ఉమ్రా

ఉమ్రా : (భాషాపర అర్ధం ) దర్శించుట

ఉమ్రా : ( ధార్మిక అర్దం ) అల్లాహ్ గ్రుహము యొక్క ప్రదక్షిణము చేసి , సఫా మర్వాల మధ్య నడిచి , క్షవరము చేయించు కొనే  అల్లాహ్ యొక్క ఆరాధనను నిర్వర్తించుట .

ఉమ్రా ఆజ్ఞ : జీవిత కాలంలో ఒక సారి

ఉమ్రా ఎప్పుడు విధి అగును : స్థోమత (ప్రాప్తమైన) కలిగిన వెంటనే విధి అగును.

ఆయషా రజి అల్లాహు అన్హ ఇలా ఉల్లేఘించారు – నేను ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ను స్త్రీల పై కూడా జహాద్ విధియా అని ప్రశ్నించాను .దానికి జవాబుగా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం -అవును వారి పైకూడా జహాద్ ఉంది , దానిలో యుధ్దం ఉండదు అది హజ్ మరియు ఉమ్రా  , అన్నారు .

ఉమ్రా యొక్క షరతులు :

1. ముస్లిం ఐ వుండాలి  2. స్వతంత్రుడై ఉండాలి ( స్వాతంత్రం లేక పోయినా ఉమ్రా చేయవచ్చును గాని వారి పై విధి కాదు ) 3. యుక్త వయస్సు కు చేరిన వారు         ( పిల్లలు కూడా ఉమ్రా చేయవచ్చును గాని వారి పై విధి కాదు ) 4. మతి స్థిమితం ఉండాలి

  1. ఆరోగ్య వంతులై ఉండాలి  ప్రయాణపు ఖర్చులు తమ ఉపాధి అవసరాలకు మించి ఉండాలి
  2.  స్త్రీ వెంట ముహర్రిం ఉండాలి (ముహర్రిం : ఆమె భర్త లేక ఆమెతో పెళ్ళి చేసుకో కూడని వారు)

ఉమ్రా యొక్కమూల స్థంభాలు: 1. ఉమ్రా సంకల్పము తో ఎహ్ రాం తొడుగుట . 2. కాబా యొక్క ప్రదక్షిణము చేయుట 3. సఫా మర్వాల మధ్య నడుచుట

గమనిక : ఏ మూల స్థంభమును విడిచినా ఉమ్రా పూర్తి కాదు . నియ్యత్ (ఎహ్ రాం ) చేయని ఎడల ఉమ్రా  ప్రారంభమే కాదు .

ఉమ్రా యొక్క విధులు : 1. మీఖాత్ నుండి సంకల్పము చేసి ఎహ్ రాం ( కుట్టు లేని రెండు బట్టలు ) ధరించుట 2. క్షవరము చేయించు కొనుట 3. తవాఫె విదా చేయుట (స్త్రీలకు బహిష్టు వస్తే ఆమె చేయ నవసరం లేదు ) .

గమనిక : విధిని విడిచిన యెడల ఒక గొర్రెను ఖుర్బానీ చేసి హరం లోని బీద వారికి ఇవ్వ వలెను .

మీఖాత్ వివరణ :

కాలపు మీఖాత్ : ఏ సమయము లలో ఈ ఆరాధన చేయ వలెనో ఆ మాసములు – హజ్ కొరకు షవ్వాల్, జుల్ ఖాదా మరియు జుల్ హజ్ .

స్థలపు మీఖాత్ : ఈ 5 ప్రదేశముల నుండి తప్పక సంకల్పము చేసి  బయలు దేర వలెను.

  1. జుల్ హులైఫహ్ : ఇప్పుడు దీనిని అబ్ యారె  అలి అంటారు .ఇది మదీనా వైపు నుండి వచ్చే వారి కొరకు .
  2. అజ్జహఫహ్  : ఇది రాబిగ్ కి దగ్గరలో ఉన్నది . ఇది సిరియా ,ఈజిప్టు వైపు నుండి వచ్చే వారి కొరకు .
  3. యలంలం : దీనిని  ఇప్పుడు అస్సాదియ అంటారు. ఇది యమన్ వైపు నుండి వచ్చే వారి కొరకు.
  4. ఖరన్ అల్ మనాఝజిల్ : దీనిని  ఇప్పుడు అస్సీల్ అ కబీర్  అంటారు. ఇది నజద్ వైపు నుండి వచ్చే వారి కొరకు.
  5. జాత్ అల్ అరఖ్ : ఇది ఈరాఖ్  వైపు నుండి వచ్చే వారి కొరకు.

గమనిక : హజ్ లేక ఉమ్రా కొరకు వెళ్ళే వారు తప్పక ఈ ఐదు మీఖాత్ లలో  ఏదో ఎక మీఖాత్ వద్ద  ఎహ్ రాం కట్టి సంకల్పము చేయవలెను ( బలూగుల్ మరాం  -590,591) . మీఖాత్ లోపల నివసించే వారు వారి నివాస స్థలము నుండియే ఎహ్ రాం కట్ట వలెను (సంకల్పము చేయవలెను)

ఎహ్ రాం విధానము : ఆ ఆరాధన యొక్క సంకల్పము చేయుట.

ఎహ్ రాం తొడి గే ముందు చేయవలసిన సున్నతులు : 1. బొడ్డు క్రింద వెంట్రుకలు , చంక లోని వెంట్రుకలు , గోళ్ళు కత్తిరించ వలెను . 2. స్నానము చేయవలెను . 3. శరీరానికి సుగంధము పూయ వలెను 4. ఎహ్ రాం కుట్టని 2 బట్టలు తొడుగుట ( ఒకటి నడుముకు కట్టు కొని రెండవది భుజముల పైనుండి వేసుకోవలెను) 5. స్త్రీలు తాము తొడిగే బట్టల తోనే సంకల్పము చేయవలెను .

సంకల్పము  తప్పనిసరి ( చాలామంది 2 కుట్టని బట్టలు వేసుకొనుటయే ఎహ్ రాం అనుకుంటారు గాని సంకల్పము చేయుట ద్వారానే హజ్ మరియు ఉమ్రా ఆరాధన ప్రారంభ మగును )

ఎహ్ రాం స్థితి లో ని నిషిధ్దములు  (స్త్రీ పురుషు లిధ్ధరికీ) : 1. వెంట్రుకలు కత్తిరించుట  2. గోళ్ళు కత్తిరించుట    3. సుగంధము పూసు కొనుట 4. పెండ్లి చేసు కొనుట  ( చేసు కొన్న యెడల ఫిదియా చెల్లించాలి –  3 రోజుల ఉపవాసం లేక 6 గురు బీద వారికి భోజనము పెట్టుట లేక ఒక గొర్రె ను ఖుర్బానీ చేసి హరం లోని బీద వారికి దానంచేయవలెను) 5. భార్యను ముద్దాడుట (ముద్దాడిన యెడల ఫిదియా చెల్లించాలి – మణీ వెలువడిన యెడల ఒక ఒంటె లేక ఆవును ఖుర్బానీ చేసి హరం లోని బీద వారికి దానంచేయవలెను – మణీ వెలువడని యెడల 3 రోజుల ఉపవాసం లేక 6 గురు బీద వారికి భోజనము పెట్టుట లేక ఒక గొర్రె ను ఖుర్బానీ చేసి హరం లోని బీద వారికి దానంచేయవలెను) 6. భార్యతో సంభోగించుట (సంభోగించిన యెడల ఫిదియా చెల్లించాలి – ఒక ఒంటె లేక ఆవును ఖుర్బానీ చేసి హరం లోని బీద వారికి దానంచేయవలెను) 7. నీటి జంతువును తప్ప వేరే జంతువులను వేటాడ రాదు (వేటాడిన యెడల ఫిదియా చెల్లించాలి – అటువంటి జంతువునే కొని విడిచి పెట్ట వేయవలెను )

పురుషులకు మాత్రమే నిషిధ్దములు: 1. తల పై బట్ట కప్పుకొనుట 2. కుట్టిన బట్టలు తొడుగుట.

స్త్రీలకు మాత్రమే నిషిధ్దములు :  1.చేతి తొడుగులు తొడుగుట. 2.ముఖం పై నిఖాబు వేసుకొనుట .

గమనిక : 1. ఎహ్ రాం బట్టలు మీఖాత్ కంటే ముందే తొడగ వచ్చును గాని సంకల్పము మీఖాత్ నుండి మాత్త్రమే చేయవలెను . 2. ఎహ్ రాం బట్టలను మార్చ వచ్చును , కడగ వచ్చును.

3. అత్యవసర సమయములలో తహరత్ లేకపోయినా ఎహ్ రాం సంకల్పము చేయ వచ్చును గాని ఇది ఉన్నత మైన విధానానికి భిన్నము .

తల్బియా   ఎహ్ రాం బట్టలు తొడిగి బండిలో కూచ్చుని మనస్సులో సంకల్పము చేసుకొని – లబ్బయక్ అల్లాహుమ్మ ఉమ్రతన్ – అనాలి ( ఓ అల్లాహ్ నేను హాజరైనాను ఉమ్మాహ్ చేయుట కొరకు). ఆతర్వాత ఈ విధము గా తల్బియా చదువు తుండ వలెను – లబ్బయక్ అల్లాహుమ్మ  లబ్బయక్ , లబ్బయక్ లాషరీక లక లబ్బయక్ , ఇన్నల్ హంద వన్నీమత లక వల ముల్క్ లా షరీక లక్ – ( నేను హాజరైనాను ,ఓ అల్లాహ్ నేను హాజరైనాను , నేను హాజరైనాను నీకెవరూ భాగస్వాములు లేరు నేను హాజరైనాను , నిస్సంకోచంగా సకల స్తోత్రములు నీ కొరకే  మరియు సకల కారణ్యము నీదే  మరియు సకల అధికారము నీదే నీకెవరూ భాగస్వాములు లేరు )

తవాఫ్ : కాబా గ్రుహము యొక్క ప్రదక్షిణము చేయుట

తవాఫ్ షరతులు : 1. సంకల్పము చేయవలెను  2. వజూ తో ఉండ వలెను 3. కాబా గ్రుహము ను ఎడమవైపు ఉంచుతూ  7 సార్లు ప్రదక్షిణము చేయ వలెను. మస్జిదే హరంలో ప్రవేశంచునపుడు కూడా  కుడి కాలు ముందు పెట్టి మస్జిద్ లో  ప్రవేశించే దుఆ  యే చదవ వలెను .హజ్రె అస్వద్ నుండి  ప్రదక్షిణము ప్రారంభించ వలెను  (భుజముల పైనుండి కప్పు కున్న బట్టను ఎడమ భుజము పై ఉంచి రెండవ వైపును కుడి చేతి క్రింద నుంచి తీసి మళ్ళీ ఎడమ భుజము పై కప్పు కొన వలెను)

1. హజ్రె అస్వద్ ను కుడి చేతితో తాకి మరి హజ్రె అస్వద్ ను చుంబించి లేదా 2. హజ్రె అస్వద్ ను కుడి చేతితో తాకి ఆచేతిని చుంబించి లేదా  3. హజ్రె అస్వద్ ను కుడి చేతితో సైక చేసి – ఇలా పలికి ప్రదక్షిణము ప్రారంభించ వలెను

 – బిస్మిల్లాహి వల్లాహు అక్బర్ – అల్లాహుమ్మ ఈమానం బిక వతస్దీఖం బికితాబిక వ వఫఅం బిఅహ్ దిక  వ ఇత్తబాఅన్ లి సున్నతి నబియ్యిక్ ముహమ్మదన్  సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం (అల్లాహ్ నామముతో , అల్లాహ్ యే అత్త్యున్నతుడు – ఓ అల్లాహ్ నిన్ను విశ్వసించి , నీ పుస్తకమును సత్యమని ధ్రువీ కరించి నావాగ్దనమును పూర్తి  చేస్తూ , ప్రవక్త  ముహమ్మద్  సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క సున్నతు  అనుసరిస్తూ.) మొదటి ప్రదక్షిణము పూర్తి అయిన తర్వాత మిగిలిన ప్రదక్షిణముల ప్రారంభములో – అల్లాహు అక్బర్- అని ప్రారంభించ వలెను .

–          ప్రదక్షిణము చేయు నపుడు ఏదుఆ అయినా చేయ వచ్చును

–          యమని మూలకు చేరి నపుడు  దానిని కుడి చేతితో తాకవలెను

యమని మూలకు మరియు హజ్రె అస్వద్ కు మధ్య  – రబ్బనా ఆతినా ఫద్దునియా హసనతవ్ వఫిల్ ఆఖరతి హసనతవ్ వఖినా అజాబన్నార్ ( ఓ మా ప్రభూ  మాకు ఇహ లోకంలోను పరలోకంలోను సాఫల్యం ప్రసాదించు మరియు నరక శిక్షనుండి మమ్మల్ని కాపాడు ) చదువుట సున్నతు .

గమనిక : పురుషులు మాత్రము మొదటి మూడు ప్రదక్షిణము లలో రమల్ (వేగముగా నడుచుట)చేయుట సున్నతు

ప్రదక్షిణములు పూర్తి చేసిన పిదప  కుడి భుజము క్రిందకు తీసిన బట్టను మళ్ళీ రెండు భుజముల పై కప్పు కొని మఖామె ఇబ్రాహీం వైపుకు వెళ్తూ ఇలా చదవ వలెను – వత్తఖిజూ మిమ్మఖామి ఇబ్రాహీమ ముసల్లా  (మరియు మఖామి ఇబ్రాహీమును ప్రార్ధనా ప్రదేశముగా  చేసు కొండి).       ఆ తర్వాత మఖామి ఇబ్రాహీం వద్దకు వెళ్ళి రెండు రకాతుల సలాహ్ ఆచరించ వలెను. మొదటి రకాతులో  సూరె కాఫిరూన్ (109) రెండవ రకాతులో సూరె ఇఖ్ లాస్ (112) పఠించుట సున్నతు . ఆ తర్వాత జంజం నీరు కడుపు నిండా త్రాగ వలెను . ఆ తర్వాత సయి ప్రారంభించ వలెను

సయి:  సఫా మరియు మర్వా  కొండల మధ్య ఆరాధన కొరకు నడుచుట

సయి షరతులు: 1. సంకల్పము 2. తవాఫు ముందు పూర్తి చేసి ఉండాలి 3. సఫా నుండి ప్రారంభించి మర్వా వరకు ఏడు సార్లు తిరుగుట (సఫా నుండి మర్వాకు ఒకటి మర్వా నుండి సఫా కు వేరొకటి అగును)

సఫా కొండ ఎక్కుతూ ఈ విధముగా చదవ వలెను – ఇన్నస్సఫా వల్ మర్వత మిన్ షఆఇరిల్లాహ్ (నిశ్చయముగా సఫా మరియు మర్వా  అల్లాహ్ యొక్క సూచనలు ) ఆ తర్వాత – అల్లాహ్ ప్రారంభించిన  దగ్గర నుండే నేనూ ప్రారంభిస్తాను – అని పలికి సఫా కొండ పై ఎక్కి కాబా గ్రుహము వైపుకు తిరిగి దుఆ కొరకు చేతులు ఎత్తి ఈ దుఆ చదవ వలెను  – అల్లాహు అక్బర్ , అల్లాహు అక్బర్ , అల్లాహు అక్బర్ , లా ఇలాహ ఇల్లాహు వహ్దహు లాషరీక లహ్ ,లహుల్ ముల్కు వలహుల్ హంద్ , వహువ అలాకుల్లి షైఇన్ ఖదీర్ – లా ఇలాహ ఇల్లాహు వహ్ద , అన్ జజ వాదహు వనస్రహ్  అబ్దహు వహజమల్ అహ్ జాబ వహదహ్ –

(ఎవరూ  ఆరాధనకు అర్హులు లేరు ఒక్క అల్లాహ్ మాత్రమే తప్ప ,ఆయనకు భాక స్వాము లెవరూ లేరు , సకల రాజ్యములూ ఆయనవే, సకల స్తోత్రములు ఆయనకే , సకల స్రుష్టి పై ఆయన మాత్రమే అధికారము కలిగి ఉన్నాడు ). (ఎవరూ  ఆరాధనకు అర్హులు లేరు ఒక్క అల్లాహ్ మాత్రమే తప్ప,ఆయన తన వాగ్దానమును పూర్తి చేసెను , తన దాసునికి సహాయము చేసెను , ఆయన ఏకంగానే శత్రువులను ఓడించెను ) ఆ తర్వాత వేరే దుఆ చేసుకొనవచ్చును .

సయి చేయునపుడు ప్రత్తేక దుఆలు ఏమీ తెలుప బడలేదు, ఏ దుఆ లైనా చేసు కొన వచ్చును. మర్వా కొండపై ఎక్కి కూడా సఫా కొండ పై చేసిన దుఆలు చేయవలెను.  పురుషులు రెండు ఆకు పచ్చని ద్వీపముల మధ్య పరుగెత్త వలెను

క్షవరము చేయించు కొనుట:  పురుషులు క్షవరము చేయించు కొనుట,  వెంట్రుకలు కత్తిరించుట కంటే  3 రెట్లు ఉత్తమము. స్త్రీ లు తమ జడ చివరి భాగపు ఒక అంగుళము పొడుగు వెంట్రుకలు కత్తిరించు కో వలెను. దీని తో అల్హందు లిల్లాహ్  ఉమ్రా పూర్తి అగును . తఖబ్బల్ మిన్నా మిన్ కుం . ఆమీన్

వ్యాధిగ్రస్తుని నమాజు (సలాహ్)

[لَا يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى القَوْمِ الكَافِرِينَ] {البقرة:286}

అల్లాహ్ ఎవ్వరికీ అతని స్థోమతను మించి కష్టపెట్టడు. (దివ్యఖుర్ఆన్ 2:286)

  1. عن عمران بن حصين رضي الله عنه قال: كانت بي بواسير فسألت النبيr عن الصلاة فقال: “صل قائما، فإن لم تستطع فقاعدا، فإن لم تستطع فعلى جنب.” (رواه البخاري)

ఇమ్రాన్ బిన్ హుసైన్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు. నేను మొలలు (బవాసిర్కి piles) వ్యాధిగ్రస్థుడునై ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంను సలాహ్ గురించి ప్రశ్నించితిని. అప్పుడు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “నుంచొని చదువు ఒకవేళ నుంచో లేకపోతే కూర్చొని చదువు లేక పడుకొని చదువు” బుఖారీ హదీథ్ గ్రంథం.

  1. ఒకవేళ వ్యాధిగ్రస్థుడు నుంచో లేకపోతే తిన్నగా పడుకొని సలాహ్ చేయవలెను. రుకూ, సుజూద్ కొరకు తలతో సైగ చేస్తుండవలెను.
  2. ఒకవేళ వ్యాధిగ్రస్థుని వ్యాధి విపరీతంగా ఉంటే అతను రెండు నమాజులు (జుహర్ మరియు అస్ర్, మగ్రిబ్ మరియు ఇషా) ఒకేసారి చదువుకోవలెను.

ప్రయాణికుడి (బాటసారి) సలాహ్

 – قال الله تعالى: )وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ( (النساء 101)

సూర నిసా 4: 101 “మీరు ప్రయాణంలో ఉన్న ఎడల సలాహ్ ను ఖసర్ అంటే తగ్గించి (అర్థభాగం) ఆచరించుటలో తప్పులేదు.”

  1. తగ్గించి మరియు రెండు సలాహ్ లు ఒకే సమయంలో ఆచరించుట

A)    ఫజర్ సలాహ్ కి ఖసర్ లేదు జమ లేదు.

B)    దొహర్ 2 రకాతులు, అస్ర్ 2 రకాతులు – దొహర్ లేదా అస్ర్ ఏ సమయంలో అయినా ఒకేసారి చదవవచ్చును.

C)    మగ్ రిబ్ 3 రకాతులు, ఇషా 2 రకాతులు – మగ్ రిబ్ లేదా ఇషా ఏ సమయంలో అయినా ఒకేసారి చదవవచ్చును.

గమనిక : దారిలో విశ్రాంతి కొరకు ఆగిన ఎడల ప్రయాణికుడు ప్రతి నమాజు దాని సమయాలలోనే కసర్ చదవాలి. రెండు నమాజులను ఒకేసారి చదవక పోవుట ఉత్తమం.

  1. ప్రయాణం (ఖసర్) తన పట్టణము విడిచిన తర్వాత ప్రారంభమగును.
  2. ప్రయాణికుడు తను శాశ్వతంగా ఆగుటకు నిశ్చయించినంత వరకు ఖసర్ చేయవచ్చును.
  3. ప్రయాణికుడు ప్రయాణంలోని మస్జిద్ లలో ఇమాం వెనుక పూర్తి సలాహ్ చేయవలెను.
  4. ప్రయాణికుడికి విడిచిపెట్టడానికి వీలున్నవి (సడలింపులు)

a)      సున్నతులు చదవ అవసరం లేదు కాని ఫజర్ సున్నహ్ , వితర్ చదువుట ఉత్తమం

b)      జుమహ్ సలాహ్ కాకుండా రెండు రకాతు దొహర్ చదవవచ్చును.

c)      ఉపవాసం ఖదా చేయవచ్చును.

d)     మూడు రాత్రింబవళ్లలో మేజోళ్ళపై మసా చేయవచ్చును.

అదనపు నమాజులు

అదనపు నమాజులు (నఫిల్ మరియు సున్నతులు):

తిర్మిథి హదీథ్: ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా తెలిపారు. నిశ్చయంగా ప్రళయదినంరోజు సలాహ్ గురించి అన్నిటికంటే ముందు విచారణ జరుపబడును. ఎవరైతే దీనిలో ఉత్తీర్ణులౌతారో వారు నిజంగా ఉత్తీర్ణులౌతారు. ఉత్తీర్ణులు కానివారు నాశనమౌతారు. ఫరద్ సలాహ్ లో కొంచెం తగ్గిన ఎడల అల్లాహ్ దైవదూతలనుద్ధేశించి “చూడండి! నా  దాసుని నఫిల్ సలాతులుంటే వాటి ద్వారా ఫరద్ సలాతులను పూర్తి చేయండి” అని పలుకును.

సున్నతే  ుఅక్కద నమాజులు :

  1. ఫజర్ సలాహ్ కి ముందు 2 రకాతులు (చిన్నగా చదవడం,సున్నత్ ఉత్తమం) మొదటి రకాతులో సూరె అల్ కాఫిరూన్ మరియు 2వ రకాతులో అల్ అహద్ చదవటం సున్నత్
  2. 4 రకాతులు దొహర్ కి ముందు మరియు 2 రకాతులు తర్వాత చదవవలెను.
  3. మగ్ రిబ్ తర్వాత 2 రకాతులు చదవవలెను. మొదటి రకాతులో అల్ కాఫిరూన్ మరియు రెండవ రకాతులో అల్ అహద్ చదవటం సున్నత్
  4. ఇషా తర్వాత 2 రకాతులు చదవవలెను.

 రాత్రి నమాజులు మరియు వితర్ నమాజు :

عن عبدالله بن عمر رضي الله عنهما قال: أن رجلا سأل النبي r عن صلاة الليل فقال:”مثنى مثنى فإذا خشيت الصبح فأوتر بركعة”  (رواه البخاري ومسلم)

బుఖారి మరియు ముస్లిం హదీథ్ : అబ్దుల్లా బిన్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఇలా ఉల్లేఖించారు. ఒక వ్యక్తి రాత్రి నమాజు గురించి ప్రశ్నించగా, ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “రాత్రిపూట చదువే నఫిల్ సలాహ్ రెండు, రెండు రకాతులు చేసి చదవండి. మీరు ప్రాత: కాలము ఆసన్నమయ్యే సమయం మీరు ఒక రకాతు వితర్ చదివి సలాహ్ ను పూర్తి చేయండి”

  1. వితర్ సమయం ఇషా తర్వాత నుండి ఫజర్ కి ముందు వరకు
  2. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం 11 రకాతులు లేదా 13 రకాతులు తహజ్జుద్ చదివేవారు.
  3. రుకూ మరియు సజ్దాలు ఎక్కువసేపు చేయడం ఉత్తమం.
  4. రాత్రి చివరిభాగంలో చదవడం ఉత్తమము.
  5. చివరి మూడు రకాతులలో ఆల్ ఆలా , అల్ కాఫిరూన్, అల్ ఇఖ్లాస్ చదవడం సున్నత్
  6. సజ్దా మరియు రుకూలలో ఎక్కువ సేపు దుఆలు చేయుట ఉత్తమము.

సలాతుల్ దొహా (ఉదయపు సలాహ్):

عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: “أوصاني خليلي rبثلاث، صيام ثلاثة أيام من كل شهر، وركعتي الضحى، وأن أوتر قبل أن أنام”  (رواه البخاري ومسلم)

బుఖారి మరియు ముస్లిం హదీథ్ : అబూహురైరా రదియల్లాహు అన్ హు ఇలా ఉల్లేఖించారు, ప్రియతమ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నాకు 3 విషయాలు వసీయహ్ (తాకీదు) చేశారు. నెలలో 3 రోజులు ఉపవాసం చేయమని, 2 రకాతులు దొహా సలాహ్ చదవమని మరియు నిద్రించుటకు ముందు వితర్ సలాహ్ చదవమని.

  1. సలాతుల్ దొహా సూర్యుడు సాంతం ఉదయించిన తర్వాత నుండి మిట్టమధ్యానం రాకముందు వరకు
  2. సలాతు దొహా – 2 నుండి 8 రకాతుల వరకు

ఇస్తిఖారహ్ దుఆ (సలాతుల్ ఇస్తిఖారహ్) :

1.రెండు రకాతులు సలాహ్ చేయవలెను.

2.ఆ తర్వాత అల్లాహ్ తో అతి ముఖ్యమైన కార్యం విషయంలో సన్మార్గం చూపుట కొరకు ఈ దుఆ చదవవలెను.

అల్లాహుమ్మ ఇన్ని అస్తఖీరుక, బి ఇల్మిక, వ అస్తఖ్ దిరుక, బిఖుద్రతిక, వ అస్అలుక, మిన్ ఫద్లికల్ అజీమి, ఫ ఇన్నక తఖ్ దిరు వలా అఖ్ దిరు, వతఅఁలము వలా ఆలము వ అంత అల్లాముల్ గుయూబి అల్ హుమ్మ ఇన్ కుంత తఅఁలము అన్న హాదల్ అమ్రఖైరుల్ లి ఫీదీని వ మఆషీ వఆఖిబతి అమ్రీ (అవ్ ఖాల ఫీ ఆజిలి అమ్రీ, వ ఆజిలిహి) ఫఅఖ్ దుర్ హులీ, వఇన్ కుంత తఅఁలహు అన్న హాదల్ అమ్ర షర్రుల్ లి ఫీ దీని వ మఆషీ వఆఖిబతి అమ్రీ (అవ్ ఖాల ఫీ ఆజిలి అమ్రీ వ ఆజిలిహీ) ఫస్ రిఫ్ హు అన్ని వస్ రిఫ్ నీ అన్ హు వఖ్ దుర్ లి అల్ ఖైర హైథు కాన తుమ్మ రద్దినీ బిహీ .

ఓ అల్లాహ్! నేను నీతో నీ జ్ఞానము ద్వారా మేలు కోరుకొనుచున్నాను. నీ శక్తి (ఖుదరత్) ద్వారా నేను నీతోబలం కోరుకుంటున్నాను. మరియు నేను నీ నుండి దయాదాక్షిణ్యాలు కోరుకుంటున్నాను. నీవే సర్వశక్తిగలవాడవు. నేను శక్తిహీనుణ్ణి నీవు అన్నీ తెలిసినవాడవు. నేను ఏమీ తెలియనివాడను. నీవు సకల జ్ఞానము కలవాడవు. ఓ అల్లాహ్! ఈ కార్యం ఇహపర లోకములలో సన్మార్గము మరియు మంచి ఫలితము కలుగజేయునదై ఉంటే నా కొరకు సునాయాసం చేయి. ఈ పనిలో నాకు శుభం ప్రసాదించు. ఒకవేళ ఈ పని అపమార్గము మరియు దుష్ఫలితము కలుగజేయునదైతే ఈపని నుండి నన్ను దూరం చేయి మరియు నేను ఎక్కడ ఉన్నా నా కొరకు మంచిని ప్రసాదించు మరియు నన్ను ఆ మంచిని ఇష్టపడునట్లు చేయి.

 తహయత్తుల్ మస్జిద్ :

 عن أبي قتادة السلمي رضي الله عنه قال- قال رسول اللهr: “إذا دخل أحدكم المسجد فليركع ركعتين قبل أن يجلس” (البخاري ومسلم)

ముస్లిం హదీథ్ : అబూ ఖతాదా రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా ఉద్భోదించారు “మీలో ఎవరైనా మస్జిద్ లో ప్రవేశించిన ఎడల కూర్చోక ముందు రెండు రకాతులు చదవవలెను”. అన్ అబీ ఖతాదా రదియల్లాహు అన్హు అన్న రసూలుల్లాహి సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లమ్ ఖాల ఇదా దఖల ఆహదుకుముల్ మస్జిద్ ఫల్ యర్ కఅఁ  రక్ అతయ్ ని ఖబ్ ల అన్ యజ్ లిస – రవాహు ముస్లిం

ుదూ తర్వాతి సున్నత్ నమాజు  – వుదూ తర్వాత రెండు రకాతులు సున్నహ్ చదవవలెను.

عن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبيr قال: “يا بلال حدثني بأرجى عمل عملته في الإسلام فإني سمعت دف نعليك بين يدي في الجنة. قال: ما عملت عملا أرجى عندي أني لم أتطهر طهورا في ساعة ليل أو نهار إلا صليت بذلك الطهور ما كتب لي أن أصلي.” (رواه البخاري ومسلم)

సజ్దా తిలావహ్ – ఖుర్ఆన్ పఠించునప్పుడు, వినునప్పుడు సజ్దా ఆయత్ వచ్చిన ఎడల సజ్దా చేయవలెను. 15 చోట్ల ఖుర్ఆన్ లో సజ్దా ఆయత్ లు కలవు

– عن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما قال: “كان رسول اللهr  يقرأ علينا القرآن فإذا مر بالسجدة، كبر وسجد وسجدنا معه.” (رواه ابو داود)

సజ్దా షుకుర్ :

عن أبي بكرة رضي الله عنه قال: “أن النبيr كان إذا أتاه أمر يسره أو بشر به خر ساجدا شكرا لله تبارك وتعالى.” (رواه أبو داود والترمذي وابن ماجه)

ఇబ్నె మాజా హదీథ్ – ఆబూబకరాహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వద్దకు శుభసందేశము వచ్చినప్పుడు లేదా బషారత్ ఇవ్వబడినప్పుడు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అల్లాహ్ కు కృతజ్ఞతా పూర్వకంగా సాష్టాంగం (సజ్దా) చేసేవారు. సజ్దా షుకుర్ కొరకు వుదూ షరతు కాదు. 

జనాజ నమాజు

సలాతుల్ జనాజ విధానం :

  1. జనాజ (శవపేఠిక)ను ఇమాం మరియు ఖిబ్లాకి మధ్యలో ఉంచవలెను.
  2. మృతదేహం పురుషునిదైతే తల దగ్గర, స్త్రీ దైతే మధ్యలో ఇమాం నుంచోవలెను.
  3. తక్బీర్ చెప్పిన తర్వాత చేతులు కట్టుకుని సూరె ఫాతిహా నిశ్శబ్దంగా చదవవలెను.
  4. రెండవ తక్బీర్ చెప్పి అందరూ నిశ్శబ్దంగా దరూద్ చదవవలెను.
  5. మూడవ తక్బీర్ చెప్పి అందరూ నిశ్శబ్దంగా మృతుని కొరకు దుఆ చేయవలెను.

1 దువాఅల్లాహుమ్మగ్ ఫిర్లి హయ్యినా, వ మయ్యితినా, వ షాహిదినా,వ గాఇబినా, వ సగీరినా, వ కబీరినా, వదకరినా, వఉన్ థానా, అల్లాహుమ్మ మన్అహ్ యయ్ తహు మిన్నా ఫఅహ్ యిహి అలల్ ఇస్లామి వ మన్ తవఫ్ఫయ్ తహు మిన్నా ఫత వఫ్ఫహు అలల్ ఈమాని అల్లాహుమ్మ లాతహ్ రింనా అజ్.రహు వ లాతఫ్ తిన్నాబఅదహు.

ఓ అల్లాహ్! నన్ను మాలో బ్రతికి ఉన్నవారినీ, చనిపోయినవారినీ, ఇక్కడున్నవారినీ, ఇక్కడ లేని వారినీ, పిన్నలనూ, పెద్దలనూ, మా మగవారినీ, మా ఆడవారినీ అందరినీ క్షమించు. ఓ అల్లాహ్! మాలో ఎవరిని  సజీవంగా ఉంచినా ఇస్లాంపైనే ఉంచు. ఎవరికి మరణం ప్రసాదించినా విశ్వాసస్థితిలో మరణింప జేయి. ఈ మరణించిన వ్యక్తి (విషయంలో సహనం వహించడం వల్ల లభించే) పుణ్యానికి మమ్మల్నిదూరం చెయ్యకు. ఇతని తరువాత మమ్మల్ని పరీక్షలకు గురిచేయకు (సన్మార్గానికి దూరం చేయకు).

2 వ దువా –

“اللهم اغفر له، وارحمه، وعافه، واعف عنه، وأكرم نزله، ووسع مدخله، واغسله بالماء والثلج والبرد، ونقه من الخطايا كما ينقى الثوب الأبيض من الدنس، وأبدله دارا خيراً من داره، وأهلاً خيراً من أهله، و زوجاً خيراً من زوجه، وأدخله الجنة، وقه فتنة القبر وعذاب النار.

అల్లాహుమ్మగ్ ఫిర్ లహు, వర్ హంహు వ ఆఫిహి, వ అఫ్ఉ అన్ హు, వ అకరిమ్ నుజులహు, వవస్సి ముద్ ఖలహు, వగ్ సిల్ హు, బిల్ మాయి వథ్థల్ జి, వల్ బరది, వనఖ్ఖిహి మినల్ ఖతాయా కమా యునఖ్ఖితథ్థౌబుల్ అబ్ యదు మినద్దనసి, వ అబ్ దిల్ హు, దారన్ ఖైరన్ మిన్ దారిహి, వ అహ్ లన్ ఖైరన్ మిన్ అహ్ లిహి, వ జౌజన్ ఖైరన్ మిన్ జౌజిహి, వ అద్ ఖిల్ హుల్ జన్నత వఖిహి ఫిత్నతల్ ఖబ్రి వ అజాబిన్నారి.

ఓ అల్లాహ్! అతన్ని క్షమించు, అతని మీద దయ చూపు, అతన్ని క్షమించి శిక్షనుండి కాపాడు, అతన్ని మన్నించు, అతనికి ఉత్తమ స్థానము ప్రసాదించు, అతనికి విశాలమైన నివాసము ప్రసాదించు, అతని పాపములను నీళ్ళతో, మంచుతో, వడగళ్ళతో కడిగి, తెల్లని వస్త్రాన్ని మురికి నుండి శుభ్రపరచినట్లు అతన్ని పాపాలనుండి శుభ్రపరుచు. అతనికి ఇహలోకపు ఇల్లు కంటే మంచి ఇల్లుని, ఇహలోకపు సంతతి కంటే ఉత్తమ సంతతిని, ఇహలోకపు ఇల్లాలి కంటే మంచి ఇల్లాలిని ప్రసాదించు. అతనిని స్వర్గంలో ప్రవేశింపజేయి. సమాధి శిక్షనుండి నరకాగ్ని శిక్షనుండి అతన్ని రక్షించు.

6.  ఆ తర్వాత 4వ తక్బీర్ పలికి సలాంచేసి కుడి వైపు తిరగవలెను,

ఈద్ నమాజు

పండ నమాజు

  1. ఈదుల్ ఫిత్ ర్ (రమదాన్ పండగ) రమదాన్ నెల ఉపవాసములు పూర్తయిన తర్వాత షవ్వాల్ 1వ తారీఖున జరుపుకోబడును.
  2. ఈదుద్దుహా దిల్ హజ్జ 10వ తారీఖున జరుపుకోబడును.
  3. పండుగ నిర్వచనం: మాటిమాటికీ సంతోషసంబరాలతో మరలి వచ్చేది. పండగ రోజు సంతోషంగా తిని, తినిపించి అల్లాహ్ ను స్తుతించురోజు.

సలాతుల్ ఈద్ షరతులు:

  1. సమయం: సూర్యుడు ఉదయించిన 20 నిమిషాల తర్వాత సలాతుల్ ఈద్ సమయం ప్రారంభమగును. ఆలస్యం చేయకుండా ప్రారంభపు సమయంలోనే ఈద్ నమాజ్ పూర్తి చేయటం ఉత్తమమం
  2. సలాహ్: సలాతుల్ ఈద్ రెండు రకాతులు బిగ్గరగా చదవవలెను. అదాన్ మరియు ఆఖామహ్ పలుకబడదు. మొదటి రకాతులో ప్రారంభ తక్బీర్ కాకుండా 6 తక్బీర్ లు అధికంగా పలుక వలెను. మరియు రెండవ రకాతులో 5 తక్బీర్ లు పలుక వలెను.
  3. సలాతుల్ ఈద్ తర్వాత రెండు ఖుత్బాలు ఇవ్వబడును.

సలాతుల్ ఈద్ లోని సున్నతులు

  1. స్నానం చేయుట, మంచి దుస్తులు ధరించుట, సువాసన పూసుకొనుట.
  2. ఈదుల్ ఫితర్ లో బేసి సంఖ్యలో ఖర్జూరపు పళ్ళు తిని ఈద్ గాహ్ కు వెళ్ళుట. సలాతుల్ ఈద్ పట్టణం లేదా గ్రామం బయటకు వెళ్ళి ఆచరించుట సున్నహ్.
  3. ఈదుల్ అద్ హా లో ఈద్ గా నుంచి వచ్చి ఖుర్బాని మాంసంతో భోజనం చేయుట   ఈద్ గాహ్ వెళ్ళే టప్పుడు ఒకదారిన వచ్చే టప్పుడు వేరే దారిన రావటం.
  4.  తక్బీర్ – అల్లాహు అక్బర్, అల్లాహ్ అక్బర్ లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు, వల్లాహు అక్బర్,  అల్లాహు అక్బర్, వలిల్లాహిల్ హంద్

(الله أكبر     الله أكبر     لا اله إلا الله،     والله أكبر     الله أكبر     ولله الحمد)

       గమనిక: తక్బీర్ ఒక్కొక్కరు వేర్వేరుగా పలకాలి. మూకుమ్మడిగా పలకరాదు.

సలాతుల్ జుమహ్

సలాతుల్ జుమహ్ (శుక్రవారపు మధ్యాహ్న నమాజు):

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللهِ وَذَرُوا البَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

ఖుర్ఆన్, సూర జుమహ్ 62 ఆయత్ 9“ఓ విశ్వాసులారా !  శుక్రవారం సమావేశం రోజున నమాజు కోసం పిలుపునిచ్చినప్పుడు మీరు వెంటనే అమ్మకం, కొనుగోళ్ళ వ్యవహారాలు(లావాదేవీలను) వదిలేసి అల్లాహ్ స్మరణ (ధర్మబోధ) వైపు పరుగెత్తండి. మీరు అర్థం చేసుకో గలిగితే (జ్ఞానవంతులైతే) ఇది మీకెంతో శ్రేయస్కరమైనది.”

జుమహ్ ప్రాముఖ్యత:

ముస్లిం హదీథ్:  అబూహురైరా రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు – ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “సూర్యుడు ఉదయించే రోజులలో అన్నింటి కంటే ఉత్తమమైన రోజు జుమ్అహ్ రోజు. ఆ రోజునే ఆదం అలైహిస్సలామ్ సృష్టించబడ్డారు. అదే రోజున స్వర్గంలో ప్రవేశింపజేయబడ్డారు. అదే రోజున స్వర్గం నుండి తీయబడ్డారు. మరియు జుమ్అహ్ రోజునే ప్రళయదినం వాటిల్లుతుంది.”

సలాతుల్ జుమహ్ యొక్క వివరములు:

  1. జుమహ్ సమయము: జుహర్ నమాజు సమయమే.
  2. వ్యక్తుల సంఖ్య: కనీసం ముగ్గురు మగవారు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే జుమ్అహ్ నమాజు జరుగును. వారిలో ఒకరు ఇమాం అవుతారు.
  3. ప్రసంగం: రెండు ప్రసంగములు జరుపవలెను. అల్లాహ్ పై ప్రజల విశ్వాసాన్ని బలపరచే బోధనలు ప్రసంగించడం తప్పని సరి. సమాజములోని చెడులను దూరం చేసేటట్లు బోధించవలెను.
  4. సలాహ్: రెండు  రకాతులు ఫరద్ బిగ్గరగా చదవవలెను.

గమనిక: ఎవరైనా ఇమాము రెండవ రకాతు రుకూ నుండి నిలబడిన తర్వాత వచ్చిన ఎడల అతను 4 రకాతులు జుహర్ చదవవలెను. అంటే అతను జుమహ్ కోల్పోయెను.

  1. జమహ్ తర్వాత చదివే సున్నహ్ నమాజులు: సలాతుల్ జుమహ్ తర్వాత మస్జిద్ లోనే సున్నతులు చదివిన ఎడల 4 రకాతులు, ఇంటిలో సున్నతులు చదివిన ఎడల రెండు రకాతులు చదవవలెను.

క్రింది విషయాలు అస్సలు చేయకూడదు:

  1. జుమహ్ ఖుత్ బా సమయంలో ఎవ్వరితోను ఎట్టి పరిస్థితులలోను మాట్లాడరాదు.
  2. మోకాళ్ళను నుంచోబెట్టి, కూర్చోరాదు. అనవసరమైన, అసహ్యకరమైన చేష్టలు చేయరాదు.
  3. ముందు వచ్చినవాళ్ళు ముందు వరుస (సఫ్)లో తర్వాత వచ్చిన వాళ్ళు తర్వాత సఫ్ లలో క్రమశిక్షణతో కూర్చోవలెను. ప్రజల పై నుండి దాటి వెళ్ళరాదు.

జుమహ్ సలాహ్ కొరకు యారవ్వవలసిన విధానం(సున్నహ్) :  

  1. స్నానం చేసి శుభ్రమైన మంచి బట్టలు ధరించుట
  2. మస్జిద్ లో తొందరగా హాజరవడం
  3. అతి ఎక్కువగా దరూద్ (ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై) పంపుట.
  4. సూరె కహాఫ్ (18 వ సూర) చదువుట.
  5. జుమహ్ రోజున సూర్యాస్తయమమునకు ముందు మేలు కొరకు, క్షమాపణ కొరకు దుఆ చేయుట
  6. జుమహ్ కు ముందు రెండు రకాతులు తహయ్యతుల్ మస్జిద్ తప్పక చదవవలెను.

జుమహ్ ప్రసంగ విధానము:

  1. ఖతీబ్ మెంబరు పై ప్రజల వైపుకు తిరిగి నిలుచొని‘అస్సలాముఅలైకుమ్ వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతహు’ అని పలికి కూర్చోవలెను.
  2. ఖతీబ్ కూర్చొన్న తర్వాత ముఅద్దిన్ అదాన్ పలక వలెను.
  3. అదాన్ తర్వాత ఖతీబ్ నుంచుని మొదటి ఖుత్బా చదవవలెను.

a)    ఖుత్బాలో ఇన్నల్ హందులిల్లాహ్ తో ప్రారంభించాలి.

b)   ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం పై దరూద్ సలాం పంపాలి. ప్రసంగ విషయానికి సంబంధించి ఏదైనా ఒక ఖుర్ఆన్ ఆయహ్ పఠించాలి.

c)    ప్రజలను అల్లాహ్ యొక్క భయభక్తుల వైపుకు పిలవాలి.

d)   ఖుత్బా అల్లాహ్ పై విశ్వాసము దృఢపరిచే విధంగా ఉండాలి.

e)    ఆ సమయపు కష్టముల నుండి, తప్పుల నుండి దూరం అయ్యే విధంగా ప్రజలకు సూచనలు చేయాలి.

f)    ఖతీబ్ తన కొరకు మరియు ముస్లింల కొరకు అల్లాహ్ తో క్షమాపణ కోరాలి, “అస్తగ్ ఫిర్ అల్లాహ్” అంటే “ఓ అల్లాహ్ నన్ను, మమ్మల్ని క్షమించు” అనాలి.

g)   ఖుత్బా క్లుప్తంగా మరియు ఆ సమయానుసారం హితబోధ అయి ఉండాలి.

గమనిక: కొంచెం బిగ్గరగా ఖుత్బా ప్రసంగం చేయడం చాలా ఉత్తమం.

h)   రెండవ ఖుద్బాకి ముందు ఖతీబ్ కొంచెం సేపు కూర్చోవలెను.

i)     మళ్ళీ నుంచొని 2వ ఖుత్బా ఇన్నల్ హందులిల్లాహ్ – అల్లాహ్ స్తోత్రములతో, ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం పై సలాంతో మరియు కొన్ని ఖుర్ఆన్ వచనాలతో ప్రారంభించాలి.

j)     జుమహ్ సలాహ్ లో అప్పుడప్పుడు సూరె ఆలా మరియు సూరె గాషియ చదువుట సున్నత్.

k)   జుమహ్ ప్రసంగం ప్రారంభము కాకముందు మస్జిద్ లో చేరాలి.