ప్రశ్న 393: పవిత్ర రంజాన్ మరియు ఇతర మాసాల ప్రారంభం విషయంలో ముస్లిం సమాజాన్ని ఏకం చేయడానికి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చంద్ర దర్శనాన్ని మక్కా చంద్ర దర్శనంతో ఏకం చేయాలని (అందరూ మక్కానే అనుసరించాలని) కొందరు కోరుతున్నారు. దీనిపై గౌరవనీయులైన మీ అభిప్రాయం ఏమిటి?
సమాధానం: ఖగోళ శాస్త్రం (Astronomy) ప్రకారం ఇది అసంభవం. ఎందుకంటే షేక్-ఉల్-ఇస్లాం ఇబ్న్ తైమియా (రహిమహుల్లాహ్) చెప్పినట్లుగా, అమావాస్య తర్వాత నెలవంక (Crescent) కనిపించడం అనేది ప్రాంతాన్ని బట్టి మారుతూ ఉంటుందని ఈ రంగంలోని నిపుణుల ఏకాభిప్రాయం. ఇది మారుతూ ఉంటుంది కాబట్టి, ఖురాన్ మరియు సున్నత్ ఆధారాల ప్రకారం, అలాగే శాస్త్రీయ ఆధారాల ప్రకారం, ప్రతి దేశానికి (లేదా ప్రాంతానికి) దానికి సంబంధించిన ప్రత్యేక తీర్పు (Ruling) ఉండాలి.
ఖురాన్ మరియు సున్నత్ నుండి ఆధారాల విషయానికి వస్తే, అత్యున్నతుడైన అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు:
“కనుక మీలో ఎవరు ఈ నెలను (రంజాన్ మొదట రాత్రి నెలవంక) చూస్తారో వారు ఉపవాసాలుండాలి” [అల్-బఖరా 2:185]
కాబట్టి, ఒకవేళ భూమికి ఆ చివరన ఉన్న ప్రజలు నెలవంకను చూడనట్లయితే, అదే సమయంలో మక్కా ప్రజలు నెలవంకను చూసినట్లయితే, నెలవంకను చూడని వారికి ఈ ఆయత్ (వచనం) లోని సంబోధన ఎలా వర్తిస్తుంది?
ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఇలా అన్నారు:
“(చంద్రుని) చూసి ఉపవాసం ఉండండి మరియు దానిని చూసే ఉపవాసం విరమించండి (పండుగ చేసుకోండి).” [1]
కాబట్టి మక్కా ప్రజలు చంద్రుని చూసినప్పుడు, పాకిస్తాన్ మరియు దానికి ఆవల ఉన్న ఆసియా ప్రజల ప్రాంతంలో చంద్రుడు ఇంకా కనిపించలేదని మనకు తెలిసినప్పుడు, వారిని ఉపవాసం ఉండమని మనం ఎలా ఆదేశించగలము? ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఉపవాసాన్ని చంద్ర దర్శనంపై ఆధారపడి ఉంటుందని చెప్పారు కదా?
శాస్త్రీయ ఆధారం ఒక సరైన ఉపమానం (Analogy) పై ఆధారపడి ఉంది, దీనిని ఖండించడం సాధ్యం కాదు. సూర్యోదయం (ఫజర్) పడమర వైపు కంటే ముందు తూర్పు వైపున కనిపిస్తుందని మనకు తెలుసు. తూర్పు వైపున తెల్లవారుజాము (ఫజర్) అయినప్పుడు, పడమర వైపు ఇంకా రాత్రి ఉంటే, పడమర వైపు వారు అప్పుడే ఉపవాసం ప్రారంభించడం విధి అవుతుందా? సమాధానం ‘కాదు’. తూర్పున సూర్యుడు అస్తమించినప్పుడు, మనం ఇంకా పగటిపూట ఉంటే, మనం ఉపవాసం విరమించడం అనుమతించబడుతుందా? సమాధానం ‘కాదు’.
కాబట్టి, నెలవంక (చంద్రుడు) కూడా ఖచ్చితంగా సూర్యుని లాంటిదే. తేడా ఏమిటంటే నెలవంక సమయం నెలవారీగా ఉంటుంది, సూర్యుని సమయం రోజువారీగా ఉంటుంది. ఎవరైతే (అల్లాహ్) ఇలా చెప్పాడో:
أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَىٰ نِسَائِكُمْ ۚ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَأَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللَّهُ أَنَّكُمْ كُنتُمْ تَخْتَانُونَ أَنفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنكُمْ ۖ فَالْآنَ بَاشِرُوهُنَّ وَابْتَغُوا مَا كَتَبَ اللَّهُ لَكُمْ ۚ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ ۚ وَلَا تُبَاشِرُوهُنَّ وَأَنتُمْ عَاكِفُونَ فِي الْمَسَاجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلَا تَقْرَبُوهَا ۗ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آيَاتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ
“ఉపవాస కాలంలోని రాత్రులలో మీరు మీ భార్యలను కలుసుకోవటం మీ కొరకు ధర్మసమ్మతం చేయబడింది. వారు మీకు దుస్తులు, మీరు వారికి దుస్తులు. మీరు రహస్యంగా ఆత్మద్రోహానికి పాల్పడుతున్నారనే సంగతి అల్లాహ్కు తెలుసు. అయినప్పటికీ ఆయన క్షమాగుణంతో మీ వైపుకు మరలి, మీ తప్పును మన్నించాడు. ఇకనుంచి మీరు మీ భార్యలతో (ఉపవాసపు రాత్రులందు) రమించడానికీ, అల్లాహ్ మీ కొరకు రాసిపెట్టిన దాన్ని అన్వేషించటానికీ మీకు అనుమతి ఉంది. తొలిజాములోని తెలుపు నడిరేయి నల్లని చారలో నుండి ప్రస్ఫుటం అయ్యే వరకూ తినండి, త్రాగండి. ఆ తరువాత (వీటన్నింటినీ పరిత్యజించి) రాత్రి చీకటి పడేవరకూ ఉపవాసం ఉండండి. ఇంకా – మీరు మస్జిదులలో ‘ఏతెకాఫ్’ పాటించేకాలంలో మాత్రం మీ భార్యలతో సమాగమం జరపకండి. ఇవి అల్లాహ్ (నిర్ధారించిన) హద్దులు. మీరు వాటి దరిదాపులకు కూడా పోకండి. ప్రజలు అప్రమత్తంగా ఉండగలందులకుగాను అల్లాహ్ తన ఆయతులను ఇలా విడమరచి చెబుతున్నాడు.” [అల్-బఖరా 2:187]
అని చెప్పిన ఆయనే (అల్లాహ్), ఈ మాట కూడా సెలవిచ్చాడు:
“కనుక మీలో ఎవరు ఈ నెలను (రంజాన్ మొదట రాత్రి నెలవంక) చూస్తారో వారు ఉపవాసాలుండాలి.” [అల్-బఖరా 2:185]
కాబట్టి, ఖురాన్ మరియు సున్నత్ ఆధారాలతో పాటు, శాస్త్రీయ ఆధారాల ప్రకారం తేలేదేమిటంటే… ప్రతి ప్రాంతానికి ఉపవాసం ఉండటం మరియు విరమించడం విషయంలో ప్రత్యేక నిర్ణయం ఉండాలి. అల్లాహ్ తన గ్రంథంలో మరియు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తన సున్నత్ లో స్పష్టంగా పేర్కొన్న ‘కనిపించే సూచన’ (Perceptible sign) ఆధారంగానే దీనిని నిర్ణయించాలి. ఆ సూచనలే… చంద్రుని చూడటం మరియు సూర్యుని చూడటం లేదా ఫజర్ (ఉదయం) కావడం.
[1] అల్-బుఖారీ, ఉపవాసాల పుస్తకం (Book of Fasting), అధ్యాయం: ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) మాటలు: “మీరు నెలవంకను చూసినప్పుడు…” (1909); మరియు ముస్లిం, ఉపవాసాల పుస్తకం, అధ్యాయం: నెలవంక కనిపించినప్పుడు రంజాన్ ఉపవాసం విధిగా మారుతుంది (1081).
మూలం: ఫత్వా అర్కానుల్ ఇస్లాం, సంపుటి 2 – షేక్ ఉతైమీన్, దారుస్సలాం ఇంగ్లీష్ పబ్లికేషన్.
https://abdurrahman.org/?p=41787
నెలవంక
- నెలవంక దర్శనం – ముహమ్మద్ ఇక్బాల్ కైలానీ [4p] [PDF]
- నెలవంక చూసి ఉపవాసం ఉండండి మరియు నెలవంక చూసి పండగ జరుపుకోండి [వీడియో]
- నెలవంకను చూసినప్పుడు (ముఖ్యంగా రమజానులో), ఈ దుఆ చేయడం మర్చిపోవద్దు [ఆడియో]