వారసత్వపు విద్య: భార్య భర్తల వాటాల వివరాలు [వీడియో & టెక్స్ట్]

వారసత్వపు విద్య: భార్య భర్తల వాటాల వివరాలు
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=kYK9ZqkTQp4 [18 నిముషాలు]

ఈ ఆడియోలో వక్త ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టం (ఫరాయిజ్) గురించి వివరిస్తున్నారు. ఇందులో ముఖ్యంగా పురుషులు మరియు స్త్రీలలో ఎవరు వారసులుగా ఉంటారో గుర్తు చేస్తూ, తండ్రి మరియు తాత యొక్క వాటాలను పునశ్చరణ (recap) చేశారు. ఆ తర్వాత, సూరా అన్-నిసాలోని 12వ ఆయతు ఆధారంగా భార్యాభర్తల వాటాల గురించి సవివరంగా చర్చించారు. సంతానం ఉన్నప్పుడు మరియు లేనప్పుడు భర్తకు (1/2, 1/4) మరియు భార్యకు (1/4, 1/8) ఆస్తిలో ఎంత భాగం దక్కుతుందో స్పష్టం చేశారు. చివరగా, జ్ఞానాన్ని రాతపూర్వకంగా భద్రపరచుకోవడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను గురించి వివరించారు.

వారసత్వపు అర్హతలు మరియు పరిమితులు

ఇస్లామిక్ షరియత్‌ ప్రకారం మొత్తం 15 మంది పురుషులకు మరియు 10 మంది స్త్రీలకు వారసులు అయ్యే హక్కు ఉంది. అయితే, గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే, ప్రతి సందర్భంలోనూ వీరందరికీ ఆస్తి దక్కదు. కేవలం ఆయా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ఉన్న నిర్దిష్ట బంధువులకు మాత్రమే వారసత్వపు హక్కు ఉంటుంది. ఈ లిస్ట్‌లో లేని ఇతర బంధువులకు ఆస్తిలో వాటా ఉండదు. అలాగే, ఈ అర్హత కలిగిన వారు కూడా కొన్నిసార్లు వారసులు అవుతారు, మరికొన్ని సందర్భాల్లో కాలేరు. కొన్నిసార్లు వారికి ఎక్కువ వాటా వస్తే, మరికొన్నిసార్లు తక్కువ వాటా వస్తుంది.

తండ్రి వాటా – మూడు పరిస్థితులు (పునశ్చరణ)

గత తరగతుల్లో మనం తండ్రి మరియు తాతగారి వాటాల గురించి తెలుసుకున్నాము. తండ్రికి ఆస్తి సంక్రమించే విషయంలో మూడు ప్రధాన పరిస్థితులు ఉన్నాయి:

  1. మొదటి పరిస్థితి (సుదుస్ – 1/6): మరణించిన వ్యక్తికి కుమారుడు లేదా మనుమడు (మగ సంతానం) ఉన్నప్పుడు, తండ్రికి ఆస్తిలో ఆరవ వంతు (1/6) దక్కుతుంది.
  2. రెండవ పరిస్థితి (సుదుస్ + అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి కేవలం ఆడ సంతానం (కూతురు లేదా మనుమరాలు) మాత్రమే ఉండి, మగ సంతానం లేనప్పుడు, తండ్రికి నిర్ణీత ఆరవ వంతు (1/6) దక్కడమే కాకుండా, మిగిలిన వారసులకు పంచగా మిగిలిన ఆస్తి (అసబా) కూడా తండ్రికి చెందుతుంది.
  3. మూడవ పరిస్థితి (కేవలం అసబా): మరణించిన వ్యక్తికి అసలు సంతానమే (ఆడ లేదా మగ) లేనప్పుడు, ఇతర నిశ్చిత వాటాదారులకు ఇవ్వగా మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికి దక్కుతుంది.

తాత వాటా – నాలుగు పరిస్థితులు

తాతగారికి సంబంధించిన నిబంధనలు కూడా తండ్రికి వర్తించే నిబంధనల లాగానే ఉంటాయి. ఆయనకు మొత్తం నాలుగు పరిస్థితులు ఉన్నాయి:

  • మరణించిన వ్యక్తికి తండ్రి లేనప్పుడు, పైన పేర్కొన్న తండ్రికి వర్తించే మూడు నిబంధనలే తాతగారికి కూడా యథాతథంగా వర్తిస్తాయి.
  • నాలుగవ పరిస్థితి: ఒకవేళ మరణించిన వ్యక్తి తండ్రి బ్రతికి ఉంటే, అప్పుడు తాతగారికి ఆస్తిలో ఎటువంటి వాటా దక్కదు (తండ్రి అడ్డుపడతాడు కాబట్టి).

ఈరోజు పాఠ్యాంశం భార్యాభర్తల వాటాల గురించి. ఖురాన్‌లోని సూరా అన్-నిసా, 12వ ఆయతులో అల్లాహ్ దీనిని స్పష్టంగా వివరించాడు.


وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ أَزْوَاجُكُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ ۚ مِن بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصِينَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ ۚ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِن لَّمْ يَكُن لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَإِن كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُم ۚ مِّن بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوصُونَ بِهَا أَوْ دَيْنٍ

మీ భార్యలకు సంతానం లేనిపక్షంలో వారు వదలివెళ్ళిన ఆస్తిలో సగభాగం మీది. ఒకవేళ వారికి సంతానముంటే వారు విడిచిపెట్టిన ఆస్తిలో నాల్గోభాగం మీకు చెందుతుంది. వారు వ్రాసిపోయిన వీలునామాను అమలుపరచిన మీదట, లేదా వారు చేసిన అప్పుల్ని తీర్చిన మీదటే ఈ పంపకం జరగాలి. మీకు పిల్లలు లేని పక్షంలో మీరు వదలిపోయే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు నాల్గో భాగం లభిస్తుంది. ఒకవేళ మీకు పిల్లలుంటే అప్పుడు మీరు వదలివెళ్ళే ఆస్తిలో మీ భార్యలకు ఎనిమిదో వంతు మాత్రమే లభిస్తుంది. మీరు వ్రాసి వెళ్ళిన వీలునామాను అమలు పరచి, లేదా మీరు చేసివెళ్ళిన అప్పుల్ని తీర్చిన తరువాతే మిగిలిన ఆస్తిలో పంపకాలు జరుగుతాయి.

  1. సగభాగం (నిస్ఫ్ – 1/2): చనిపోయిన భార్యకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భర్త ద్వారా గానీ లేదా గతంలో వేరే భర్త ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో సగభాగం (1/2) లభిస్తుంది.
  2. నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): ఒకవేళ చనిపోయిన భార్యకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భర్తకు ఆమె ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) మాత్రమే దక్కుతుంది.
  1. నాలుగవ వంతు (రుబు – 1/4): చనిపోయిన భర్తకు ఎటువంటి సంతానం లేనప్పుడు (ఈ భార్య ద్వారా గానీ లేదా వేరే భార్య ద్వారా గానీ పిల్లలు లేకపోతే), భార్యకు భర్త ఆస్తిలో నాలుగవ వంతు (1/4) లభిస్తుంది.
  2. ఎనిమిదవ వంతు (సుమున్ – 1/8): ఒకవేళ చనిపోయిన భర్తకు సంతానం ఉంటే (మగ లేదా ఆడ పిల్లలు ఎవరైనా సరే), అప్పుడు భార్యకు భర్త ఆస్తిలో ఎనిమిదవ వంతు (1/8) దక్కుతుంది.

సాధారణ సూత్రం: ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టంలో “ఆడవారి కంటే మగవారికి రెట్టింపు వాటా” అనే సూత్రం ఇక్కడ కూడా వర్తిస్తుంది. భర్తకు 1/2 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/4 వస్తుంది; భర్తకు 1/4 వచ్చిన చోట భార్యకు 1/8 వస్తుంది.

మనం విన్న విషయాలు కేవలం జ్ఞాపకశక్తిపై ఆధారపడితే మర్చిపోయే ప్రమాదం ఉంది. మన పూర్వీకులు (సలఫ్) “జ్ఞానాన్ని రాత ద్వారా బంధించండి” అని చెప్పేవారు. మనిషి మెమొరీ మోసం చేయవచ్చు, కానీ రాసిపెట్టుకున్న జ్ఞానం స్థిరంగా ఉంటుంది. ప్రస్తుత కాలంలో ఆధునిక టెక్నాలజీ అందుబాటులో ఉంది. పుస్తకాల్లోనే కాకుండా మొబైల్ నోట్స్, గూగుల్ డ్రైవ్ లేదా ఈమెయిల్స్‌లో ఈ ముఖ్యమైన పాయింట్లను, షరతులను రాసి భద్రపరచుకుంటే, ఫోన్ లేదా ల్యాప్‌టాప్ పోయినా ఆ జ్ఞానం మనకు తిరిగి లభిస్తుంది. కాబట్టి, ఈ వారసత్వ విద్యను శ్రద్ధగా నేర్చుకుని, ముఖ్యమైన పాయింట్లను రాసి పెట్టుకోవడం ద్వారా మనం దీనిని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు మరియు అవసరమైనప్పుడు ఆచరించవచ్చు.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44733

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

స్త్రీలలో వారసులు ఎవరు? & నిర్ణీత వాటాలు [వీడియో & టెక్స్ట్]

స్త్రీలలో వారసులు ఎవరు?
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=zR-PiLE-C_s [13 నిముషాలు]

ఈ ఆడియోలో ప్రసంగీకులు ఇస్లాంలో వారసత్వపు హక్కులు, ముఖ్యంగా స్త్రీల వాటాలు మరియు ఖుర్ఆన్ లో నిర్ణయించబడిన నిర్దిష్ట వాటాల (అల్ ఫురూజుల్ ముఖద్దర) గురించి వివరిస్తున్నారు. గత పాఠంలో పురుష వారసుల గురించి చర్చించిన తర్వాత, ఇందులో స్త్రీలలో వారసులుగా ఎవరు ఉంటారో (కూతురు, మనవరాలు, తల్లి, అమ్మమ్మ/నానమ్మ, సోదరీమణులు, భార్య తదితరులు) పది రకాల వారిని పేర్కొన్నారు. అలాగే, అల్లాహ్ ఖుర్ఆన్ లో ఆరు రకాల నిర్ణీత వాటాలను (సగం, పావు వంతు, ఎనిమిదవ వంతు, 2/3 వంతు, 1/3 వంతు, ఆరవ వంతు) విధించారని, వీటిని ఎవరికి ఎలా పంచుతారో క్లుప్తంగా పరిచయం చేశారు. చివరగా, కొడుకుకు నిర్ణీత వాటా ఉండదని, అతను ‘అసబ’ (మిగిలిన ఆస్తిని తీసుకునేవాడు) అని వివరించారు.


[Source of the image: Inheritance Regulations &. Exhortations – English , by Muhammad al-Jilbaly)

గత పాఠంలో మనం పురుషులలో ఎవరెవరు వారసులవుతారో తెలుసుకున్నాం. మనం చూసిన జాబితా ప్రకారం.. కొడుకు, తండ్రి, తాత, సోదరుడు, బాబాయ్ (పినతండ్రి) వంటి బంధుత్వాలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఈ బంధుత్వాలన్నీ మరణించిన వ్యక్తితో ముడిపడి ఉండాలి. అంటే మరణించిన వ్యక్తికి తండ్రి, మరణించిన వ్యక్తికి కొడుకు, లేదా మరణించిన వ్యక్తికి సోదరుడు అయి ఉండాలి. మరణించిన వ్యక్తితో ఈ సంబంధాలు ఉన్న పురుషులు మాత్రమే వారసులుగా పరిగణించబడతారు.

ఇప్పుడు మనం ‘అల్ వారిసాతు మినన్ నిసా’ (స్త్రీలలో వారసులు) గురించి చర్చించుకుందాం.

الْوَارِثَاتُ مِنَ النِّسَاءِ
(అల్ వారిసాతు మినన్ నిసా)
స్త్రీలలో వారసులు

అంటే చనిపోయిన వ్యక్తికి ఏయే బంధుత్వాలు కలిగిన స్త్రీలు ఆస్తిలో వారసులు అవుతారో మనం తెలుసుకోవాలి. నేను ఇంతకుముందు చెప్పినట్లుగా, జాబితాలో ఉన్న బంధువులందరూ ఒకేసారి వారసులు కాలేరు. ప్రతి సందర్భంలోనూ అందరికీ వాటా దొరకదు. కానీ ఈ బంధుత్వాలన్నింటికీ వారసత్వపు అర్హత ఉంటుంది. కొన్నిసార్లు ఒక వారసుడు ఉండటం వల్ల వేరొకరికి వాటా దక్కకపోవచ్చు, లేదా వాటా తగ్గిపోవచ్చు. కానీ మనం గుర్తుంచుకోవాల్సింది ఏమిటంటే.. మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తిలో వారసత్వపు హక్కు కేవలం ఈ నిర్దిష్ట బంధుత్వాలకు మాత్రమే ఉంటుంది.

పురుషులలో 15 రకాల వారసులు ఉన్నట్లే, స్త్రీలలో 10 రకాల వారసులు ఉంటారు. ఆ పది మంది వివరాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి:

  1. అల్ బింత్ (Al-Bint): కూతురు.
  2. బింతుల్ ఇబ్న్ (Bint al-Ibn): మనవరాలు (కొడుకు యొక్క కూతురు).
  3. అల్ ఉమ్ (Al-Umm): తల్లి.
  4. అమ్మమ్మ: తల్లి యొక్క తల్లి.
  5. నానమ్మ: తండ్రి యొక్క తల్లి.
  6. అల్ ఉఖ్త్ అష్-షకీఖ (Al-Ukht ash-Shaqiqah): సొంత సోదరి (అక్క లేదా చెల్లి).
  7. అల్ ఉఖ్త్ లి-అబ్ (Al-Ukht li-Ab): తండ్రి తరఫు సోదరి (సవతి తల్లి కూతురు – తండ్రి ఒక్కడే కానీ తల్లులు వేరు).
  8. అల్ ఉఖ్త్ లి-ఉమ్ (Al-Ukht li-Umm): తల్లి తరఫు సోదరి (తల్లి ఒక్కటే కానీ తండ్రులు వేరు).
  9. అజ్-జౌజ (Az-Zawjah): భార్య.
  10. అల్ ముఅతిఖ (Al-Mu’tiqah): బానిసత్వాన్ని విముక్తి చేసిన యజమానురాలు.

పురుషులలో 15 మంది, స్త్రీలలో 10 మంది వారసులు ఉంటారు అనే విషయాన్ని మనం స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవాలి.

మనం వారసులెవరో తెలుసుకున్నాం, ఇప్పుడు మనం గుర్తుంచుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు:

  • ఎవరెవరు వారసులవుతారు?
  • ఎవరు ఏ పరిస్థితుల్లో వారసులు అవుతారు?
  • ఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ ఎవరికి ఎన్ని వాటాలను నిర్ణయించాడు?

ఒక వ్యక్తి వారసుడయ్యాడంటే అతనికి ఆస్తిలో ఎంత భాగం వస్తుంది అనేది ముఖ్యం. నాకు ఎంత వస్తుంది? నా సోదరుడికి ఎంత వస్తుంది? తల్లిదండ్రుల వాటా ఎంత? అనే విషయాలను అల్లాహ్ ఖుర్ఆన్ లో స్పష్టంగా వివరించాడు.

ఖుర్ఆన్ లో అల్లాహ్ తబారక వ తాలా వారసత్వ పంపిణీ కోసం ఆరు రకాల నిర్దిష్ట వాటాలను నిర్ణయించారు. వీటిని అరబ్బీలో ‘అల్ ఫురూజుల్ ముఖద్దర’ అంటారు (నిర్ణీత వాటాలు). ఏ వారసుడికైనా సరే, ఈ ఆరు వాటాలలో ఏదో ఒక వాటా లభిస్తుంది. ఆ ఆరు వాటాలు ఇవే:

  1. అన్-నిస్ఫ్ (An-Nisf – 1/2): సగం వాటా. అంటే ఆస్తిని రెండు సమాన భాగాలు చేసి, అర్హులైన వారికి ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  2. అర్-రుబుఅ (Ar-Rubu’ – 1/4): నాలుగవ వంతు. అంటే ఆస్తిని నాలుగు భాగాలు చేసి ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  3. అస్-సుమున్ (Ath-Thumun – 1/8): ఎనిమిదవ వంతు. అంటే ఆస్తిని ఎనిమిది భాగాలు చేసి, అర్హులైన వారికి ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  4. అస్-సులుసాన్ (Ath-Thuluthan – 2/3): మూడింట రెండు వంతులు. అంటే ఆస్తిని మూడు భాగాలు చేసి, అందులో రెండు భాగాలు ఇవ్వడం.
  5. అస్-సులుస్ (Ath-Thuluth – 1/3): మూడవ వంతు. అంటే ఆస్తిని మూడు భాగాలు చేసి, ఒక భాగం ఇవ్వడం.
  6. అస్-సుదుస్ (As-Sudus – 1/6): ఆరవ వంతు. అంటే ఆస్తిని ఆరు భాగాలు చేసి, ఒక భాగం ఇవ్వడం.

ఖుర్ఆన్ ప్రకారం వారసత్వ విద్యలో ఈ ఆరు వాటాలే ప్రధానమైనవి. ఎవరికి పంపిణీ చేసినా ఈ భిన్నాల (Fractions) ప్రకారమే వాటాలు వెళ్తాయి.

ఇక్కడ ఒక ముఖ్యమైన విషయం గమనించాలి. ఖుర్ఆన్ లో ‘కొడుకు’ (Son) కోసం పైన పేర్కొన్న విధంగా 1/2 లేదా 1/3 వంటి నిర్ణీత వాటా ఏదీ విధించబడలేదు. కొడుకును ‘అసబ’ (Asaba) అంటారు.

عَصَبَة
(అసబ)
మిగిలిన ఆస్తికి వారసుడు

అసబ అంటే.. నిర్ణీత వాటాలు కలిగిన వారసులకు (ఉదాహరణకు భార్య, తల్లిదండ్రులు వంటి వారికి) వారి వాటాలు ఇచ్చేసిన తర్వాత, మిగిలిన ఆస్తి ఎంతైతే ఉంటుందో, ఆ మొత్తాన్ని తీసుకునేవాడు అని అర్థం.

అల్లాహ్ కొడుకుకి “ఇంతే ఇవ్వాలి” అని నిర్దిష్టంగా చెప్పలేదు. మిగిలినదంతా కొడుకుకే చెందుతుంది. దీని గురించి ముందు ముందు పాఠాలలో మరింత వివరంగా తెలుసుకుందాం. ప్రస్తుతానికి మనం గుర్తుంచుకోవాల్సింది ఏంటంటే, ఖుర్ఆన్ మరియు హదీసుల ప్రకారం ఈ ఆరు రకాల వాటాలు మాత్రమే ప్రామాణికం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44685

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo

భర్త చనిపోయిన భార్య ఏ విధంగా ఇద్దత్ పాటించాలి? [వీడియో]

బిస్మిల్లాహ్

[3 నిముషాలు]
వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)

భార్య భర్తల పరస్పర హక్కులు [వీడియో]

వ్యవధి: 40 నిముషాలు 

వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
ఫారెనర్స్ ఇస్లామిక్ గైడెన్స్ ఆఫీసు, జుల్ఫీ, సౌదీ అరేబియా