Tag: ముస్లిం వారసత్వ హక్కులు

వారసత్వపు వాటాలు: తండ్రి & తాత వాటాల వివరాలు
(Inheritance Details: Father & Grandfather Share Details)
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి (హఫిజహుల్లాహ్)
https://www.youtube.com/watch?v=0KsCOvUkqBw [25 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో ఇస్లామిక్ వారసత్వ చట్టాల (ఫరాయిజ్) గురించి, ముఖ్యంగా మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తి పంపకంలో తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి సవివరంగా చర్చించబడింది. వారసత్వంలో రెండు ప్రధాన రకాలు (నిర్ణీత వాటా మరియు అసబా) ఉన్నాయని, తండ్రికి మూడు వేర్వేరు సందర్భాల్లో (సంతానం ఉన్నప్పుడు, కేవలం ఆడపిల్లలు ఉన్నప్పుడు, మరియు సంతానం లేనప్పుడు) ఎంత వాటా లభిస్తుందో వివరించారు. అలాగే, తాత వాటాలు తండ్రి వాటాల మాదిరిగానే ఉంటాయని, కానీ తండ్రి బ్రతికి ఉంటే తాతకు వాటా దక్కదు అనే అదనపు నియమాన్ని కూడా ఇందులో తెలియజేశారు.

వారసత్వంలో రకాలు – పంపకం విధానం

గత తరగతుల్లో మనం అల్హందులిల్లాహ్ వారసుల జాబితాను చూశాము. పురుషుల్లో 15 మంది మరియు స్త్రీలలో 10 మంది వారసులు అవుతారని తెలుసుకున్నాము. ఈ వారసులకు (కొడుకులు, కూతుర్లు, తండ్రి, తల్లి, భార్య, భర్త, సహోదరులు తదితరులు) ఆస్తి ఎలా పంపకం జరుగుతుందో, ఎవరికి ఎంత వాటా దక్కుతుందో ఈ రోజు నుండి మనం వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ప్రతి వారసుడికి కొన్ని సందర్భాలు (Situations) ఉంటాయి. కొంతమందికి రెండు, మూడు సందర్భాలు ఉంటే, మరికొందరికి నాలుగు, ఐదు సందర్భాలు కూడా ఉంటాయి. అయితే, వారసుల హక్కులు మరియు వారికి ఆస్తి దక్కే విధానం ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా ఉంటుంది:

1. నిర్ణీత వాటా (Zavil Furooz – జవిల్ ఫురూజ్):

ఖురాన్ మరియు హదీసుల ద్వారా అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా వీరి కోసం ఒక నిర్దిష్ట వాటాను నిర్ణయించాడు. మొత్తం ఆరు రకాల వాటాలు ఉన్నాయి: 1/2 (సగం), 1/4 (పావు వంతు), 1/8, 2/3, 1/3, మరియు 1/6. వారసులకు ఈ ఆరు వాటాల్లో ఏదో ఒక వాటా దక్కుతుంది. ఉదాహరణకు తండ్రికి ఇంత, భర్తకి ఇంత అని నిర్ణయించబడి ఉంటుంది.

2. అసబా (عصبة – మిగిలిన ఆస్తిని తీసుకునేవారు):

వీరి కోసం అల్లాహ్ నిర్దిష్ట వాటాను నిర్ణయించలేదు. నిర్ణీత వాటాలు కలిగిన వారికి (Zavil Furooz) ఆస్తి పంచిన తర్వాత, ఎంత ఆస్తి అయితే మిగులుతుందో, ఆ మిగిలిన ఆస్తిని వీరు ‘అసబా’గా తీసుకుంటారు. కొన్నిసార్లు కొంచెం మిగలవచ్చు, కొన్నిసార్లు ఎక్కువ మిగలవచ్చు, ఏది మిగిలితే అది వారు తీసుకుంటారు.

ఈ రెండు రకాలను (నిర్ణీత వాటా మరియు అసబా) మీరు తప్పక గుర్తుంచుకోవాలి. ఎందుకంటే ముందు ముందు వచ్చే పాఠాలలో ఈ పదాలు తరచుగా వస్తాయి.

వారసత్వ విద్యను నేర్చుకునే పద్ధతులు

వారసత్వ విద్యను మనం రెండు రకాలుగా నేర్చుకోవచ్చు:

1. వారసుల ఆధారంగా: ఒక్కొక్క వారసుడిని (ఉదాహరణకు తండ్రి, తాత) తీసుకుని, వారికి ఏయే సందర్భాల్లో ఎంత ఆస్తి వస్తుందో తెలుసుకోవడం. (భారతదేశంలోని మదర్సాలలో సాధారణంగా ఈ పద్ధతినే అనుసరిస్తారు, మనం కూడా ఈ క్లాసులో ఈ పద్ధతినే పాటిద్దాం).
2. వాటాల ఆధారంగా: 1/4 వాటా ఎవరెవరికి దక్కుతుంది? 1/2 వాటా ఎవరెవరికి దక్కుతుంది? అని వాటాల వారీగా నేర్చుకోవడం.

ఈ రోజు మనం తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి తెలుసుకుందాం.

---

తండ్రి వారసత్వపు వాటాలు – మూడు సందర్భాలు

మరణించిన వ్యక్తి యొక్క ఆస్తిలో తండ్రికి లభించే వాటాను మూడు సందర్భాలుగా (హాలతే) విభజించవచ్చు:

1. మొదటి సందర్భం: మగ సంతానం ఉన్నప్పుడు (1/6 వాటా)

మరణించిన వ్యక్తికి మగ సంతానం (కొడుకు లేదా కొడుకు తరఫు మనవడు) ఉన్నప్పుడు, తండ్రికి ఆస్తిలో 1/6 (ఆరవ వంతు) వాటా లభిస్తుంది.

• షరతు: మరణించిన వ్యక్తికి తప్పనిసరిగా పురుష సంతానం ఉండాలి. అది ఒక కొడుకైనా, పది మంది కొడుకులైనా, లేదా మనవళ్లైనా సరే.
• ఈ సందర్భంలో తండ్రికి కేవలం 1/6 మాత్రమే దక్కుతుంది. మిగిలిన ఆస్తి కొడుకులకు/మనవళ్లకు వెళ్తుంది.
• (గమనిక: ఆస్తి పంపకం అనేది మరణించిన సమయానికి బ్రతికి ఉన్న వారసులకే జరుగుతుంది).

2. రెండవ సందర్భం: కేవలం ఆడ సంతానం ఉన్నప్పుడు (1/6 + అసబా)

మరణించిన వ్యక్తికి సంతానం ఉండి, అందులో మగవారు లేకపోతే (కేవలం కూతుర్లు లేదా కొడుకు తరఫు మనవరాళ్లు మాత్రమే ఉంటే), తండ్రికి రెండు రకాలుగా ఆస్తి వస్తుంది:

• మొదట 1/6 వంతు నిర్ణీత వాటాగా దక్కుతుంది.
• ఆ తర్వాత, కూతుర్లకు మరియు ఇతర హక్కుదారులకు పంచగా మిగిలిన ఆస్తిని కూడా తండ్రి **’అసబా’**గా తీసుకుంటాడు.
• అంటే: 1/6 + మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికే చెందుతుంది.

3. మూడవ సందర్భం: అసలు సంతానమే లేనప్పుడు (కేవలం అసబా)

మరణించిన వ్యక్తికి అసలు సంతానమే (కొడుకులు, కూతుర్లు, మనవళ్లు, మనవరాళ్లు ఎవరూ) లేనప్పుడు, తండ్రి పూర్తిగా ‘అసబా’ అవుతాడు.

• ఈ సందర్భంలో తండ్రికి 1/6 అనే నిర్ణీత వాటా ఉండదు.
• మరణించిన వ్యక్తికి భార్య లేదా తల్లి వంటి ఇతర వారసులు ఉంటే, వారి వాటాలు వారికి ఇచ్చిన తర్వాత, మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తండ్రికే దక్కుతుంది.
• ఒకవేళ ఇతర వారసులు ఎవరూ లేకపోతే, మొత్తం ఆస్తిని తండ్రి ఒక్కడే తీసుకుంటాడు.

---

తాత వారసత్వపు వాటాలు – నాలుగు సందర్భాలు

తండ్రి తర్వాత, తండ్రి వైపు తాత (తండ్రి యొక్క తండ్రి) గురించి తెలుసుకుందాం. తాతకు మొత్తం నాలుగు సందర్భాలు ఉంటాయి.

మొదటి మూడు సందర్భాలు (తండ్రి మాదిరిగానే):

తండ్రికి వర్తించే మూడు సందర్భాలు, తండ్రి లేనప్పుడు తాతకు కూడా అలాగే వర్తిస్తాయి:

1. మరణించిన వ్యక్తికి మగ సంతానం ఉంటే: తాతకు 1/6 వాటా.
2. మరణించిన వ్యక్తికి కేవలం ఆడ సంతానం ఉంటే: తాతకు 1/6 + అసబా (మిగిలిన ఆస్తి).
3. మరణించిన వ్యక్తికి సంతానం లేకపోతే: తాత అసబా అవుతాడు (మిగిలిన ఆస్తి మొత్తం తీసుకుంటాడు).

4. నాలుగవ సందర్భం: తండ్రి బ్రతికి ఉన్నప్పుడు (మహ్రూమ్ – exclusion)

ఇది చాలా ముఖ్యమైన పాయింట్. మరణించిన వ్యక్తి యొక్క తండ్రి బ్రతికి ఉంటే, తాతకు ఆస్తిలో ఎటువంటి వాటా దక్కదు (Zero Share).

• తండ్రి బ్రతికి ఉన్నంత కాలం, తాత వారసత్వానికి అనర్హుడు (Mahroom) అవుతాడు.
• తండ్రి మరణించి ఉంటేనే, తండ్రి స్థానంలో తాతకు పైన చెప్పిన మూడు సందర్భాల ప్రకారం ఆస్తి లభిస్తుంది.

కాబట్టి, మనం ఎప్పుడూ చనిపోయిన వ్యక్తికి మరియు బ్రతికి ఉన్న వారసులకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని (Relation) చూడాలి. తండ్రి ఉన్నప్పుడు తాతకు వాటా రాదు. తండ్రి లేనప్పుడు తాత తండ్రి స్థానంలోకి వస్తాడు.

అల్హందులిల్లాహ్, ఈ రోజు మనం తండ్రి మరియు తాతల వాటాల గురించి తెలుసుకున్నాము. తండ్రికి 3 సందర్భాలు, తాతకు 4 సందర్భాలు ఉంటాయని అర్థం చేసుకున్నాము. వీటిని నోట్స్ లో రాసుకోండి మరియు గుర్తుపెట్టుకోండి. ఇన్ షా అల్లాహ్, తదుపరి క్లాసుల్లో ఇతర వారసుల గురించి కూడా వివరంగా తెలుసుకుందాం.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44722

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo