హదీసు కిరణాలు (రియాదుస్ సాలిహీన్ ) – ఇమామ్ నవవి

riyadus-saliheen-telugu-islam-1Hadeesu Kiranaalu (Riyadus Saliheen) –  by Imam Nawawi
[Book Part 01 – Part 02 ] 

Compiled by: Imam Abu Zakaria Yahya Bin Sharaf Navavi
Published by: AL-Huq Telugu Publications, Akbarbagh, Hyderabad

హదీసు కిరణాలు భాగము-1 : విషయ సూచిక :

1.     సకల అంతర్బాహ్య వాక్కర్మలలో , సర్వ కాల  సర్వావస్థల్లో  సంకల్ప శుద్ది  అవసరం
2.     పశ్చాత్తాపం (తౌబా)
3.     సహనం , ఓర్పు
4.     సత్యం
5.     దైవధ్యానం
6.     దైవభీతి
7.     ద్రుడనమ్మకం , దైవాన్నే నమ్ముకోవటం
8.     నిలకడ , స్థయిర్యం
9.     దేవుని గొప్ప సృష్టితాలలో యోచన గురించి …
10.   సత్కార్యాల కోసం తొందరపడటం , సత్కార్యానికి ఎలాంటి సంకోచం లేకుండా , చిత్త శుద్ధితో ….
11.   పోరాట పటిమ
12.   చరమ ఘడియల్లో ఎక్కువగా సత్కార్యాలు చెయ్యాలి
13.   మంచి పనులకు మార్గాలు అనేకం
14.   ఆరాధనలో మధ్యే మార్గం
15.   సత్కార్యాలను నిత్యం పాటిస్తూ వుండాలి
16.   ప్రవక్త సంప్రదాయాన్ని , మర్యాదలను కాపాడాలి
17.   ధైవాజ్ఞను పాలించటం అవసరం
18.   కొత్త పోకడలు , నూతన ఆచారాలను సృష్టించరాదు
19.   ఒక మంచి పని లేక చెడు పనిని మొదలు పెట్టిన వాడు
20.   ప్రజల్ని మంచి లేక చెడు వైపుకు పిలవటం గురించి ….
21.   మంచికి , దైవభక్తికి సంబంధించిన విషయాల్లో చేదోడు వాదోడుగా వుండటం
22.   శ్రేయోభిలాష
23.   మంచిని గురించి ఆదేశించటం , చెడు నుంచి ఆపటం
24.   బుద్ది చెప్పి గడ్డి తినే వారి పర్యవసానం
25.   అమానతులు
26.   దుర్మార్గ నిషేధం , దౌర్జన్యాలను అడ్డుకోవాలి
27.   ముస్లింల మర్యాదలను గౌరవించాలి
28.   తోటి ముస్లింల లోపాలను కప్పి పుచ్చాలి
29.  తోటి ముస్లింల అవసరాలను తీర్చటం
30.   సిఫారసు చేయటం
31.   ప్రజల మధ్య సయోధ్యకు ప్రయత్నిచటం
32.   దీన , నిరుపేద ముస్లింల విశిష్టత
33.   అనాధలు , బాలికలు , బలహీనుల ….పట్ల మృదువుగా మెలగాలి
34.   స్త్రీల పట్ల సద్ వ్యవహారం
35.   భర్త హక్కులు
36.   ఆలు ,బిడ్డలపై ఖర్చు చేయటం
37.   ప్రీతికరమైన సంపదను ఖర్చు చేయటం
38.   తన ఇంటి వారిని , తన అధీనంలో వున్న వారిని దైవానికి విధేయత చూపమని ఆజ్ఞాపించటం
39.   ఇరుగు పొరుగు వారి హక్కుల్ని నెరవేర్చాలి
40.   తల్లి దండ్రుల ఎడల గౌరవం , బంధువుల హక్కులు
41.   తల్లి దండ్రులను ఎదిరించటం , భందుత్వాలను తెంచటం నిషిద్ధం
42.   తల్లి దండ్రుల మిత్రుల పట్ల , ఇల్లాలి స్నేహితురాళ్ళ పట్ల మర్యాదగా ….
43.   దైవ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ) పరివారాన్ని , వారి ఔన్నత్యాన్ని గౌరవించాలి
44.   పండితులను , పెద్దలను , పలుకుబడి గలవారిని గౌరవించాలి
45.   మహాత్ముల దగ్గరికి వెళ్ళాలి …
46.    దైవం కోసం ప్రేమించమని ప్రోత్సహించటం , తోటి మనిషిని ప్రేమిస్తే అతని ముందు తన ప్రేమను ప్రకటించటం
47.   దైవానికి ఇష్టమైన  దాసుని లక్షణాల గురించి ….
48.   సజ్జనుల్ని, బలహీనుల్ని , అభాగ్యుల్ని  హింసించటం మహాపాపం
49.   ప్రజలతో వారి బాహ్యాచరణల్ని  బట్టి వ్యవహరించాలి
50.   దైవ భీతి
51.   దైవ కారుణ్యం  పట్ల ఆశాభావం
52.   ఆశాభావ విశిష్టత
53.   దైవం పట్ల భీతి , ఆశ రెండూ వుండాలి
54.   దైవ భీతితో కంటతడి పెట్టటం …. దైవాన్ని కలుసు కోవాలని వేగిర పడటం
55.   ఐహిక అనాసక్తత …  నిరుపేద జీవితాన్ని గడపటం
56.   పస్తులతో , ఆర్ధిక ఇబ్బందులతో జీవితం గడపటం , మామూలు సౌకర్యాలతోనే తృప్తిగా బతకటం
57.   ఆత్మ తృప్తితో బ్రతకటం , ఇతరుల ముందు చేయిచాపకుండా వుండటం
58.   అర్ధింపు , అత్యాశలు లేకుండా లభించే ధనాన్ని స్వీకరించవచ్చు
59.   చెమటోడ్చి డబ్బు సంపాదించి , తన స్వయాన్ని పోషించుకోవడంతో పాటు ఇతరులకు కూడా సహాయం ….
60.   దాతృత్వం ,  ఔదార్యం , దైవ ప్రసన్నతా దృష్టితో మంచి పనులకోసం  ధనం  ఖర్చు పెట్టటం
61.   పిసినారితనానికి , పేరాశకు దూరంగా వుండాలి
62.   త్యాగం , సానుభూతి
63.   పారలౌకిక విషయాల్లో ఒకర్నొకరు మించి పోవటానికి ప్రయత్నించటం
64.   కృతజ్ఞుడైన ధనవంతుడు
65.   మరణాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ వుండటం , కోరికల్ని అదుపులో వుంచుకోవటం
66.   పురుషులు సమాధుల్ని సందర్శించటం గురించి
67.   ఆపదలు వచ్చినప్పుడు చావుని కోరుకోరాదు , ధర్మంలో ఉపద్రవాలు తలెత్తినప్పుడు మాత్రం …
68.   సందేహాస్పద విషయాల జోలికి పోరాదు
69.   కల్లోలం , ఉపద్రవాలు చెలరేగినప్పుడు ఏకాంతాన్ని ఆశ్రయించటం
70.   సహా జీవన శ్రేష్టత
71.   తోటి విశ్వాసుల పట్ల నమ్రతతో … వ్యవహరించాలి
72.   గర్వాహంకారాలను ప్రదర్శించటం నిషిద్ధం
73.   ఉత్తమ నడవడిక
74.   సౌమ్యం , విజ్ఞత , మృదుత్వం
75.   మన్నిం పుల  వైఖరి , మూర్ఖుల పట్ల ఉపేక్షా భావం
76.   కస్టాలు ఎదురైనప్పుడు సహనం వహించటం
77.   షరియత్ ఆదేశాల పట్ల అపచారం జరిగితే ఆగ్రహం వ్యక్తం చేయాలి
78.   పాలకులు ప్రజల పట్ల మృదువుగా వ్యవహరించాలి
79.   న్యాయశీలుడైన పరిపాలకుడు
80.  ధర్మ సమ్మతమైన విషయాల్లో పాలకులకు విధేయత చూపటం విధి , అధర్మ విషయాల్లో వారికి విధేయత చూపటం నిషిద్ధం
81.   పదవుల్ని కాంక్షించకూడదు , తన అవసరం లేదను కున్నప్పుడు …
82.   రాజులు , న్యాయమూర్తులు … తమ కొలువులో సదాచార సంపన్నులైన వారినే ఉద్యోగులుగా నియమించు కోవాలి…
83.   పాలనాదికారాలను … అడిగేవారికి … ఇవ్వకూడదు

సంస్కార ప్రకరణం

84.   వ్రీడ, దాని మహత్యం
85.   రహస్యాలను దాచటం
86.   వాగ్దాన పాలన
87.   మంచి అలవాట్లను కొనసాగించాలి
88.   ఇతరుల్ని కలుసుకునే టప్పుడు వారితో నవ్వుతూ మాట్లాడాలి
89.   ఎదుటి వ్యక్తికి అర్ధం అయ్యే విధంగా మాట్లాడాలి
90.  తోటి వారి మాటల్ని రహస్యం కాకపోతే వినవచ్చు …
91.   హిత భోధ లోనూ మధ్యేమార్గాన్ని అవలంబించాలి
92.   ప్రశాంతత, హుందాతనం
93.   నమాజుకు గాని … ఇత్యాది ఆరాధనలకోసం గాని వెళ్ళినప్పుడు ప్రశాంతంగా వెళ్ళాలి
94.   అతిధులకు మర్యాద చేయటం
95.   శుభవార్తలు అందచేయటం, శుభాకాంక్షలు తెలుపటం ….
96.   బంధు మిత్రుల్ని సాగనంపినప్పుడు హితవు చెప్పి మరీ సాగనంపాలి
97.   ఇస్తిఖార మరియు పరస్పరం సంప్రదింపులు జరుపుకోవటం గురించి
98.   పండుగ నమాజులకు … మరే ఆరాధనకైనా వెళ్లి నప్పుడు దారులు మార్చి నడిస్తే పుణ్యంతో పాటు ఎక్కువ ప్రదేశాల్లో దైవారాధన చేసినట్లు అవుతుంది
99.   ప్రతి మంచి పనినీ కుడి వైపు నుంచి ఆరంభించటం అభిలషణీయం

భోజన నియమాలు

100.    భోజనానికి ముందు బిస్మిల్లా పటించాలి , చివర్లో అల్హందులిల్లా  అనాలి
101.    అన్నంలో లోపం ఎత్తి చూపకూడదు,బాగుంటే పొగడాలి
102.    ఉపవాసి ముందు అన్నం సమర్పించబడితే  అతను ఏమి చేయాలి?
103.    అతిధి తనతోపాటు మరెవరినైనా విందుకు తీసుకెల్లదలిచినపుడు
104.    కంచంలో తమకు దగ్గరున్న పదార్థాలు తీసుకొని తినాలి
105.    బంతి భోజనంలో తోటివారి అనుమతి లేకుండా తినుబండారాలు ఒకేసారి రెండేసి చొప్పున తినకూడదు
106.    ఎంత తిన్నా కడుపు నిండక పొతే ఏమి చేయాలి?
107.    పళ్ళెంలో ఒక ప్రక్క నుండి తినాలి
108.    ఒత్తిగిలి తినడం అవాంఛనీయం
109.    మూడు వ్రేళ్ళతో తినడం, అన్నం తిన్న తర్వాతా వ్రేళ్ళను నాక్కోవటం…
110.    అన్నం తక్కువగా ఉండి  తినే వాళ్ళు ఎక్కువమంది ఉంటె ఏం చేయాలి?
111.    పానీయం సేవించే పద్ధతి?
112.    కూజాల మూతికి నోరు తగిలించి నీళ్ళు త్రాగటం అవాంఛనీయం. అయితే..
113.    పానీయాల్లో ఊదటం అవాంఛనీయం
114.    పానీయం కూర్చొని త్రాగటం ఉత్తమం
115.    పానీయ పంపిణీ దారుడు  అందరికన్నా చివర్లో తాగాలి
116.    వెండి బంగారు పాత్రలు మినహా పరిశుభ్రమైన ఇతర పాత్రలన్నింటిలో  పానీయాన్ని సేవించవచ్చు

వస్త్రధారణ ప్రకరణం

117.    తెల్లదుస్తులు  ధరించటం అభిలషణీయం .  ఎరుపు , ఆకుపచ్చ …
118.    చొక్కా ధరించటం అభిలషణీయం
119.    చొక్కా , చొక్కా చేతులు , లుంగీ , తలపాగా కొనలు ఎంత పొడవు ఉండవచ్చనే విషయం
120.    అణకువ కొద్దీ ఖరీదైన దుస్తుల్ని ధరించకుండా వుండటం
121.    వస్త్రధారణలో మధ్యేమార్గాన్ని అవలంబించటం …
122.    పట్టువస్త్రాలు ధరించటం పురుషులకు నిషిద్దం …
123.    గజ్జి , దురద వున్నవారు పట్టుబట్టలు ధరించవచ్చ్చు
124.    చిరుత తోలు మీద కూర్చోరాదు … దాన్ని వాహనం మీద ఆసనంగా ఉపయోగించరాదు
125.    కొత్తబట్టలు , కొత్తచెప్పులు మొదలగునవి తొడుకున్నప్పుడు  ఏమని పలకాలి ?
126.    దుస్తులు ధరించేటప్పుడు కుడివైపు నుండి ఆరంభించాలి?

నాల్గవ ప్రకరణం

127.    నిద్రపోయేటప్పుడు  చేయవలసిన ప్రార్ధనలు
128.    వెల్లకిలా పడుకోవటం , ఒక కాలి మీద మరొక కాలు పెట్టుకొని పడుకోవటం
129.    సమావేశ నియమాలు
130.    స్వప్నాలు, వాటికి సంబంధించిన విషయాలు

సలాం ప్రకరణం

131.    సలాం విశిష్టత , సలాంను సర్వ సామాన్యం చేయాలి
132.    సలాం చేసే పద్ధతి
133.    సలాం నియమాలు
134.    మాటిమాటికీ  సలాం చేసుకుంటూ ఉండటం అభిలషణీయం ….
135.    ఇంట్లోకి ప్రవేశించేటప్పుడు సలాం చేసి ప్రవేశించాలి
136.    పిల్లలకు సలాం చేయటం
137.    పురుషుడు  స్త్రీలకు, స్త్రీలు పురుషులకు సలాం చేయటం గురించి
138.    దైవ తిరస్కారులకు ముందుగా సలాం చేయటం నిషిద్ధం
139.    సమావేశం నుంచి లేదా తనతో పాటు కూర్చొని ఉన్నవారికి దగ్గర్నుంచి లేచి వెళ్ళేటప్పుడు వారికి సలాం చేసి వెళ్ళాలి
140.    అనుమతి కోరటం – దాని పద్ధతి
141.    అనుమతి కోరినప్పుడు ఎవరిని అడిగితే ‘నేను’ అని అనరాదు ….
142.    తుమ్ముకు సంబంధించిన ఆదేశాలు
143.    పరస్పరం కలుసుకున్నప్పుడు కరచాలనం చేసుకోవటం …. నగుమోముతో పలకరించటం , మంచి వ్యక్తుల చేతుల్ని ముద్దాడటం

రోగుల పరామర్శ ప్రకరణం

144.    వ్యాదిగ్రస్తున్ని పరామర్శించటం , శవం వెంట వెళ్లటం ….
145.    వ్యాధిగ్రస్తుని కోసం ఏమని ప్రార్ధించాలి ?
146.    రోగి బాపతు వారిని రోగి యోగక్షేమాలు  అడుగుతూ ఉండటం అభిలషణీయం
147.    జీవితం మీద ఆశలు వదులుకున్నవాడు ఏమని ప్రార్ధించాలి ?
148.    రోగి పట్ల ఉత్తమంగా వ్యవహరించాలని రోగి ఇంటివారికి హితవు చెప్పాలి ….
149.    దైవం పట్ల అప్రసన్నతా భావంతో కాకుండా …. రోగి తనకు భాదగా , జ్వరంగా ఉందని చెప్పటంలో తప్పులేదు
150.    మరణం సమీపించిన వారిని కలిమా పాటించమని ప్రోత్సహించాలి
151.    మృతుని కనురెప్పలు మూసినాక ఏమని ప్రార్ధించాలి ?
152.    మృతుని దగ్గర కూర్చొని ఉన్నవారు , మృతుని కుటుంబీకులు ఏమని ప్రార్ధించాలి ?
153.    ఏడ్పులు , పెడబొబ్బలు లేకుండా మృతుని గురించి విలపించటం ధర్మ సమ్మతమే
154.    మరణించిన వారి గురించి చెడుగా చెప్పుకోరాదు
155.    జనాజా నమాజ్ చేయటం …. జనాజా వెంట నడవటం …. జనాజా వెంట స్త్రీలు వెళ్లటం ….
156.    జనాజా నమాజ్ లో  ఎక్కువమంది పాల్గొనటం , మూడు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పంక్తులుగా నిన్చోవటం
157.    జనాజా నమాజ్ లో పాటించబడే దుఆల వివరణ
158.    జనాజాను త్వరగా శ్మశానానికి తీసుకువెళ్ళాలి
159.    మృతుని అప్పు తీర్చటంలో , అంత్యక్రియల్లో తొందర చేయాలి
160.    శ్మశానంలో హితభోద చేయవచ్చు
161.    మృతున్ని  ఖననం చేసిన తరువాత అతని శ్రేయస్సు కొరకు ప్రార్ధించటం ….
162.    మృతుని తరుఫు నుండి దానధర్మాలు చేయటం , అతని శ్రేయస్సు కోసం ప్రార్ధించటం
163.    మృతుని మంచితనాన్ని కొనియాడ వచ్చు
164.    సంతాన వియోగం పట్ల సహనం వహించే వారికి లభించే పుణ్యం
165.    దుర్మార్గుల సమాధుల , అవశేషాల మీదుగా వెళ్ళినప్పుడు భయపడుతూ… విలపిస్తూ వెళ్ళాలి…..

ప్రయాణ ప్రకరణం:

166.    గురువారం రోజు ఉదయం ప్రయాణం మొదలు పెట్టటం అభిలషణీయం
167.    ప్రయాణానికి కలిసి బయలుదేరటం , ప్రయాణం లో తమలో ఒకనిని నాయకునిగా ఎన్నుకోవటం
168.    ప్రయాణానికి సంభందించిన ఇతర ఆదేశాలు
169.    తోటి ప్రయాణీకులకు సహాయం చేయటం
170.    వాహనమెక్కి ప్రయాణానికి బయలుదేరినప్పుడు పాటించవలసిన దుఆలు
171.    ప్రయాణం లో మెరక ప్రాంతాలకు వెళ్తున్నప్పుడు “ అల్లాహు అక్బర్  “ అని అనాలి .పల్లపు ప్రాంతాలలో దిగుతున్నప్పుడు “సుబహానల్లా హ్ “ అని అనాలి
172.    ప్రయాణా వస్థ లో  దుఅ చేయటం మంచింది
173.    ప్రయాణం లో ఎవరైనా కీడు తలపెడ తారేమోనన్న్న భయముంటే ఈ దుఅ చేసుకోవాలి
174.    ప్రయాణంలో దిగిన చోట ఈ వాక్యాలు పాటించాలి
175.    బాటసారి పని ముగిసిన వెంటనే ఇంటి ముఖం పట్టాలి
176.    ప్రయాణం నుండి పగటిపూట ఇంటికి తిరిగిరావటం అభిలషణీయం . రాత్రివేళ తిరిగి రావటం అవాంచనీయం
177.    ప్రయాణం నుంచి తిరిగొచ్చి తమ నగరాన్ని చూడగానే ఏమని ప్రార్ధించాలి ?
178.    ప్రయాణం నుంచి తిరిగోచ్చేవారు  ముందుగా తమ ఇంటిని దగ్గరలో ఉన్న మజీద్ కు వెళ్లి రెండు రకాతుల నమాజ్ చేసుకోవటం అభిలషణీయం
179.    స్త్రీలు ఒంటరిగా ప్రయాణించటం నిషిద్ధం

హదీసు కిరణాలు భాగము 2 (Volume 2) ఇక్కడ చదవండి