వారసత్వ స్తంభాలు, వారసత్వం యొక్క షరతులు, వారసత్వానికి గల కారణాలు, వారసత్వానికి అడ్డంకులు [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్య: మూల విషయాలు, కారణాలు, నిబంధనలు
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=bTvD3S1H1Q4 [24 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో, ఇస్లాంలో వారసత్వ శాస్త్రం (ఇల్మ్ అల్-ఫరాయిద్) యొక్క ప్రాథమిక సూత్రాలు వివరించబడ్డాయి. మొదటగా, వారసత్వానికి మూడు పునాది స్తంభాలున్నాయని, అవి: మరణించిన వ్యక్తి (అల్-మువర్రిస్), జీవించి ఉన్న వారసుడు (అల్-వారిస్), మరియు మృతుడు వదిలి వెళ్లిన ఆస్తి (తరిక). రెండవదిగా, వారసత్వం యొక్క షరతులు (షరతులు) కూడా మూడు ఉన్నాయని, అవి ఈ మూడు స్తంభాల గురించిన జ్ఞానాన్ని కలిగి ఉండటం. మూడవదిగా, వారసత్వానికి గల కారణాలు (అస్బాబుల్ ఇర్స్) మూడు: వివాహం (నికాహ్), వంశం (నసబ్), మరియు విధేయత/విముక్తి (అల్-వలా). చివరగా, వారసుడు అయ్యే అర్హత ఉన్నప్పటికీ, వారసత్వం నుండి దూరం చేసే మూడు అడ్డంకులు (మవానిఉల్ ఇర్స్) గురించి చర్చించబడింది: హత్య (అల్-ఖత్ల్), బానిసత్వం, మరియు మత భేదం (ఇఖ్తిలాఫుద్దీన్). ఈ అంశాలన్నీ ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టాలను అర్థం చేసుకోవడానికి పునాది వంటివని వివరించబడ్డాయి.

వారసత్వ స్తంభాలు. అర్కానుల్ ఇర్స్. ఇప్పుడు మనం చూస్తాం ఇస్లాం యొక్క స్తంభాలు, అర్కానుల్ ఇస్లాం అంటాం. ఇస్లాంలో ఎన్ని స్తంభాలు ఉన్నాయి? ఐదు స్తంభాలు ఉన్నాయి. అంటే దాని మీదే ఇస్లాం ఉంది అన్నమాట. అలాగే ఈ వారసత్వపు ఒక విద్య ఏదైతే ఉందో, లేదా ఎప్పుడైతే మనం ఈ డబ్బులు పంచాలి అనుకుంటున్నామో, ఆ పంచే ముందు మనం దాని సంబంధించిన స్తంభాలు ఏమున్నాయి తెలుసుకోవాలి. అవి ఎన్ని ఉన్నాయి అంటే మూడు ఉన్నాయి. మూడు స్తంభాలు.

మొట్టమొదటి స్తంభం: ‘అల్-మువర్రిస్‘ (الْمُوَرِّثُ)“వారసత్వాన్ని వదిలివెళ్ళిన వ్యక్తి”

వారసత్వ పంపిణీ ప్రక్రియలో మొట్టమొదటి మరియు అత్యంత కీలకమైన పునాది స్తంభం గురించి తెలుసుకుందాం. అరబిక్‌లో దీనిని ‘అల్-మువర్రిస్‘ (الْمُوَرِّثُ) అని పిలుస్తారు, దీని అర్థం “వారసత్వాన్ని వదిలివెళ్ళిన వ్యక్తి”. అంటే, ఎవరి సంపద మరియు ఆస్తులనైతే వారసులకు పంచబోతున్నామో, ఆ మూల వ్యక్తి ఈయనే.

ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టం అమలులోకి రావడానికి ఒక ప్రాథమిక మరియు మార్పులేని షరతు ఉంది: ‘అల్-మువర్రిస్’ కచ్చితంగా మరణించి ఉండాలి. ఆయన మరణం ధృవీకరించబడిన తర్వాత మాత్రమే వారసత్వ ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. ఎందుకంటే, ఒక వ్యక్తి జీవించి ఉండగా తన ఆస్తిని ఇతరులకు ఇవ్వడాన్ని ‘వారసత్వం’ (ఇర్స్) అని అనరు, దానిని ‘బహుమతి’ (హిబా) అంటారు. జీవించి ఉండగా ఆస్తిని వారసత్వ పద్ధతిలో పంచడం సరైన విధానం కాదని మనం గత పాఠంలో ఇప్పటికే చర్చించుకున్నాం. ఉదాహరణకు, నేను వారసుడిని, అరబిక్‌లో ‘వారిస్’ (الْوَارِث). నా తండ్రిగారు, ఎవరి ఆస్తినైతే నేను పొందబోతున్నానో, ఆయన మువర్రిస్. నేను ఆయనకు వారసుడిగా మారాలంటే, ఆయన మరణించడం అనేది తప్పనిసరి. ఇది వారసత్వ శాస్త్రానికి మొదటి పునాది రాయి వంటిది.

అయితే, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో, ఒక వ్యక్తి భౌతికంగా మరణించాడని నిర్ధారణ కాకపోయినా, చట్టపరంగా మరణించినట్లుగా పరిగణించబడవచ్చు. దీనినే అరబిక్‌లో ఇలా అంటారు:

أَوْ الْمُلْحَقُ بِالْمَيِّتِ
(అవ్ అల్-ముల్హకు బిల్-మయ్ఇత్)
లేదా మరణించిన వానిగా పరిగణించబడినవాడు

దీని వివరణ ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తి చాలా కాలం పాటు అదృశ్యమై, అతని గురించి ఎలాంటి సమాచారం లేకుండా పోయినప్పుడు, ఇస్లామిక్ న్యాయాధికారి (ఖాజీ) లేదా ప్రస్తుత న్యాయవ్యవస్థ (జడ్జి లేదా కోర్టు) ఆ కేసును పరిశీలించి, అతను మరణించి ఉంటాడని అధికారికంగా ప్రకటిస్తుంది. ప్రభుత్వం లేదా కోర్టు ద్వారా ఒక వ్యక్తి మరణించినట్లు డిక్లేర్ చేయబడిన తర్వాత, అతను చట్టపరంగా మరణించిన వ్యక్తిగానే పరిగణించబడతాడు. అప్పుడు, అతని ఆస్తిని కూడా వారసులకు పంచవచ్చు.

కాబట్టి, వారసత్వానికి మొదటి స్తంభం ఎల్లప్పుడూ మరణించిన వ్యక్తి. ఈ వారసత్వ విద్య యొక్క అవసరం మనకు ఎప్పుడు ఏర్పడుతుంది అంటే, ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాతే. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, మొదటి స్తంభం నెరవేరడానికి రెండు మార్గాలున్నాయి: ఒకటి, వ్యక్తి భౌతికంగా మరణించడం; రెండు, వ్యక్తి చట్టపరంగా మరణించినట్లు న్యాయస్థానం ద్వారా ప్రకటించబడటం. ఈ రెండింటిలో ఏది జరిగినా, వారసత్వ పంపిణీకి మొదటి మెట్టు పూర్తయినట్లే.

వారసత్వ ప్రక్రియలో రెండవ మరియు మూడవ స్తంభాలను గురించి మరింత వివరంగా, స్పష్టంగా ఈ క్రింది విధంగా చెప్పుకోవచ్చు:

రెండవ స్తంభం: వారసుడు (అల్-వారిస్)

వారసత్వ పంపిణీలో రెండవ అతిముఖ్యమైన స్తంభం ‘వారసుడు’. ఇస్లామీయ పరిభాషలో ఇతనిని ‘అల్-వారిస్’ (الْوَارِث) అని పిలుస్తారు. ఈ స్తంభం చెల్లుబాటు కావడానికి ఒక అత్యవసరమైన నియమం ఉంది: ఆస్తిని స్వీకరించే వారసుడు, ఆస్తిని వదిలి వెళ్ళిన వ్యక్తి (మువర్రిస్) మరణించే సమయానికి కచ్చితంగా జీవించి ఉండాలి. మనం మొదటి స్తంభంలో చర్చించుకున్నట్లుగా, ఆస్తిని ఇచ్చే వ్యక్తి మరణించి ఉండాలి (లేదా కోర్టు/ప్రభుత్వం ద్వారా మరణించినట్లుగా ధృవీకరించబడి ఉండాలి). దానికి భిన్నంగా, ఆ ఆస్తిని పొందే హక్కుదారుడు మాత్రం ఆ సమయానికి ప్రాణాలతో ఉండటం తప్పనిసరి. అప్పుడే అతను ‘వారిస్’ (వారసుడు)గా పరిగణించబడతాడు.

మూడవ స్తంభం: ఆస్తి (అల్-తరిక)

వారసత్వ విద్యలో మూడవ స్తంభం, మరణించిన వ్యక్తి తన వెనుక విడిచి వెళ్ళిన సంపద. దీనిని అరబిక్‌లో ‘తరిక’ (التَّرِكَة) అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ పదాన్ని మీరు చాలా జాగ్రత్తగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఎందుకంటే, భవిష్యత్తులో మనం నేర్చుకోబోయే పాఠాలలో, ఇన్షా అల్లాహ్, ఈ పదం చాలా తరచుగా ఉపయోగించబడుతుంది. ‘తరిక’ అంటే మృతుడు వదిలివెళ్ళిన డబ్బు, బంగారం, స్థలాలు, లేదా మరేదైనా ఆస్తిపాస్తులు అని అర్థం.

రాబోయే తరగతుల్లో మనం వారసత్వానికి సంబంధించిన లెక్కలు లేదా పంపకాల గురించి చర్చించేటప్పుడు, ప్రధానంగా ఈ మూడు అంశాలే మనకు ఎదురవుతాయి. నిజానికి, ఈ విద్య అంతా ఈ మూడు అంశాల చుట్టూనే తిరుగుతుంది:

  1. ఒక వ్యక్తి మరణించి ఉండటం.
  2. ఆ మరణించిన వ్యక్తికి సంబంధించిన మరొక వ్యక్తి (వారసుడు) జీవించి ఉండటం.
  3. వారిద్దరి మధ్య వారసత్వ సంబంధానికి కారణమైన ‘ఆస్తి’ లేదా ‘డబ్బు’ ఉండటం.

ఇక్కడ గమనించాల్సిన ప్రధాన విషయం ఏమిటంటే, మరణించిన వ్యక్తికి మరియు బ్రతికున్న వారసుడికి మధ్య సంబంధాన్ని ఏర్పరిచేది ఆ ‘ఆస్తి’ (తరిక) మాత్రమే. కాబట్టి, వారసత్వ విద్య (ఇల్మ్ అల్-ఫరాయిద్) ఈ మూడు ప్రధాన స్తంభాలపైనే ఆధారపడి ఉంది:

  1. అల్-మువర్రిస్ (మరణించిన వ్యక్తి)
  2. అల్-వారిస్ (జీవించి ఉన్న వారసుడు)
  3. అల్-తరిక (వదిలి వెళ్ళిన ఆస్తి)

దీంతో, అల్హందులిల్లాహ్, మన మొదటి టాపిక్ అయిన ‘వారసత్వ స్తంభాలు’ అనే అంశం పూర్తయింది.

ఈ రోజు మనం చర్చించుకుంటున్న రెండవ ముఖ్యమైన అంశం “వారసత్వ షరతులు”. అరబిక్‌లో దీనిని ‘షురూతుల్ ఇర్స్’ (شُرُوطُ الْإِرْثِ) అని పిలుస్తారు. ఇవి వారసత్వ పంపకానికి సంబంధించిన నిబంధనలు లేదా ముందస్తు అవసరాలు.

ఈ షరతులు దేని గురించి అని మీరు అడిగితే, చాలా సులభంగా చెప్పవచ్చు: మనం ఇంతకు ముందు చర్చించుకున్న మూడు వారసత్వ స్తంభాల (అర్కానుల్ ఇర్స్) గురించిన ఖచ్చితమైన ‘జ్ఞానం’ కలిగి ఉండటమే ఈ షరతుల సారాంశం. వారసత్వ స్తంభాలు మూడు ఉన్నట్లే, ఈ షరతులు కూడా మూడే ఉంటాయి. ఈ మూడింటిలోనూ “తెలుసుకోవడం” లేదా “జ్ఞానం కలిగి ఉండటం” అనేది ఉమ్మడి అంశం. ఆ మూడు షరతులను వివరంగా పరిశీలిద్దాం:

1. మొదటి షరతు: మరణం పట్ల నిర్ధారణ (మృతుని గురించిన జ్ఞానం)

మొట్టమొదటి షరతు ఏమిటంటే, ఎవరి ఆస్తినైతే పంచుతున్నామో, ఆ వ్యక్తి (మువర్రిస్) కచ్చితంగా మరణించాడనే జ్ఞానం లేదా నిర్ధారణ మనకు ఉండాలి. మనం ఎవరికైనా వారసులం అవుతున్నామంటే, ముందుగా ఆ ఆస్తి సొంతదారుడు చనిపోయాడని రూఢీ చేసుకోవాలి. కేవలం అనుమానం ఉంటే సరిపోదు, మరణం సంభవించిందనే స్పష్టమైన సమాచారం ఉండాలి.

2. రెండవ షరతు: వారసుని జీవన స్థితి పట్ల నిర్ధారణ (వారసుని గురించిన జ్ఞానం)

రెండవ షరతు ఏమిటంటే, ఆస్తి పొందే వారసుడు (వారిస్), ఆస్తిని వదిలి వెళ్ళిన వ్యక్తి చనిపోయిన సమయానికి బ్రతికే ఉన్నాడని కచ్చితంగా తెలిసి ఉండాలి. ఇది చాలా కీలకమైన పాయింట్.

ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తికి ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు కొడుకులు ఉన్నారనుకుందాం. తండ్రి చనిపోవడానికి ముందే ఒక కొడుకు మరణించి ఉంటే, ఆ చనిపోయిన కొడుకు వారసుడు కాలేడు. సాధారణంగా పిల్లలందరూ వారసులే అయినప్పటికీ, ఇస్లామీయ చట్టం ప్రకారం వారసత్వం అనేది బ్రతికి ఉన్నవారికి మాత్రమే సంక్రమిస్తుంది. తండ్రి మరణించిన క్షణంలో ఎవరైతే సజీవంగా ఉన్నారో, వారికి మాత్రమే ఆస్తి చెందుతుంది. చనిపోయిన వారి పేరు మీద ఆస్తి వెళ్ళదు. కాబట్టి, ఫలానా వ్యక్తి వారసుడిగా అర్హుడు అని మరియు అతను ప్రస్తుతం బ్రతికే ఉన్నాడని మనకు కచ్చితమైన జ్ఞానం ఉండాలి.

3. మూడవ షరతు: పంపిణీ విధానం పట్ల జ్ఞానం (ఇల్మ్)

మూడవ మరియు అతి ముఖ్యమైన షరతు ఏమిటంటే, ఆస్తిని ఏ ప్రాతిపదికన పంచాలి? దానికి సంబంధించిన ఇస్లామీయ నియమాలు ఏమిటి? అనే జ్ఞానం కలిగి ఉండటం. మనం ఈ క్లాసులు నేర్చుకుంటున్నది కూడా ఇందుకోసమే. డబ్బును పంచడం అంటే కేవలం చేతికి ఇవ్వడం కాదు, దానిని ధర్మబద్ధంగా ఎలా విభజించాలో తెలిసి ఉండాలి.

దురదృష్టవశాత్తు, ప్రస్తుత సమాజంలో మనం అనేక తప్పులను చూస్తున్నాం. ప్రజలు తమకు తోచినట్లుగా, తమ ఇష్టాయిష్టాల ప్రకారం ఆస్తులను పంచుతున్నారు. పెద్ద కొడుకు అని ఎక్కువ ఇవ్వడం, లేదా తమకు నచ్చిన వారికి ఎక్కువ రాసివ్వడం వంటివి చేస్తున్నారు. ఇవన్నీ ఖుర్ఆన్ మరియు హదీస్ బోధనలకు పూర్తిగా వ్యతిరేకం. కాబట్టి, మూడవ షరతు ఏమిటంటే, పంపకం అనేది మన ఇష్టప్రకారం కాకుండా, అల్లాహ్ నిర్ణయించిన వాటాల (ఫరాయిద్) ప్రకారం ఎలా జరగాలో అనే శాస్త్రీయ జ్ఞానం మనకు ఉండాలి.

క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే:
వారసత్వ విద్యలో ఈ మూడు షరతులు అత్యంత కీలకం:

  1. ఆస్తిపరుడు మరణించాడని తెలియాలి.
  2. వారసుడు బ్రతికే ఉన్నాడని నిర్ధారణ ఉండాలి.
  3. ఆ ఆస్తిని ధర్మసమ్మతంగా ఎలా పంచాలనే విజ్ఞానం ఉండాలి.

ఈ మూడు విషయాల పట్ల స్పష్టత ఉంటేనే వారసత్వ ప్రక్రియ ఇస్లాం ప్రకారం సరైనది అవుతుంది.

ఈ రోజు మన పాఠంలో మూడవ మరియు ముఖ్యమైన అంశం ‘అస్బాబుల్ ఇర్స్’. దీని అర్థం ‘వారసత్వానికి దారితీసే కారణాలు’. అసలు ఒక వ్యక్తి మరొక వ్యక్తికి వారసుడు కావడానికి గల కారణం ఏమిటి? ఏ బంధం లేదా ఏ సంబంధం ఆధారంగా ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆస్తిలో మరొకరికి వాటా లభిస్తుంది? అనే విషయాలను ఇక్కడ చర్చిద్దాం.

మనం ఇదివరకే వారసత్వపు ‘స్తంభాల’ (అర్కాన్) గురించి తెలుసుకున్నాం. వారసత్వం పంపిణీ జరగాలంటే మూడు స్తంభాలు తప్పనిసరి: 1. ఆస్తిని వదిలి చనిపోయిన వ్యక్తి (మువర్రిస్), 2. ఆస్తిని పొందే వారసుడు (వారిస్), 3. ఆస్తి (తరిక). ఈ మూడింటిలో ఏ ఒక్కటి లోపించినా వారసత్వ ప్రక్రియ జరగదు. ఉదాహరణకు, ఎవరూ చనిపోకపోతే ఆస్తి పంపకం ప్రసక్తే ఉండదు. అలాగే, చనిపోయిన వ్యక్తికి ఆస్తి లేకపోయినా లేదా వారసులు లేకపోయినా ఈ చట్టం వర్తించదు. కాబట్టి, స్తంభాలు ఎంత ముఖ్యమో, ఇప్పుడు మనం చెప్పుకోబోయే ‘కారణాలు’ కూడా అంతే ముఖ్యం.

వారసత్వ శాస్త్రాన్ని సులభంగా గుర్తుంచుకోవడానికి ఒక చిన్న చిట్కా ఏమిటంటే, ఇందులో అన్నీ ‘మూడు’ సంఖ్యలో ఉంటాయి. స్తంభాలు మూడు, షరతులు మూడు, వారసత్వానికి కారణాలు మూడు, అలాగే వారసత్వాన్ని అడ్డుకునే కారణాలు (మవాని) కూడా మూడు. ఇప్పుడు ఆ మూడు వారసత్వ కారణాలను వివరంగా చూద్దాం:

1. అన్-నికాహ్ (النِّكَاحُ) – వివాహం:

వారసత్వానికి మొదటి మరియు ప్రధానమైన కారణం ‘నికాహ్’ (వివాహం). ఇస్లామీయ పద్ధతిలో జరిగిన సరైన వివాహ ఒప్పందం ద్వారా భార్యాభర్తల మధ్య వారసత్వ బంధం ఏర్పడుతుంది. అంతకుముందు వరకు వారిద్దరికీ ఎలాంటి రక్త సంబంధం లేకపోయినా, వివాహం జరిగిన మరుక్షణం నుండే ఒకరి ఆస్తిలో మరొకరికి హక్కు కలుగుతుంది. భర్త చనిపోతే భార్యకు, భార్య చనిపోతే భర్తకు ఆస్తిలో వాటా లభిస్తుంది. కేవలం ‘వివాహం’ అనే బంధం వల్లే వారు ఒకరికొకరు వారసులు అవుతున్నారు.

2. అన్-నసబ్ (النَّسَبُ) – వంశం (రక్త సంబంధం):

వారసత్వానికి రెండవ కారణం ‘నసబ్’, అంటే వంశం లేదా రక్త సంబంధం. దీని ద్వారానే అత్యధిక మంది బంధువులు వారసులుగా మారుతారు. ఉదాహరణకు, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు వంటి వారు ఈ కోవలోకి వస్తారు. ఒక వ్యక్తి మరణిస్తే అతని సంతానం వారసులు అవుతారు, లేదా సంతానం మరణిస్తే తల్లిదండ్రులు వారసులు అవుతారు. ఈ బంధం పుట్టుకతో వచ్చినది మరియు ఇది వారసత్వానికి అత్యంత బలమైన కారణం.

3. అల్-వలా (الْوَلَاءُ) – విధేయత (బానిస విముక్తి బంధం):

వారసత్వానికి మూడవ కారణం ‘అల్-వలా’. ప్రస్తుత సమాజంలో బానిసత్వ వ్యవస్థ లేదు కాబట్టి ఈ కారణం ఇప్పుడు ఆచరణలో కనిపించకపోవచ్చు, కానీ షరియత్‌లో దీనికి సంబంధించిన విధివిధానాలు ఉన్నాయి. దీని అర్థం ‘విధేయత’ లేదా ‘విముక్తి బంధం’.

దీనిని ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు: ఒక వ్యక్తి తన దగ్గర ఉన్న బానిసను దైవప్రసన్నత కోసం విడుదల చేశాడనుకోండి, లేదా ఎవరైనా బానిస తన యజమానితో “నేను ఇంత మొత్తం చెల్లిస్తాను, నన్ను విడుదల చేయండి” అని ఒప్పందం (ముకాతబత్) చేసుకున్నప్పుడు, ఆ బానిసకు స్వేచ్ఛ కల్పించడానికి ఎవరైనా ధనసహాయం చేసినా, వారి మధ్య ‘వలా’ అనే బంధం ఏర్పడుతుంది.

భవిష్యత్తులో, ఆ విడుదలైన బానిస మరణించినప్పుడు, అతనికి సొంత వారసులు (భార్య, పిల్లలు, తల్లిదండ్రులు వంటివారు) ఎవరూ లేకపోతే, అతన్ని బానిసత్వం నుండి విముక్తి చేసిన పాత యజమాని లేదా సహాయం చేసిన వ్యక్తి అతనికి వారసుడు అవుతాడు. ఇక్కడ రక్త సంబంధం లేదు, వివాహ సంబంధం లేదు, కేవలం ‘విముక్తి చేసిన బంధం’ (వలా) మాత్రమే ఉంది.

దీనికి ఉదాహరణగా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి కాలంలో జరిగిన ఒక సంఘటనను చూద్దాం. హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ఒక బానిస మహిళ అయిన ‘బరీరా’ (రదియల్లాహు అన్హా)ను కొనుగోలు చేసి విముక్తి చేయాలనుకున్నారు. బరీరా తన యజమానికి కొంత డబ్బు చెల్లించి విముక్తి పొందాలనుకున్నప్పుడు, ఆయిషా (ర) ఆమెకు సహాయం చేసి స్వేచ్ఛను ప్రసాదించారు. అప్పుడు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఒక ప్రసిద్ధ సూత్రాన్ని చెప్పారు:

الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ
(అల్-వలాఉ లిమన్ అ’తఖ్)
“వారసత్వపు హక్కు (వలా) విముక్తి చేసిన వానికే చెందుతుంది.”

అంటే, విముక్తి పొందిన వ్యక్తికి వేరే వారసులు ఎవరూ లేని పక్షంలోనే, విముక్తి ప్రసాదించిన వ్యక్తి వారసుడు అవుతాడు. విడుదలైన తర్వాత ఆ వ్యక్తి పెళ్లి చేసుకుని, పిల్లలు కలిగితే, అప్పుడు ఆస్తి ఆ పిల్లలకే చెందుతుంది తప్ప పాత యజమానికి కాదు.

కాబట్టి, క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ఇస్లాంలో ఒక వ్యక్తికి వారసత్వం రావడానికి ఈ మూడు కారణాలే ఆధారం: 1. వివాహం, 2. రక్త సంబంధం (వంశం), 3. బానిస విముక్తి (వలా).

ఈనాటి పాఠంలో మనం చర్చించుకుంటున్న నాల్గవ మరియు చివరి ముఖ్యాంశం ‘మవానిఉల్ ఇర్స్’. అరబిక్‌లో ‘మవాని’ అంటే అడ్డంకులు అని అర్థం. ఒక వ్యక్తికి వారసుడయ్యే అన్ని అర్హతలు (రక్తసంబంధం లేదా వివాహ సంబంధం) ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని నిర్దిష్ట కారణాల వల్ల అతను ఆస్తిని పొందకుండా అనర్హుడు అవుతాడు. దీనినే ‘వారసత్వ నిరోధకాలు’ లేదా ‘వ్యతిరేక సూచనలు’ అంటారు.

ఇంతకుముందు మనం వారసత్వానికి అర్హత కల్పించే కారణాలను (అస్బాబుల్ ఇర్స్) చూశాము. ఇప్పుడు, వారసత్వ అర్హతను రద్దు చేసే కారణాలను చూద్దాం. ఇవి కూడా ప్రధానంగా మూడు ఉన్నాయి. మనం గమనించినట్లయితే, ఈరోజు చర్చించిన నాలుగు ప్రధాన అంశాలలో (స్తంభాలు, షరతులు, కారణాలు, అడ్డంకులు) ప్రతి దాంట్లోనూ మూడు పాయింట్లు ఉండటం విశేషం.

వారసత్వానికి అడ్డుపడే ఆ మూడు కారణాలు ఇవే:

1. అల్-ఖత్ల్ (الْقَتْلُ) – హత్య:
వారసత్వానికి మొదటి మరియు ప్రధానమైన అడ్డంకి ‘హత్య’. ఆస్తి మీద దురాశతో వారసుడు, ఆస్తి యజమానిని (ఎవరికైతే తాను వారసుడో ఆ వ్యక్తిని) చంపడం.

వివరణ: ఉదాహరణకు, ఒక భర్త తన భార్య ఆస్తిని త్వరగా పొందాలనే దురుద్దేశంతో ఆమెను హత్య చేశాడనుకుందాం. సాధారణ పరిస్థితుల్లో భార్య చనిపోతే భర్తకు వాటా వస్తుంది. కానీ, ఇక్కడ అతనే ఆమె మరణానికి కారణమయ్యాడు కాబట్టి, ఇస్లామీయ షరియా ప్రకారం అతనికి ఆమె ఆస్తిలో చిల్లిగవ్వ కూడా దక్కదు. అలాగే, ఒక కొడుకు తండ్రి ఆస్తి కోసం తండ్రిని చంపినా, లేదా సోదరుడు సోదరుడిని చంపినా ఇదే నియమం వర్తిస్తుంది.

నియమం: “హంతకుడికి వారసత్వంలో ఎటువంటి వాటా ఉండదు.” ఎవరైతే తాము వారసత్వం పొందాల్సిన వ్యక్తిని చంపుతారో, ఆ నేరం కారణంగా వారు వారసత్వ హక్కును కోల్పోతారు.

2. అర్-రిక్ (الرِّقُّ) – బానిసత్వం:
రెండవ అడ్డంకి బానిసత్వం. ఒక వ్యక్తి బానిసగా ఉన్నట్లయితే, అతనికి తన కుటుంబ సభ్యుల నుండి వారసత్వం పొందే హక్కు ఉండదు.

వివరణ: పూర్వకాలంలో యుద్ధాలు జరిగినప్పుడు, ఓడిపోయిన దేశం నుండి మనుషులను బందీలుగా తెచ్చి లేదా కిడ్నాప్ చేసి బానిసలుగా అమ్మేవారు. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి వేరే దేశంలో బానిసగా ఉన్నాడు. అతని తల్లిదండ్రులు, కుటుంబం వేరే దేశంలో స్వేచ్ఛగా ఉండి, అక్కడ మరణించినా, వారి ఆస్తి ఈ బానిసకు చెందదు.

కారణం: దీనికి ప్రధాన కారణం ఏమిటంటే, బానిసకు వ్యక్తిగత ఆస్తి హక్కు ఉండదు. బానిసకు ఏది వచ్చినా అది అతని యజమానికే చెందుతుంది. కాబట్టి, బానిసకు వారసత్వం ఇస్తే, అది పరోక్షంగా అతని యజమాని (ఎవరో పరాయి వ్యక్తి) చేతికి వెళ్తుంది. అందుకే, బానిసత్వం అనేది వారసత్వానికి అడ్డంకిగా నిర్ణయించబడింది.

3. ఇఖ్తిలాఫుద్దీన్ (اخْتِلَافُ الدِّينِ) – మత భేదం:

మూడవ అడ్డంకి మతాలు వేర్వేరుగా ఉండటం. మరణించిన వ్యక్తి మరియు వారసుడి మతాలు వేర్వేరుగా ఉంటే, వారి మధ్య వారసత్వ పంపిణీ జరగదు.

వివరణ: ఉదాహరణకు, తల్లిదండ్రులు ముస్లింలు అయి ఉండి, వారి కుమారుడు ఇస్లాంను వీడి కాఫిర్ ( అవిశ్వాసి) అయితే, తల్లిదండ్రుల ఆస్తిలో ఆ కుమారుడికి వాటా రాదు. అలాగే దానికి వ్యతిరేకంగా, తల్లిదండ్రులు ముస్లింలు కాకపోయి, కుమారుడు ముస్లిం అయినా సరే, వారి ఆస్తి ఇతనికి రాదు.

నియమం: రక్త సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, మతం వేరుగా ఉండటం వల్ల వారసత్వ బంధం తెగిపోతుంది. ముస్లిం ఆస్తికి అవిశ్వాసి వారసుడు కాలేడు, అవిశ్వాసి ఆస్తికి ముస్లిం వారసుడు కాలేడు.

ముగింపు:
అల్హందులిల్లాహ్, ఈరోజు మనం వారసత్వ విద్యకు సంబంధించిన నాలుగు ముఖ్యమైన అంశాలను వివరంగా తెలుసుకున్నాము:

  1. అర్కానుల్ ఇర్స్ (వారసత్వ స్తంభాలు): 3 (మృతుడు, వారసుడు, ఆస్తి).
  2. షురూతుల్ ఇర్స్ (వారసత్వ షరతులు): 3 (మరణం నిర్ధారణ, వారసుడు బ్రతికి ఉండటం, పంపకం తెలిసుండటం).
  3. అస్బాబుల్ ఇర్స్ (వారసత్వ కారణాలు): 3 (వివాహం, వంశం, విధేయత/విముక్తి).
  4. మవానిఉల్ ఇర్స్ (వారసత్వ అడ్డంకులు): 3 (హత్య, బానిసత్వం, మత భేదం).

ఈ నాలుగు అంశాలు, వాటిలోని ఉప అంశాలు (ప్రతి దాంట్లో 3 పాయింట్లు) మీరు తప్పక గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఈ అంశాలకు సంబంధించిన లోతైన వివరాలు మరియు ఉప శీర్షికల గురించి రాబోయే తరగతుల్లో ఇన్షా అల్లాహ్ మనం చర్చించుకుందాం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44566

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టం (మీరాస్): అల్లాహ్ విధించిన హక్కులు – పంపకాలు : క్లుప్త వివరణ

ఇస్లాంలో ఆస్తి పంపకం అనేది కేవలం ఒక సంప్రదాయం కాదు, అది అల్లాహ్ స్వయంగా ఖురాన్ ద్వారా విధించిన అత్యంత ముఖ్యమైన విధి (ఫర్జ్). మనిషి మరణించిన తర్వాత అతని ఆస్తిని షరియా నిబంధనల ప్రకారం పంపిణీ చేయాలి. ఇందులో నిర్లక్ష్యం చేయడం అంటే అల్లాహ్ ఆజ్ఞను ఉల్లంఘించడమే.

  • నరక శిక్ష: అల్లాహ్ నిర్ణయించిన హక్కులను (ముఖ్యంగా ఆడపిల్లల వాటాను) ఎగ్గొట్టేవారు నరకానికి అర్హులవుతారు.
  • అన్యాయం: ఇతరుల వాటాను అన్యాయంగా అనుభవించడం అంటే మీ కడుపులో నిప్పులు నింపుకోవడమే.
  • ఆలస్యం వద్దు: ఆస్తి పంపకంలో అనవసరమైన ఆలస్యం చేయడం వల్ల కుటుంబాల్లో గొడవలు రావడమే కాకుండా, అది పెద్ద పాపంగా పరిగణించబడుతుంది.
  • ప్రార్థనల నిరాకరణ: ఒకరి హక్కును అన్యాయంగా దోచుకుని మీరు చేసే దువా (ప్రార్థన) అల్లాహ్ వద్ద స్వీకరించబడదు.

“మీ ఆస్తిలో అల్లాహ్ నిర్ణయించిన హక్కును మీ సోదరీమణులకు, తల్లిదండ్రులకు మరియు ఇతర వారసులకు సకాలంలో అందజేయండి. షరియా ప్రకారం ఆస్తిని పంచి, అల్లాహ్ అనుగ్రహాన్ని పొందండి.”

ప్రచురణకర్త:Centre for Islamic Studies (CIS), Bangalore.
ప్రాథమిక సూత్రాలు మరియు హదీసులు

అబ్దుల్లా బిన్ అబ్బాస్ (రదియల్లాహు అన్హు) కథనం ప్రకారం ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “ఆస్తిలో నిర్ణయించిన వాటాలను ఆయా హక్కుదారులకు అందజేయండి. ఆ తర్వాత మిగిలినది మృతునికి అత్యంత సమీప పురుష బంధువుకు చెందుతుంది.” (బుఖారీ: 6732, ముస్లిం: 1615)

అమ్ర బిన్ ఖారిజా (రదియల్లాహు అన్హు) కథనం ప్రకారం ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు: “అల్లాహ్ ప్రతి హక్కుదారునికి తన హక్కును నిర్ణయించి ఇచ్చాడు. కాబట్టి ఇప్పుడు వారసునికి అనుకూలంగా వసీయత్ (మరణశాసనం) చేయడానికి వీలు లేదు.” (నసాయి: 6437)

  • నిర్వచనం (Definition): ఇస్లామిక్ ధర్మశాస్త్రం మరియు గణితం ఆధారంగా మృతుని ఆస్తిలో ఏ వారసుడికి ఎంత వాటా దక్కుతుందో తెలుసుకోవడాన్నే ‘ఫరాయిజ్’ అంటారు.
  • విషయం (Subject): మృతుని ఆస్తి (తరకా) మరియు వారసుల వాటాలు.
  • ఉద్దేశ్యం (Purpose): హక్కుదారులకు వారి హక్కులను సరిగ్గా అందజేయడం.
  • ప్రాముఖ్యత (Importance): ఆస్తి పంపిణీ బాధ్యతను అల్లాహ్ ఏ ప్రవక్తకో లేదా దూతకో ఇవ్వలేదు, స్వయంగా ఖురాన్ ద్వారా స్పష్టం చేశాడు. దీనిని ‘ఫరీజతమ్ మినల్లాహ్’ (అల్లాహ్ నిర్ణయించిన విధి) అని ఖురాన్ పేర్కొంది.
  • (1) వారసుడు మృతుడిని హత్య చేయడం.
  • (2) వారసుడు మరియు మృతుడు వేర్వేరు మతాలకు చెందిన వారై ఉండటం (కాఫిర్ అవ్వడం).
  • (3) బానిసత్వం (ప్రస్తుతం అమలులో లేదు).
  • (1) మృతుని అంత్యక్రియల ఖర్చు (మరీ ఖరీదుగా కాకుండా మధ్యస్థంగా).
  • (2) మృతుని పేరిట ఉన్న అప్పులు తీర్చడం.
  • (3) ఆస్తిలో 1/3 (మూడో వంతు) లోపు ఉన్న వసీయత్ (మరణశాసనం) అమలు చేయడం.
  • (4) పైనవన్నీ పూర్తయ్యాక మిగిలిన ఆస్తిని వారసులకు పంచడం.
  • 1/2 (సగం)
  • 1/4 (నాల్గవ వంతు)
  • 1/8 (ఎనిమిదవ వంతు)
  • 2/3 (రెండింట మూడు వంతులు)
  • 1/3 (మూడవ వంతు)
  • 1/6 (ఆరవ వంతు)

[1] భర్త (Husband):

  • 1/2 వాటా: భార్యకు సంతానం లేకపోతే.
  • 1/4 వాటా: భార్యకు సంతానం (కొడుకు/కూతురు/మనవడు/మనవరాలు) ఉంటే.

[2] భార్య (Wife):

  • 1/4 వాటా: భర్తకు సంతానం లేకపోతే.
  • 1/8 వాటా: భర్తకు సంతానం ఉంటే.

[3] తండ్రి (Father):

  • 1/6 వాటా: మృతునికి మగ సంతానం (కొడుకు/మనవడు) ఉంటే.
  • 1/6 + అసబా: మృతునికి కేవలం ఆడ సంతానం మాత్రమే ఉంటే.
  • అసబా (మిగిలినదంతా): మృతునికి అసలు సంతానమే లేకపోతే.

[4] తల్లి (Mother):

  • 1/6 వాటా: మృతునికి సంతానం ఉన్నా లేదా ఇద్దరు/అంతకంటే ఎక్కువ మంది తోబుట్టువులు ఉన్నా.
  • 1/3 వాటా: మృతునికి సంతానం లేకపోయినా మరియు తోబుట్టువులు ఒకరి కంటే తక్కువ ఉన్నా.
  • 1/3 (మిగిలిన దానిలో): భార్య/భర్త మరియు తండ్రి మాత్రమే ఉన్నప్పుడు.

[5] కుమార్తె (Daughter):

  • 1/2 వాటా: ఒక్క కుమార్తె మాత్రమే ఉండి, కొడుకు లేకపోతే.
  • 2/3 వాటా: ఇద్దరు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది కుమార్తెలు ఉండి, కొడుకు లేకపోతే.
  • అసబా: కొడుకుతో కలిసి ఉన్నప్పుడు (కొడుకుకు కూతురు కంటే రెట్టింపు వాటా వస్తుంది).

[6] తాత (Grandfather): తండ్రి లేని పక్షంలో తండ్రి లాంటి నియమాలే వర్తిస్తాయి.

[7] నాయనమ్మ/అమ్మమ్మ (Grandmother): తల్లి లేని పక్షంలో 1/6 వాటా దక్కుతుంది.

వారసుల్లో వాటాలు పంచగా మిగిలిన ఆస్తిని ‘అసబా’ తీసుకుంటారు. వీరు మూడు రకాలు:

  • (1) అసబా బి నఫ్సిహి (పురుషులు): కొడుకు, మనవడు, తండ్రి, తాత, సొంత అన్నదమ్ములు, తండ్రి వైపు అన్నదమ్ములు, మేనమామలు మొదలైన 12 రకాలు.
  • (2) అసబా బి గైరిహి (స్త్రీలు): సోదరుల వల్ల అసబా అయ్యే సోదరీమణులు.
  • (3) అసబా మఅ గైరిహి: కుమార్తెలు ఉన్నప్పుడు సోదరీమణులు అసబాగా మారుతారు.
  • తండ్రి ఉంటే తాతకు వాటా రాదు.
  • తల్లి ఉంటే అమ్మమ్మ/నాయనమ్మకు వాటా రాదు.
  • కొడుకు ఉంటే మనుమడికి వాటా రాదు.

పైన పేర్కొన్న వారెవరూ లేనప్పుడు మేనమామలు, మేనత్తలు, కూతురి సంతానం మొదలైన వారికి ఆస్తి దక్కుతుంది.

  • 1/2 వాటా పొందే వారు: భర్త, కుమార్తె, కుమారుని కుమార్తె, సొంత సోదరి, తండ్రి వైపు సోదరి (వీరంతా ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు).
  • 1/4 వాటా పొందే వారు: భర్త (సంతానం ఉన్నప్పుడు), భార్య (సంతానం లేనప్పుడు).
  • 1/8 వాటా పొందే వారు: భార్య (సంతానం ఉన్నప్పుడు).
  • 2/3 వాటా పొందే వారు: కుమార్తెలు (ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ), సోదరీమణులు (ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ).
  • 1/3 వాటా పొందే వారు: తల్లి, తల్లి వైపు తోబుట్టువులు (ఇద్దరు లేదా ఎక్కువ).
  • 1/6 వాటా పొందే వారు: తండ్రి, తల్లి, తాత, అమ్మమ్మ, సోదరి (ఒకరు).

ప్రచురణకర్త (urdu):
Centre for Islamic Studies (CIS), Bangalore.
ఫోన్: 080-25466926, 9606132816.
ఇమెయిల్: cisblr@yahoo.co.in

గమనిక: ఇది ఒక క్లుప్త వివరణ మాత్రమే. ఆస్తి పంపకాల సమయంలో ఖచ్చితమైన లెక్కల కోసం అనుభవజ్ఞులైన ఇస్లామిక్ పండితులను సంప్రదించడం ఉత్తమం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44535

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

వారసత్వపు విద్య – ఇస్లాంలో ఆస్తి పంపకాలు

వారసత్వపు విద్య
సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)
యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

చేసిన ఉపకారాన్ని వృథా చేసుకోకండి! – హబీబుర్రహ్మాన్ జామఇ [వీడియో & టెక్స్ట్]

చేసిన ఉపకారం వృథా చేసుకోకండి!
షేఖ్ హబీబుర్రహ్మాన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/FZrtI0T8FnE [20 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో, ఉపకారం (ఇహ్సాన్) యొక్క ప్రాముఖ్యత మరియు దానిని అంగీకరించే పద్ధతుల గురించి ఖురాన్ మరియు హదీసుల వెలుగులో వివరించబడింది. ఇతరులకు సహాయం చేసే వ్యక్తి అల్లాహ్‌కు అత్యంత ప్రియమైనవాడని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం బోధించారు. అయితే, చేసిన ఉపకారాన్ని గొప్పగా చెప్పుకోవడం, సహాయం పొందిన వారి మనసును నొప్పించడం వంటి పనులు ఆ పుణ్యాన్ని నాశనం చేస్తాయని ఖురాన్ హెచ్చరిస్తుంది. ప్రదర్శన బుద్ధితో చేసే దానం, బండరాయిపై ఉన్న కొద్దిపాటి మట్టిలాంటిదని, అది వర్షానికి కొట్టుకుపోయి నిష్ఫలమవుతుందని ఒక ఉపమానం ద్వారా వివరించబడింది. దీనికి విరుద్ధంగా, అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసం చేసే దానం, ఎత్తైన ప్రదేశంలోని తోటలా రెట్టింపు ఫలాలనిస్తుందని చెప్పబడింది. సహాబాలు, ముఖ్యంగా అబుద్-దహ్దాహ్ మరియు ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హుమ్) వంటి వారు తమ సర్వస్వాన్ని దానం చేసి, ఇతరుల మనోభావాలను గౌరవించిన తీరు స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉదహరించబడింది.

وَنَسْتَغْفِرُهُ اسْتِغْفَارَ الْخَاشِعِينَ الْمُخْبِتِينَ
వనస్తగ్‌ఫిరుహు ఇస్తిగ్‌ఫారల్ ఖాషి’ఈనల్ ముఖ్బితీన్
(మేము ఆయనను వినయ విధేయతలతో క్షమాపణ కోరుతున్నాము)

وَأَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ
వ అష్హదు అల్లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు వహ్దహు లా షరీక లహ్
(మరియు నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను అల్లాహ్ తప్ప వేరొక ఆరాధ్యుడు లేడని, ఆయన ఏకైక దేవుడు, ఆయనకు భాగస్వాములు లేరు)

الْمُتَفَرِّدُ بِالْجَلَالِ وَالْكَمَالِ
అల్-ముతఫర్రిదు బిల్-జలాలి వల్-కమాల్
(ఆయన గౌరవం మరియు పరిపూర్ణతలో ఏకైక వాడు)

شَرَعَ لِعِبَادِهِ الْأَحْكَامَ وَرَفَعَ عَنْهُمُ الْحَرَجَ وَالْآثَامَ
షర’అ లి’ఇబాదిహిల్ అహ్కామ్ వ రఫ’అ అన్హుముల్ హరజ వల్-ఆసామ్
(ఆయన తన దాసుల కోసం శాసనాలను నిర్దేశించాడు మరియు వారి నుండి కష్టాలను మరియు పాపాలను తొలగించాడు)

وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ
వమా జ’అల అలైకుమ్ ఫిద్దీని మిన్ హరజ్
(ఆయన ఈ ధర్మంలో మీ కొరకు ఏ ఇబ్బందినీ పెట్టలేదు.) (22:78)

وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ
వ అష్హదు అన్న ముహమ్మదన్ అబ్దుహు వ రసూలుహ్
(మరియు నేను సాక్ష్యమిస్తున్నాను నిశ్చయంగా ముహమ్మద్ ఆయన దాసుడు మరియు ఆయన ప్రవక్త అని)

وَنُصَلِّي وَنُسَلِّمُ عَلَى مَنْ بَعَثَهُ اللَّهُ رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
వ నుసల్లీ వ నుసల్లిము అలా మన్ బ’అసహుల్లాహు రహ్మతల్-లిల్-ఆలమీన్
(మరియు మేము సకల లోకాలకు కారుణ్యంగా పంపబడిన వారిపై సలాత్ మరియు సలాం పంపుతున్నాము)

وَمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ
వమా అర్సల్నాక ఇల్లా రహ్మతల్-లిల్-ఆలమీన్
((ఓ ముహమ్మద్!) మేము నిన్ను సర్వలోకాలకు కారుణ్యంగా చేసి పంపాము.) (21:107)

اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى نَبِيِّنَا مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ الطَّيِّبِينَ الطَّاهِرِينَ. أَمَّا بَعْدُ.
అల్లాహుమ్మ సల్లీ వ సల్లిమ్ అలా నబియ్యినా ముహమ్మద్ వ అలా ఆలిహి వ అస్హాబిహిత్-తయ్యిబీనత్-తాహిరీన్. అమ్మా బ’అద్.
(ఓ అల్లాహ్, మా ప్రవక్త ముహమ్మద్ వారిపై, వారి కుటుంబ సభ్యులపై మరియు పవిత్రులైన వారి సహచరులపై శుభాలు మరియు శాంతిని వర్షింపజేయి. ఇక ఆ తర్వాత.)

فَاتَّقُوا اللَّهَ يَا عِبَادَ اللَّهِ، وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ
ఫత్తఖుల్లాహ ఇబాదల్లాహ్, వ’అలమూ అన్నకుమ్ ఇలైహి రాజి’ఊన్
(ఓ అల్లాహ్ దాసులారా, అల్లాహ్‌కు భయపడండి మరియు తెలుసుకోండి, నిశ్చయంగా మీరందరూ ఆయన వైపుకే మరలిపోవలసి ఉంది.)

సర్వ స్తోత్రాలు, అన్ని విధాల పొగడ్తలు, సకల ప్రశంసలు సర్వలోక ప్రభువైన, పాలకుడైన అల్లాహ్‌కే శోభిస్తాయి. అనంత కరుణా శుభాలు అంతిమ దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై, ఆయన కుటుంబీకులపై, ఆయన ప్రియ సహచరులపై అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా తన అనుగ్రహాలను వర్షింపజేయుగాక.

అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:

وَأَحْسِنُوا ۛ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
(వ అహ్సినూ ఇన్నల్లాహ యుహిబ్బుల్ ముహ్సినీన్)
(ఉత్తమంగా మసలుకోండి. నిస్సందేహంగా అల్లాహ్ ఉపకారులను ప్రేమిస్తాడు..) (2:195)

దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా సెలవిచ్చారు:

أَحَبُّ النَّاسِ إِلَى اللَّهِ أَنْفَعُهُمْ لِلنَّاسِ
(అహబ్బున్-నాసి ఇలల్లాహి అన్ఫ’ఉహుమ్ లిన్-నాస్)
(అల్లాహ్‌కు అత్యంత ప్రియమైన వ్యక్తి ఇతరులకు ఎక్కువ మేలు చేసే వ్యక్తి.)

ఏ వ్యక్తి వల్ల ఇతరులకు ఎక్కువగా ప్రయోజనం కలుగుతుందో, లాభం కలుగుతుందో, అటువంటి వ్యక్తి అల్లాహ్‌కు అత్యంత ప్రియుడు.

ఉపకారం చేయడం అనేక రకాలుగా, అనేక విధాలుగా ఉంటుంది. ఉపకారం, ఒకరికి సహాయం చేయడం జరుగుతుంది. ఉదాహరణకు, ఆర్థిక సహాయం. జకాత్, దానధర్మాల రూపంలో, అప్పుల్లో చిక్కుకున్నవారిని ఆదుకోవడంలో, ఆకలితో ఉన్నవారికి భోజనం పెట్టడం వగైరా. అలాగే, శారీరక సహాయం. వృద్ధులను చేతబట్టి నడిపించడం, దారి తప్పిన వారిని గమ్యం చేరేలా చేయడం, చేతకాని వారికి పనిలో సహాయం చేయడం వగైరా. అలాగే, మానసిక, ధార్మిక సహాయం. మంచిని బోధించడం, విద్య నేర్పించడం, మంచి సలహాలు ఇవ్వడం, ధైర్యం చెప్పడం, ఓదార్పు ఇవ్వడం వగైరా.

ఈ విధంగా అనేక విధాలుగా, అనేక రకాలుగా, అనేక సందర్భాలలో ఉపకారాలు చేయవచ్చు, చేస్తాం కూడా. కానీ, చేసిన ఉపకారాన్ని వృథా కాకుండా కాపాడుకోవాలి. ఇది అసలైన విషయం. ఉపకారం చేయటం ఘనకార్యం కాదు. చేసిన ఉపకారాన్ని కాపాడుకోవాలి. వృథా చేసుకోకూడదు. ఆ ఉపకారాన్ని, దాని మూలంగా వచ్చిన పుణ్యాన్ని నాశనం చేసుకోకూడదు. ఇది అసలైన విషయం, అర్థం చేసుకోవలసిన విషయం.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూర బఖరాలో ఇలా సెలవిచ్చాడు:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُم بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ
(యా అయ్యుహల్లజీన ఆమనూ లా తుబ్తిలూ సదఖాతికుమ్ బిల్-మన్ని వల్-అజా)
(ఓ విశ్వాసులారా! మీరు మీ ఉపకారాన్ని చాటుకుని, (గ్రహీతల) మనస్సులను నొప్పించి మీ దానధర్మాలను వృధా చేసుకోకండి..) (2:264)

ఉపకారం చేసే వ్యక్తి, ఎవరైతే ఉపకారం పొందారో వారి మనస్సును నొక్కిస్తే, చేసిన ఉపకారం ఏమవుతుంది? వృథా అయిపోతుంది. దానికి ప్రతిఫలం దక్కదు.

అలా చేసే వారికి స్వయంగా అదే ఆయత్‌లో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఒక ఉపమానం ఇచ్చాడు:

فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْدًا ۖ لَّا يَقْدِرُونَ عَلَىٰ شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوا ۗ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ

(అతని ఉపమానం కొద్దిగా మట్టి పేరుకుని ఉన్న నున్నని రాతి బండ వంటిది. దానిపై భారీవర్షం కురిసి, ఆ మట్టి కాస్తా కొట్టుకు పోయి, కటికరాయి మాత్రమే మిగులుతుంది. ఈ ప్రదర్శనాకారులకు తాము చేసుకున్న దానిలో నుంచి ఏమీ ప్రాప్తించదు. అల్లాహ్‌ సత్యతిరస్కారులకు సన్మార్గం చూపడు.) (2:264)

అతని ఉపమానం – ఎవరి ఉపమానం? ఎవరైతే దానం చేసిన తర్వాత చాటుకుంటాడో, దెప్పి పొడుస్తాడో, అటువంటి వ్యక్తి యొక్క ఉపమానం – కొద్దిగా మట్టి పేరుకుని ఉన్న నున్నని రాతి బండ వంటిది. అది అసలు బండరాయి, పైన కొంచెం నున్నటి మట్టి ఉంది. దానిపై భారీ వర్షం కురిసి ఆ మట్టి కాస్తా కొట్టుకుపోతుంది. మిగిలేది ఏంటి? కటిక రాయి మాత్రమే మిగులుతుంది. ఈ ప్రదర్శనాకారులకు తాము చేసుకున్న దానిలో మంచి ఏమీ ప్రాప్తించదు. అల్లాహ్ తిరస్కారులకు సన్మార్గం చూపడు. ఈ ఉపమానంలో రెండు ముఖ్యమైన విషయాలు ఉన్నాయి.

మొదటి విషయం ఏమిటి? దానధర్మాలు చేసి ఉపకారాన్ని చాటడం, దానం పుచ్చుకున్న వారి మనసును నొప్పించడం. ఇలాంటి దెప్పిపొడుపులు కపటులు మాత్రమే చేస్తారు. అంటే ఈ ఆయత్ కపట విశ్వాసుల గురించి వచ్చింది. ఈ ఆయత్‌లో ప్రస్తావన ప్రత్యేకంగా కపట విశ్వాసుల గురించి ఉంది. అంటే దానం చేసిన తర్వాత దెప్పి పొడవటం, ఇది ఎవరి లక్షణం? కపట విశ్వాసుల లక్షణం, మునాఫిఖీన్‌ల లక్షణం. కపటులు మాత్రమే చేస్తారు. నలుగురిలో పేరు ప్రఖ్యాతుల్ని పొందగోరి దానం చేసిన వారు మాత్రమే ఈ విధంగా నోరు జారుతారు. అంటే, విశ్వాసులు అనబడే వారికి ఇది ఎంతమాత్రం శోభించదు.

మరి అల్హమ్దులిల్లాహ్, ప్రవక్త గారి కాలంలో ప్రత్యేకంగా అఖీదాకి సంబంధించిన కపట విశ్వాసులు ఎవరైతే ఉన్నారో, ఇప్పుడు అల్హమ్దులిల్లాహ్ మన సమాజంలో లేరు. ఉన్నా కూడా మనకు తెలియదు. విశ్వాసులు అనబడే వారు కూడా ఇలాంటి లక్షణాలకు, లోపాలకు గురి అవుతున్నారు. అంటే అర్థం ఏమిటి? అటువంటి విశ్వాసులలో కూడా కపటత్వంలో కొంత భాగం ఉంది అని మనం గమనించాలి.

ఇక ఉపకారం చేసిన తర్వాత, అది వృథా రెండు కారణాల వల్ల అవుతుంది. ఒకటి ఏమిటి? ఈ ఉపమానంలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఇచ్చిన ఉదాహరణకి, దానికి అర్థం ఏమిటి? ఈ రకమైన దానం బండరాయి వంటిది. అంటే విత్తనం నాటడానికి పనికిరాదు. ఆ బండరాయిలో విత్తనం నాటడానికి పనికిరాదు అది. అక్కడ విత్తనం నాటలేము. ఒకవేళ నాటినా, కురిసే వర్షానికి కొట్టుకుపోతుంది. ఎటువంటి ప్రయోజనం ఉండదు. విత్తనం కొన్నాము, డబ్బు వృథా. కృషి చేశాము, కష్టపడ్డాము, అది వృథా. విత్తనం కూడా పోయింది. ఎటువంటి ప్రయోజనం లేదు. దానం చేసిన తర్వాత దెప్పి పొడిస్తే, వారు కూడా అటువంటివారే. అటువంటి దానానికి ఎటువంటి ప్రయోజనం లేదు. మరి చేసిన దానం వృథా అవ్వడానికి రెండు ముఖ్యమైన కారణాలు. ఒకటి ఏమిటి?

ప్రదర్శన బుద్ధితో దానం చేస్తే, ప్రదర్శన బుద్ధితో ఉపకారం చేస్తే, అది ఏమవుతుంది? రియా అవుతుంది. అర్-రియా వష్-షిర్కుల్ అస్ఘర్. అది షిర్క్ కోవకి చెందినది. కావున ఉపకారం ఏమైంది? వృథా అయిపోయింది. అంటే ప్రదర్శన బుద్ధితో ఉపకారం చేసినా, దానం చేసినా, అది వృథా అయిపోతుంది.

లేదా, మంచి ఉద్దేశంతోనే ఉపకారం చేశాము, మంచి ఉద్దేశంతోనే, సంకల్ప శుద్ధితోనే దానధర్మాలు చేశాము. ఉద్దేశం మంచిదే, విధానం మంచిదే. చేసిన తర్వాత, గ్రహీతల మనస్సులను నొప్పించాము. “నేను చేశాను, చాటి చెప్పుకుంటున్నాము, నేను చేయకపోతే నీ గతి ఏమిటి? నీ పరిస్థితి ఏమిటి? నేను ఇచ్చాను, నేను చేశాను” అని చెప్పుకుంటూ పోవడం, గొప్పలు చెప్పుకోవడం, వారి మనస్సును నొప్పించడం, ఇందు మూలంగా కూడా చేసిన దానం, చేసిన ఉపకారం ఏమైపోయింది? వృథా అయిపోయింది.

మరి చేసిన ఉపకారం వృథా కాకూడదు. అది కూడా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఈ ఆయత్ తర్వాత ఆయత్‌లో ప్రస్తావించాడు:

وَمَثَلُ الَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ وَتَثْبِيتًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَهَا ضِعْفَيْنِ فَإِن لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ

ఇక దైవప్రసన్నతను చూరగొనే తపనతో, దృఢనమ్మకంతో తమ సంపదను ఖర్చుపెట్టేవారి ఉపమానం మెరక ప్రాంతంలో ఉన్న తోట వంటిది. భారీ వర్షం కురిస్తే అది రెట్టింపు పంటను ఇస్తుంది. ఒకవేళ దానిపై పెద్ద వర్షం పడకుండా, కేవలం వానజల్లు కురిసినా సరిపోతుంది. అల్లాహ్‌ మీ పనులన్నింటినీ చూస్తూనే ఉన్నాడు.” (2:265)

దైవ ప్రసన్నతను చూరగొనే తపనతో, సంకల్ప శుద్ధి – అల్లాహ్ కోసమే, అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసం. తపనతో, దృఢ నమ్మకంతో తమ సంపదను ఖర్చుపెట్టే వారి ఉపమానం, మెరక ప్రాంతంలో ఉన్న తోట పంట వంటిది. భారీ వర్షం కురిస్తే రెట్టింపు పంటను ఇస్తుంది. ఒకవేళ పెద్ద వర్షం పడకుండా కేవలం వాన జల్లు కురిసినా ఆ పంటకి సరిపోతుంది. అంటే ఎక్కువ వర్షం కురిసినా ప్రతిఫలం, తక్కువ వర్షం కురిసినా ప్రతిఫలం దక్కుతుంది. అల్లాహ్ మీ పనులన్నింటినీ చూస్తూనే ఉన్నాడు. కనుక, ఉపకారం వృథా కాకుండా ఉండాలంటే సంకల్ప శుద్ధి, అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసమే ఉపకారం చేయాలి, పుణ్యాలు చేయాలి, దానధర్మాలు చేయాలి.

అందుకే మహాప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం, “సబ్’అతున్ యుజిల్లుహుముల్లాహు ఫీ జిల్లిహీ యవ్మ లా జిల్ల ఇల్లా జిల్లుహ్” – ఒక సుదీర్ఘమైన, ఫేమస్ హదీస్ ఉంది. అందరికీ తెలిసిన హదీస్. రేపు ప్రళయ దినాన భయంకరమైన వేడి, ఎండ. అప్పుడు అల్లాహ్ నీడ తప్ప మరొక ఏ నీడా ఉండదు. అటువంటి భయంకరమైన పరిస్థితిలో ఏడు రకాల జనులకు నీడ దక్కుతుంది.

వారిలో ఒకడు ఎవరు?

رَجُلٌ تَصَدَّقَ بِصَدَقَةٍ فَأَخْفَاهَا حَتَّى لا تَعْلَمَ شِمَالُهُ مَا تُنْفِقُ يَمِينُهُ
(రజులున్ తసద్దఖ బి-సదఖతిన్ ఫ-అఖ్ఫాహా హత్తా లా త’అలమ షిమాలుహు మా తున్ఫిఖు యమీనుహు)
(కుడి చేత్తో చేసిన దానం ఎడమ చేతికి కూడా తెలియకుండా గోప్యంగా దానం చేసే వ్యక్తి.)

గుప్త దానాలు చేసేవారు. కుడి చెయ్యి చేసిన దానం ఎడమ చెయ్యికి కూడా తెలియదు. ఆ విధంగా దానాలు చేయడం అంటే గుప్త దానాలు చేయటం. ప్రదర్శన బుద్ధి కాకుండా, ఒకరికి మనసు నొప్పించకుండా దానాలు చేయటం.

ఇమాం హసన్ (రదియల్లాహు అన్హు) గురించి వస్తుంది, ఆయన దానం చేసిన తర్వాత, ఎవరైతే దానాన్ని పుచ్చుకుంటున్నాడో, అతని ముఖం వైపు కూడా చూసేవారు కాదు. దానం చేసిన తర్వాత వారి ముఖం కూడా చూసేవారు కాదు. ఎందుకు? నేను ఉపకారం చేస్తున్నాను అనే భావన నాలో రాకూడదు, నేను ఉపకారం పొందుతున్నాను అనే బాధ, సిగ్గు అతని ముఖంలో ఉండకూడదు. అలా ఆలోచించి దానాలు చేసేవారు.

ఈ విధంగా చెప్పుకుంటూ పోతే సహాబాల జీవిత చరిత్ర మనం చదవాలి. వారు ధనవంతులు ఏ విధంగా దానం చేసేవారు, పేదవారు ఏ విధంగా దానం చేసేవారు, స్వయంగా లేకపోయినా ఇతరులకు ప్రాధాన్యత ఎలా ఇచ్చేవారు మనకు చాలా వివరంగా తెలుస్తుంది.

ఎప్పుడైతే ఈ ఆయత్ అవతరించిందో:

مَّن ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضًا حَسَنًا
(మన్ జల్లజీ యుఖ్రిజుల్లాహ ఖర్జన్ హసనా)
(మీలో ఎవరు అల్లాహ్‌కు మంచి రుణం ఇస్తారు?) (2:245)

రుణం, అప్పు. మీలో ఎవరు అల్లాహ్‌కు మంచి రుణం ఇస్తారు? ఈ ఆయత్‌కి అర్థం ఇది. అల్లాహ్‌కు రుణం ఇవ్వటం ఏమిటి? ఆయన రజ్జాఖ్. ఆయన మాలిక్. ఆయనకి రుణం ఇవ్వటం ఏమిటి? దీనికి అర్థం ఇక్కడ రుణం అంటే ఏమిటి? దానధర్మాలు, సదఖాలు. అంటే పేదవారికి, లేని వారికి ఆదుకుంటే, దానం చేస్తే, ఉపకారం చేస్తే, సహాయం చేస్తే, దానికి ప్రతిఫలంగా అల్లాహ్ స్వర్గంలో మనకు ప్రసాదిస్తాడు.

ఈ ఆయత్ అవతరించిన తర్వాత అబుద్-దహ్దాహ్ (రదియల్లాహు అన్హు) తన తోట, ఆ తోటలో దాదాపు 600 చెట్లు ఉన్నాయి, ఖర్జూరపు చెట్లు. 10-20 కాదు, 600 చెట్లు ఉన్నాయి. అటువంటి తోటను దానంగా ఇచ్చేశారు. ఇచ్చిన తర్వాత, అదే తోటలో ఆయన యొక్క సతీమణి ఉమ్ముద్-దహ్దాహ్ ఉంటే, తోటకి వచ్చి, “నువ్వు వెంటనే వచ్చేయ్. ఇప్పుడు మనం ఈ తోటలో ఉండే అర్హత లేదు” అని చెప్పారు. “ఎందుకండీ?” అంటే, “ఈ తోట నేను దానం చేసేశాను. ఇప్పుడు ఈ తోట మనది కాదు, వచ్చేయ్ వెళ్ళిపోదాం ఇంటికి” అని చెప్పారు. ఆ తర్వాత అంత పెద్ద దానం చేసి ఎవ్వరికీ ఆయన చెప్పుకోలేదు. ఇది పది రూపాయలు, వంద రూపాయలు కాదు. ఇప్పుడు ఎటువంటి సమాజంలో మనం జీవిస్తున్నాము? పది రూపాయలు దానం చేసి అది డీపీలో, వాట్సాప్‌లో, ఫేస్‌బుక్‌లో పెట్టుకుంటున్నాం.

ప్రయోజనం ఏమిటి? ఎందుకోసం దానం చేస్తున్నాము? ఎందుకోసం ఉపకారం చేస్తున్నాము? ఇది మనము గమనించాలి. పేదవారికి కూడా మనసు ఉంటుంది, వారికి కూడా సిగ్గు లజ్జ అనేది ఉంటుంది, వారికి కూడా హయా ఉంటుంది, వారికి కూడా అభిమానములు అవన్నీ ఉంటాయి. వారి లేని పరిస్థితి, ఆ దౌర్భాగ్యం వలన, ఆ పేదరికం వలన, అటువంటి దుర్భర పరిస్థితి వలన వారు మనసులో కుమిలిపోతూ కొందరు సహాయాన్ని తీసుకుంటారు, కొందరు తీసుకోరు. అది మనం గమనించాలి. బంధువులైనా, ఇరుగుపొరుగు వారైనా, మిత్రులైనా, ఎవరైనా సరే దానం చేసేటప్పుడు అల్లాహ్ కోసం చేయాలి మరియు వారికి ఎటువంటి బాధ కలగకూడదు. ఆ విధంగా మనము దానాలు చేయాలి. అటువంటి దానాలకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఎన్నో రెట్లు పెంచి మనకు ప్రతిఫలం ప్రసాదిస్తాడు.

ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా), అహలె బైత్ గురించి ఒక ఉల్లేఖనం ఉంది. అహలె బైత్, అంటే ప్రవక్త గారి కుటుంబీకులు. వారి గురించి ఒక ప్రస్తావన ఏమిటంటే, అహలె బైత్ ఎప్పుడూ కూడా తమ జీవితాంతం, చనిపోయే వరకు మూడు రోజులు, మూడు పూటల కడుపునిండా భోజనం చేయలేదు. పూర్తి జీవితంలో! ఒక వారంలో కాదు, ఒక నెలలో కాదు, ఒక సంవత్సరంలో కాదు. వారి పూర్తి జీవితం. మూడు రోజులు, మూడు పూటల కడుపునిండా భోజనం చేయలేదు. డబ్బు లేక కాదు. వారు డబ్బు ఉంచుకోలేదు.

ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా), అమీరె మావియా (రదియల్లాహు అన్హు) కాలంలో, ఆయన ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) గారికి ఒక లక్ష దిర్హములు బహుమతిగా పంపిస్తారు. ఆయన ఖలీఫా, అమీరుల్ మోమినీన్. ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా గారికి ఎటువంటి ఆదాయం లేదు. ఎవరైనా బహుమతి ఇస్తే తీసుకునేవారు, లేకపోతే చెప్పుకునేవారు, అడిగేవారు కాదు. పస్తులు ఉండేవారు. లక్ష దిర్హములు! ఈ కాలంలో కూడా లక్ష దిర్హమ్ అంటే ఎక్కువ డబ్బులు. 1400 సంవత్సరాల క్రితం లక్ష దిర్హమ్ అంటే ఏంటి? కోటేశ్వరులు. ఆయన అల్హమ్దులిల్లాహ్, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పరిపాలన ప్రసాదించాడు, బాగా రాజ్యం ఏలుతున్నారు, అల్లాహ్ డబ్బు పుష్కలంగా ప్రసాదించాడు.

ఒక లక్ష దిర్హములు బహుమతిగా పంపిస్తే, సాయంత్రం వరకు ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా) దానాలు చేసేశారు. మొత్తం లక్ష దిర్హములు. సాయంత్రం, ఇంకా మగ్రిబ్ అవ్వలేదు. అంటే, రేపు వరకు నేను పెట్టుకుంటే అది లెక్క చూపించాలి, వారికి ఇష్టం లేదు.

అనుకోకుండా ఆ రోజు వారు ఉపవాసం ఉన్నారు. ఇఫ్తార్ సమయం అయింది. ఇఫ్తార్ సమయంలో ఇఫ్తార్ చేయటానికి ఏమీ లేదు. పాలు లేదు, తమ్ర్ (ఖర్జూరం) లేదు, తినే వస్తువు లేదు, తాగే వస్తువు లేదు. నీళ్ళు తప్ప ఏమీ లేదు. ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) పని మనిషిని అడిగారు, “ఇఫ్తార్‌కి ఏమన్నా ఉందా?” అని అడిగితే, ఆ పని మనిషి, “ఉమ్ముల్ మోమినీన్ ఆయిషా సిద్దీఖా (రదియల్లాహు అన్హా), మీరు ఇన్ని దానాలు చేశారు, ఇఫ్తార్ కోసం ఒక్క దిర్హమ్ పెట్టుకోవచ్చు కదా” అని అడిగితే, “అవునా? నేను మరిచిపోయాను” అన్నారు.

ఇది, లక్షలు లక్షలు, కోట్లు కోట్లు సహాయం చేసేవారు, కానీ గుప్తంగా చేసేవారు, గ్రహీతుల మనసును నొప్పించేవారు కాదు.

కావున, ఇస్లాం ధర్మం ప్రతి విషయంలో మనకు విధానం నేర్పుతుంది, పరిష్కారం చూపిస్తుంది. ఎటువంటి ఆరాధన ఏ విధంగా చేయాలి, ఎటువంటి దానధర్మాలు, జకాత్ ఉంది, దానికి కొన్ని నియమాలు ఉన్నాయి. నఫిల్ సదఖాలు ఉన్నాయి, దానికి నియమాలు ఉన్నాయి. అంటే ప్రతి విషయంలో ఆదేశం ఇవ్వడం మాత్రమే గాక, దాని యొక్క విధానాన్ని ఇస్లాం ధర్మం మనకు నేర్పుతుంది.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనందరికీ ఇస్లాం ధర్మాన్ని అర్థం చేసుకొని సరైన రీతిలో ఆచరించే సద్బుద్ధిని ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్. వ ఆఖిరు ద’అవానా అనిల్-హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్-ఆలమీన్.


ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44470

జకాతు & సదఖా (మెయిన్ పేజీ):
https://teluguislam.net/five-pillars/zakah/

షిర్క్ చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తూ ఉంటే ప్రయోజనం ఉందా? – హబీబుర్రహ్మాన్ జామయి [వీడియో & టెక్స్ట్]

షిర్క్ చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తూ ఉంటే ప్రయోజనం ఉందా? 
వక్త: హబీబుర్రహ్మాన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/vsNjT5L40VE [6 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో షిర్క్ (బహుదైవారాధన) చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తే ప్రయోజనం ఉంటుందా అనే అంశాన్ని ఖురాన్ ఆధారంగా వివరించబడింది. షిర్క్‌కు పాల్పడితే ఎలాంటి మంచి పనులు చేసినా అవి నిష్ఫలమవుతాయని, ప్రయోజనం శూన్యమని స్పష్టంగా చెప్పబడింది. దీనికి నిదర్శనంగా సూరా జుమర్ మరియు సూరా అన్’ఆమ్‌లోని ఆయతులను ఉటంకించారు. ప్రవక్తల వంటి ఉన్నతమైన వ్యక్తులు సైతం షిర్క్ చేస్తే వారి కర్మలు వృధా అవుతాయని అల్లాహ్ హెచ్చరించినప్పుడు, సాధారణ మానవుల పరిస్థితి ఏమిటని ప్రశ్నిస్తూ, షిర్క్‌కు దూరంగా ఉండి ఏకైక అల్లాహ్ ను ఆరాధించాలని ఈ ప్రసంగం ఉద్బోధిస్తుంది.

అల్హమ్దులిల్లాహ్, వస్సలాతు వస్సలాము అలా రసూలిల్లాహ్ అమ్మా బాద్. అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

అభిమాన సోదరులారా, ధర్మ అవగాహనం అనే ఈ ఎనిమిదవ ఎపిసోడ్లో, షిర్క్ చేస్తూ సత్కార్యాలు చేస్తూ ఉంటే ప్రయోజనం ఉందా? ఓ పక్కన షిర్క్ చేస్తున్నాము, మరో పక్కన మంచి పనులు చేస్తున్నాము, సత్కార్యాలు ఆచరిస్తున్నాము. ప్రయోజనం ఉందా? అభిమాన సోదరులారా, సూటిగా సమాధానం ఏమిటంటే ప్రయోజనం లేదు, ఉండదు.

ఇది స్వయంగా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూరా జుమర్‌లో ఇలా తెలియజేశాడు.

وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَيْكَ وَإِلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكَ لَئِنْ أَشْرَكْتَ لَيَحْبَطَنَّ عَمَلُكَ وَلَتَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرِينَ
(వలఖద్ ఊహియ ఇలైక వ ఇలల్లజీన మిన్ ఖబ్లిక లఇన్ అష్రక్త లయహ్‌బతన్న అమలుక వలతకూనన్న మినల్ ఖాసిరీన్)

నిశ్చయంగా నీ వద్దకు, నీ పూర్వీకులైన ప్రవక్తల వద్దకు పంపబడిన సందేశం (వహీ) ఇది : “ఒకవేళ నువ్వు గనక బహుదైవారాధనకు పాల్పడితే నువ్వు చేసుకున్నదంతా వృధా అయిపోతుంది. మరి నిశ్చయంగా నువ్వు నష్టపోయినవారిలో చేర్తావు.” (39:65)

ఓ ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నేను నీ వైపు మరియు నీకంటే పూర్వం వచ్చిన ప్రవక్తల వైపు సందేశాన్ని పంపించాను, వహీని పంపించాను. అది ఏమిటి? ఓ ప్రవక్తా, నువ్వు గనక షిర్క్ చేస్తే నువ్వు చేసిన సత్కార్యాలన్నీ, మంచి పనులన్నీ, పుణ్యాలన్నీ వృధా అయిపోతాయి. మరియు నువ్వు నష్టం చేసేవారిలో చేరుకుంటావ్, నష్టపోయేవారిలో చేరుకుంటావ్. అభిమాన సోదరులారా, అంతిమ దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం షిర్క్ చేస్తారా? చేయరు. తర్వాత కూడా చేసే అవకాశం లేదు. కాకపోతే, మనం మనల్ని సంస్కరించుకోవాలని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా యొక్క అభిమతం.

అలాగే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా సూరా అన్’ఆమ్ ఆయత్ 88లో ఇలా తెలియజేశాడు.

وَلَوْ أَشْرَكُوا لَحَبِطَ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَعْمَلُونَ
(వలవ్ అష్రకూ లహబిత అన్హుమ్ మా కానూ యఅమలూన్)

ఒకవేళ వీరు సైతం, దైవత్వంలో భాగస్వామ్యానికి (షిర్కుకు) ఒడిగట్టి ఉంటే, వారు చేసుకున్న కర్మలన్నీ కూడా వృధా అయిపోయేవి.” (6:88)

ఒకవేళ వీరు సైతం షిర్క్ చేస్తే వీరు చేసిన సత్కార్యాలన్నీ, పుణ్యాలన్నీ నాశనమైపోతాయి, వృధా అయిపోతాయని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఈ ఆయతులో తెలియజేశాడు. వీరు సైతం అంటే ఎవరు? ఈ ఆయత్ కంటే ముందు ఆయత్, సూరా అన్’ఆమ్ ఆయత్ 83 నుంచి ఈ 88 వరకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా 18 ప్రవక్తల ప్రస్తావన చేసి, ఈ ప్రవక్తలు కూడా షిర్క్ చేస్తే వారి కర్మలు వృధా అయిపోతాయని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా హెచ్చరిస్తున్నాడు.

ఒకసారి మనం పరిశీలిద్దాము. సూరా అన్’ఆమ్ ఆయత్ 83 నుంచి 88 వరకు :

ఈ 18 ప్రవక్తల ప్రస్తావన తర్వాత అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా అంటున్నాడు, వారు సైతం షిర్క్ చేస్తే వారు చేసిన కర్మలన్నీ, సత్కార్యాలన్నీ, పుణ్యాలన్నీ వృధా అయిపోతానని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా హెచ్చరిస్తున్నాడు. అభిమాన సోదరులారా, ప్రవక్తల స్థానం ఏమిటి? మన స్థానం ఏమిటి?

మనం ఓ వైపు షిర్క్ చేస్తూ మరోవైపు నమాజులు చేస్తూ, ఉపవాసాలు పాటిస్తూ, ఉమ్రాలు చేస్తూ, దానధర్మాలు చేస్తూ, దుఆలు చేస్తూ ఉన్నాము. మరోవైపు షిర్క్ చేస్తున్నాము, దర్గాలకి పోతున్నాము, మూఢనమ్మకాలకి గురవుతున్నాము, పెద్ద షిర్క్ చేస్తున్నాము, చిన్న షిర్క్ చేస్తున్నాము. మరి మన ఈ సత్కర్మలకి ప్రయోజనం ఉంటుందా? ఈ ఆయత్ ఆయతుల పరంగా ప్రయోజనం ఉండదు.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనందరినీ ప్రతి చిన్న, పెద్ద షిర్క్ నుండి కాపాడుగాక, మరియు షిర్క్ లేకుండా అంతిమ దైవ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం విధానం పరంగా సత్కార్యాలు చేసే సద్బుద్ధిని ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్.

వ ఆఖిరు దావానా అనిల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్. వస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44444

తౌహీద్ & షిర్క్ (మెయిన్ పేజీ):
https://teluguislam.net/tawheed-shirk/


రమదాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా? – సలీం జామి’ఈ [వీడియో & టెక్స్ట్]

రమదాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా ?
వక్త: ముహమ్మద్ సలీం జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/QDDLcOpp8bc [28 నిముషాలు]

రమజాన్ మాసం రాకముందే దాని కోసం సన్నద్ధం అవ్వడం, రమజాన్‌ను స్వాగతించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఈ ప్రసంగం వివరిస్తుంది. రైతు వర్షాకాలానికి ముందే పొలాన్ని సిద్ధం చేయడం, ముఖ్యమైన అతిథి కోసం ఇంటిని శుభ్రపరచడం వంటి ఉదాహరణలతో ఈ విషయం స్పష్టం చేయబడింది. రమజాన్‌ను స్వాగతించడానికి, దుఆ చేయడం, అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు చెప్పడం, సంతోషాన్ని వ్యక్తపరచడం, దృఢ సంకల్పం చేసుకోవడం, పశ్చాత్తాపం చెందడం, ఇస్లామీయ జ్ఞానాన్ని నేర్చుకోవడం, సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవడం, మరియు ఇతరుల పట్ల హృదయాలను శుభ్రంగా ఉంచుకోవడం వంటి పద్ధతులను పండితులు సూచించారు. ఖురాన్ పారాయణం, ఇఫ్తార్ చేయించడం, దానధర్మాలు చేయడం, ఉమ్రా చేయడం, మరియు దైవ సందేశాన్ని ప్రచారం చేయడం కోసం ముందుగానే ప్రణాళికలు సిద్ధం చేసుకోవాలని కూడా నొక్కి చెప్పబడింది. ఈ రమజాన్ మన చివరిది కావచ్చుననే భావనతో, ప్రతి క్షణాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలని ప్రసంగం ముగుస్తుంది.

అల్ హమ్దులిల్లాహి వహ్ దహ్, వస్సలాతు వస్సలాము అలా మల్లా నబియ్య బాదహ్.

అన్ని రకాల ప్రశంసలు, అన్ని రకాల పొగడ్తలు సర్వలోకాల సృష్టికర్త, పాలకుడు, పోషకుడైన అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాకు మాత్రమే శోభిస్తాయి. ఆ అల్లాహ్ యొక్క కారుణ్యం ప్రవక్తలందరి మీద వర్షించు గాక. ముఖ్యంగా అంతిమ ప్రవక్త, విశ్వ ప్రవక్తల నాయకుడు ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై, వారి కుటుంబీకులపై, వారి అనుచరులపై వర్షించు గాక, ఆమీన్.

సోదర సోదరీమణులారా, మిమ్మల్నందరినీ నేను ఇస్లామీయ పద్ధతిలో ఆహ్వానిస్తున్నాను, అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈనాటి ప్రసంగంలో మనం రమజాన్ స్వాగతం ఎందుకు, ఎలా? అనే అంశం గురించి తెలుసుకోబోతున్నాం. మనం షాబాన్ నెల చివరి దశకంలో ఉన్నాం, కొద్ది రోజుల్లోనే ఇన్ షా అల్లాహ్ రమజాన్ మాసము రాబోవుచున్నది కాబట్టి, రమజాన్ రాకముందే మనం రమజాన్ నెల కోసం సన్నద్ధం అవ్వాలి, రమజాన్ నెలను స్వాగతం పలకాలి. ఏ విధంగా మనము స్వాగతం పలకాలి? ఎందుకు మనము రమజాన్ నెల కోసం ఎదురు చూసి దాని కోసము సన్నాహాలు చేసుకోవాలి? అనే కొన్ని విషయాలు ఇప్పుడు మనము ఉదాహరణలతో మరియు ఆధారాలతో తెలుసుకుందాం.

ముందుగా, రమజాన్ మాసానికి మనం ఎందుకు స్వాగతించాలి అనే విషయాన్ని ఉదాహరణలతో తెలుసుకుందాం.

చూడండి, ఒక రైతు తన పొలాన్ని వర్షాకాలము రాకముందే దున్ని చదును చేసి సిద్ధంగా ఉంచుకుంటాడు. ఎందుకంటే వర్షాలు రాగానే వర్షాల నుండి పూర్తిగా లబ్ది పొంది మంచి పంట పండించుకోవాలనే ఉద్దేశంతో ఆ విధంగా చేస్తాడు. సరిగ్గా అదే విధంగా ఒక విశ్వాసి రమజాన్ మాసం రాకముందే రమజాన్ మాసం కోసము పూర్తిగా సన్నాహాలు చేసుకొని సిద్ధంగా ఉంటాడు. రమజాన్ వచ్చిన తర్వాత రమజాన్ నుండి పూర్తిగా లబ్ధి పొందుతాడు.

అలాగే, ఒక అతిథి మన ఇంటికి వస్తూ ఉన్నాడు, అతను పెద్ద పెద్ద బహుమతులు కూడా మన కోసము వెంట తీసుకొని వస్తూ ఉన్నాడు అన్న విషయం తెలిసినప్పుడు, మనం ఆ అతిథి రాక కోసం ఎంతో ఆశతో ఎదురుచూస్తాం. అతని రాక కోసము మన ఇంటిని, పరిసరాలను శుభ్రంగా చేసి సిద్ధంగా ఉంచుతాం. ఒక రాజకీయ నాయకుడు వస్తూ ఉన్నాడు అంటే, ఏ ప్రదేశానికి అతను వస్తూ ఉన్నాడో ఆ ప్రదేశంలో ఉన్న వీధులు, ఆ ప్రదేశంలో ఉన్న రోడ్లు అన్నీ మారిపోతాయి. సరిగ్గా ఒక విశ్వాసి కూడా అదే విధంగా రమజాన్ మాసము ఎన్నో విశిష్టతలు, వరాలు మన కోసము తీసుకొని వస్తూ ఉందన్న విషయాన్ని తెలుసుకొని, రమజాన్ రాకముందే తనను, తన ఇంటిని, తన పరిసరాలను పూర్తిగా సిద్ధం చేసుకొని రమజాన్ మాసం కోసం ఎదురు చూస్తాడు.

ఈ ఉదాహరణల ద్వారా మనము ఒక విషయాన్ని మాత్రము తెలుసుకున్నాం, అదేమిటంటే రమజాన్ రాకముందే రమజాన్ నుండి పూర్తిగా లబ్ధి పొందటానికి, రమజాన్ వరాలు మనకు దక్కించుకోవటానికి మనము ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలి మరియు రమజాన్ కోసము సన్నద్ధం అవ్వాలి, రమజాన్ నెలను ఆ విధంగా స్వాగతించాలి.

అయితే, రమజాన్ నెలను స్వాగతించటానికి ఏమైనా నియమాలు ఉన్నాయా, విధానాలు ఉన్నాయా అంటే ధార్మిక పండితులు కొన్ని సలహాలు మనకు ఇచ్చి ఉన్నారు. ఏ విధంగా రమజాన్ మాసాన్ని స్వాగతించాలి? మరియు ఏ విధంగా రమజాన్ కోసం మనం సన్నద్ధం అవ్వాలి? అంటే కొన్ని సలహాలు ఉన్నాయండి, ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్కటి ఇన్ షా అల్లాహ్ ఇప్పుడు మనము విని తెలుసుకుందాం.

మొదటి సలహా ఏమిటంటే రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని అల్లాహ్‌తో దుఆ చేస్తూ ఉండాలి. ధార్మిక పండితులు తెలియజేసిన విషయం ఏమిటంటే, మన సజ్జన పూర్వీకులు, సలఫ్ సాలిహీన్, రమజాన్ మాసం ఇంకా ఆరు నెలల తర్వాత వస్తుంది అన్నప్పటి నుండే, “ఓ అల్లాహ్, నాకు రమజాన్ మాసము దక్కించు” అని వేడుకుంటూ ఉండేవారు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాతో. అలాగే మనము కూడా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలాతో రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని, రమజాన్ మాసము మనము పొందాలి అని అల్లాహ్‌ను వేడుకుంటూ ఉండాలి. ఎందుకంటే ఒక్క రమజాన్ దక్కినా మనము ఎన్నో పుణ్యాలు పొందగలము.

దీనికి ఉదాహరణగా ఇబ్నె మాజా గ్రంథంలోని ఒక ఉల్లేఖనము, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి జీవిత కాలంలో ఇద్దరు స్నేహితులు ఒకేసారి ఇస్లాం స్వీకరించారు. ఆ ఇద్దరిలో నుండి ఒక మిత్రుడు ఇస్లాం కోసము, ఇస్లాం సేవ కోసము బాగా కష్టపడేవాడు, తపించేవాడు. ఆయన ఇస్లాంకు సేవలు అందిస్తూ అందిస్తూ చివరికి ఇస్లాం కోసము ప్రాణత్యాగం చేసేశారు, షహీద్ అయిపోయారు. ఒక మిత్రుడు షహీద్ అయిపోయి మరణించి వెళ్ళిపోయారు. ఇక రెండవ మిత్రుడు మిగిలి ఉన్నాడు కదా, ఆయన ఒక సంవత్సరము తర్వాత సాధారణ మరణం పొందారు.

తల్హా రజియల్లాహు తాలా అన్హు వారు ఒక సహాబీ. ఈ ఇద్దరు మిత్రులు మరణించిన తర్వాత ఒక కల చూశారు. ఆ కలలో ఆయన స్వర్గపు ద్వారాల వద్ద నిలబడి ఉంటే, దైవదూతలు ఏ మిత్రుడు అయితే సాధారణంగా మరణించాడో ఆయనను ముందు స్వర్గంలోకి తీసుకెళ్లారు. ఏ మిత్రుడు అయితే షహీద్ అయ్యాడో, వీర మరణం పొందాడో ఆయనను తర్వాత స్వర్గంలోకి తీసుకెళ్లారు. ఈయన మార్గం వద్ద నిలబడి ఉన్నారు కదా, ఈయనతో దైవదూతలు ఏమంటున్నారంటే “మీ సమయం ఇంకా కాలేదు, మీరు వెళ్ళండి” అని ఇంటికి పంపించేశారు, తిరిగి పంపించేశారు. ఉదయం అయ్యాక ఆయన చూసిన కల ఇతరులకు తెలియజేశారు. ఆ నోటా ఈ నోటా అది అందరికీ తెలిసిపోయింది. ప్రతి ఒక్కరూ ఆ కల గురించి విని ఆశ్చర్యపోతూ ఉన్నారు. షహీద్ అయిపోయిన మిత్రుడు ఆలస్యంగా స్వర్గంలోకి వెళ్లటం ఏమిటి? సాధారణంగా మరణించిన మిత్రుడు ముందుగా స్వర్గానికి చేరుకోవటం ఏమిటి? అని వారు మాట్లాడుకుంటూ ఉన్నారు, విషయం ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి వద్దకు చేరిపోయింది. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ప్రజల ముందరికి వచ్చి ఏమన్నారంటే, “చూడండి, ఏ మిత్రుడు అయితే ఆలస్యంగా, సాధారణంగా మరణించాడో, అతనికి ఒక సంవత్సరము ఎక్కువ ఆయుష్షు దక్కింది. అతను ఒక రమజాన్ నెల ఎక్కువగా పొందాడు. ఆ రమజాన్ నెలలో, అతను పొందిన ఆ పూర్తి సంవత్సరంలో ఎన్ని సత్కార్యాలు అతను చేసుకున్నాడు అంటే, పుణ్యాలలో ఇద్దరి మధ్య భూమి ఆకాశాల మధ్య ఎంత తేడా వ్యత్యాసం ఉందో అంత వ్యత్యాసం వచ్చేసింది” అని చెప్పారు. అల్లాహు అక్బర్. చూశారా?

కాబట్టి ఒక్క రమజాన్ మాసము దక్కించుకున్నా, మనము సత్కార్యాలలో ఎంతో ఎత్తుకు ఎదిగిపోగలము కాబట్టి, రమజాన్ మాసము దక్కాలి అని అల్లాహ్‌ను వేడుకుంటూ ఉండాలి. ఇది మొదటి సలహా.

రెండవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసము దక్కిన తర్వాత అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు చెల్లించాలి. అల్లాహ్ ఆదేశం ఖురాన్‌లో ఈ విధంగా ఉంది, రెండవ అధ్యాయము, 172 వ వాక్యం:

وَاشْكُرُوا لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ
[వష్కురూ లిల్లాహి ఇన్ కున్తుమ్ ఇయ్యాహు త’అబుదూన్]
ఒకవేళ మీరు అల్లాహ్ యే ఆరాధించే వారైతే ఆయనకు కృతజ్ఞులై ఉండండి. (2:172)

అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు తెలపాలని ఇక్కడ ఆదేశించబడి ఉంది. రమజాన్ మాసం దక్కటం అల్లాహ్ తరఫున పెద్ద అనుగ్రహము కాబట్టి, ఆ అనుగ్రహం పొందిన వారు అల్లాహ్‌కు ముందుగా కృతజ్ఞతలు చెల్లించాలి.

చూడండి, గుండె మీద ఒక్కసారి చెయ్యి పెట్టుకొని ఆత్మ విమర్శ చేసి చూడండి, ఆలోచించి చూడండి. మనతో పాటు గత సంవత్సరం రమజాన్ మాసంలో ఉపవాసాలు ఉన్నవారు, ఇఫ్తారీ ప్రోగ్రాంలలో పాల్గొన్న వారు, తరావీహ్‌లలో పాల్గొన్న వారు ఈ సంవత్సరము రమజాన్ వచ్చేసరికి మన మధ్య లేరు. వారు మరణించారు, అల్లాహ్ వద్దకు చేరుకున్నారు. మనకు మాత్రం అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఆయుష్షు ఇచ్చాడు, మరొక రమజాన్ మన జీవితంలోకి తీసుకొని వస్తూ ఉన్నాడు. కాబట్టి మనకు అల్లాహ్ ఇచ్చిన ఈ అనుగ్రహాన్ని మనము గుర్తించి, అల్లాహ్‌కు కృతజ్ఞతలు తెలపాలి, ఇది రెండవ సలహా.

మూడవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసం వచ్చింది కాబట్టి మనము సంతోషపడాలి. రమజాన్ మాసం వచ్చిందన్న విషయం మనకు సంతోషం కలిగించాలి.

అయితే సమాజంలో రెండు రకాల ప్రజలను మనము చూస్తూ ఉన్నాం. కొందరికి రమజాన్ మాసం వచ్చిందంటే అస్సలు సంతోషం లేదు, వారు బాధపడుతూ ఉన్నారు. నిజం చెప్పాలంటే కొంతమందికి సంతోషం లేదు, వారికి బాధ కలుగుతూ ఉంది. మన విశ్వాసులకే ఎవరైతే ముస్లింలని చెప్పుకుంటున్నారో వారిలోనే కొంతమందికి అలాంటి బాధ కలుగుతూ ఉంది. కారణం ఏంటంటే, వారు ఇన్ని రోజులు బాగా తాగుతూ, తింటూ, తిరుగుతూ తందనాలు ఆడుతూ ఉండేవారు. రమజాన్ వచ్చేసింది కాబట్టి ఇక ఫుల్ స్టాప్ పడిపోతుంది. ఇన్ని రోజులు తాగినట్టు వాళ్ళు తాగలేరు; సిగరెట్లు తాగటం కానీ, గుట్కాలు నమలటం కానీ, సారాయి మధ్యము సేవించటం కానీ, ఇవన్నీ వాళ్ళు చేస్తూ తందనాలు ఆడుతూ ఉండేవారు కాబట్టి, రమజాన్ వచ్చేసిందంటే ఇదంతా ఇక ఆగిపోతుంది. రమజాన్ మాసంలో కూడా వాళ్ళు తాగినా, తిన్నా, తిరిగినా, చూసిన వాళ్ళు చిన్న చిన్న పిల్లలు ఉపవాసం ఉంటున్నారు, మీకేమైంది మీరు ఉపవాసం ఉండకుండా ఇలా తిరుగుతూ ఉన్నారు అని ప్రతి ఒక్కరూ నిందిస్తారు, వేలెత్తి చూపుతారు. కాబట్టి ఇన్ని రోజులు వారు ఏ జల్సాలైతే చేస్తూ వస్తూ ఉన్నారో అవన్నీ ఆగిపోతాయి అన్న విషయాన్ని తలుచుకొని బాధపడుతూ ఉంటారు కొంతమంది. ఇది విశ్వాసానికి విరుద్ధమైన విషయం. ఇలాంటి వారు తోబా చేసుకోవలసిన అవసరం ఉంది.

అయితే సమాజంలో మరికొంతమంది విశ్వాసులు ఉన్నారు. రమజాన్ మాసం వస్తూ ఉంది అంటే వారికి ఆత్మ లోపల నుంచి సంతోషం కలుగుతుంది. వారు లోపల నుంచి సంతోషపడుతూ ఉంటారు, నోటితో సంతోషాన్ని వ్యక్తపరుస్తూ ఉంటారు. అలాంటి విశ్వాసులలో అల్లాహ్ మమ్మల్ని అందరిని చేర్చు గాక.

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి మనం చూచినట్లయితే, నిసాయి గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనంలో అక్కడ ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి తెలపబడింది, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు రమజాన్ మాసం వచ్చిందన్న విషయాన్ని సంతోషంగా ప్రజల ముందర ప్రకటించేవారు.

أتاكم رمضان شهر مبارك
[అతాకుమ్ రమదాన్ షహ్రున్ ముబారక్]
మీ వద్దకు రమజాన్ వచ్చేసింది, ఇది పవిత్రమైన మాసము, శుభాలతో కూడిన మాసము అని సహాబాల ముందర సంతోషాన్ని వ్యక్తపరిచేవారు. కాబట్టి రమజాన్ మాసం వచ్చినప్పుడు మనం సంతోషాన్ని వ్యక్తపరచాలి. ఇది మూడవ సలహా.

నాలుగవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ మాసాన్ని పొందిన తర్వాత రమజాన్ మాసాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవటం కోసము మనం ముందుగానే దృఢమైన సంకల్పం చేసుకోవాలి. ఒక్క రోజు కూడా, ఒక్క ఉపవాసము కూడా చేజారకూడదు. ఒక్క ఆరాధన కూడా చేజారకూడదు. అన్ని ఆరాధనలు చేసుకొని, అన్ని ఉపవాసాలు ఉండి, అన్ని రకాల సత్కార్యాలు చేసుకొని రమజాన్‌ను పూర్తిగా సద్వినియోగం చేసుకోవాలని ముందుగానే మనము సంకల్పం చేసుకోవాలి. సంకల్పం నిజమైతే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వారి సంకల్పాన్ని నెరవేరుస్తాడు. ఖురాన్ గ్రంథం 47వ అధ్యాయం, 21వ వాక్యాన్ని చూడండి, అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా తెలియజేస్తూ ఉన్నాడు:

فَلَوْ صَدَقُوا اللَّهَ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ
[ఫలవ్ సదఖుల్లాహ లకాన ఖైరల్ లహుమ్]
“వారు అల్లాహ్‌ పక్షాన సత్యవంతులుగా నిలబడి ఉంటే అది వారి కొరకు శ్రేయోదాయకమై ఉండేది.” (47:21)

అంటే వారి సంకల్పం సరైనదై ఉంటే అది వారికే మంచిది అని అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పేర్కొంటూ ఉన్నాడు.

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి జీవితంలో ఒక పల్లెటూరి వాసి ఇస్లాం స్వీకరించి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో వచ్చి జత కలిశాడు. ఆ తర్వాత అతను వలస ప్రయాణము కూడా చేశాడు. వలస ప్రయాణము చేసి మదీనాకు చేరుకున్నప్పుడు యుద్ధాలు జరిగాయి, ఆ యుద్ధాలలో ఒక యుద్ధంలో యుద్ధ ప్రాప్తి మాలె గనీమత్ దక్కింది. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ఆ మాలె గనీమత్‌ను ప్రజలకు పంచారు. అతనికి కూడా కొద్ది భాగము ఇచ్చారు. ఆ పల్లెటూరి వాసి ఎంత మంచి సంకల్పం కలిగిన వ్యక్తితో చూడండి, ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో ఏమంటున్నాడంటే,

“ఓ దైవ ప్రవక్త, నేను ఇస్లాం స్వీకరించి, వలస ప్రయాణము చేసుకొని ఇక్కడికి వచ్చింది ఈ ప్రాపంచిక సొమ్ము కోసము కాదు. ఈ ప్రాపంచిక సొమ్ము పొందాలనే ఉద్దేశంతో నేను ఈ విధంగా చేయలేదు. నా సంకల్పం ఏమిటంటే, నేను అల్లాహ్ ధర్మం కోసము శ్రమించాలి, వీలైతే అల్లాహ్ ధర్మం కోసము అన్ని రకాల త్యాగాలు, చివరికి నా ప్రాణము కూడా త్యాగము చేసేయాలి. ఆ ఉద్దేశంతో నేను ఇస్లాం స్వీకరించాను, మీతో జత కలిశాను, వలస ప్రయాణం చేశాను ఓ దైవ ప్రవక్త” అన్నాడు.

ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు ఆయనకు ఈ విధంగా సమాధానం ఇచ్చారు:

إن تصدق الله يصدقك
[ఇన్ తస్దుఖిల్లాహ యస్దుఖ్-క]
“నీవు నిజంగానే ఆ విధంగా సంకల్పం చేసుకొని ఉంటే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా నీ సంకల్పాన్ని తప్పనిసరిగా నెరవేరుస్తాడు” అని సమాధానం ఇచ్చారు. (నిసాయి గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం).

ప్రజలు చూశారు, అలాగే జరిగింది. ఆ తర్వాత ఆ వ్యక్తి ఇస్లాం కోసము శ్రమించాడు, శ్రమించాడు, ఎంతగా శ్రమించాడు అంటే ఒక యుద్ధంలో ఇస్లాం కోసము అతను తన ప్రాణాలను కూడా అర్పించేశాడు, షహీద్ అయిపోయాడు. చూశారా?

కాబట్టి సంకల్పంలో చిత్తశుద్ధి ఉంటే, మన సంకల్పం నిజమైనదై ఉంటే, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా దానిని నెరవేరుస్తాడు కాబట్టి, రమజాన్‌ను సద్వినియోగం చేసుకోవాలని మనము చిత్తశుద్ధితో సంకల్పం చేసుకుంటే, మనకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా రమజాన్ నుండి లబ్ధి పొందిన వారు లాగా తీర్చిదిద్దేస్తాడు. ఇది నాలుగవ సలహా.

ఇక ఐదవ సలహా ఏమిటంటే, రమజాన్ రాకముందే పశ్చాత్తాపం పొంది పాపాలకు దూరంగా ఉండుటకు గట్టి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.

చూడండి, రమజాన్ మాసంలో కూడా పశ్చాత్తాపం పొందాలి, రమజాన్ మాసం రాకముందే మనము పశ్చాత్తాపము ప్రారంభించేయాలి, పశ్చాత్తాపం చెందటం ప్రారంభించేయాలి. పశ్చాత్తాపం గురించి ప్రత్యేకంగా ఒక ప్రసంగం మనం విని ఉన్నాం. ఖురాన్ గ్రంథంలోని 24వ అధ్యాయం, 31వ వాక్యాన్ని ఒకసారి మనం మళ్ళీ ఒకసారి చదివి విందాం. అక్కడ అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పశ్చాత్తాపం గురించి ఆదేశిస్తూ ఇలా అంటూ ఉన్నాడు:

وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
[వతూబూ ఇలల్లాహి జమీ’అన్ అయ్యుహల్ ముఅమినూన ల’అల్లకుమ్ తుఫ్లిహూన్]
“ఓ విశ్వాసులారా! మీరంతా కలసి అల్లాహ్ సన్నిధిలో పశ్చాత్తాపం చెందండి. తద్వారా మీరు సాఫల్యం పొందవచ్చు.” (24:31)

పవిత్రమైన మాసం, అది రాబోవుచున్నది కాబట్టి, మనం కూడా ఆ పవిత్రమైన మాసంలో ప్రవేశించేటటానికి మనము కూడా పాపాల నుండి పశ్చాత్తాపం పొంది పవిత్రులమైపోయి ఆ మాసంలో ప్రవేశించటం ఎంతో అవసరమైన విషయం కాబట్టి రమజాన్‌కు ముందే పశ్చాత్తాపం పొందండి, ఇదే అలవాటు రమజాన్‌లో కూడా కొనసాగించండి అని ధార్మిక పండితులు సలహా ఇచ్చి ఉన్నారు. ఇది ఐదవ సలహా.

ఆరవ సలహా ఏమిటంటే రమజాన్ మాసంలో అన్ని రకాల పుణ్యాలు మనం పొందాలి అంటే, రమజాన్ మరియు రమజాన్‌లో ఉన్న ఆరాధనల నియమాలు ముందుగానే తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి.

చూడండి, రమజాన్‌లో ఉన్న ఆరాధనలు, ముఖ్యంగా ఉపవాసాలు, అలాగే నమాజులు, ఖియాముల్ లైల్, అలాగే ఖురాన్ పారాయణం, దానధర్మాలు, జకాత్ చెల్లించటాలు ఇక అనేక సత్కార్యాలు ఉన్నాయి కదండీ, వాటి గురించి నియమాలు, నిబంధనలు ముందుగానే మనము తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి. అవగాహన చేసుకుంటే తప్పులు లేకుండా మనము ప్రతి ఆరాధన, ప్రతి సత్కార్యము చక్కగా చేయగలము, అన్ని పుణ్యాలు పొందగలము. అవగాహన చేసుకోకుండానే అలాగే ప్రారంభిస్తే తప్పులు దొర్లి పుణ్యాలు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. కాబట్టి అడిగి తెలుసుకోవాలి, చదివి తెలుసుకోవాలి. చూడండి అల్లాహ్ ఏమంటున్నాడు, ఖురాన్ గ్రంథం 21వ అధ్యాయం, ఏడవ వాక్యం:

فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِن كُنتُمْ لَا تَعْلَمُونَ
[ఫస్అలూ అహలద్-ధిక్ రి ఇన్ కున్తుమ్ లా త’అలమూన్]
“మీకు తెలియకపోతే జ్ఞానులను అడిగి తెలుసుకోండి.” (21:7)

కాబట్టి రమజాన్‌లో ఉన్న ఆరాధనలు, సత్కార్యాలు అవి ఎలా చేయాలి, వాటి నియమాలు నిబంధనలు ఏమిటి అని ముందుగానే మనము తెలుసుకోవాలి, అవగాహన చేసుకోవాలి. ఇది మరొక సలహా, ఆరవది.

ఏడవ సలహా ఏమిటంటే, సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి. సంకల్పం చేసుకోండని చెప్పాం, కానీ ఆ సంకల్పంలో కూడా శుద్ధి చేసుకోవలసిన అవసరం ఉంది. ఎందుకంటే ప్రదర్శనా బుద్ధికి లోనయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది కాబట్టి. షైతాన్ ప్రతి ఒక్కరితో పాటు ఉన్నాడు, అతను ప్రజల హృదయాలలో ప్రదర్శనా బుద్ధి పుట్టించగలడు. కాబట్టి ప్రదర్శనా బుద్ధి రాకుండా ఉండుటకు సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి. ఎందుకంటే ప్రదర్శనా బుద్ధితో ఏ సత్కార్యము చేసినా అది వృధా అయిపోతుంది కాబట్టి, అది అల్లాహ్ వద్ద ఆమోదించబడదు కాబట్టి, మనము రమజాన్‌లో ప్రదర్శనా బుద్ధితో సత్కార్యాలు చేస్తే, ఆరాధనలు చేస్తే రమజాన్ మాసం వృధా అయిపోతుంది. చూడండి ఖురాన్ గ్రంథం 18వ అధ్యాయం, 110వ వాక్యంలో అల్లాహ్ తెలియజేస్తూ ఉన్నాడు:

فَمَن كَانَ يَرْجُو لِقَاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهِ أَحَدًا
[ఫమన్ కాన యర్జూ లిఖ్యా’అ రబ్బిహీ ఫల్-య’అమల్ ‘అమలన్ సాలిహన్ వలా యుష్రిక్ బి’ఇబాదతి రబ్బిహీ అహదా]

“తన ప్రభువును కలుసుకోవాలన్న ఆకాంక్ష ఉన్నవారు సత్కార్యాలు చేయాలి, తన ప్రభువు ఆరాధనలో వేరొకరికి భాగస్వామ్యం కల్పించకూడదు.” (18:110)

అంటే, చిత్తశుద్ధితో సత్కార్యాలు చేయాలి, ప్రదర్శనా బుద్ధికి దూరంగా ఉంటూ కేవలం అల్లాహ్ ప్రసన్నత కోసం మాత్రమే సత్కార్యాలు చేయాలి కాబట్టి మన హృదయాలలో ప్రదర్శనా బుద్ధి రాకుండా సంకల్ప శుద్ధి చేసుకోవాలి.

ఇక ఎనిమిదవ సలహా ఏమిటంటే, ముస్లింల పట్ల మన హృదయాలను సాఫీగా ఉంచుకోవాలి. ఇతరుల పట్ల కల్మషం గానీ, కీడు గానీ హృదయాలలో ఉండనియ్యరాదు. ఎందుకంటే ఇంతకు ముందు షాబాన్ నెలలో ముఖ్యంగా షాబాన్ 15వ తేదీన ఒక హదీసు మనం పదేపదే వింటూ వస్తూ ఉన్నాం. ఏముంది అక్కడ?

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా షాబాన్ నెల 15వ తేదీ రాత్రిన ప్రజల వైపు దృష్టి సారించి అందరి పాపాలను మన్నించేస్తాడు, ఇద్దరి పాపాలను మాత్రము మన్నించకుండా వదిలేస్తాడు. ఎవరు ఆ ఇద్దరు అంటే, ఒకరు ముష్రిక్, మరొకరు తమ మిత్రుల పట్ల హృదయంలో కీడు ఉంచుకున్నవాడు.” (ఇది సహీ అత్-తర్ఘీబ్ వత్-తర్హీబ్ గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం.)

ఆ ఉల్లేఖనం ప్రకారంగా ఎవరైతే బహుదైవారాధన, షిర్క్ చేస్తూ ఉన్నారో వారికి పాప క్షమాపణ ఉండదు. అలాగే ఎవరైతే ఇతరుల పట్ల హృదయంలో కీడు ఉంచుకున్నారో, వాడికి, వారికి క్షమాపణ దొరకదు. కాబట్టి హృదయాలలో ఇతరుల పట్ల కీడు లేకుండా మన హృదయాన్ని కూడా మనము శుద్ధపరచుకోవాలి. ఎవరి గురించి కూడా మన హృదయంలో కీడు ఉండకూడదు.

ఇక మరొక సలహా ఏమిటంటే, ఖురాన్ పారాయణం కొరకు ముందుగానే ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి. ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక ఉద్యోగం చేసుకుంటూ ఉంటారు లేదంటే ఏదో ఒక పనిలో నిమగ్నమై ఉంటారు. వారికి తీరిక ఎప్పుడు ఉంటుంది? ఏ సమయం వారికి దక్కుతుంది? ఆ సమయంలో వారు ఖురాన్ పారాయణం కోసము ముందుగానే టైం టేబుల్, జద్వల్ మరియు ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి. నాకు ఫలానా సమయంలో ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, ఫలానా నమాజ్ తర్వాత ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, లేదంటే ఉదయం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, మధ్యాహ్నం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, సాయంత్రం ఇంత సమయం దొరుకుతుంది, ఆ సమయాన్ని ఖురాన్ పారాయణంతో మనము నింపుకోవాలి. ఆ విధంగా ఖురాన్ పారాయణము కోసము మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు కూడా జిబ్రీల్ అలైహిస్సలాం వారికి రమజాన్ మాసంలో ఖురాన్ వినిపించేవారు. సహాబాలు కూడా రమజాన్ మాసంలో ఎక్కువగా ఖురాన్ పారాయణము చేసేవారు. మనము కూడా అధికసార్లు ఖురాన్ పారాయణము పూర్తి చేయుటకు ముందుగానే ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి, సమయాన్ని కేటాయించుకోవాలి, ఆ సమయం ప్రకారము తర్వాత ఖురాన్ పారాయణము చేసుకుంటూ రమజాన్ మాసాన్ని గడపాలి.

మరొక ఉదాహరణ ఏమిటంటే, రమజాన్‌లో ముఖ్యంగా ఇఫ్తారీ, ఉపవాస విరమణ చేయించుటకు ముందుగానే మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి. మనం ఇంతకుముందు అనేక సార్లు విని ఉన్నాం, ఉపవాసానికి అపరిమితమైన పుణ్యం ఇవ్వబడుతుంది. అలాగే ఒక ఉపవాసికి ఇఫ్తారీ చేయిస్తే, ఉపవాస విరమణ చేయిస్తే, ఉపవాసికి దక్కినంత పుణ్యము ఉపవాస విరమణ చేయించిన వ్యక్తికి కూడా అందజేయబడుతుంది. అలాగే ఎంత మందికి మనము ఇఫ్తారీ చేయిస్తామో అన్ని ఉపవాసాల పుణ్యము పొందగలము కాబట్టి, రమజాన్ మాసం రాకముందే ఎంతమందికి మనము ఇఫ్తారీ చేయించాలి, మన స్తోమత ఏమిటి అనేది ముందుగానే మనము చూసుకొని ప్రణాళిక సిద్ధం చేసుకోవాలి మిత్రులారా.

అలాగే దానధర్మాలు చెల్లించుటకు కూడా ప్లాన్ చేసుకోవాలి. మన వీధిలో, మన ఇరుగుపొరుగులో, మనం నివసిస్తున్న ఊరులో, పల్లెలో, మన పరిసరాలలో అనేకమంది వితంతువులు ఉంటారు, అనాథలు ఉంటారు, వికలాంగులు ఉంటారు, అలాగే నిరుపేదలు ఉంటారు. అలాంటి వారికి మనము దానధర్మాలు చేయాలి. రమజాన్ మాసంలో చేసిన ప్రతి సత్కార్యానికి అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పెంచి పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు కాబట్టి, రమజాన్ మాసంలో నిరుపేదలకు, వితంతువులకు, వికలాంగులకు, అభాగ్యులకు సహాయం చేయాలి, దానధర్మాలు చేయాలి. చూడండి ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారి గురించి చూసిన సహాబాలు ఏమంటారంటే:

كان رسول الله أجود بالخير من الريح المرسلة
[కాన రసూలుల్లాహి అజ్వద బిల్-ఖైరి మినర్-రీహిల్ ముర్సల]
“వేగంగా వీస్తున్న గాలి కంటే వేగంగా ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు రమజాన్‌లో దానధర్మాలు చేసేవారు.”

అంటే అంత ఎక్కువగా ఆయన దానధర్మాలు రమజాన్ మాసంలో చేసేవారు కాబట్టి మనము కూడా విశాలమైన హృదయంతో రమజాన్ మాసంలో ఎక్కువగా దానధర్మాలు చేయాలి, దాని కోసం ముందుగానే మనము ప్రణాళిక చేసుకోవాలి మిత్రులారా. అల్లాహ్ మనందరికీ ఆ భాగ్యం ప్రసాదించు గాక.

అలాగే మరొక సలహా ఏమిటంటే, స్తోమత ఉన్నవారు రమజాన్ మాసంలో ఉమ్రా చేయడానికి ప్లాన్ చేసుకోవాలి. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారు తెలియజేసిన విషయం, రమజాన్‌లో ఆచరించిన ఉమ్రాకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా హజ్జ్ లాంటి పుణ్యం ప్రసాదిస్తాడు.

فإن عمرة في رمضان تقضي حجة أو حجة معي
[ఫఇన్న ఉమరతన్ ఫీ రమదాన తఖ్దీ హజ్జతన్ అవ్ హజ్జతన్ మ’ఈ]
ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వారితో పాటు కలిసి హజ్జ్ చేసినంత పుణ్యము రమజాన్‌లో ఉమ్రా చేసిన వారికి ఇవ్వబడుతుంది.” అని ప్రవక్త వారు తెలియజేసి ఉన్నారు. (బుఖారీ గ్రంథంలోని ఉల్లేఖనం).

కాబట్టి మిత్రులారా, రమజాన్ మాసంలో సౌకర్యము మరియు స్తోమత ఉన్నవారు రమజాన్‌లో ఉమ్రా చేయటానికి ప్రణాళిక చేసుకోవాలి, ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలి.

అలాగే మరొక సలహా ఏమిటంటే, ఈ రమజాన్ మాసంలో దైవ సందేశం ప్రజల వద్దకు చేర్చటానికి ముందుగానే మనము సిద్ధమవ్వాలి. ఎందుకంటే రమజాన్ మాసంలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా షైతాన్‌లకు బేడీలు వేసేస్తాడు కాబట్టి అల్లాహ్ మాట ప్రజల హృదయంలో ఎక్కువగా ప్రభావితం చూపిస్తుంది కాబట్టి, మనకు వీలైతే మనం స్వయంగా అల్లాహ్ నియమాలు, అల్లాహ్ వాక్యాలు ప్రజల వరకు చేరవేయించాలి. అంత శక్తి మాకు లేదు, ఆ అర్హత మాకు లేదు అంటే కనీసం ఎవరైతే ఆ పని చేస్తూ ఉన్నారో, దైవ వాక్యాలు ప్రజలకు వినిపించే పని చేస్తూ ఉన్నారో, వారి వద్దకు ప్రజలను తీసుకొని వెళ్లి అక్కడ వారికి అల్లాహ్ వాక్యాలు వినిపించేలాగా చూడాలి. స్వయంగా అందజేయండి. ఆ అర్హత లేదు, స్తోమత లేదు, అలాంటి సౌకర్యము లేదు అంటే, కనీసం ఎవరైతే దైవ వాక్యాలు వినిపిస్తున్నారో అలాంటి చోటికి మిత్రులను తీసుకొని వెళ్లి దైవ వాక్యాలు వినిపించండి. ఇన్ షా అల్లాహ్, అల్లాహ్ వారికి హిదాయత్ ప్రసాదిస్తే వారి హిదాయత్ కొరకు మీరు కారకులు అవుతారు, మీకు అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా పుణ్యం ప్రసాదిస్తాడు. కాబట్టి ఈ రమజాన్ మాసంలో అలాంటి ప్రణాళిక కూడా సిద్ధం చేసుకోండి అని పండితులు తెలియజేసి ఉన్నారు.

ఇక చివర్లో ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే మిత్రులారా, రమజాన్ మాసం, ఇది సంవత్సరం మొత్తం ఉండేది కాదు, కేవలం ఒక నెల మాత్రమే. అల్లాహ్ ఏమంటాడంటే:

أَيَّامًا مَّعْدُودَاتٍ
[అయ్యామన్ మ’అదూదాత్]
“ఇవి లెక్కించదగిన కొన్ని రోజులు మాత్రమే.” (2:184)

30 రోజులు లేదంటే 29 రోజులు. ఈ లెక్కించదగిన ఈ కొన్ని రోజుల్ని మనము వృధా చేయనియ్యకూడదు. వృధా చేయకుండా పూర్తిగా కష్టపడి, శ్రమించి, ఎక్కువగా సత్కార్యాలు చేసుకొని పాప క్షమాపణ అల్లాహ్‌తో అడుక్కొని పాపాల నుండి విముక్తి పొందాలి, నరకం నుండి విముక్తి పొందాలి, స్వర్గవాసులైపోవాలి, అధిక పుణ్యాలు సంపాదించుకున్న వారైపోవాలి.

అలాగే మరొక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ సంవత్సరం అల్లాహ్ మనకు రమజాన్ ప్రసాదించు గాక. ఈ సంవత్సరం మనం బ్రతికి ఉన్నాము, ఇక వచ్చే సంవత్సరం వరకు, వచ్చే సంవత్సరం రమజాన్ వరకు బ్రతికి ఉంటామో ఉండమో తెలియదు, ఎవరికీ గ్యారెంటీ లేదు. కాబట్టి ఇదే మన చివరి రమజాన్ ఏమో అని భావించి ఎక్కువగా శ్రమించుకోవాలి మిత్రులారా.

నేను అల్లాహ్‌తో దుఆ చేస్తూ ఉన్నాను, అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనందరికీ రమజాన్ నెల ప్రసాదించు గాక. రమజాన్ నెల కంటే ముందే రమజాన్ కోసము ప్రణాళికలు సిద్ధము చేసుకొని సన్నద్ధమయ్యే భాగ్యం ప్రసాదించు గాక. రమజాన్ శుభాలు, వరాలు మనందరి జీవితాలలో అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వర్షింపజేయు గాక, ఆమీన్.

వ జజాకుముల్లాహు ఖైరన్, అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44142


సందేశహరుడు (రసూల్) మరియు ప్రవక్త (నబీ) మధ్య ఏమైనా తేడా ఉందా? – షేక్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉతైమీన్

ప్రశ్న:

జవాబు:

అవును, పండితులు (ఉలమాలు) దీని గురించి ఇలా చెబుతున్నారు:

“ప్రవక్త (నబీ) అంటే అల్లాహ్ నుండి ఒక ధర్మానికి (చట్టానికి) సంబంధించిన వహీ (దైవవాణి) పొందినవారు, కానీ దానిని ప్రజలకు ప్రచారం చేయమని ఆదేశించబడనివారు. వారు దానిని స్వయంగా ఆచరించాలి, కానీ ఇతరులకు అందించమని కోరబడరు”

సందేశహరుడు (రసూల్) అంటే అల్లాహ్ నుండి ధర్మానికి సంబంధించిన వహీ పొందినవారు మరియు దానిని ఆచరిస్తూ, ప్రజలకు ప్రచారం చేయమని (అందించమని) ఆదేశించబడినవారు.

ప్రతి సందేశహరుడు (రసూల్) ఒక ప్రవక్త (నబీ) అయి ఉంటారు, కానీ ప్రతి ప్రవక్త సందేశహరుడు కారు.

సందేశహరుల కంటే ప్రవక్తల సంఖ్య చాలా ఎక్కువ. అల్లాహ్ ఖురాన్ లో కొందరు సందేశహరుల గాథలను మనకు తెలియజేశాడు, మరికొందరి గురించి తెలియజేయలేదు. అల్లాహ్ (మహోన్నతుడు) ఇలా సెలవిస్తున్నాడు:

وَلَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّن قَبْلِكَ مِنْهُم مَّن قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُم مَّن لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗ وَمَا كَانَ لِرَسُولٍ أَن يَأْتِيَ بِآيَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ

“నిశ్చయంగా నీకు పూర్వం కూడా మేము ఎంతోమంది ప్రవక్తల్ని పంపి ఉన్నాము. వారిలో కొందరి సంగతులు మేము నీకు తెలియపర్చాము. మరికొందరి వృత్తాంతాలను అసలు నీకు తెలుపనే లేదు. ఏ ప్రవక్త కూడా అల్లాహ్‌ అనుజ్ఞ లేకుండా ఏ మహిమనూ తీసుకురాలేకపోయేవాడు.” [గాఫిర్ 40:78]

ఈ వచనం ఆధారంగా, ఖురాన్ లో ప్రస్తావించబడిన ప్రతి ప్రవక్త ఒక సందేశహరుడు (రసూల్) అని స్పష్టమవుతోంది.

షేక్ ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉతైమీన్
ఫతావా ఇస్లామియా, సంపుటి 1, పేజీ 226

Translated from:
https://abdurrahman.org/2014/09/20/the-difference-between-a-messenger-rasul-and-a-prophet-nabiyy/

ఓ అబూ అబ్దుల్లాహ్! మీరు మూలుగుతున్నారా?

మానవులు చేసే పనులను (కర్మలను) వ్రాసిపెట్టే కొందరు దేవదూతలు కూడా ఉన్నారు.

وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ كِرَامًا كَاتِبِينَ يَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ

నిశ్చయంగా మీ పైన పర్యవేక్షకులు నియమితులై ఉన్నారు. (వారు మీ కర్మలను నమోదు చేసే) గౌరవనీయులైన లేఖకులు.మీరు చేసేదంతా వారికి తెలుసు సుమా! (అల్-ఇన్ఫితార్ 82:10-12)

مَّا يَلْفِظُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ

(మనిషి) నోట ఒక మాట వెలువడటమే ఆలస్యం, అతని దగ్గర ఒక పర్యవేక్షకుడు (దాన్ని నమోదు చేయడానికి) సిద్ధంగా ఉంటాడు. (ఖాఫ్ 50:18)

ఇమామ్ అహ్మద్ (రహిమహుల్లాహ్) అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు ఇమామ్ అహ్మద్ గారి శిష్యులలో ఒకరు అతన్నిపరామర్శించడానికి వెళ్ళారు. అనారోగ్యం కారణంగా ఇమామ్ అహ్మద్ బాధతో మూలుగుతుండటాన్ని ఆయన గమనించారు. అప్పుడు ఆ శిష్యుడు ఇలా అన్నారు:

“ఓ అబూ అబ్దుల్లాహ్! మీరు మూలుగుతున్నారా? తావూస్ (Tawus) ఇలా అన్నారు: ‘నిశ్చయంగా దేవదూతలు ప్రతి ఒక్కదానిని వ్రాస్తారు, చివరకు రోగి చేసే మూలుగును కూడా. ఎందుకంటే అల్లాహ్ ఇలా అంటున్నాడు: “(మనిషి) నోట ఒక మాట వెలువడటమే ఆలస్యం, అతని దగ్గర ఒక పర్యవేక్షకుడు (దాన్ని నమోదు చేయడానికి) సిద్ధంగా ఉంటాడు. (ఖాఫ్ 50:18)’”

అందువల్ల, అబూ అబ్దుల్లాహ్ (ఇమామ్ అహ్మద్) మరింత ఓపిక వహించడం మొదలుపెట్టారు మరియు ఆయన మూలగడం మానేశారు [1], ఎందుకంటే ప్రతిదీ వ్రాయబడుతోంది. “అతడు ఏ మాట పలికినా” – అంటే మీరు మాట్లాడే ఏ మాట అయినా వ్రాయబడుతుంది. అయితే, దానికి మీకు పుణ్యం లభించవచ్చు లేదా శిక్ష పడవచ్చు. ఇది పైన చెప్పబడిన విషయంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.


[1] సాలిహ్ బిన్ అల్-ఇమామ్ అహ్మద్ ద్వారా నివేదించబడినది, ఆయన ఇలా అన్నారు: “మా నాన్నగారు మరణించడానికి ముందు అనారోగ్యంతో ఉన్నప్పుడు ఇలా అన్నారు: ‘అబ్దుల్లా బిన్ ఇద్రీస్ పుస్తకాన్ని బయటకు తీయి.’ తరువాత ఇలా అన్నారు: ‘అనారోగ్య సమయంలో మూలగడం తావూస్ కు ఇష్టం ఉండేది కాదు అనే లైత్ (Laith) గారి ఉల్లేఖనను నాకు చదివి వినిపించు.’ ఆ తర్వాత ఆయన మరణించే వరకు మా నాన్నగారి నుండి నేను ఎటువంటి మూలుగు వినలేదు.” – సియర్ ఆలామ్ అన్-నుబలా (11:215).

మూలం: అల్-అఖీదా అల్-వాసితియ్య (2 వాల్యూమ్ సెట్) – రచయిత: ముహమ్మద్ బిన్ సాలిహ్ అల్-ఉతైమీన్ – ప్రచురణకర్త: దారుస్సలాం పబ్లిషర్స్ & డిస్ట్రిబ్యూటర్స్.

Source: క్రింది ఇంగ్లీష్ ఆర్టికల్ నుండి తెలుగులోకి అనువదించబడింది 
O Abu ‘Abdullah! Are you groaning?
https://abdurrahman.org/2014/11/23/o-abu-abdullah-are-you-groaning/

దైవ దూతలు (ملائِكة‎) – Main page:
https://teluguislam.net/angels/

సలాత్ అద్-దుహా (చాష్త్, ఇష్రాఖ్ నమాజ్) – హబీబుర్రహ్మాన్ జామి’ఈ [వీడియో & టెక్స్ట్]

సలాతుజ్జుహా (చాష్త్ నమాజు)
వక్త: హబీబుర్రహ్మాన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/SZeHU5ws1ic [12 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో, సలాతుద్ దుహా (చాష్త్ నమాజ్ లేదా ఇష్రాఖ్ నమాజ్ అని కూడా పిలుస్తారు) యొక్క ప్రాముఖ్యత, దానిని ఆచరించే విధానం మరియు దాని గొప్ప ప్రతిఫలాల గురించి వివరించబడింది. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం యొక్క హదీసుల ఆధారంగా, మానవ శరీరంలోని 360 కీళ్ల తరపున ప్రతిరోజూ ధర్మం (సదఖా) చేయవలసిన బాధ్యత ఉందని, అయితే కేవలం రెండు రకాతుల దుహా నమాజ్ ఆచరించడం ద్వారా ఆ బాధ్యత నెరవేరుతుందని స్పష్టం చేయబడింది. అంతేకాకుండా, ఫజ్ర్ నమాజ్‌ను జమాఅత్‌తో ఆచరించి, సూర్యోదయం వరకు అదే స్థలంలో కూర్చుని అల్లాహ్‌ను స్మరించి, ఆ తర్వాత రెండు రకాతుల దుహా నమాజ్ చేసినవారికి ఒక సంపూర్ణ హజ్ మరియు ఉమ్రా చేసినంత పుణ్యం లభిస్తుందని కూడా వివరించబడింది.

అ’ఊజు బిల్లాహి మినష్ షైతానిర్ రజీమ్. అల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్, వస్సలాతు వస్సలాము అలా సయ్యిదిల్ అంబియాయి వల్ ముర్సలీన్, అమ్మా బాద్.

అభిమాన సోదరులారా, కారుణ్య వర్షిణి రమదాన్ అనే ఈ కార్యక్రమంలోకి మీ అందరినీ ఇస్లామీయ పద్ధతిలో ఆహ్వానిస్తున్నాను. అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ప్రియ వీక్షకులారా, ఈరోజు మనం సలాతుద్ దుహా, చాష్త్ నమాజ్ గురించి తెలుసుకుందాం. చాష్త్ నమాజ్, ఇష్రాఖ్ నమాజ్, సలాతుద్ దుహా ఇవన్నీ ఒకే పేర్లు. అరబీలో సలాతుద్ దుహా అని, అలాగే ఇష్రాఖ్ నమాజ్ అని లేదా చాష్త్ నమాజ్ అని అంటారు.

ఈ నమాజ్ ఎప్పుడు చేస్తారు? సూర్యుడు ఉదయించి బాగా ప్రొద్దెక్కిన తర్వాత చేయబడే నమాజ్ ఇది సలాతుద్ దుహా.

ఇవి ఎన్ని రకాతులు చేయాలి? రెండు రకాతులు చేయవచ్చు, నాలుగు రకాతులు చేయవచ్చు, ఎనిమిది రకాతులు కూడా చేయవచ్చు. ప్రతి రెండు రకాతులకి సలాం చెప్పాలి. రెండు రకాతులు చేయవచ్చు, నాలుగు రకాతులు చేయవచ్చు ప్రతి రెండుకి సలాం చెప్పాలి, ఎనిమిది కూడా చేయవచ్చు ప్రతి రెండు రకాతులకి సలాం చెప్పాలి.

ఈ నమాజ్ గురించి, సలాతుద్ దుహా గురించి, ఇష్రాఖ్ లేదా చాష్త్ నమాజ్ గురించి అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా తెలియజేశారు. అబూజర్ రదియల్లాహు అన్హు కథనం,

قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
(కాలన్ నబియ్యు సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం)
అంతిమ దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు,

يُصْبِحُ عَلَى كُلِّ سُلاَمَى مِنْ أَحَدِكُمْ صَدَقَةٌ
(యుస్బిహు అలా కుల్లి సులామా మిన్ అహదికుం సదఖహ్)
మీలో ప్రతి కీళ్ళు తరఫు నుంచి ప్రతిరోజూ ఒక సదఖా ఇవ్వాలి.

కీళ్ళు అంటే మనిషి శరీరంలో కీళ్ళు ఉంటాయి కదా. ప్రతి కీళ్ళు తరపున సదఖా ఇవ్వాలి.

فَكُلُّ تَسْبِيحَةٍ صَدَقَةٌ
(ఫకుల్లు తస్బీహతిన్ సదఖహ్)
ప్రతి ‘సుబ్ హా నల్లాహ్’ అని చెప్పడం కూడా సదఖా కిందికే వస్తుంది.

وَكُلُّ تَحْمِيدَةٍ صَدَقَةٌ
(వకుల్లు తహ్మీదతిన్ సదఖహ్)
‘అల్ హమ్దులిల్లాహ్’ అనటం కూడా సదఖాయే.

وَكُلُّ تَهْلِيلَةٍ صَدَقَةٌ
(వకుల్లు తహ్లీలతిన్ సదఖహ్)
‘లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్’ అని స్మరించటం కూడా సదఖా అవుతుంది.

وَكُلُّ تَكْبِيرَةٍ صَدَقَةٌ
(వకుల్లు తక్బీరతిన్ సదఖహ్)
‘అల్లాహు అక్బర్’ అని చెప్పటం కూడా సదఖా అవుతుంది.

وَأَمْرٌ بِالْمَعْرُوفِ صَدَقَةٌ
(వ అమ్రున్ బిల్ మ’రూఫి సదఖహ్)
మంచిని ఆజ్ఞాపించటం, మంచి పని చేయండి అని చెప్పటం, ఇది కూడా సదఖా కిందికే వస్తుంది.

وَنَهْيٌ عَنِ الْمُنْكَرِ صَدَقَةٌ
(వ నహ్యున్ అనిల్ మున్కరి సదఖహ్)
చెడుని ఆపటం కూడా సదఖా కిందికే వస్తుంది.

وَيُجْزِئُ مِنْ ذَلِكَ رَكْعَتَانِ يَرْكَعُهُمَا مِنَ الضُّحَى
(వ యుజ్జిఉ మిన్ జాలిక రక’ఆతాని యర్క’ఉహుమా మినద్ దుహా)
వీటన్నిటికంటే సలాతుద్ దుహా రెండు రకాతులు చేయటం ఉత్తమం అన్నారు, మంచిది అన్నారు.

అంటే సుబ్ హా నల్లాహ్, అల్ హమ్దులిల్లాహ్, లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్, అల్లాహు అక్బర్ ఎన్నిసార్లు చెప్తామో అన్నిసార్లు సదఖా ఇచ్చినట్టు సమానం అవుతుంది. వీటన్నిటికంటే చాష్త్ రెండు రకాతులు సరిపోతుంది అని అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు. ఈ హదీస్ ముస్లిం గ్రంథంలో ఉంది.

ఇంకో హదీస్ లో కొంచెం వివరంగా ఉంది. దాంట్లో అది ఏముందంటే, అబూ దావూద్ లో ఉంది హదీస్ అది. బురైదా రదియల్లాహు అన్హు కథనం ప్రకారం,

ఈ హదీస్ లో చాష్త్ నమాజ్, సలాతుద్ దుహా, ఈ నమాజ్ యొక్క ప్రాముఖ్యత, గొప్పతనం, ఘనత ఏమిటో అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఈ హదీస్ ద్వారా తెలుస్తుంది.

قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
(కాలన్ నబియ్యు సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం)
అంతిమ దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు,

فِي الإِنْسَانِ ثَلاَثُمِائَةٍ وَسِتُّونَ مَفْصِلاً
(ఫిల్ ఇన్సాని సలాసు మిఅతిన్ వ సిత్తూన మిఫ్సలన్)
మనిషి యొక్క శరీరంలో 360 కీళ్ళు ఉన్నాయి, జాయింట్లు.

ఇలా జాయింట్లు, కీళ్ళు, మనిషి యొక్క శరీరంలో 360 ఉన్నాయి.

فَعَلَيْهِ أَنْ يَتَصَدَّقَ عَنْ كُلِّ مَفْصِلٍ مِنْهُ بِصَدَقَةٍ
(ఫ’అలైహి అన్ యతసద్దఖ అన్ కుల్లి మిఫ్సలిన్ బి సదఖహ్)
కావున, ప్రతి జాయింట్ కి బదులుగా సదఖా చేయటం తప్పనిసరి ప్రతిరోజూ.

అంటే మనిషి యొక్క శరీరంలో 360 జాయింట్లు ఉన్నాయి. ప్రతి జాయింట్ కి బదులుగా ప్రతిరోజూ ఒక సదఖా ఇవ్వాలి. అంటే ప్రతిరోజూ 360 జాయింట్లకి బదులుగా 360 సదఖాలు చేయాలి, ప్రతిరోజూ చేయాలి. ఇది తప్పనిసరి. ఇది విని సహాబాలు ఆశ్చర్యంతో,

قَالُوا وَمَنْ يَسْتَطِيعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
“ఖాలూ వ మన్ యస్తతీ యా రసూలల్లాహ్” అన్నారు.
“ఓ రసూలల్లాహ్, ఈ స్థోమత ఎవరికి ఉంటుంది? ఎవరు చేయగలరు?”

ధనవంతులు, కోటీశ్వరులు వారైతే చేయగలరేమో, కానీ సాధారణమైన మనుషులు, మాలాంటి వారు, పేదవాళ్ళు ప్రతిరోజూ 360 సదఖాలు… ఆ స్థోమత మనకి ఎక్కడి నుంచి వస్తుంది? చేయలేము కదా, అని అడిగితే అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఏం చెప్పారంటే,

النُّخَاعَةُ فِي الْمَسْجِدِ تَدْفِنُهَا
(అన్నుఖాఅతు ఫిల్ మస్జిది తద్ఫినుహా)
మస్జిద్ లో ఏమైనా గలీజ్ ఉంటే, ఏమైనా హానికరమైన వస్తువు ఉంటే తొలగించండి.

అది సదఖాతో సమానం అవుతుంది.

وَالشَّىْءُ تُنَحِّيهِ عَنِ الطَّرِيقِ
(వష్ షైఉ తునహ్హీహి అనిత్ తరీఖ్)
దారిలో ఏమైనా హాని కలిపించే వస్తువు, ముళ్ళు ఉంది, గలీజ్ ఉంది, వాటిని తొలగించండి. అది కూడా సదఖా కిందికే వస్తుంది.

فَإِنْ لَمْ تَجِدْ فَرَكْعَتَا الضُّحَى تُجْزِئُكَ
(ఫఇల్లమ్ తజిద్ ఫ రక’అతద్ దుహా తుజ్జిఉక)
అలా కుదరకపోతే, సలాతుద్ దుహా (చాష్త్ నమాజ్) ఈ 360 జాయింట్లకి సదఖాకి సరిపోతుంది అన్నారు.

అంటే ఎవరైతే సలాతుద్ దుహా చదువుతాడో, ఆ వ్యక్తి 360 సార్లు సదఖా ఇస్తున్నాడు అని దానికి సరిపోతుంది. అంటే ఈ హదీస్ ద్వారా మనకు ఏం బోధ పడుతుంది? ప్రతి మనిషి యొక్క శరీరంలో 360 జాయింట్లు ఉన్నాయి. ప్రతి జాయింట్ కి బదులుగా ఒక సదఖా ప్రతిరోజూ తప్పనిసరిగా ఇవ్వాలి. ఆ స్థోమత లేదు కాబట్టి అటువంటి వారు వేరే పుణ్యాల ద్వారా, సదఖా, దానధర్మాల ద్వారా, దారిలో నుంచి చెడుని దూరం చేయటం ద్వారా, అలాగే తస్బీహ్‌ల ద్వారా, జిక్ర్ ద్వారా (సుబ్ హా నల్లాహ్, అల్ హమ్దులిల్లాహ్, అస్తగ్ఫిరుల్లాహ్, లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్) ద్వారా, అలాగే సలాతుద్ దుహా ద్వారా సరిపోతుంది అన్నారు.

అభిమాన సోదరులారా, సలాతుద్ దుహా గురించి ఒక్క హదీస్ చెప్పి నేను ముగిస్తాను. దాని ప్రాముఖ్యత ఏమిటి, ఘనత ఏమిటి అనేది. అనస్ రదియల్లాహు త’ఆలా అన్హు కథనం ప్రకారం,

قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
(కాలన్ నబియ్యు సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం)
అంతిమ దైవ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు,

مَنْ صَلَّى الْغَدَاةَ فِي جَمَاعَةٍ ثُمَّ قَعَدَ يَذْكُرُ اللَّهَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ كَانَتْ لَهُ كَأَجْرِ حَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ تَامَّةٍ تَامَّةٍ تَامَّةٍ
(మన్ సల్లల్ ఫజర ఫీ జమాఅతిన్, సుమ్మ ఖ’అద యద్కురుల్లాహ హత్తా తత్లు’అష్ షమ్సు, సుమ్మ సల్లా రక’అతైని, కానత్ లహు క అజ్రి హజ్జతిన్ వ ఉమ్రతిన్ తామ్మతిన్, తామ్మతిన్, తామ్మతిన్)

“ఎవడైతే ఫజ్ర్ నమాజ్ జమాఅత్‌తో చేశాడో, ఆ ఫర్ద్ నమాజ్ తర్వాత ఎక్కడికీ పోకుండా అక్కడే కూర్చుని అల్లాహ్‌ను స్మరిస్తున్నాడో (జిక్ర్ చేసుకుంటున్నాడో), సూర్యుడు ఉదయించే వరకు, ఆ తర్వాత రెండు రకాతులు చేశాడో (అంటే సలాతుద్ దుహా, ఇష్రాఖ్ నమాజ్, చాష్త్ నమాజ్), ఆ వ్యక్తికి ఒక సంపూర్ణ హజ్ మరియు ఉమ్రా పుణ్యం లభిస్తుంది.”

అని అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం మూడుసార్లు నొక్కి చెప్పారు.

అల్లాహు అక్బర్! సలాతుద్ దుహా, ఇష్రాఖ్ నమాజ్, చాష్త్ నమాజ్ యొక్క ప్రతిఫలం, ఘనత ఏమిటి? ఫజ్ర్ నమాజ్ జమాఅత్‌తో చేసి, నమాజ్ తర్వాత ఆ స్థలంలోనే కూర్చుని, అల్లాహ్‌ను స్మరిస్తూ, జిక్ర్ చేసుకుంటూ, సూర్యుడు ఉదయించిన తర్వాత రెండు రకాతుల దుహా నమాజ్ చేస్తే, ఒక సంపూర్ణ హజ్ మరియు ఉమ్రా అంత పుణ్యం లభిస్తుందని అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు. ఈ హదీస్ తిర్మిజీ గ్రంథంలో ఉంది.

అభిమాన సోదరులారా, ఈ సలాతుద్ దుహా గురించి రెండు విషయాలు తెలుసుకోవాలి. మొదటి విషయము, సలాతుద్ దుహా, ఇష్రాఖ్ లేదా చాష్త్ నమాజ్, ఇది మస్జిద్ లో, ఇంట్లో ఎక్కడైనా చేయవచ్చు. కండిషన్ ఏమీ లేదు. ఫజ్ర్ నమాజ్ చేసుకున్నాము, కాసేపు పడుకున్నాము, ఏదో పని చేసుకున్నాము, తర్వాత సూర్యుడు ఉదయించిన తర్వాత చేసుకున్నాము. అలాగే ఫజ్ర్ నమాజ్ తర్వాత ఇంటికి వచ్చేసాము, ఇంట్లో చేసుకున్నాము. ఎప్పుడైనా చేసుకోవచ్చు, ఎక్కడైనా చేసుకోవచ్చు. సదఖా అంత పుణ్యం వస్తుంది, ఎక్కువ పుణ్యం అల్లాహ్ ప్రసాదిస్తాడు. కాకపోతే, సంపూర్ణ హజ్ మరియు ఉమ్రా అంత పుణ్యం రావాలంటే కండిషన్ ఏమిటి? ఫజ్ర్ నమాజ్ తర్వాత ఆ స్థలంలోనే కూర్చుని అల్లాహ్‌ను స్మరిస్తూ, జిక్ర్ చేసుకుంటూ, సూర్యుడు ఉదయించిన తర్వాత రెండు రకాతుల ఈ దుహా నమాజ్ చేసుకుంటే సంపూర్ణ హజ్ మరియు ఉమ్రా పుణ్యం లభిస్తుంది.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా మనమందరికీ నఫిల్ నమాజ్‌లు, సున్నత్ నమాజ్‌లు, ఈ దుహా, ఇష్రాఖ్ నమాజ్ పాటించే, ఆచరించే సద్బుద్ధిని అల్లాహ్ ప్రసాదించుగాక. అలాగే అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా అంతిమ దైవప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంను ఆదర్శంగా తీసుకొని మనము జీవితం గడిపే సద్బుద్ధిని అల్లాహ్ ప్రసాదించుగాక. ఇహపరలోకాలలో సాఫల్యాన్ని అల్లాహ్ ప్రసాదించుగాక. ఆమీన్. వ ఆఖిరు ద’వానా అనిల్ హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44390

ఇష్రాఖ్ / చాష్త్ నమాజు (దుహా /అవ్వాబీన్)

ఖుర్ఆన్ ను పఠించడం | ఖుర్ఆన్ హక్కులు | హబీబుర్రహ్మాన్ జామిఈ  [వీడియో & టెక్స్ట్]

ఖుర్ఆన్ ను పఠించడం | ఖుర్ఆన్ హక్కులు – 2
వక్త: హబీబుర్రహ్మాన్ జామిఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/s95wqnlrv94 [9 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో, ఖుర్ఆన్ పట్ల విశ్వాసికి ఉన్న హక్కులలో రెండవదాని గురించి వివరించబడింది. ఖుర్ఆన్‌ను విశ్వసించడం మొదటి హక్కు అయితే, దానిని నిరంతరం పఠించడం రెండవ హక్కు అని స్పష్టం చేయబడింది. ఖుర్ఆన్ పఠించడం వలన ప్రతి అక్షరానికి పది పుణ్యాలు లభిస్తాయని ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం తెలిపినట్లు పేర్కొనబడింది. ప్రళయదినాన ఖుర్ఆన్ తనను పఠించిన వారి కొరకు సిఫారసు చేస్తుందని కూడా చెప్పబడింది. ఖుర్ఆన్‌ను పఠించవలసిన రీతిలో (హక్క తిలావతిహి) పఠించడం యొక్క ప్రాముఖ్యత నొక్కిచెప్పబడింది, దీనికి పలు అర్థాలు వివరించబడ్డాయి: ఏకాగ్రతతో చదవడం, అందులోని ధర్మాధర్మాలను అంగీకరించడం, దాని సందేశాన్ని ఇతరులకు వివరించడం, మరియు స్పష్టమైన ఆజ్ఞలను పాటిస్తూ, అస్పష్టమైన విషయాల జ్ఞానం కోసం పండితులను ఆశ్రయించడం. చివరగా, ఖుర్ఆన్‌ను తజ్విద్ (ఉచ్ఛారణ నియమాలు) మరియు తర్తీల్ (ఆగి ఆగి, స్పష్టంగా పఠించడం)‌తో చదవాలని సూచిస్తూ ప్రసంగం ముగించబడింది.

ఇన్నల్హమ్దులిల్లాహి వహ్దహు వస్సలాతు వస్సలాము అలా మల్లా నబియ్య బ’అదహు అమ్మా బ’అద్.

అభిమాన సోదరులారా, కారుణ్య కడలి రమజాన్ అనే ఈ కార్యక్రమంలోకి మీ అందరికీ స్వాగతం. నా ఇస్లామీయ అభివాదం, అస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ రోజు మనం ఖుర్ఆన్ యొక్క రెండవ హక్కు, ఖుర్ఆన్‌ను పఠించడం అనే అంశం గురించి తెలుసుకోబోతున్నాం. ఖుర్ఆన్ యొక్క రెండవ హక్కు, ఖుర్ఆన్‌ను పఠించాలి. మొదటి హక్కు, ఖుర్ఆన్‌ను విశ్వసించడం. దాని గురించి ఇంతకు ముందు ఎపిసోడ్‌లో మనం తెలుసుకున్నాం. ఈ రోజు ఖుర్ఆన్‌ను పఠించడం.

ఖుర్ఆన్ యొక్క రెండవ హక్కు ఏమిటంటే, మనం ఖుర్ఆన్‌ను పఠిస్తూ ఉండాలి. కేవలం విశ్వసిస్తే సరిపోదు, విశ్వసించిన తరువాత ఖుర్ఆన్‌ను మనం పఠించాలి. ఖుర్ఆన్ పఠించడం వలన ఒక అక్షరానికి పది పుణ్యాలు లభిస్తాయని మహా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు. ఒక అక్షరానికి పది పుణ్యాలు. ఇంకా ఇలా ప్రవచించారు:

اقْرَءُوا الْقُرْآنَ فَإِنَّهُ يَأْتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ شَفِيعًا لأَصْحَابِهِ
(ఇఖ్రవుల్ ఖుర్ఆన ఫఇన్నహు య’అతీ యౌమల్ ఖియామతి షఫీఅన్ లిఅస్ హాబిహి)
“ఖుర్ఆన్‌ను అత్యధికంగా పారాయణం చేయండి. ప్రళయ దినాన అది తనను పారాయణం చేసిన వారి కొరకు సిఫారసు దారునిగా వస్తుంది.”

ఈ హదీస్ ముస్లిం గ్రంథంలో ఉంది. ఖుర్ఆన్‌ను అత్యధికంగా పారాయణం చేయండి. ఖుర్ఆన్ తిలావత్ చేస్తూ ఉండండి. ప్రళయ దినాన అది తనను పారాయణం చేసిన వారి కొరకు సిఫారసు దారునిగా వస్తుంది అని మహా ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం సెలవిచ్చారు.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఇలా సెలవిచ్చాడు:

وَاتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَ ۖ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمَاتِهِ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَدًا
(వత్లు మా ఊహియ ఇలైక మిన్ కితాబి రబ్బిక లా ముబద్దిల లికలిమాతిహి వలన్ తజిద మిన్ దూనిహి ముల్తహదా)

“నీ వద్దకు వహీ ద్వారా పంపబడిన నీ ప్రభువు గ్రంథాన్ని పఠిస్తూ ఉండు. ఆయన వచనాలను మార్చగలవాడెవడూ లేడు. నువ్వు ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ ఆయన ఆశ్రయం తప్ప వేరే ఆశ్రయాన్ని పొందజాలవు.” (సూర కహఫ్ 18:27)

ఖుర్ఆన్ పారాయణం చేసే విధానం కూడా బోధించబడింది. రెండవ హక్కు ఖుర్ఆన్‌ని పఠించాలి. ఖుర్ఆన్ పారాయణం చేయాలి, తిలావత్ చేయాలి. ఆ విధానం కూడా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా తెలియజేశాడు.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఇలా ఆజ్ఞాపించాడు:

الَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلَاوَتِهِ أُولَٰئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ ۗ وَمَنْ يَكْفُرْ بِهِ فَأُولَٰئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ
(అల్లజీన ఆతైనాహుముల్ కితాబ యత్లూనహు హక్క తిలావతిహి ఉలాయిక యు’మినూన బిహి వమన్ యక్ఫుర్ బిహి ఫఉలాయిక హుముల్ ఖాసిరూన్)

“మేము ఎవరికి గ్రంథం వొసగామో వారు దానిని పారాయణం చేయవలసిన రీతిలో పారాయణం చేస్తారు. (అంతేకాదు,) వారు ఈ గ్రంథాన్ని విశ్వసిస్తారు. ఇక, దీనిపట్ల తిరస్కార వైఖరిని అవలంబించినవారే నష్టపోయేది.” (2:121)

ఈ ఆయతులో ‘హక్క తిలావతిహి’ గురించి ఫత్హుల్ ఖదీర్ ఆధారంగా అహ్సనుల్ బయాన్‌లో ఇలా ఉంది: పఠించవలసిన విధంగా పఠిస్తారు అన్న వాక్యానికి పలు అర్థాలు వివరించబడ్డాయి. ఉదాహరణకు ఒక అర్థం ఏమిటి? బాగా చదువుతారు, శ్రద్ధతో, ఏకాగ్రతతో పారాయణం చేస్తారు. పఠన సందర్భంగా స్వర్గ ప్రస్తావన వస్తే, స్వర్గంలో ప్రవేశం కల్పించమని అల్లాహ్‌ను వేడుకుంటారు. నరక ప్రస్తావన వస్తే, దాని బారి నుండి రక్షించమని ప్రార్థిస్తారు. ఇది ఒక అర్థం.‘హక్క తిలావతిహి’కి ఇది ఒక అర్థం. పఠించవలసిన విధానంగా పఠించాలి అంటే ఇది ఒక అర్థం.

రెండో అర్థం ఏమిటి? అందులో ధర్మసమ్మతంగా ఖరారు చేయబడిన వాటిని ధర్మసమ్మతాలుగా విశ్వసిస్తారు. అధర్మం అని స్పష్టం చేయబడిన వాటిని అధర్మంగానే భావిస్తారు. అంతేగాని యూదుల మాదిరిగా ప్రక్షిప్తాలకు పాల్పడటం గానీ, తప్పుడు అన్వయింపులు చేయడం గానీ చేయరు. అంటే, ఖుర్ఆన్‌లో దేనిని హలాల్ అని చెప్పబడిందో దానిని హలాల్‌గా నమ్ముతారు, అంగీకరిస్తారు, ఆచరిస్తారు. ఖుర్ఆన్‌లో దేనిని హరాం అని, నిషిద్ధం అని, అధర్మం అని చెప్పబడిందో దానిని అధర్మం అని నమ్ముతారు, విశ్వసిస్తారు, దాని నుండి దూరంగా ఉంటారు. ఇది దీనికి ఒక అర్థం. ఖుర్ఆన్‌ని పఠించవలసిన రీతిలో పఠించాలి. ‘హక్క తిలావతిహి’కి ఇది ఒక అర్థం. ఖుర్ఆన్‌లో ఏదైతే ధర్మం ఉందో, ధర్మం అని భావించాలి. అధర్మానికి అధర్మం అని భావించాలి. దానికి తప్పుడు అర్థాలు చెప్పరాదు, చేసుకోకూడదు.

అలాగే మూడవ అర్థం ఏమిటంటే, అందులో పొందుపరచబడి ఉన్న విషయాలను గురించి అందరికీ వివరిస్తారు, వాటిని దాచి ఉంచరు.

అలాగే ఇంకో అర్థం, అందులో చేయమని ఆజ్ఞాపించబడిన వాటిని—మహ్కమాత్ ఆయతులను—చేస్తారు. అస్పష్టంగా ఉన్న ముతషాబిహాత్ విషయాలను విశ్వసిస్తారు. అర్థం కాని విషయాల గురించి విద్వాంసులను, ధర్మ పండితులను అడిగి తెలుసుకుంటారు. ఇది చాలా ముఖ్య విషయం. తెలియకుండా, ధర్మ అవగాహన లేకుండా, మనమే ఊహించుకుని, కొంచెం వస్తే దానికి ఇంకా కొన్ని విషయాలు అల్లుకుని, మనమే దానికి భావాలు, అర్థాలు చెప్పటం చాలా తప్పు. ఖుర్ఆన్ అల్లాహ్ వాక్యం. ఈ ఖుర్ఆన్ గ్రంథాన్ని ప్రవక్త గారు ఏ విధంగా దానికి అర్థం చెప్పారు, సహాబాలు ఏ విధంగా అర్థం తీసుకున్నారో, అదే అర్థం మనం తీసుకోవాలి. ఆ ఆయతులు మహ్కమ్ ఆయతులు ఉండినా, ముతషాబిహ్ ఆయతులు ఉండినా. అర్థం కాని విషయాలు, ఆ విషయాల గురించి ధర్మ పండితులను, విద్వాంసులను అడిగి తెలుసుకోవాలి.

అలాగే చివరి మాట, ఖుర్ఆన్‌లో ఒక్కొక్క విషయాన్ని తూచా తప్పకుండా పాటిస్తారు. పఠించవలసిన రీతిలో పఠిస్తారు అన్న వాక్యంలో ఎన్ని పరమార్థాలు ఇమిడి ఉన్నాయి! వీటన్నింటి పట్ల శ్రద్ధాసక్తులు కలిగి ఉన్నవారికే అల్లాహ్ మార్గదర్శకత్వం ప్రాప్తిస్తాడు.

అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఖుర్ఆన్‌లో ఇలా సెలవిచ్చాడు:

وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا
(వరత్తిలిల్ ఖుర్ఆన తర్తీలా)
ఖుర్ఆన్ ను మాత్రం బాగా – ఆగి ఆగి నింపాదిగా (స్పష్టంగా) పఠించు.” (73:4)

అంటే ఖుర్ఆన్‌ను, ఖుర్ఆన్‌ను మాత్రం బాగా ఆగి ఆగి, నింపాదిగా, స్పష్టంగా పఠించు. అంటే తజ్విద్‌తో, తర్తీల్‌తో, సరైన ఉచ్ఛారణతో. ఖుర్ఆన్‌కి ఒక పద్ధతి ఉంది, తిలావత్ చేసే ఒక విధానం ఉంది. కొన్ని నియమాలు ఉన్నాయి. దానికి సంబంధించిన ఒక సబ్జెక్టే ఉంది, దానికి తజ్విద్ అంటారు. ఏ అక్షరం ఎక్కడ నుండి ఉచ్ఛరింపబడుతుంది, అవి మనం తెలుసుకోవాలి. ఉదాహరణకు అరబీలో ‘ح’ (హా) అని ఒక అక్షరం ఉంది, ‘ه’ (హా) అని ఒక అక్షరం ఉంది. తెలుగులో ‘హ’ మాత్రమే ఉంటుంది. ‘ح’ (హా) అనే ఉచ్ఛారణ తెలుగులో లేదు, ఇంగ్లీషులో కూడా లేదు. అలాగే అరబీలో ‘ز’ (జా) ఒక అక్షరం ఉంది, ‘ج’ (జా) ఒక అక్షరం ఉంది. తెలుగులో రెండింటికీ ‘జ’ మాత్రమే ఉంటుంది. ‘ز’ (జా) అనే అక్షరం తెలుగులో లేదు. అలాగే ‘ف’ (ఫా) అనే అక్షరం తెలుగులో లేదు. తెలుగులో ‘ప’ ఉంటుంది, లేకపోతే ‘ఫ’ ఉంటుంది. ‘ف’ (ఫా) అనే అక్షరం తెలుగులో లేదు. చెప్పడం ఏమిటంటే, ఖుర్ఆన్‌ను తజ్విద్‌తో చదవాలి. ‘వరత్తిలిల్ ఖుర్ఆన తర్తీలా’, ఖుర్ఆన్‌ను బాగా ఆగి ఆగి, నింపాదిగా, తజ్విద్‌తో, ప్రతి అక్షరాన్ని తన మఖ్రజ్‌తో మనము చదివే ప్రయత్నం చేయాలి. రాకపోతే నేర్చుకోవాలి.

రెండవ హక్కు ఏమిటంటే, ఖుర్ఆన్‌ను పఠించాలి, ఖుర్ఆన్‌ను పారాయణం చేయాలి. ఇవి ఖుర్ఆన్‌కి సంబంధించిన రెండవ హక్కు. ఇన్షా అల్లాహ్, మిగతా హక్కు తర్వాత ఎపిసోడ్‌లో తెలుసుకుందాం. అప్పటివరకు సెలవు.

వ ఆఖిరు ద’అవానా అనిల్హమ్దులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్. వస్సలాము అలైకుం వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతుహు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44374


యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ (ఖుర్ఆన్ హక్కులు)
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV2GoH_kZfwdME8eHCJumoPq