అంగీకరించారు లేదా దానిలో ఏదైనా సరిదిద్దుబాటు ఉండేది ఉంటే దానిని సరిచేశారు, సంస్కరించారు).

ఇక అల్ హదీథున్ నబవి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి హదీథ్ లో ఈ మూడు రకాలు అని ఏదైతే మనం తెలుసుకున్నామో, ప్రతి ఒక్క దానికి ఒక దలీల్ ఉదాహరణగా మనం తెలుసుకుందాము.

మొదటిది ప్రవచనం, అంటే ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మాట, ఆయన ప్రవచనం, ఆయన చెప్పారు అని ఏదైతే వస్తుందో.

ఉదాహరణకు, సహీహ్ బుఖారీలో హదీథ్ నంబర్ 38, సహీహ్ ముస్లింలో హదీథ్ నంబర్ 760, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పారని హజ్రత్ అబూ హురైరా రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు ఉల్లేఖించారు.

مَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
“ఎవరైతే విశ్వాసం మరియు పుణ్య ఫలాపేక్షతో రమదాన్ మాసమంతా ఉపవాసం ఉంటారో, వారి గత పాపాలన్నీ కూడా మన్నించబడతాయి.”

ఇక అల్ ఫిలీ, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఏదైనా ఆచరించారు, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి యొక్క క్రియ గురించి సహాబీ చెబుతున్నాడు, ప్రవక్త ఇలా చేశారు అని.

దీని ఉదాహరణ, దీనికి దలీల్ సహీహ్ ముస్లిం, హదీథ్ నంబర్ 226, సహీహ్ ముస్లింలోని పదాలు తీసుకోవడం జరిగింది అందు గురించి దీని ఆధారం ముందు చెప్పడం జరుగుతుంది. ఈ భావం సహీహ్ బుఖారీలో కూడా వచ్చి ఉంది, హదీథ్ నంబర్ 196. ఉస్మాన్ ఇబ్నె అఫ్ఫాన్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు వుదూ కొరకు నీళ్ళు తెప్పించారని ఆయన బానిస హుమ్రాన్ చెప్పారు. ఆ తర్వాత ఉస్మాన్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు తమ రెండు అరచేతులను మూడుసార్లు కడిగారు మరియు పుక్కిలించారు, ముక్కులో నీళ్ళు ఎక్కించారు మరియు మూడు సార్లు ముఖం కడిగారు. మళ్ళీ మూడుసార్లు మోచేతుల వరకు కుడి చెయ్యి, ఆ తర్వాత మళ్ళీ ఎడమ చెయ్యి కడిగారు. మళ్ళీ తల యొక్క మసహ్ చేశారు. ఆ తర్వాత, రెండు కాళ్ళు ముందు కుడి కాలు, ఆ తర్వాత ఎడమ కాలు మూడుసార్లు కడిగారు చీలమండలాల వరకు. మళ్ళీ ఉస్మాన్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు చెప్పారు:

رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا
[ర’అయ్తు రసూలల్లాహి సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లమ తవద్ద్’అ నహ్వ వుదూ’ఈ హాదా]
“ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నేను ఎట్లా వుదూ చేశానో, అదే విధంగా వుదూ చేశారు.”

ప్రవక్త చేసిన ఒక పని గురించి ఉస్మాన్ ఇబ్నె అఫ్ఫాన్ తెలియజేశారు. ఇది హదీథ్-ఎ-ఫిలీ యొక్క ఉదాహరణ అయింది.

ఇక హదీథ్-ఎ-తఖ్రీరీ, దీని ఉదాహరణ అబూ దావూద్ లో వచ్చి ఉంది, హదీథ్ నంబర్ 334. అమ్ర్ ఇబ్నుల్ ఆస్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు చెప్పారు, విపరీతమైన చలి రాత్రి నాకు స్వప్నస్కలనం జరిగింది. అప్పుడు మేము దాతుస్సలాసిల్ అనే యుద్ధంలో ఉన్నాము. అయితే ఒకవేళ నేను స్నానం చేశానంటే ఈ చలిలో నన్ను నేను చంపుకున్నట్టు అవుతుంది, ఆత్మహత్య చేసుకున్నట్టు అవుతుంది. అందుకొరకు నేను తయమ్ముమ్ చేసి ఫజర్ నమాజ్ సహాబాలందరికీ చేయించాను, ఆ యుద్ధంలో ఎవరైతే ఆయన వెంట ఆ సందర్భంలో ఉన్నారో. అయితే మదీనా తిరిగి వచ్చిన తర్వాత సహాబాలు ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారికి అమ్ర్ ఇబ్నుల్ ఆస్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు వారి యొక్క ఈ సంఘటన తెలియజేశారు.

అప్పుడు ప్రవక్త నన్ను మందలిస్తూ, “యా అమ్ర్, సల్లయ్ తబి అస్ హాబిక వ అంత జునుబ్?” (ఓ అమ్ర్, నీవు అశుద్ధ స్థితిలో ఉండి నీ మిత్రులకు, తోటి సహాబాలకు నమాజ్ చేయించావా?). “ఫ అఖ్ బర్ తుహూ బిల్ లదీ మన’అనీ మినల్ ఇగ్ తిసాల్” (స్నానం చేయడం నుండి నన్ను ఆపిన విషయం ఏమిటో, అంటే ఏ కారణం చేత నేను స్నానం చేయలేదో, పైన ఏదైతే మనం తెలుసుకున్నాము కదా, విపరీతమైన చలి ఉంది, ఆ చలిలో నేను స్నానం చేస్తే చనిపోతానన్నటువంటి భయం జరిగింది నాకు).

అయితే ఆ విషయాన్ని మొత్తం నేను ప్రవక్తకు వివరించాను. అంతేకాకుండా ఇంకా నేను చెప్పాను, ప్రవక్తా, నేను అల్లాహ్ యొక్క ఈ మాటను విన్నాను, అల్లాహ్ యొక్క ఈ ఆదేశం సూరతున్నిసా, ఆయత్ నంబర్ 29 లో:

وَلَا تَقْتُلُوا أَنفُسَكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا
[వలా తఖ్ తులూ అన్ఫుసకుమ్, ఇన్నల్లాహ కాన బకుమ్ రహీమా]
“మిమ్మల్ని మీరు చంపుకోకండి. నిశ్చయంగా అల్లాహ్ మీపై చాలా కరుణించేవాడు.” (4:29)

అందుకొరకే, స్నానం చేస్తే చనిపోతానన్నటువంటి భయం కలిగింది గనక నేను స్నానం చేయలేదు మరియు తయమ్ముమ్ చేసి నమాజ్ చేయించాను. అప్పుడు ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నవ్వారు, ఏమీ అనలేదు. అయితే ఇక్కడ ఏం తెలిసింది? సహాబీ ఒక పని ఏదైతే చేశారో, అది బాగానే ఉంది అన్నట్లుగా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అంగీకరించారు. అందుకొరకే దీనిని హదీథ్-ఎ-తఖ్రీరీ అని అనడం జరిగింది.

ఇక హదీథ్ ను సున్నత్ అని కూడా అనడం జరుగుతుంది. అలాంటి సందర్భంలో ఇందులో మరో నాలుగో రకం కూడా చేరుతుంది. అదేమిటి? ప్రవక్త మహానీయులు ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి ఆకృతి, ఆయన ఎలా ఉన్నారు అన్న విషయం, అంతేకాకుండా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి యొక్క సత్ప్రవర్తనలు కూడా ఇందులో ప్రస్తావించబడతాయి.

ఉదాహరణకు సహీహ్ ఇబ్నె హిబ్బాన్, హదీథ్ నంబర్ 5676, ముస్నద్ అహ్మద్ 24903 లో ఉంది, ఆయిషా రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హా వారిని ప్రశ్నించడం జరిగింది, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇంట్లో ఏమి చేస్తారు అని. అప్పుడు ఆమె చెప్పారు:

كَانَ يَخِيطُ ثَوْبَهُ، وَيَخْصِفُ نَعْلَهُ، وَيَعْمَلُ مَا يَعْمَلُ الرِّجَالُ فِي بُيُوتِهِمْ
“ప్రవక్త తమ దుస్తుల్లో ఎక్కడైనా ఏదైనా చినిగి ఉంటే అతుకు వేసుకునేవారు మరియు అలాగే చెప్పులు ఏదైనా కుట్టుకునే అవసరం వస్తే కుట్టుకునేవారు. ఇంకా సామాన్యంగా పురుషులు ఇంట్లో ఎలాగైతే పనులు చేసుకుంటారో, అలా చేసుకునేవారు.”

ఇక్కడి వరకు ప్రవక్త మహానీయులు ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి హదీథ్, హదీథ్-ఎ-నబవి అని ఏదైతే అంటారో అందులో ఉన్నటువంటి నాలుగు రకాలు ఆధారాలతో సహా మనం తెలుసుకున్నాము. ఇక హదీథ్ రెండు రకాలు అని ముందు చెప్పాము కదా? ఒకటి హదీథ్-ఎ-నబవి, దాంట్లో నాలుగు రకాలు దాని వివరణ అయిపోయింది. రెండవది అల్ హదీథుల్ ఖుద్సీ. అల్ హదీథుల్ ఖుద్సీ అంటే అల్లాహ్ ఏదైనా మాట చెబుతున్నట్లుగా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలియజేయడం, ఉల్లేఖించడం. దీని యొక్క ఉదాహరణ సహీహ్ బుఖారీ, హదీథ్ నంబర్ 7405, సహీహ్ ముస్లిం 2675, అబూ హురైరా రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు ఉల్లేఖించారు, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం చెప్పారు:

يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى: أَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِي بِي
[యఖూలుల్లాహు త’ఆలా: అన ఇన్ ద దన్ని అబ్ దీ బీ, వ అన మ’అహూ ఇదా కరనీ]
“అల్లాహు త’ఆలా ఇలా చెబుతున్నాడు: నేను నా దాసుని ఆలోచన, అతడు నా గురించి ఎలాంటి మంచి ఆశ ఉంచుకుంటాడో అదే విధంగా నేను అతనితో మసలుకుంటాను. మరియు అతడు ఒకవేళ నన్ను స్మరించాడంటే, నేను అతనికి తోడుగా ఉంటాను.”

ఇంకా హదీథ్ కొంచెం పొడుగ్గా ఉంది చివరి వరకు. అయితే ఇక్కడ ఈ హదీథ్ లో ఏమన్నారు ప్రవక్త గారు? అల్లాహ్ చెబుతున్నాడు అని. అయితే ఈ విధంగా హదీథ్ లో ఎక్కడైతే వస్తుందో, అక్కడ దానిని అల్ హదీథుల్ ఖుద్సీ అనడం జరుగుతుంది.

బహుశా హదీథ్ అంటే ఏమిటో కొంచెం అర్థమైంది అని భావిస్తున్నాను. అల్లాహ్ మనందరికీ ఖురాన్ హదీథ్ ప్రకారంగా ధర్మ విద్య నేర్చుకునే సద్భాగ్యం ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్. వ ఆఖిరు ద’అవానా అనిల్ హందులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్. వస్సలాము అలైకుం వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=9349

ఇతరములు: