ఈ ఆడియోలో వక్త ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టం (ఫరాయిజ్) గురించి వివరిస్తున్నారు. ఇందులో ముఖ్యంగా పురుషులు మరియు స్త్రీలలో ఎవరు వారసులుగా ఉంటారో గుర్తు చేస్తూ, తండ్రి మరియు తాత యొక్క వాటాలను పునశ్చరణ (recap) చేశారు. ఆ తర్వాత, సూరా అన్-నిసాలోని 12వ ఆయతు ఆధారంగా భార్యాభర్తల వాటాల గురించి సవివరంగా చర్చించారు. సంతానం ఉన్నప్పుడు మరియు లేనప్పుడు భర్తకు (1/2, 1/4) మరియు భార్యకు (1/4, 1/8) ఆస్తిలో ఎంత భాగం దక్కుతుందో స్పష్టం చేశారు. చివరగా, జ్ఞానాన్ని రాతపూర్వకంగా భద్రపరచుకోవడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను గురించి వివరించారు.
వారసత్వపు అర్హతలు మరియు పరిమితులు
ఇస్లామిక్ షరియత్ ప్రకారం మొత్తం 15 మంది పురుషులకు మరియు 10 మంది స్త్రీలకు వారసులు అయ్యే హక్కు ఉంది. అయితే, గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ప్రతి సందర్భంలోనూ వీరందరికీ ఆస్తి దక్కదు. కేవలం ఆయా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉన్న నిర్దిష్ట బంధువులకు మాత్రమే వారసత్వపు హక్కు ఉంటుంది. ఈ లిస్ట్లో లేని ఇతర బంధువులకు ఆస్తిలో వాటా ఉండదు. అలాగే, ఈ అర్హత కలిగిన వారు కూడా కొన్నిసార్లు వారసులు అవుతారు, మరికొన్ని సందర్భాల్లో కాలేరు. కొన్నిసార్లు వారికి ఎక్కువ వాటా వస్తే, మరికొన్నిసార్లు తక్కువ వాటా వస్తుంది.
తండ్రి వాటా – మూడు పరిస్థితులు (పునశ్చరణ)
గత తరగతుల్లో మనం తండ్రి మరియు తాతగారి వాటాల గురించి తెలుసుకున్నాము. తండ్రికి ఆస్తి సంక్రమించే విషయంలో మూడు ప్రధాన పరిస్థితులు ఉన్నాయి:
మొదటి పరిస్థితి (సుదుస్ – 1/6): మరణించిన వ్యక్తికి కుమారుడు లేదా మనుమడు (మగ సంతానం) ఉన్నప్పుడు, తండ్రికి ఆస్తిలో ఆరవ వంతు (1/6) దక్కుతుంది.
రెండవ పరిస్థితి (సుదుస్ + అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి కేవలం ఆడ సంతానం (కూతురు లేదా మనుమరాలు) మాత్రమే ఉండి, మగ సంతానం లేనప్పుడు, తండ్రికి నిర్ణీత ఆరవ వంతు (1/6) దక్కడమే కాకుండా, మిగిలిన వారసులకు పంచగా మిగిలిన ఆస్తి (అసబా) కూడా తండ్రికి చెందుతుంది.
మూడవ పరిస్థితి (కేవలం అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి అసలు సంతానమే (ఆడ లేదా మగ) లేనప్పుడు, ఇతర నిశ్చిత వాటాదారులకు ఇవ్వగా మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికి దక్కుతుంది.
తాత వాటా – నాలుగు పరిస్థితులు
తాతగారికి సంబంధించిన నిబంధనలు కూడా తండ్రికి వర్తించే నిబంధనల లాగానే ఉంటాయి. ఆయనకు మొత్తం నాలుగు పరిస్థితులు ఉన్నాయి:
మరణించిన వ్యక్తికి తండ్రి లేనప్పుడు, పైన పేర్కొన్న తండ్రికి వర్తించే మూడు నిబంధనలే తాతగారికి కూడా యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
నాలుగవ పరిస్థితి: ఒకవేళ మరణించిన వ్యక్తి తండ్రి బ్రతికి ఉంటే, అప్పుడు తాతగారికి ఆస్తిలో ఎటువంటి వాటా దక్కదు (తండ్రి అడ్డుపడతాడు కాబట్టి).
భార్యాభర్తల వాటాలు (సూరా అన్-నిసా 4:12 ఆధారంగా)
ఈరోజు పాఠ్యాంశం భార్యాభర్తల వాటాల గురించి. ఖురాన్లోని సూరా అన్-నిసా, 12వ ఆయతులో అల్లాహ్ దీనిని స్పష్టంగా వివరించాడు.
“మీ భార్యలకు సంతానం లేనిపక్షంలో వారు వదలివెళ్ళిన ఆస్తిలో సగభాగం మీది. ఒకవేళ వారికి సంతానముంటే వారు విడిచిపెట్టిన ఆస్తిలో నాల్గోభాగం మీకు చెందుతుంది. వారు వ్రాసిపోయిన వీలునామాను అమలుపరచిన మీదట, లేదా వారు చేసిన అప్పుల్ని తీర్చిన మీదటే ఈ పంపకం జరగాలి. మీకు పిల్లలు లేని పక్షంలో మీరు వదలిపోయే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు నాల్గో భాగం లభిస్తుంది. ఒకవేళ మీకు పిల్లలుంటే అప్పుడు మీరు వదలివెళ్ళే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు ఎనిమిదో వంతు మాత్రమే లభిస్తుంది. మీరు వ్రాసి వెళ్ళిన వీలునామాను అమలు పరచి, లేదా మీరు చేసివెళ్ళిన అప్పుల్ని తీర్చిన తరువాతే మిగిలిన ఆస్తిలో పంపకాలు జరుగుతాయి.“
భర్త వాటా – రెండు పరిస్థితులు:
సగభాగం (నిస్ఫ్ – 1/2): చనిపోయిన భార్యకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భర్త ద్వారా గానీ లేదా గతంలో వేరే భర్త ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో సగభాగం (1/2) లభిస్తుంది.
నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): ఒకవేళ చనిపోయిన భార్యకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) మాత్రమే దక్కుతుంది.
భార్య వాటా – రెండు పరిస్థితులు:
నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): చనిపోయిన భర్తకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భార్య ద్వారా గానీ లేదా వేరే భార్య ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భార్యకు భర్త ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) లభిస్తుంది.
ఎనిమిదవ వంతు (సుమున్ – 1/8): ఒకవేళ చనిపోయిన భర్తకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భార్యకు భర్త ఆస్తిలో ఎనిమిదవ వంతు (1/8) దక్కుతుంది.
సాధారణ సూత్రం: ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టంలో “ఆడవారి కంటే మగవారికి రెట్టింపు వాటా” అనే సూత్రం ఇక్కడ కూడా వర్తిస్తుంది. భర్తకు 1/2 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/4 వస్తుంది; భర్తకు 1/4 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/8 వస్తుంది.
జ్ఞానాన్ని భద్రపరచుకోవడం
మనం విన్న విషయాలు కేవలం జ్ఞాపకశక్తిపై ఆధారపడితే మర్చిపోయే ప్రమాదం ఉంది. మన పూర్వీకులు (సలఫ్) “జ్ఞానాన్ని రాత ద్వారా బంధించండి” అని చెప్పేవారు. మనిషి మెమొరీ మోసం చేయవచ్చు, కానీ రాసిపెట్టుకున్న జ్ఞానం స్థిరంగా ఉంటుంది. ప్రస్తుత కాలంలో ఆధునిక టెక్నాలజీ అందుబాటులో ఉంది. పుస్తకాల్లోనే కాకుండా మొబైల్ నోట్స్, గూగుల్ డ్రైవ్ లేదా ఈమెయిల్స్లో ఈ ముఖ్యమైన పాయింట్లను, షరతులను రాసి భద్రపరచుకుంటే, ఫోన్ లేదా ల్యాప్టాప్ పోయినా ఆ జ్ఞానం మనకు తిరిగి లభిస్తుంది. కాబట్టి, ఈ వారసత్వ విద్యను శ్రద్ధగా నేర్చుకుని, ముఖ్యమైన పాయింట్లను రాసి పెట్టుకోవడం ద్వారా మనం దీనిని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు మరియు అవసరమైనప్పుడు ఆచరించవచ్చు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
వారసత్వపు వాటాలు: తండ్రి & తాత వాటాల వివరాలు (Inheritance Details: Father & Grandfather Share Details) వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్) https://www.youtube.com/watch?v=0KsCOvUkqBw [25 నిముషాలు]
ఈ ప్రసంగంలో ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టాల (ఫరాయిజ్) గురించి, ముఖ్యంగా మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి పంపకంలో తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి సవివరంగా చర్చించబడింది. వారసత్వంలో రెండు ప్రధాన రకాలు (నిర్ణీత వాటా మరియు అసబా) ఉన్నాయని, తండ్రికి మూడు వేర్వేరు సందర్భాల్లో (సంతానం ఉన్నప్పుడు, కేవలం ఆడపిల్లలు ఉన్నప్పుడు, మరియు సంతానం లేనప్పుడు) ఎంత వాటా లభిస్తుందో వివరించారు. అలాగే, తాత వాటాలు తండ్రి వాటాల మాదిరిగానే ఉంటాయని, కానీ తండ్రి బ్రతికి ఉంటే తాతకు వాటా దక్కదు అనే అదనపు నియమాన్ని కూడా ఇందులో తెలియజేశారు.
వారసత్వంలో రకాలు – పంపకం విధానం
గత తరగతుల్లో మనం అల్హందులిల్లాహ్ వారసుల జాబితాను చూశాము. పురుషుల్లో 15 మంది మరియు స్త్రీలలో 10 మంది వారసులు అవుతారని తెలుసుకున్నాము. ఈ వారసులకు (కొడుకులు, కూతుర్లు, తండ్రి, తల్లి, భార్య, భర్త, సహోదరులు తదితరులు) ఆస్తి ఎలా పంపకం జరుగుతుందో, ఎవరికి ఎంత వాటా దక్కుతుందో ఈ రోజు నుండి మనం వివరంగా తెలుసుకుందాం.
ప్రతి వారసుడికి కొన్ని సందర్భాలు (Situations) ఉంటాయి. కొంతమందికి రెండు, మూడు సందర్భాలు ఉంటే, మరికొందరికి నాలుగు, ఐదు సందర్భాలు కూడా ఉంటాయి. అయితే, వారసుల హక్కులు మరియు వారికి ఆస్తి దక్కే విధానం ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా ఉంటుంది:
1. నిర్ణీత వాటా (Zavil Furooz – జవిల్ ఫురూజ్):
ఖురాన్ మరియు హదీసుల ద్వారా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వీరి కోసం ఒక నిర్దిష్ట వాటాను నిర్ణయించాడు. మొత్తం ఆరు రకాల వాటాలు ఉన్నాయి: 1/2 (సగం), 1/4 (పావు వంతు), 1/8, 2/3, 1/3, మరియు 1/6. వారసులకు ఈ ఆరు వాటాల్లో ఏదో ఒక వాటా దక్కుతుంది. ఉదాహరణకు తండ్రికి ఇంత, భర్తకి ఇంత అని నిర్ణయించబడి ఉంటుంది.
2. అసబా (عصبة – మిగిలిన ఆస్తిని తీసుకునేవారు):
వీరి కోసం అల్లాహ్ నిర్దిష్ట వాటాను నిర్ణయించలేదు. నిర్ణీత వాటాలు కలిగిన వారికి (Zavil Furooz) ఆస్తి పంచిన తర్వాత, ఎంత ఆస్తి అయితే మిగులుతుందో, ఆ మిగిలిన ఆస్తిని వీరు ‘అసబా’గా తీసుకుంటారు. కొన్నిసార్లు కొంచెం మిగలవచ్చు, కొన్నిసార్లు ఎక్కువ మిగలవచ్చు, ఏది మిగిలితే అది వారు తీసుకుంటారు.
ఈ రెండు రకాలను (నిర్ణీత వాటా మరియు అసబా) మీరు తప్పక గుర్తుంచుకోవాలి. ఎందుకంటే ముందు ముందు వచ్చే పాఠాలలో ఈ పదాలు తరచుగా వస్తాయి.
వారసత్వ విద్యను నేర్చుకునే పద్ధతులు
వారసత్వ విద్యను మనం రెండు రకాలుగా నేర్చుకోవచ్చు:
వారసుల ఆధారంగా: ఒక్కొక్క వారసుడిని (ఉదాహరణకు తండ్రి, తాత) తీసుకుని, వారికి ఏయే సందర్భాల్లో ఎంత ఆస్తి వస్తుందో తెలుసుకోవడం. (భారతదేశంలోని మదర్సాలలో సాధారణంగా ఈ పద్ధతినే అనుసరిస్తారు, మనం కూడా ఈ క్లాసులో ఈ పద్ధతినే పాటిద్దాం).
వాటాల ఆధారంగా: 1/4 వాటా ఎవరెవరికి దక్కుతుంది? 1/2 వాటా ఎవరెవరికి దక్కుతుంది? అని వాటాల వారీగా నేర్చుకోవడం.
ఈ రోజు మనం తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి తెలుసుకుందాం.
తండ్రి వారసత్వపు వాటాలు – మూడు సందర్భాలు
మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తిలో తండ్రికి లభించే వాటాను మూడు సందర్భాలుగా (హాలతే) విభజించవచ్చు:
1. మొదటి సందర్భం: మగ సంతానం ఉన్నప్పుడు (1/6 వాటా)
మరణించిన వ్యక్తికి మగ సంతానం (కొడుకు లేదా కొడుకు తరఫు మనవడు) ఉన్నప్పుడు, తండ్రికి ఆస్తిలో 1/6 (ఆరవ వంతు) వాటా లభిస్తుంది.
షరతు: మరణించిన వ్యక్తికి తప్పనిసరిగా పురుష సంతానం ఉండాలి. అది ఒక కొడుకైనా, పది మంది కొడుకులైనా, లేదా మనవళ్లైనా సరే.
ఈ సందర్భంలో తండ్రికి కేవలం 1/6 మాత్రమే దక్కుతుంది. మిగిలిన ఆస్తి కొడుకులకు/మనవళ్లకు వెళ్తుంది.
(గమనిక: ఆస్తి పంపకం అనేది మరణించిన సమయానికి బ్రతికి ఉన్న వారసులకే జరుగుతుంది).
2. రెండవ సందర్భం: కేవలం ఆడ సంతానం ఉన్నప్పుడు (1/6 + అసబా)
మరణించిన వ్యక్తికి సంతానం ఉండి, అందులో మగవారు లేకపోతే (కేవలం కూతుర్లు లేదా కొడుకు తరఫు మనవరాళ్లు మాత్రమే ఉంటే), తండ్రికి రెండు రకాలుగా ఆస్తి వస్తుంది:
మొదట 1/6 వంతు నిర్ణీత వాటాగా దక్కుతుంది.
ఆ తర్వాత, కూతుర్లకు మరియు ఇతర హక్కుదారులకు పంచగా మిగిలిన ఆస్తిని కూడా తండ్రి **’అసబా’**గా తీసుకుంటాడు.
అంటే: 1/6 + మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికే చెందుతుంది.
3. మూడవ సందర్భం: అసలు సంతానమే లేనప్పుడు (కేవలం అసబా)
మరణించిన వ్యక్తికి అసలు సంతానమే (కొడుకులు, కూతుర్లు, మనవళ్లు, మనవరాళ్లు ఎవరూ) లేనప్పుడు, తండ్రి పూర్తిగా ‘అసబా’ అవుతాడు.
ఈ సందర్భంలో తండ్రికి 1/6 అనే నిర్ణీత వాటా ఉండదు.
మరణించిన వ్యక్తికి భార్య లేదా తల్లి వంటి ఇతర వారసులు ఉంటే, వారి వాటాలు వారికి ఇచ్చిన తర్వాత, మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికే దక్కుతుంది.
ఒకవేళ ఇతర వారసులు ఎవరూ లేకపోతే, మొత్తం ఆస్తిని తండ్రి ఒక్కడే తీసుకుంటాడు.
తాత వారసత్వపు వాటాలు – నాలుగు సందర్భాలు
తండ్రి తర్వాత, తండ్రి వైపు తాత (తండ్రి యొక్క తండ్రి) గురించి తెలుసుకుందాం. తాతకు మొత్తం నాలుగు సందర్భాలు ఉంటాయి.
మొదటి మూడు సందర్భాలు (తండ్రి మాదిరిగానే):
తండ్రికి వర్తించే మూడు సందర్భాలు, తండ్రి లేనప్పుడు తాతకు కూడా అలాగే వర్తిస్తాయి:
మరణించిన వ్యక్తికి మగ సంతానం ఉంటే: తాతకు 1/6 వాటా.
మరణించిన వ్యక్తికి కేవలం ఆడ సంతానం ఉంటే: తాతకు 1/6 + అసబా (మిగిలిన ఆస్తి).
మరణించిన వ్యక్తికి సంతానం లేకపోతే: తాత అసబా అవుతాడు (మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తీసుకుంటాడు).
4. నాలుగవ సందర్భం: తండ్రి బ్రతికి ఉన్నప్పుడు (మహ్రూమ్ – exclusion)
ఇది చాలా ముఖ్యమైన పాయింట్. మరణించిన వ్యక్తి యొక్క తండ్రి బ్రతికి ఉంటే, తాతకు ఆస్తిలో ఎటువంటి వాటా దక్కదు (Zero Share).
తండ్రి బ్రతికి ఉన్నంత కాలం, తాత వారసత్వానికి అనర్హుడు (Mahroom) అవుతాడు.
తండ్రి మరణించి ఉంటేనే, తండ్రి స్థానంలో తాతకు పైన చెప్పిన మూడు సందర్భాల ప్రకారం ఆస్తి లభిస్తుంది.
కాబట్టి, మనం ఎప్పుడూ చనిపోయిన వ్యక్తికి మరియు బ్రతికి ఉన్న వారసులకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని (Relation) చూడాలి. తండ్రి ఉన్నప్పుడు తాతకు వాటా రాదు. తండ్రి లేనప్పుడు తాత తండ్రి స్థానంలోకి వస్తాడు.
అల్హందులిల్లాహ్, ఈ రోజు మనం తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి తెలుసుకున్నాము. తండ్రికి 3 సందర్భాలు, తాతకు 4 సందర్భాలు ఉంటాయని అర్థం చేసుకున్నాము. వీటిని నోట్స్ లో రాసుకోండి మరియు గుర్తుపెట్టుకోండి. ఇన్ షా అల్లాహ్, తదుపరి క్లాసుల్లో ఇతర వారసుల గురించి కూడా వివరంగా తెలుసుకుందాం.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఈ ప్రసంగంలో, ఇస్లాంలో వారసత్వ శాస్త్రం (ఇల్మ్ అల్-ఫరాయిద్) యొక్క ప్రాథమిక సూత్రాలు వివరించబడ్డాయి. మొదటగా, వారసత్వానికి మూడు పునాది స్తంభాలున్నాయని, అవి: మరణించిన వ్యక్తి (అల్-మువర్రిస్), జీవించి ఉన్న వారసుడు (అల్-వారిస్), మరియు మృతుడు వదిలి వెళ్లిన ఆస్తి (తరిక). రెండవదిగా, వారసత్వం యొక్క షరతులు (షరతులు) కూడా మూడు ఉన్నాయని, అవి ఈ మూడు స్తంభాల గురించిన జ్ఞానాన్ని కలిగి ఉండటం. మూడవదిగా, వారసత్వానికి గల కారణాలు (అస్బాబుల్ ఇర్స్) మూడు: వివాహం (నికాహ్), వంశం (నసబ్), మరియు విధేయత/విముక్తి (అల్-వలా). చివరగా, వారసుడు అయ్యే అర్హత ఉన్నప్పటికీ, వారసత్వం నుండి దూరం చేసే మూడు అడ్డంకులు (మవానిఉల్ ఇర్స్) గురించి చర్చించబడింది: హత్య (అల్-ఖత్ల్), బానిసత్వం, మరియు మత భేదం (ఇఖ్తిలాఫుద్దీన్). ఈ అంశాలన్నీ ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టాలను అర్థం చేసుకోవడానికి పునాది వంటివని వివరించబడ్డాయి.
వారసత్వ స్తంభాలు (అర్కానుల్ ఇర్స్)
వారసత్వ స్తంభాలు. అర్కానుల్ ఇర్స్. ఇప్పుడు మనం చూస్తాం ఇస్లాం యొక్క స్తంభాలు, అర్కానుల్ ఇస్లాం అంటాం. ఇస్లాంలో ఎన్ని స్తంభాలు ఉన్నాయి? ఐదు స్తంభాలు ఉన్నాయి. అంటే దాని మీదే ఇస్లాం ఉంది అన్నమాట. అలాగే ఈ వారసత్వపు ఒక విద్య ఏదైతే ఉందో, లేదా ఎప్పుడైతే మనం ఈ డబ్బులు పంచాలి అనుకుంటున్నామో, ఆ పంచే ముందు మనం దాని సంబంధించిన స్తంభాలు ఏమున్నాయి తెలుసుకోవాలి. అవి ఎన్ని ఉన్నాయి అంటే మూడు ఉన్నాయి. మూడు స్తంభాలు.
మొట్టమొదటి స్తంభం: ‘అల్-మువర్రిస్‘ (الْمُوَرِّثُ) –“వారసత్వాన్ని వదిలివెళ్ళిన వ్యక్తి”
వారసత్వ పంపిణీ ప్రక్రియలో మొట్టమొదటి మరియు అత్యంత కీలకమైన పునాది స్తంభం గురించి తెలుసుకుందాం. అరబిక్లో దీనిని ‘అల్-మువర్రిస్‘ (الْمُوَرِّثُ) అని పిలుస్తారు, దీని అర్థం “వారసత్వాన్ని వదిలివెళ్ళిన వ్యక్తి”. అంటే, ఎవరి సంపద మరియు ఆస్తులనైతే వారసులకు పంచబోతున్నామో, ఆ మూల వ్యక్తి ఈయనే.
ఇస్లామీయ వారసత్వ చట్టం అమలులోకి రావడానికి ఒక ప్రాథమిక మరియు మార్పులేని షరతు ఉంది: ‘అల్-మువర్రిస్’ కచ్చితంగా మరణించి ఉండాలి. ఆయన మరణం ధృవీకరించబడిన తర్వాత మాత్రమే వారసత్వ ప్రక్రియ ప్రారంభమవుతుంది. ఎందుకంటే, ఒక వ్యక్తి జీవించి ఉండగా తన ఆస్తిని ఇతరులకు ఇవ్వడాన్ని ‘వారసత్వం’ (ఇర్స్) అని అనరు, దానిని ‘బహుమతి’ (హిబా) అంటారు. జీవించి ఉండగా ఆస్తిని వారసత్వ పద్ధతిలో పంచడం సరైన విధానం కాదని మనం గత పాఠంలో ఇప్పటికే చర్చించుకున్నాం. ఉదాహరణకు, నేను వారసుడిని, అరబిక్లో ‘వారిస్’ (الْوَارِث). నా తండ్రిగారు, ఎవరి ఆస్తినైతే నేను పొందబోతున్నానో, ఆయన ‘మువర్రిస్‘. నేను ఆయనకు వారసుడిగా మారాలంటే, ఆయన మరణించడం అనేది తప్పనిసరి. ఇది వారసత్వ శాస్త్రానికి మొదటి పునాది రాయి వంటిది.
అయితే, కొన్ని ప్రత్యేక పరిస్థితులలో, ఒక వ్యక్తి భౌతికంగా మరణించాడని నిర్ధారణ కాకపోయినా, చట్టపరంగా మరణించినట్లుగా పరిగణించబడవచ్చు. దీనినే అరబిక్లో ఇలా అంటారు:
أَوْ الْمُلْحَقُ بِالْمَيِّتِ (అవ్ అల్-ముల్హకు బిల్-మయ్ఇత్) లేదా మరణించిన వానిగా పరిగణించబడినవాడు
దీని వివరణ ఏమిటంటే, ఒక వ్యక్తి చాలా కాలం పాటు అదృశ్యమై, అతని గురించి ఎలాంటి సమాచారం లేకుండా పోయినప్పుడు, ఇస్లామిక్ న్యాయాధికారి (ఖాజీ) లేదా ప్రస్తుత న్యాయవ్యవస్థ (జడ్జి లేదా కోర్టు) ఆ కేసును పరిశీలించి, అతను మరణించి ఉంటాడని అధికారికంగా ప్రకటిస్తుంది. ప్రభుత్వం లేదా కోర్టు ద్వారా ఒక వ్యక్తి మరణించినట్లు డిక్లేర్ చేయబడిన తర్వాత, అతను చట్టపరంగా మరణించిన వ్యక్తిగానే పరిగణించబడతాడు. అప్పుడు, అతని ఆస్తిని కూడా వారసులకు పంచవచ్చు.
కాబట్టి, వారసత్వానికి మొదటి స్తంభం ఎల్లప్పుడూ మరణించిన వ్యక్తి. ఈ వారసత్వ విద్య యొక్క అవసరం మనకు ఎప్పుడు ఏర్పడుతుంది అంటే, ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాతే. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, మొదటి స్తంభం నెరవేరడానికి రెండు మార్గాలున్నాయి: ఒకటి, వ్యక్తి భౌతికంగా మరణించడం; రెండు, వ్యక్తి చట్టపరంగా మరణించినట్లు న్యాయస్థానం ద్వారా ప్రకటించబడటం. ఈ రెండింటిలో ఏది జరిగినా, వారసత్వ పంపిణీకి మొదటి మెట్టు పూర్తయినట్లే.
వారసత్వ ప్రక్రియలో రెండవ మరియు మూడవ స్తంభాలను గురించి మరింత వివరంగా, స్పష్టంగా ఈ క్రింది విధంగా చెప్పుకోవచ్చు:
రెండవ స్తంభం: వారసుడు (అల్-వారిస్)
వారసత్వ పంపిణీలో రెండవ అతిముఖ్యమైన స్తంభం ‘వారసుడు’. ఇస్లామీయ పరిభాషలో ఇతనిని ‘అల్-వారిస్’ (الْوَارِث) అని పిలుస్తారు. ఈ స్తంభం చెల్లుబాటు కావడానికి ఒక అత్యవసరమైన నియమం ఉంది: ఆస్తిని స్వీకరించే వారసుడు, ఆస్తిని వదిలి వెళ్ళిన వ్యక్తి (మువర్రిస్) మరణించే సమయానికి కచ్చితంగా జీవించి ఉండాలి. మనం మొదటి స్తంభంలో చర్చించుకున్నట్లుగా, ఆస్తిని ఇచ్చే వ్యక్తి మరణించి ఉండాలి (లేదా కోర్టు/ప్రభుత్వం ద్వారా మరణించినట్లుగా ధృవీకరించబడి ఉండాలి). దానికి భిన్నంగా, ఆ ఆస్తిని పొందే హక్కుదారుడు మాత్రం ఆ సమయానికి ప్రాణాలతో ఉండటం తప్పనిసరి. అప్పుడే అతను ‘వారిస్’ (వారసుడు)గా పరిగణించబడతాడు.
మూడవ స్తంభం: ఆస్తి (అల్-తరిక)
వారసత్వ విద్యలో మూడవ స్తంభం, మరణించిన వ్యక్తి తన వెనుక విడిచి వెళ్ళిన సంపద. దీనిని అరబిక్లో ‘తరిక’ (التَّرِكَة) అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ పదాన్ని మీరు చాలా జాగ్రత్తగా గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఎందుకంటే, భవిష్యత్తులో మనం నేర్చుకోబోయే పాఠాలలో, ఇన్షా అల్లాహ్, ఈ పదం చాలా తరచుగా ఉపయోగించబడుతుంది. ‘తరిక’ అంటే మృతుడు వదిలివెళ్ళిన డబ్బు, బంగారం, స్థలాలు, లేదా మరేదైనా ఆస్తిపాస్తులు అని అర్థం.
రాబోయే తరగతుల్లో మనం వారసత్వానికి సంబంధించిన లెక్కలు లేదా పంపకాల గురించి చర్చించేటప్పుడు, ప్రధానంగా ఈ మూడు అంశాలే మనకు ఎదురవుతాయి. నిజానికి, ఈ విద్య అంతా ఈ మూడు అంశాల చుట్టూనే తిరుగుతుంది:
ఒక వ్యక్తి మరణించి ఉండటం.
ఆ మరణించిన వ్యక్తికి సంబంధించిన మరొక వ్యక్తి (వారసుడు) జీవించి ఉండటం.
వారిద్దరి మధ్య వారసత్వ సంబంధానికి కారణమైన ‘ఆస్తి’ లేదా ‘డబ్బు’ ఉండటం.
ఇక్కడ గమనించాల్సిన ప్రధాన విషయం ఏమిటంటే, మరణించిన వ్యక్తికి మరియు బ్రతికున్న వారసుడికి మధ్య సంబంధాన్ని ఏర్పరిచేది ఆ ‘ఆస్తి’ (తరిక) మాత్రమే. కాబట్టి, వారసత్వ విద్య (ఇల్మ్ అల్-ఫరాయిద్) ఈ మూడు ప్రధాన స్తంభాలపైనే ఆధారపడి ఉంది:
అల్-మువర్రిస్ (మరణించిన వ్యక్తి)
అల్-వారిస్ (జీవించి ఉన్న వారసుడు)
అల్-తరిక (వదిలి వెళ్ళిన ఆస్తి)
దీంతో, అల్హందులిల్లాహ్, మన మొదటి టాపిక్ అయిన ‘వారసత్వ స్తంభాలు’ అనే అంశం పూర్తయింది.
వారసత్వ షరతులు – షురూతుల్ ఇర్స్’ (شُرُوطُ الْإِرْثِ)
ఈ రోజు మనం చర్చించుకుంటున్న రెండవ ముఖ్యమైన అంశం “వారసత్వ షరతులు”. అరబిక్లో దీనిని ‘షురూతుల్ ఇర్స్’ (شُرُوطُ الْإِرْثِ) అని పిలుస్తారు. ఇవి వారసత్వ పంపకానికి సంబంధించిన నిబంధనలు లేదా ముందస్తు అవసరాలు.
ఈ షరతులు దేని గురించి అని మీరు అడిగితే, చాలా సులభంగా చెప్పవచ్చు: మనం ఇంతకు ముందు చర్చించుకున్న మూడు వారసత్వ స్తంభాల (అర్కానుల్ ఇర్స్) గురించిన ఖచ్చితమైన ‘జ్ఞానం’ కలిగి ఉండటమే ఈ షరతుల సారాంశం. వారసత్వ స్తంభాలు మూడు ఉన్నట్లే, ఈ షరతులు కూడా మూడే ఉంటాయి. ఈ మూడింటిలోనూ “తెలుసుకోవడం” లేదా “జ్ఞానం కలిగి ఉండటం” అనేది ఉమ్మడి అంశం. ఆ మూడు షరతులను వివరంగా పరిశీలిద్దాం:
1. మొదటి షరతు: మరణం పట్ల నిర్ధారణ (మృతుని గురించిన జ్ఞానం)
మొట్టమొదటి షరతు ఏమిటంటే, ఎవరి ఆస్తినైతే పంచుతున్నామో, ఆ వ్యక్తి (మువర్రిస్) కచ్చితంగా మరణించాడనే జ్ఞానం లేదా నిర్ధారణ మనకు ఉండాలి. మనం ఎవరికైనా వారసులం అవుతున్నామంటే, ముందుగా ఆ ఆస్తి సొంతదారుడు చనిపోయాడని రూఢీ చేసుకోవాలి. కేవలం అనుమానం ఉంటే సరిపోదు, మరణం సంభవించిందనే స్పష్టమైన సమాచారం ఉండాలి.
2. రెండవ షరతు: వారసుని జీవన స్థితి పట్ల నిర్ధారణ (వారసుని గురించిన జ్ఞానం)
రెండవ షరతు ఏమిటంటే, ఆస్తి పొందే వారసుడు (వారిస్), ఆస్తిని వదిలి వెళ్ళిన వ్యక్తి చనిపోయిన సమయానికి బ్రతికే ఉన్నాడని కచ్చితంగా తెలిసి ఉండాలి. ఇది చాలా కీలకమైన పాయింట్.
ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తికి ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు కొడుకులు ఉన్నారనుకుందాం. తండ్రి చనిపోవడానికి ముందే ఒక కొడుకు మరణించి ఉంటే, ఆ చనిపోయిన కొడుకు వారసుడు కాలేడు. సాధారణంగా పిల్లలందరూ వారసులే అయినప్పటికీ, ఇస్లామీయ చట్టం ప్రకారం వారసత్వం అనేది బ్రతికి ఉన్నవారికి మాత్రమే సంక్రమిస్తుంది. తండ్రి మరణించిన క్షణంలో ఎవరైతే సజీవంగా ఉన్నారో, వారికి మాత్రమే ఆస్తి చెందుతుంది. చనిపోయిన వారి పేరు మీద ఆస్తి వెళ్ళదు. కాబట్టి, ఫలానా వ్యక్తి వారసుడిగా అర్హుడు అని మరియు అతను ప్రస్తుతం బ్రతికే ఉన్నాడని మనకు కచ్చితమైన జ్ఞానం ఉండాలి.
3. మూడవ షరతు: పంపిణీ విధానం పట్ల జ్ఞానం (ఇల్మ్)
మూడవ మరియు అతి ముఖ్యమైన షరతు ఏమిటంటే, ఆస్తిని ఏ ప్రాతిపదికన పంచాలి? దానికి సంబంధించిన ఇస్లామీయ నియమాలు ఏమిటి? అనే జ్ఞానం కలిగి ఉండటం. మనం ఈ క్లాసులు నేర్చుకుంటున్నది కూడా ఇందుకోసమే. డబ్బును పంచడం అంటే కేవలం చేతికి ఇవ్వడం కాదు, దానిని ధర్మబద్ధంగా ఎలా విభజించాలో తెలిసి ఉండాలి.
దురదృష్టవశాత్తు, ప్రస్తుత సమాజంలో మనం అనేక తప్పులను చూస్తున్నాం. ప్రజలు తమకు తోచినట్లుగా, తమ ఇష్టాయిష్టాల ప్రకారం ఆస్తులను పంచుతున్నారు. పెద్ద కొడుకు అని ఎక్కువ ఇవ్వడం, లేదా తమకు నచ్చిన వారికి ఎక్కువ రాసివ్వడం వంటివి చేస్తున్నారు. ఇవన్నీ ఖుర్ఆన్ మరియు హదీస్ బోధనలకు పూర్తిగా వ్యతిరేకం. కాబట్టి, మూడవ షరతు ఏమిటంటే, పంపకం అనేది మన ఇష్టప్రకారం కాకుండా, అల్లాహ్ నిర్ణయించిన వాటాల (ఫరాయిద్) ప్రకారం ఎలా జరగాలో అనే శాస్త్రీయ జ్ఞానం మనకు ఉండాలి.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే: వారసత్వ విద్యలో ఈ మూడు షరతులు అత్యంత కీలకం:
ఆస్తిపరుడు మరణించాడని తెలియాలి.
వారసుడు బ్రతికే ఉన్నాడని నిర్ధారణ ఉండాలి.
ఆ ఆస్తిని ధర్మసమ్మతంగా ఎలా పంచాలనే విజ్ఞానం ఉండాలి.
ఈ మూడు విషయాల పట్ల స్పష్టత ఉంటేనే వారసత్వ ప్రక్రియ ఇస్లాం ప్రకారం సరైనది అవుతుంది.
అస్బాబుల్ ఇర్స్ (أَسْبَابُ الْإِرْثِ) – వారసత్వానికి గల కారణాలు
ఈ రోజు మన పాఠంలో మూడవ మరియు ముఖ్యమైన అంశం ‘అస్బాబుల్ ఇర్స్’. దీని అర్థం ‘వారసత్వానికి దారితీసే కారణాలు’. అసలు ఒక వ్యక్తి మరొక వ్యక్తికి వారసుడు కావడానికి గల కారణం ఏమిటి? ఏ బంధం లేదా ఏ సంబంధం ఆధారంగా ఒక వ్యక్తి యొక్క ఆస్తిలో మరొకరికి వాటా లభిస్తుంది? అనే విషయాలను ఇక్కడ చర్చిద్దాం.
మనం ఇదివరకే వారసత్వపు ‘స్తంభాల’ (అర్కాన్) గురించి తెలుసుకున్నాం. వారసత్వం పంపిణీ జరగాలంటే మూడు స్తంభాలు తప్పనిసరి: 1. ఆస్తిని వదిలి చనిపోయిన వ్యక్తి (మువర్రిస్), 2. ఆస్తిని పొందే వారసుడు (వారిస్), 3. ఆస్తి (తరిక). ఈ మూడింటిలో ఏ ఒక్కటి లోపించినా వారసత్వ ప్రక్రియ జరగదు. ఉదాహరణకు, ఎవరూ చనిపోకపోతే ఆస్తి పంపకం ప్రసక్తే ఉండదు. అలాగే, చనిపోయిన వ్యక్తికి ఆస్తి లేకపోయినా లేదా వారసులు లేకపోయినా ఈ చట్టం వర్తించదు. కాబట్టి, స్తంభాలు ఎంత ముఖ్యమో, ఇప్పుడు మనం చెప్పుకోబోయే ‘కారణాలు’ కూడా అంతే ముఖ్యం.
వారసత్వ శాస్త్రాన్ని సులభంగా గుర్తుంచుకోవడానికి ఒక చిన్న చిట్కా ఏమిటంటే, ఇందులో అన్నీ ‘మూడు’ సంఖ్యలో ఉంటాయి. స్తంభాలు మూడు, షరతులు మూడు, వారసత్వానికి కారణాలు మూడు, అలాగే వారసత్వాన్ని అడ్డుకునే కారణాలు (మవాని) కూడా మూడు. ఇప్పుడు ఆ మూడు వారసత్వ కారణాలను వివరంగా చూద్దాం:
1. అన్-నికాహ్ (النِّكَاحُ) – వివాహం:
వారసత్వానికి మొదటి మరియు ప్రధానమైన కారణం ‘నికాహ్’ (వివాహం). ఇస్లామీయ పద్ధతిలో జరిగిన సరైన వివాహ ఒప్పందం ద్వారా భార్యాభర్తల మధ్య వారసత్వ బంధం ఏర్పడుతుంది. అంతకుముందు వరకు వారిద్దరికీ ఎలాంటి రక్త సంబంధం లేకపోయినా, వివాహం జరిగిన మరుక్షణం నుండే ఒకరి ఆస్తిలో మరొకరికి హక్కు కలుగుతుంది. భర్త చనిపోతే భార్యకు, భార్య చనిపోతే భర్తకు ఆస్తిలో వాటా లభిస్తుంది. కేవలం ‘వివాహం’ అనే బంధం వల్లే వారు ఒకరికొకరు వారసులు అవుతున్నారు.
2. అన్-నసబ్ (النَّسَبُ) – వంశం (రక్త సంబంధం):
వారసత్వానికి రెండవ కారణం ‘నసబ్’, అంటే వంశం లేదా రక్త సంబంధం. దీని ద్వారానే అత్యధిక మంది బంధువులు వారసులుగా మారుతారు. ఉదాహరణకు, తల్లిదండ్రులు, పిల్లలు, అన్నదమ్ములు, అక్కచెల్లెళ్లు వంటి వారు ఈ కోవలోకి వస్తారు. ఒక వ్యక్తి మరణిస్తే అతని సంతానం వారసులు అవుతారు, లేదా సంతానం మరణిస్తే తల్లిదండ్రులు వారసులు అవుతారు. ఈ బంధం పుట్టుకతో వచ్చినది మరియు ఇది వారసత్వానికి అత్యంత బలమైన కారణం.
3. అల్-వలా (الْوَلَاءُ) – విధేయత (బానిస విముక్తి బంధం):
వారసత్వానికి మూడవ కారణం ‘అల్-వలా’. ప్రస్తుత సమాజంలో బానిసత్వ వ్యవస్థ లేదు కాబట్టి ఈ కారణం ఇప్పుడు ఆచరణలో కనిపించకపోవచ్చు, కానీ షరియత్లో దీనికి సంబంధించిన విధివిధానాలు ఉన్నాయి. దీని అర్థం ‘విధేయత’ లేదా ‘విముక్తి బంధం’.
దీనిని ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు: ఒక వ్యక్తి తన దగ్గర ఉన్న బానిసను దైవప్రసన్నత కోసం విడుదల చేశాడనుకోండి, లేదా ఎవరైనా బానిస తన యజమానితో “నేను ఇంత మొత్తం చెల్లిస్తాను, నన్ను విడుదల చేయండి” అని ఒప్పందం (ముకాతబత్) చేసుకున్నప్పుడు, ఆ బానిసకు స్వేచ్ఛ కల్పించడానికి ఎవరైనా ధనసహాయం చేసినా, వారి మధ్య ‘వలా’ అనే బంధం ఏర్పడుతుంది.
భవిష్యత్తులో, ఆ విడుదలైన బానిస మరణించినప్పుడు, అతనికి సొంత వారసులు (భార్య, పిల్లలు, తల్లిదండ్రులు వంటివారు) ఎవరూ లేకపోతే, అతన్ని బానిసత్వం నుండి విముక్తి చేసిన పాత యజమాని లేదా సహాయం చేసిన వ్యక్తి అతనికి వారసుడు అవుతాడు. ఇక్కడ రక్త సంబంధం లేదు, వివాహ సంబంధం లేదు, కేవలం ‘విముక్తి చేసిన బంధం’ (వలా) మాత్రమే ఉంది.
దీనికి ఉదాహరణగా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి కాలంలో జరిగిన ఒక సంఘటనను చూద్దాం. హజ్రత్ ఆయిషా (రదియల్లాహు అన్హా) ఒక బానిస మహిళ అయిన ‘బరీరా’ (రదియల్లాహు అన్హా)ను కొనుగోలు చేసి విముక్తి చేయాలనుకున్నారు. బరీరా తన యజమానికి కొంత డబ్బు చెల్లించి విముక్తి పొందాలనుకున్నప్పుడు, ఆయిషా (ర) ఆమెకు సహాయం చేసి స్వేచ్ఛను ప్రసాదించారు. అప్పుడు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఒక ప్రసిద్ధ సూత్రాన్ని చెప్పారు:
الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ (అల్-వలాఉ లిమన్ అ’తఖ్) “వారసత్వపు హక్కు (వలా) విముక్తి చేసిన వానికే చెందుతుంది.”
అంటే, విముక్తి పొందిన వ్యక్తికి వేరే వారసులు ఎవరూ లేని పక్షంలోనే, విముక్తి ప్రసాదించిన వ్యక్తి వారసుడు అవుతాడు. విడుదలైన తర్వాత ఆ వ్యక్తి పెళ్లి చేసుకుని, పిల్లలు కలిగితే, అప్పుడు ఆస్తి ఆ పిల్లలకే చెందుతుంది తప్ప పాత యజమానికి కాదు.
కాబట్టి, క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, ఇస్లాంలో ఒక వ్యక్తికి వారసత్వం రావడానికి ఈ మూడు కారణాలే ఆధారం: 1. వివాహం, 2. రక్త సంబంధం (వంశం), 3. బానిస విముక్తి (వలా).
ఈనాటి పాఠంలో మనం చర్చించుకుంటున్న నాల్గవ మరియు చివరి ముఖ్యాంశం ‘మవానిఉల్ ఇర్స్’. అరబిక్లో ‘మవాని’ అంటే అడ్డంకులు అని అర్థం. ఒక వ్యక్తికి వారసుడయ్యే అన్ని అర్హతలు (రక్తసంబంధం లేదా వివాహ సంబంధం) ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని నిర్దిష్ట కారణాల వల్ల అతను ఆస్తిని పొందకుండా అనర్హుడు అవుతాడు. దీనినే ‘వారసత్వ నిరోధకాలు’ లేదా ‘వ్యతిరేక సూచనలు’ అంటారు.
ఇంతకుముందు మనం వారసత్వానికి అర్హత కల్పించే కారణాలను (అస్బాబుల్ ఇర్స్) చూశాము. ఇప్పుడు, వారసత్వ అర్హతను రద్దు చేసే కారణాలను చూద్దాం. ఇవి కూడా ప్రధానంగా మూడు ఉన్నాయి. మనం గమనించినట్లయితే, ఈరోజు చర్చించిన నాలుగు ప్రధాన అంశాలలో (స్తంభాలు, షరతులు, కారణాలు, అడ్డంకులు) ప్రతి దాంట్లోనూ మూడు పాయింట్లు ఉండటం విశేషం.
వారసత్వానికి అడ్డుపడే ఆ మూడు కారణాలు ఇవే:
1. అల్-ఖత్ల్ (الْقَتْلُ) – హత్య: వారసత్వానికి మొదటి మరియు ప్రధానమైన అడ్డంకి ‘హత్య’. ఆస్తి మీద దురాశతో వారసుడు, ఆస్తి యజమానిని (ఎవరికైతే తాను వారసుడో ఆ వ్యక్తిని) చంపడం.
వివరణ: ఉదాహరణకు, ఒక భర్త తన భార్య ఆస్తిని త్వరగా పొందాలనే దురుద్దేశంతో ఆమెను హత్య చేశాడనుకుందాం. సాధారణ పరిస్థితుల్లో భార్య చనిపోతే భర్తకు వాటా వస్తుంది. కానీ, ఇక్కడ అతనే ఆమె మరణానికి కారణమయ్యాడు కాబట్టి, ఇస్లామీయ షరియా ప్రకారం అతనికి ఆమె ఆస్తిలో చిల్లిగవ్వ కూడా దక్కదు. అలాగే, ఒక కొడుకు తండ్రి ఆస్తి కోసం తండ్రిని చంపినా, లేదా సోదరుడు సోదరుడిని చంపినా ఇదే నియమం వర్తిస్తుంది.
నియమం: “హంతకుడికి వారసత్వంలో ఎటువంటి వాటా ఉండదు.” ఎవరైతే తాము వారసత్వం పొందాల్సిన వ్యక్తిని చంపుతారో, ఆ నేరం కారణంగా వారు వారసత్వ హక్కును కోల్పోతారు.
2. అర్-రిక్ (الرِّقُّ) – బానిసత్వం: రెండవ అడ్డంకి బానిసత్వం. ఒక వ్యక్తి బానిసగా ఉన్నట్లయితే, అతనికి తన కుటుంబ సభ్యుల నుండి వారసత్వం పొందే హక్కు ఉండదు.
వివరణ: పూర్వకాలంలో యుద్ధాలు జరిగినప్పుడు, ఓడిపోయిన దేశం నుండి మనుషులను బందీలుగా తెచ్చి లేదా కిడ్నాప్ చేసి బానిసలుగా అమ్మేవారు. ఉదాహరణకు, ఒక వ్యక్తి వేరే దేశంలో బానిసగా ఉన్నాడు. అతని తల్లిదండ్రులు, కుటుంబం వేరే దేశంలో స్వేచ్ఛగా ఉండి, అక్కడ మరణించినా, వారి ఆస్తి ఈ బానిసకు చెందదు.
కారణం: దీనికి ప్రధాన కారణం ఏమిటంటే, బానిసకు వ్యక్తిగత ఆస్తి హక్కు ఉండదు. బానిసకు ఏది వచ్చినా అది అతని యజమానికే చెందుతుంది. కాబట్టి, బానిసకు వారసత్వం ఇస్తే, అది పరోక్షంగా అతని యజమాని (ఎవరో పరాయి వ్యక్తి) చేతికి వెళ్తుంది. అందుకే, బానిసత్వం అనేది వారసత్వానికి అడ్డంకిగా నిర్ణయించబడింది.
3. ఇఖ్తిలాఫుద్దీన్ (اخْتِلَافُ الدِّينِ) – మత భేదం:
మూడవ అడ్డంకి మతాలు వేర్వేరుగా ఉండటం. మరణించిన వ్యక్తి మరియు వారసుడి మతాలు వేర్వేరుగా ఉంటే, వారి మధ్య వారసత్వ పంపిణీ జరగదు.
వివరణ: ఉదాహరణకు, తల్లిదండ్రులు ముస్లింలు అయి ఉండి, వారి కుమారుడు ఇస్లాంను వీడి కాఫిర్ ( అవిశ్వాసి) అయితే, తల్లిదండ్రుల ఆస్తిలో ఆ కుమారుడికి వాటా రాదు. అలాగే దానికి వ్యతిరేకంగా, తల్లిదండ్రులు ముస్లింలు కాకపోయి, కుమారుడు ముస్లిం అయినా సరే, వారి ఆస్తి ఇతనికి రాదు.
నియమం: రక్త సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, మతం వేరుగా ఉండటం వల్ల వారసత్వ బంధం తెగిపోతుంది. ముస్లిం ఆస్తికి అవిశ్వాసి వారసుడు కాలేడు, అవిశ్వాసి ఆస్తికి ముస్లిం వారసుడు కాలేడు.
ముగింపు: అల్హందులిల్లాహ్, ఈరోజు మనం వారసత్వ విద్యకు సంబంధించిన నాలుగు ముఖ్యమైన అంశాలను వివరంగా తెలుసుకున్నాము:
మవానిఉల్ ఇర్స్ (వారసత్వ అడ్డంకులు): 3 (హత్య, బానిసత్వం, మత భేదం).
ఈ నాలుగు అంశాలు, వాటిలోని ఉప అంశాలు (ప్రతి దాంట్లో 3 పాయింట్లు) మీరు తప్పక గుర్తుపెట్టుకోవాలి. ఈ అంశాలకు సంబంధించిన లోతైన వివరాలు మరియు ఉప శీర్షికల గురించి రాబోయే తరగతుల్లో ఇన్షా అల్లాహ్ మనం చర్చించుకుందాం.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
ఈ ప్రసంగంలో, ఇస్లాంలో వారసత్వపు హక్కుల గురించి, ముఖ్యంగా తల్లిదండ్రుల ఆస్తిలో కుమార్తెల వాటా గురించి వివరించబడింది. సూరహ్ అన్-నిసాలోని ఆయతుల (వచనాల) ఆధారంగా, కుమారులతో పాటు కుమార్తెలకు కూడా ఆస్తిలో నిర్ధారితమైన వాటా ఉందని స్పష్టం చేయబడింది. ఆస్తి తక్కువైనా, ఎక్కువైనా సరే, ఈ వాటాను ఇవ్వడం అల్లాహ్ నిర్దేశించిన విధి (ఫర్ద్) అని నొక్కి చెప్పబడింది. ఆడపిల్లల వారసత్వపు హక్కును కాలరాయడం, కట్నకానుకలు ఇచ్చామనే సాకుతో వారి వాటాను నిరాకరించడం ఘోరమైన పాపమని హెచ్చరించబడింది. ప్రతి చర్యకు అల్లాహ్ సాక్షిగా ఉన్నాడని, ప్రళయ దినాన ప్రతి ఒక్కరూ తమ హక్కుల కోసం నిలదీస్తారని, అప్పుడు న్యాయం జరుగుతుందని గుర్తుచేయబడింది.
అస్సలాము అలైకుమ్ వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు. అల్హమ్దులిల్లాహ్ వస్సలాతు వస్సలాము అలా రసూలిల్లాహ్ అమ్మా బాద్.
“తల్లిదండ్రులు, సమీప బంధువులు వదలివెళ్ళిన ఆస్తిలో పురుషులకు భాగం ఉంది. అలాగే తల్లిదండ్రులు, సమీప బంధువులు వదలివెళ్ళిన ఆస్తిలో స్త్రీలకు కూడా భాగం ఉంది. ఆ ఆస్తి తక్కువైనాసరే, ఎక్కువైనాసరే (అందులో) వాటా మాత్రం నిర్ధారితమై ఉంది.” (సూరహ్ నిసా 4:7)
ఈ ఆయత్ ను గమనించండి. అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా, “విశ్వాసులారా, మీ తల్లిదండ్రులు, మీ బంధువులు వదిలిన ఆస్తిలో మీకు హక్కు ఉంది” అని చెప్పలేదు. పురుషులకు ప్రత్యేకంగా “లిర్రిజాలి నసీబ్” – పురుషులకు హక్కు ఉంది, పురుషులకు వాటా ఉంది. అలాగే “వలిన్నిసాఇ నసీబ్” – స్త్రీలకు. పురుషులు, తల్లిదండ్రుల యొక్క సంతానమైనా లేదా బంధువులలో పురుషులు. అలాగే, ఎవరైనా తల్లిదండ్రులకు కూతుళ్ళు ఉన్నారు, అలాగే కుమారులు ఉన్నారు. అయితే ఎలాగైతే కుమారులకు తల్లిదండ్రుల ఆస్తిలో వాటా ఉందో, అలాగే కూతుళ్ళకు కూడా ఉంది.
ఇక్కడ గమనించవలసిన మరో విషయం, “మిమ్మా ఖల్ల మిన్హు అవ్ కసుర్” – ఆస్తి ఎక్కువ ఉన్నా, తక్కువ ఉన్నా. అరే, మా తల్లిదండ్రి చాలా తక్కువ వదిలి వెళ్లారు, మా చెల్లెళ్లకు, మా అక్కలకు లేదు అని ఎవరూ అనరాదు. ఎక్కువ వదిలినా, తక్కువ వదిలినా, ప్రతి ఒక్కరికీ అల్లాహ్ ఎవరెవరి పేర్లు చెప్పి వారి యొక్క హక్కులు నిర్ణయించాడో, వారికి తప్పకుండా అవి ఇవ్వాలి.
మరో విషయం గమనించాల్సింది, “నసీబమ్ మఫ్రూదా”. “మఫ్రూదా” అన్న దానికి మన కొన్ని తెలుగు ఖురాన్ అనువాదాల్లో “నిర్ధారితం” అన్న పదం వచ్చింది. కానీ “మఫ్రూదా” ఫర్ద్ నుండి. అంటే ఇది ఒక విధి. ఈ విధిని తప్పనిసరిగా పాటించాలి. ఇందులో ఎలాంటి కొరత అనేది చేయకూడదు అని అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా చాలా స్పష్టంగా తెలుపుతున్నాడు.
మరి ఈ రోజుల్లో ఏం జరుగుతుంది? ఎంతోమంది తమ అక్కచెల్లెళ్లకు సంబంధించినటువంటి, వారి తల్లిదండ్రులు ఏదైతే వదిలి వెళ్లారో, ఎందరో కొడుకులు, ఆ అక్కచెల్లెళ్ల యొక్క సోదరులు స్వయమే, మా హక్కు అని తీసుకుంటారు. మీకు మీ పెళ్లిళ్లలో కట్నకానుకల రూపంలో ఇచ్చేశాము, అయిపోయింది అని అంటారు. కానీ, ఈ కొడుకులకు వారి యొక్క చదువుల కొరకు, వారి యొక్క పెళ్లిళ్ల కొరకు, వారి యొక్క ఇంకా వేరే అవసరాలకు, ఉద్యోగం లేనందుకు ఏదైతే తండ్రి ఖర్చు పెట్టాండో, అవన్నీ కూడా మా తండ్రి మాకు ఖర్చు పెట్టాడు కదా, చెల్లెళ్లకు కట్నకానుకలు ఇచ్చినట్లుగా అని భావించకుండా, మీకు కట్నకానుకలు ఇవ్వడం జరిగింది, ఇక మీకు ఏ హక్కు లేదు అని కొట్టేస్తారు. అల్లాహ్ తో భయపడండి. ఒక ఫర్ద్ నమాజ్ ను వదులుట ఎంత పాపమని మీరు భయపడతారో, ఒక జకాత్ ఇవ్వడం విధిగా ఉంటే దానిని ఇవ్వకుంటే ఎంత పాపమని భయపడతారో, ఉపవాసం రమదాన్ లో ఉండడం విధి, అది ఉండకుంటే ఎంత పాపమని భయపడతారో, అలాగే అల్లాహ్ ఎవరికి ఆస్తిలో ఏ హక్కు నిర్ణయించాడో అది వారికి ఇవ్వకపోవడం అంతకంటే ఘోరమైన పాపం అని కూడా గమనించాలి. ఎందుకు? నమాజ్, రోజా, ఉపవాసాలు ఇలాంటివి అల్లాహ్ కు సంబంధించిన హక్కు. కానీ ఇక్కడ ఇది దాసులకు సంబంధించిన హక్కు.
ఇంకా మరొక ఆయత్ ఇదే సూరహ్ నిసాలో, ఆయత్ నెంబర్ 33 గమనించండి.
“తల్లిదండ్రులు, సమీప బంధువులు వదలివెళ్ళిన ఆస్తికి మేము వారి వారసులను నిర్థారించిపెట్టాము. మీరు ఎవరితోనయినా ఏదయినా ఒప్పందం చేసుకుని ఉంటే, తదనుగుణంగా వారి భాగాన్ని వారికి ఇవ్వండి. యదార్థానికి అల్లాహ్ అన్నింటిపై సాక్షిగా ఉన్నాడు.” (4:33)
తల్లిదండ్రులు, సమీప బంధువులు వదలి వెళ్ళిన ఆస్తికి మేము వారి వారసులను నిర్ధారించాము. ఎవరికి ఏ వారసులు అనేది అల్లాహ్ నిర్ధారించాడు అని స్పష్టంగా చెప్పాడు. మీరు ఎవరితోనైనా ఏదైనా ఒప్పందం చేసుకుని ఉంటే, తదనుగుణంగా వారి భాగాన్ని వారికి ఇవ్వండి. “ఇన్నల్లాహ కాన అలా కుల్లి షైఇన్ షహీదా” అల్లాహు అక్బర్. యదార్థానికి అల్లాహ్ అన్నింటిపై సాక్షిగా ఉన్నాడు.
ఈ రోజు చెల్లెల్ల హక్కు ఏదైతే తినేస్తున్నారో, ఇహలోకంలో ఎవరు మీకు మీ వ్యతిరేకంగా సాక్షి ఉండకున్నా గానీ, అల్లాహ్ సాక్షిగా ఉన్నాడన్న విషయం మర్చిపోకండి. ప్రళయ దినాన అల్లాహ్ ముందు నిలబడినప్పుడు, అక్కడ మీ చెల్లెళ్లు, మీ సోదరీమణులు మీకు వ్యతిరేకంగా, మా తల్లిదండ్రులు వదిలిన ఆస్తిలో మా ఈ సోదరులు మాకు ఇవ్వలేదు అని అన్నప్పుడు, అక్కడ ఇవ్వడానికి ఏ ఇల్లు ఉండదు, ఏ భూమి ఉండదు, ఏ డబ్బు ఉండదు, ఏ బంగారం ఉండదు. ఆ రోజు మీ వద్ద ఏదైనా పుణ్యాలు ఉండేది ఉంటే అవి ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది. లేదా అంటే, మీ సోదరీమణుల యొక్క పాపాలు దానికి పరిమాణంలో మీపై వేయబడుతుంది మరియు మీరు ఇహలోకంలో ఏదైతే మీ సోదరీమణుల హక్కులు చెల్లించలేదో, దానికి బదులుగా నరకంలో పోవలసి వస్తుంది. ఆ నరకం నుండి భయపడండి. సూరహ్ నిసాలో ఇంకా ఎన్నో ఆయతులు ఉన్నాయి ఈ ఆస్తికి సంబంధించిన, ఆయతులు చదవండి, గుణపాఠం నేర్చుకోండి.
అల్లాహ్ మనందరికీ సద్భాగ్యం ప్రసాదించు గాక. వస్సలాము అలైకుమ్ వ రహ్మతుల్లాహి వ బరకాతుహు.
దీన్ని షేర్ చెయ్యండి మీ బంధుమిత్రులతో , బారకల్లాహు ఫీకుమ్: “మంచికి మార్గనిర్దేశం చేసేవారికి దానిని ఆచరించిన వారితో సమానమైన పుణ్యం లభిస్తుంది” [సహీహ్ ముస్లిం, 3వ భాగం, నం .4665] ఈ క్రింది లింక్ దర్శించి మీ స్నేహితులు మరియు బంధువులు మా వాట్సాప్ గ్రూపులో చేరవచ్చు: teluguislam.net/whatsapp/. మా టెలిగ్రామ్ ఛానల్ https://t.me/teluguislam .మా యూట్యూబ్ ఛానల్: youtube.com/c/teluguislam . జిక్ర్ & దుఆల కోసం కొత్త వెబ్సైటు: telugudua.net
TeluguIslam.net 