వారసత్వపు విద్య: భార్య భర్తల వాటాల వివరాలు [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్య: భార్య భర్తల వాటాల వివరాలు
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=kYK9ZqkTQp4 [18 నిముషాలు]

ఈ ఆడియోలో వక్త ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టం (ఫరాయిజ్) గురించి వివరిస్తున్నారు. ఇందులో ముఖ్యంగా పురుషులు మరియు స్త్రీలలో ఎవరు వారసులుగా ఉంటారో గుర్తు చేస్తూ, తండ్రి మరియు తాత యొక్క వాటాలను పునశ్చరణ (recap) చేశారు. ఆ తర్వాత, సూరా అన్-నిసాలోని 12వ ఆయతు ఆధారంగా భార్యాభర్తల వాటాల గురించి సవివరంగా చర్చించారు. సంతానం ఉన్నప్పుడు మరియు లేనప్పుడు భర్తకు (1/2, 1/4) మరియు భార్యకు (1/4, 1/8) ఆస్తిలో ఎంత భాగం దక్కుతుందో స్పష్టం చేశారు. చివరగా, జ్ఞానాన్ని రాతపూర్వకంగా భద్రపరచుకోవడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను గురించి వివరించారు.

వారసత్వపు అర్హతలు మరియు పరిమితులు

ఇస్లామిక్ షరియత్‌ ప్రకారం మొత్తం 15 మంది పురుషులకు మరియు 10 మంది స్త్రీలకు వారసులు అయ్యే హక్కు ఉంది. అయితే, గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ప్రతి సందర్భంలోనూ వీరందరికీ ఆస్తి దక్కదు. కేవలం ఆయా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉన్న నిర్దిష్ట బంధువులకు మాత్రమే వారసత్వపు హక్కు ఉంటుంది. ఈ లిస్ట్‌లో లేని ఇతర బంధువులకు ఆస్తిలో వాటా ఉండదు. అలాగే, ఈ అర్హత కలిగిన వారు కూడా కొన్నిసార్లు వారసులు అవుతారు, మరికొన్ని సందర్భాల్లో కాలేరు. కొన్నిసార్లు వారికి ఎక్కువ వాటా వస్తే, మరికొన్నిసార్లు తక్కువ వాటా వస్తుంది.

తండ్రి వాటా – మూడు పరిస్థితులు (పునశ్చరణ)

గత తరగతుల్లో మనం తండ్రి మరియు తాతగారి వాటాల గురించి తెలుసుకున్నాము. తండ్రికి ఆస్తి సంక్రమించే విషయంలో మూడు ప్రధాన పరిస్థితులు ఉన్నాయి:

  1. మొదటి పరిస్థితి (సుదుస్ – 1/6): మరణించిన వ్యక్తికి కుమారుడు లేదా మనుమడు (మగ సంతానం) ఉన్నప్పుడు, తండ్రికి ఆస్తిలో ఆరవ వంతు (1/6) దక్కుతుంది.
  2. రెండవ పరిస్థితి (సుదుస్ + అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి కేవలం ఆడ సంతానం (కూతురు లేదా మనుమరాలు) మాత్రమే ఉండి, మగ సంతానం లేనప్పుడు, తండ్రికి నిర్ణీత ఆరవ వంతు (1/6) దక్కడమే కాకుండా, మిగిలిన వారసులకు పంచగా మిగిలిన ఆస్తి (అసబా) కూడా తండ్రికి చెందుతుంది.
  3. మూడవ పరిస్థితి (కేవలం అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి అసలు సంతానమే (ఆడ లేదా మగ) లేనప్పుడు, ఇతర నిశ్చిత వాటాదారులకు ఇవ్వగా మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికి దక్కుతుంది.

తాత వాటా – నాలుగు పరిస్థితులు

తాతగారికి సంబంధించిన నిబంధనలు కూడా తండ్రికి వర్తించే నిబంధనల లాగానే ఉంటాయి. ఆయనకు మొత్తం నాలుగు పరిస్థితులు ఉన్నాయి:

  • మరణించిన వ్యక్తికి తండ్రి లేనప్పుడు, పైన పేర్కొన్న తండ్రికి వర్తించే మూడు నిబంధనలే తాతగారికి కూడా యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
  • నాలుగవ పరిస్థితి: ఒకవేళ మరణించిన వ్యక్తి తండ్రి బ్రతికి ఉంటే, అప్పుడు తాతగారికి ఆస్తిలో ఎటువంటి వాటా దక్కదు (తండ్రి అడ్డుపడతాడు కాబట్టి).

ఈరోజు పాఠ్యాంశం భార్యాభర్తల వాటాల గురించి. ఖురాన్‌లోని సూరా అన్-నిసా, 12వ ఆయతులో అల్లాహ్ దీనిని స్పష్టంగా వివరించాడు.


وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ۚ مِن بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ ۚ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّن بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ

మీ భార్యలకు సంతానం లేనిపక్షంలో వారు వదలివెళ్ళిన ఆస్తిలో సగభాగం మీది. ఒకవేళ వారికి సంతానముంటే వారు విడిచిపెట్టిన ఆస్తిలో నాల్గోభాగం మీకు చెందుతుంది. వారు వ్రాసిపోయిన వీలునామాను అమలుపరచిన మీదట, లేదా వారు చేసిన అప్పుల్ని తీర్చిన మీదటే ఈ పంపకం జరగాలి. మీకు పిల్లలు లేని పక్షంలో మీరు వదలిపోయే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు నాల్గో భాగం లభిస్తుంది. ఒకవేళ మీకు పిల్లలుంటే అప్పుడు మీరు వదలివెళ్ళే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు ఎనిమిదో వంతు మాత్రమే లభిస్తుంది. మీరు వ్రాసి వెళ్ళిన వీలునామాను అమలు పరచి, లేదా మీరు చేసివెళ్ళిన అప్పుల్ని తీర్చిన తరువాతే మిగిలిన ఆస్తిలో పంపకాలు జరుగుతాయి.

  1. సగభాగం (నిస్ఫ్ – 1/2): చనిపోయిన భార్యకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భర్త ద్వారా గానీ లేదా గతంలో వేరే భర్త ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో సగభాగం (1/2) లభిస్తుంది.
  2. నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): ఒకవేళ చనిపోయిన భార్యకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) మాత్రమే దక్కుతుంది.
  1. నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): చనిపోయిన భర్తకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భార్య ద్వారా గానీ లేదా వేరే భార్య ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భార్యకు భర్త ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) లభిస్తుంది.
  2. ఎనిమిదవ వంతు (సుమున్ – 1/8): ఒకవేళ చనిపోయిన భర్తకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భార్యకు భర్త ఆస్తిలో ఎనిమిదవ వంతు (1/8) దక్కుతుంది.

సాధారణ సూత్రం: ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టంలో “ఆడవారి కంటే మగవారికి రెట్టింపు వాటా” అనే సూత్రం ఇక్కడ కూడా వర్తిస్తుంది. భర్తకు 1/2 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/4 వస్తుంది; భర్తకు 1/4 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/8 వస్తుంది.

మనం విన్న విషయాలు కేవలం జ్ఞాపకశక్తిపై ఆధారపడితే మర్చిపోయే ప్రమాదం ఉంది. మన పూర్వీకులు (సలఫ్) “జ్ఞానాన్ని రాత ద్వారా బంధించండి” అని చెప్పేవారు. మనిషి మెమొరీ మోసం చేయవచ్చు, కానీ రాసిపెట్టుకున్న జ్ఞానం స్థిరంగా ఉంటుంది. ప్రస్తుత కాలంలో ఆధునిక టెక్నాలజీ అందుబాటులో ఉంది. పుస్తకాల్లోనే కాకుండా మొబైల్ నోట్స్, గూగుల్ డ్రైవ్ లేదా ఈమెయిల్స్‌లో ఈ ముఖ్యమైన పాయింట్లను, షరతులను రాసి భద్రపరచుకుంటే, ఫోన్ లేదా ల్యాప్‌టాప్ పోయినా ఆ జ్ఞానం మనకు తిరిగి లభిస్తుంది. కాబట్టి, ఈ వారసత్వ విద్యను శ్రద్ధగా నేర్చుకుని, ముఖ్యమైన పాయింట్లను రాసి పెట్టుకోవడం ద్వారా మనం దీనిని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు మరియు అవసరమైనప్పుడు ఆచరించవచ్చు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44733

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

తల్లిదండ్రుల ప్రసన్నతలో అల్లాహ్ ప్రసన్నత ఇమిడి ఉంది [వీడియో]

తల్లిదండ్రుల ప్రసన్నతలో అల్లాహ్ ప్రసన్నత ఇమిడి ఉంది | బులూగుల్ మరాం | హదీసు 1255
https://youtu.be/FETr91t5sZU [7 నిముషాలు]
వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)

1255. ద్రైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) ప్రవచించారని హజ్రత్ అబ్దుల్లాహ్ బిన్ అమ్ర్ (రదియల్లాహు అన్హు) తెలిపారు: “తల్లిదండ్రుల ప్రసన్నతలో అల్లాహ్ ప్రసన్నత ఇమిడి ఉంది. తల్లిదండ్రుల అప్రసన్నత అల్లాహ్ అప్రసన్నతకు మూలమవుతుంది.” (దీనిని తిర్మిజీ సేకరించారు. ఇబ్నే హిబ్బాన్, హాకిమ్లు ఈ హదీసును ప్రామాణికమైనదిగా ఖరారు చేశారు)

సారాంశం: తల్లిదండ్రులను ప్రసన్నుల్ని చేయాలని, వాళ్ళ అప్రసన్నతకు, ఆగ్రహానికి కారకులు కారాదని ఈ హదీసు చెబుతోంది. అయితే ఒకవేళ అల్లాహ్ ధిక్కారానికి, షిర్క్ కు సంబంధించిన పనుల వైపునకు తల్లిదండ్రులు పురికొల్పితే మాత్రం వారి మాట విననవసరం లేదు. అధర్మ విషయాలలో తల్లిదండ్రుల పురమాయింపులను లెక్క చేయకూడదు.

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ – బులూగుల్ మరాం – కితాబుల్ జామి:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV266FkpuZpGacbo51H-4DV3

మా యూట్యూబ్ ఛానల్ సబ్ స్క్రైబ్ చేసుకోండి ఇన్ షా అల్లాహ్:
http://www.youtube.com/user/teluguislam?sub_confirmation=1

మృతుని కోసం చేసే దానం అతనికి పుణ్యం చేకూర్చుతుంది

588. విశ్వాసుల మాతృమూర్తి హజ్రత్ ఆయిషా (రధి అల్లాహు అన్హ) కధనం :-

ఒక వ్యక్తి దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) సన్నిధికి వచ్చి “నా తల్లి అకస్మాత్తుగా చనిపోయింది. మాట్లాడే అవకాశం గనక లభించి ఉంటే ఆమె (తన తరఫున) దానం చేయమని చెప్పి ఉండేది. మరి ఇప్పుడు నేను ఆమె తరఫున ఏదైనా దానం చేస్తే దాని పుణ్యం ఆమెకు చేరుతుందంటారా?” అని అడిగాడు. దానికి దైవప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) చేరుతుందని సమాధానమిచ్చారు.

[సహీహ్ బుఖారీ : 23 వ ప్రకరణం – జనాయేజ్, 95 వ అధ్యాయం – మౌతిల్ ఫుజా అల్ బగ్ తత్]

జకాత్ ప్రకరణం – 15 వ అధ్యాయం – మృతుని కోసం చేసే దానం అతనికి పుణ్యం చేకూర్చుతుంది. మహా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) మహితోక్తులు  (Al-Loolu Wal Marjan ) vol-1. సంకలనం: ముహమ్మద్ ఫవ్వాద్ అబ్దుల్ బాఖీ, తెలుగు అనువాదం: అబుల్ ఇర్ఫాన్