Tag: ఇస్లామిక్ వ్యాపారం

Rules of Buying and Selling
క్రయవిక్రయాల ఆదేశాలు [1] – క్రయవిక్రయాల ఆదేశం, ఔచిత్యం & అర్కాన్
వక్త: ముహమ్మద్ నసీరుద్దీన్ జామి’ఈ (హఫిజహుల్లాహ్)
https://youtu.be/LLp42A0vsB8 [14 నిముషాలు]

ఈ ప్రసంగంలో వక్త ఇస్లాంలో క్రయ విక్రయాల (కొనుగోలు మరియు అమ్మకం) నియమాల గురించి వివరించారు. ముఖ్యంగా వ్యాపారం యొక్క ధార్మిక ఆదేశం (హుకుం), అందులోని మర్మం లేదా ఔచిత్యం (హిక్మత్), మరియు వ్యాపారం సక్రమంగా జరగడానికి కావలసిన ఐదు ప్రధాన మూలస్తంభాల (అర్కాన్) గురించి ఖురాన్ ఆయతులు మరియు ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి హదీసుల వెలుగులో విపులంగా తెలియజేశారు.

పరిచయం

అస్సలాము అలైకుమ్ వరహ్మతుల్లాహి వబరకాతుహు. అల్హందులిల్లాహ్, వస్సలాతు వస్సలాము అలా రసూలిల్లాహ్, అమ్మా బాద్.

ప్రియ వీక్షకులారా! మరో కొత్త శీర్షికతో మీ ముందుకు హాజరయ్యాను. ప్రారంభం నుండి చివరి ఎపిసోడ్ వరకు మీరు ఈ అంశాలన్నీ కూడా ఈ సిరీస్ లోని అన్ని ఎపిసోడ్లు కూడా తప్పకుండా చూడండి. ఏమిటి అది? క్రయ విక్రయాల ఆదేశాలు. అల్లాహు అక్బర్. అవును ఇస్లాం ధర్మం మన జీవితంలోని ప్రతి కోణానికి సంబంధించిన విషయంలో ఉత్తమ ఆదర్శం, చాలా మంచి స్పష్టమైన మనకు మార్గం చూపుతుంది. రోజువారి జీవితంలో పిల్లల నుండి పెద్దల వరకు, పురుషుల నుండి స్త్రీల వరకు ప్రతి ఒక్కరూ ఏదో ఒక అవసరమైన వస్తువు కొంటూ ఉంటారు, అమ్ముతూ ఉంటారు. అలాంటప్పుడు ఈ కొనడం, అమ్మడం, క్రయ విక్రయాల గురించి ఇస్లాం ఇచ్చినటువంటి స్పష్టమైన ఆదేశాలు మనం తెలుసుకోవడం చాలా అవసరం. అందుకే ఈరోజు మొదటి పాఠం మీ ముందుకు వస్తుంది. క్రయ విక్రయాలు అంటే అమ్మకం మరియు కొనుగోలు యొక్క ఆదేశం ఏమిటి? దాని యొక్క అంతరార్థం, హిక్మత్, ఔచిత్యం మరియు మర్మం ఏమిటి? దాని యొక్క అర్కాన్, పిల్లర్స్, మూల స్తంభాలు ఎన్ని ఉన్నాయి? రండి ముందు దాని యొక్క ఆదేశం గురించి హుకుం అనేది ఏమిటో తెలుసుకుందాం.

క్రయ విక్రయాల ఆదేశాలు (హుకుం)

క్రయ విక్రయాలు చేయడం అంటే అమ్మడం మరియు కొనడం పవిత్ర ఖురాన్ ద్వారా ధృవీకరించబడినది. ఖురాన్ లో దీని గురించి అల్లాహ్ త’ఆలా మనకు అనుమతించాడు. కనుక సూరతుల్ బఖరా ఆయత్ నెంబర్ 275 లో తెలిపాడు:

وَأَحَلَّ ٱللَّهُ ٱلْبَيْعَ وَحَرَّمَ ٱلرِّبَوٰاْ
[వ అహల్లల్లాహుల్ బయ్య వ హర్రమర్రిబా]
కాని అల్లాహ్ వ్యాపారాన్ని ధర్మసమ్మతం (హలాల్) చేసి, వడ్డీని హరామ్ (నిషిద్ధం) చేశాడు. (2:275)

అల్లాహ్ త’ఆలా వ్యాపారాన్ని ధర్మసమ్మతం హలాల్ చేశాడు మరియు వడ్డీని నిషేధించాడు. కనుక వడ్డీ దగ్గరికి వెళ్ళకండి. అలాగే ప్రవక్త మహనీయ ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారి బోధనలు మరియు ఆచరణ రెండూ కూడా దీనికి ఆధారంగా ఉన్నాయి. ప్రవక్త వారి వాచా, కర్మ సున్నతులు దీనికి అనుమతిస్తున్నాయి. కనుక ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) స్వయంగా అమ్మారు, కొనుగోలు చేశారు. అలాగే ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఈ క్రయ విక్రయాల గురించి ఎన్నో ఆదేశాలు ఇచ్చారు. వాటిలో ఒకటి ఏమిటి? అబూ దావూద్ లో వచ్చినటువంటి హదీస్:

لَا يَبِيعُ حَاضِرٌ لِبَادٍ
[లా యబీఉ హాదిరున్ లి బాదిన్]
పట్టణవాసి గ్రామస్తుడి తరఫున (మధ్యవర్తిగా ఉండి) అమ్మకూడదు.

అంటే ఏమిటో తెలుసు కదా, ఎందరో పల్లెల్లో ఉన్నవారు, గ్రామాల్లో ఉన్నవారు, తోటలు ఉంటాయి వారికి వ్యవసాయాలు ఉంటాయి, వారు తమ యొక్క పంటను అమ్మడానికి నగరానికి వస్తారు, సిటీలోకి వస్తారు. అయితే అక్కడ రైతు బజార్ అని ఏదైతే ఉంటుందో అక్కడి యొక్క రేట్ తెలుసుకొని ఎవరి వద్ద ఎలా అమ్మితే మనకు మంచి లాభం ఉంటుందో వారు స్వయంగా వచ్చి అమ్ముకోవచ్చు. కానీ కొందరు దలాల్ అని అంటాము కదా వారు ఏం చేస్తారు దారిలో మధ్యలోకి వెళ్తారు లేదా మార్కెట్ కు ఆ పల్లెవాసి రాకముందే మధ్యలో కలిసి ఏదో ఒక తక్కువ రేట్లో వ్యాపారం చేసేసుకుంటారు. అలా చేయకండి, ప్రతి ఒక్కరికి వారి సొమ్ము వారి వాటా లభించనివ్వండి.

అలాగే మరొక హదీస్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) వారు తెలిపారు, సహీహ్ బుఖారీలో ఉంది:

الْبَيِّعَانِ بِالْخِيَارِ مَا لَمْ يَتَفَرَّقَا
[అల్ బయ్యిఆని బిల్ ఖియారి మా లమ్ యతఫర్రఖా]
అమ్మేవారు మరియు కొనేవారు ఇరువురు విడిపోనంత వరకు (ఆ బేరాన్ని రద్దు చేసుకునే లేదా ఒప్పుకొని తీసుకునే) ఎంపిక వారికి ఉంటుంది.

అమ్మేవారు మరియు కొనేవారు ఇరువురు విడిపోనంత వరకు ఆ బేరాన్ని రద్దు చేసుకునే లేదా ఒప్పుకొని తీసుకునే అటువంటి ఖియార్, ఆ చాయిస్ వారికి ఉంటుంది. ఎప్పటి వరకైతే వారు కలిసి ఉంటారో. విడిపోయారు, ఎక్కడి వారు అక్కడ వెళ్ళిపోయారు, అమ్మేవారు వెళ్ళిపోయారు, కొనేవారు వెళ్ళిపోయారు, తర్వాత వచ్చి ఇది నాకు వద్దు అని అంటే ఆ చాయిస్ తీసుకోవాలా వద్దా అన్నటువంటి ఒక నిర్ణీత గడియ దానికి ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ఒక హద్దు తెలిపారు. ఈ హదీసుల అసలు ఉద్దేశ్యం మీకు అర్థమైంది కదా, అంటే మన ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) మాటల ద్వారా ఈ క్రయ విక్రయాలు అమ్మడం కొనడానికి సంబంధించిన ఆదేశాలు ఇవ్వడమే కాకుండా స్వయంగా కొన్నారు, స్వయంగా అమ్మారు కూడా.

వ్యాపారం యొక్క అంతరార్థం మరియు ఔచిత్యం (హిక్మత్)

అయితే ఇక రండి, ఇప్పుడు ఈ క్రయ విక్రయాల, Buy and Sell, దీని యొక్క అంతరార్థం ఏమిటి? హిక్మత్ ఏమిటి? ఇందులో ఔచిత్యం, మర్మం ఏమున్నది? మనిషి ఇతరుల వద్ద ఉన్న తన అవసరాన్ని ఎటువంటి ఇబ్బంది లేకుండా, ఎటువంటి నష్టం వేరే వారికి చేకూర్చకుండా, స్వయం తాను నష్టంలో పడకుండా, సులభంగా తన ఆ అవసరాన్ని తీర్చుకోవడం. నాకు కావలసిన ఒక వస్తువు ఫలానా వ్యక్తి వద్ద ఉంది, అతడు అమ్మడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. అయితే నేను వెళ్లి దానికి సంబంధించిన రుసుము, డబ్బు, ధర, వెల ఎంత ఉన్నదో ఇచ్చేసి అది తీసుకోవడం. ఈ విధంగా ప్రతి ఒక్కరు తమ అవసరాన్ని తీర్చుకుంటున్నారు. ఎవరికీ ఏ ఇబ్బంది కలిగించకుండా, ఎవరినీ ఏ నష్టంలో పడవేయుకుండా. హిక్మత్ తెలిసింది కదా, ఎన్నో హిక్మతులు ఉన్నాయి ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. ప్రతి మనిషి జీవితంలో అవసరం ఉండేది.

వ్యాపారం యొక్క ఐదు మూలస్తంభాలు (అర్కాన్)

ఇప్పుడు చాలా ముఖ్యమైన ఒక విషయం తెలుసుకోబోతున్నాము. అదేమిటి? ఈ క్రయ విక్రయాలకు సంబంధించిన అర్కాన్ ఎన్ని? అవి ఐదు. జాగ్రత్త సుమా, ఇస్లాం యొక్క అర్కాన్ ఐదు అని విన్నాము, షహాదతైన్, నమాజ్, రోజా, జకాత్, హజ్. అయితే అవి ఇస్లాం యొక్క అర్కాన్, ప్రతి బిల్డింగ్ కి ప్రతి వస్తువుకు పిల్లర్ అనేది పునాది అనేది దానికి సంబంధించిన మూల పిల్లర్లు అనేవి ఉంటాయి కదా, మూల స్తంభాలు, అలాగే ఈ క్రయ విక్రయాలకు సంబంధించి ఐదు ఉన్నాయి. బాయె, ముష్తరీ, మబీఈ, సీగతుల్ అఖ్ద్ మరియు అత్-తరాదీ.

ఏంటి వీటి భావం? బాయె అంటే అమ్మేవారు. అమ్మే వ్యక్తి తాను అమ్మే వస్తువుకు అసలు యజమాని అయి ఉండాలి లేదా దానిని అమ్మడానికి అతనికి అనుమతి లభించి ఉండాలి. అలాగే అమ్మే వ్యక్తి తెలివితేటలు కలిగి మతిస్థిమితం ఉన్న వాడు అయి ఉండాలి. అంటే అతను పిచ్చివాడు కానీ ఇంకా వేరే కొనడానికి అమ్మడానికి ఏ బుద్ధి జ్ఞానాలు అవసరమో అవి లేకుండా ఉంటే అతడు నష్టంలో పడిపోతాడు, బహుశా ఇతరులను కూడా నష్టంలో పడవేస్తాడు కావచ్చు. ఇది బాయె, అమ్మే వ్యక్తి.

ఇక ముష్తరీ, కొనే వ్యక్తి ఏంటి? రెండవ రుకున్, రెండవ పిల్లర్, రెండవ మూలస్థంభం కొనేవారు. లావాదేవీలు చేసే అటువంటి విచక్షణ కలిగి ఉండాలి. కొనే వ్యక్తి కూడా మతిస్థిమితం లేనివాడు లేదా పెద్దల అనుమతి లేని బాలుడు కాకూడదు. ఎవరైనా పిల్లవాడు ఒక ఐదు రూపాయలు తీసుకొచ్చేసి నాకు చాక్లెట్ ఐస్క్రీం ఇలాంటిది ఏదైనా కొనుక్కుంటున్నాడు అంటే బహుశా అది అంత పెద్ద సమస్య కాదు. చిన్న బాలుడు, పిల్లవాడు 1000 రూపాయలు, 2000 రూపాయలు ఇలా తీసుకొచ్చాడు, ఏదో నేను కొనాలి అనుకుంటున్నాను. ఏం కొంటావు బాబు? ఈ విధంగా చిన్న పిల్లలకు సరైన బుద్ధి జ్ఞానాలు ఉండవు. కనుక కొనే వ్యక్తి కూడా బుద్ధి జ్ఞానముడై మరీ పిల్లలు కాకుండా, ఒకవేళ పిల్లలు అయి ఉంటే పెద్దల అనుమతి అందులో ఉండి తప్పకుండా ఈ రెండు రుకున్లు పాటించాలి.

ఇక మూడవ రుకున్ వచ్చేసి ఏమిటి? మబీఈ అంటే ఆ వస్తువు ఏదైతే అమ్మడం జరుగుతుందో. ఆ వస్తువు ధర్మబద్ధమైనది, నాజాయజ్ కాకూడదు, జాయజ్ వస్తువై ఉండాలి. తాహిర్ అంటే పవిత్రమైనదిగా ఉండాలి, నాపాక్ వస్తువు ఉండకూడదు. అలాగే ఆ వస్తువును కొనే వారికి ఇచ్చే అటువంటి అవకాశం ఉండాలి. ఆ వస్తువు ఏదైతే అమ్మడం జరుగుతుందో కొనే వ్యక్తి ఆధీనంలో వచ్చే అటువంటి అవకాశం ఉండాలి. అంతే కాదు వాటి యొక్క అంటే ఏ వస్తువు కొనడం జరుగుతుందో దాని వివరాలు, దాని మంచి చెడులు కొనే వ్యక్తికి తెలిసి కూడా ఉండాలి. ఎవరైనా వ్యక్తి వచ్చాడు ఒక బాక్స్ మూసి ఉన్నది, నేను అమ్ముతున్నాను అని, అందులో ఏమున్నది, ఎలాంటిది ఏమీ తెలియకుండా ఇలా అమ్మడం ఇలా కొనడం సరైన విషయం కాదు. అర్థమైంది కదా.

ఇక నాలుగవ రుకున్, నాలుగవ మూలస్థంభం సీగయే అఖ్ద్, ఒప్పంద రూపం. అంటే ఏమిటి ఇది మాటల ద్వారా కావచ్చు, ప్రాక్టికల్ గా కూడా కావచ్చు. మాటల ద్వారా అంటే ఏమండీ ఇదిగోండి ఈ డబ్బులు తీసుకోండి నాకు ఆ వస్తువు కావాలి, సరే తీసుకోండి మీకు ఈ వస్తువు ఇచ్చేసాను. కొనే వ్యక్తి డబ్బులు ఇచ్చి నాకు ఇది కావాలి అన్నప్పుడు అమ్మే వ్యక్తి ఇదిగోండి మీరు తీసుకోండి నేను మీకు అమ్మేసాను అని ఇలా మాటల ద్వారా జరగడం కానివ్వండి. లేదా ప్రాక్టికల్ గా ఈ రోజుల్లో ఆన్లైన్ బిజినెస్ లు కానివ్వండి, లేదా డిమార్ట్ ఇంకా పెద్ద పెద్ద మాల్స్ ఏదైతే ఉన్నాయో అక్కడ సామాన్లు అన్నీ పెట్టి ఉంటాయి అల్మారాలలో రేట్లు రాసి ఉంటాయి, ర్యాకులలో పెట్టి ఉంటాయి కదా. మనిషి తనకు అవసరం ఉన్న వస్తువు చూస్తాడు, దాని రేటు చూస్తాడు, అనుకూలంగా ఉంటే తీసుకుంటాడు క్యాషియర్ వద్దకు వచ్చేసి డబ్బులు ఇచ్చేస్తాడు, లేదా కార్డు ద్వారా పే చేస్తాడు. ఇటు కొనే వ్యక్తి అటు అమ్మే వ్యక్తి ఏ ఒక్క మాట మాట్లాడకుండా వ్యాపారం పూర్తవుతుంది. ఏంటిది ప్రాక్టికల్. ఇలా ప్రాక్టికల్ గా లేదా మాట ద్వారా అది పూర్తి అవ్వడానికి అవకాశం ఉండాలి.

ఇక ఐదవది, ఇది చాలా ముఖ్యమైనది. క్రయ విక్రయాల అర్కాన్ మూల స్తంభాల్లో ఐదవది ఉభయ పక్షాల అంగీకారం, ఇష్టం, తరాదీ. అంటే ఏమిటి? ఇరు పక్షాలు, కొనేవారు మరియు అమ్మేవారు వారి ఇష్టపూర్వకంగా, వారి ఇష్టం ఉన్నప్పుడే అది చెల్లుతుంది. ఏ ఒక్కరి తరఫు నుండి ఎలాంటి బలవంతం అనేది జరగకూడదు. ఇదే విషయం ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తెలిపారు:

إِنَّمَا الْبَيْعُ عَنْ تَرَاضٍ
[ఇన్నమల్ బయ్యు అన్ తరాదిన్]
వ్యాపారం అనేది ఇరు పక్షాల అంగీకారం మీదనే ఆధారపడి ఉన్నది.

వ్యాపారం అనేది కేవలం ఇరు పక్షాల అంగీకారం మీదనే ఆధారపడి ఉన్నది. దీనికి సంబంధించిన ఆయత్ కూడా ఉంది కదా ఖురాన్ లో, అన్ తరాదిమ్ మిన్కుమ్.

ముగింపు

ఈ విధంగా సోదర మహాశయులారా, సోదరీమణులారా క్రయ విక్రయాల ఆదేశాలు, కొనే అమ్మే అటువంటి ఆదేశాలు ఈ మన సిరీస్ లో మొదటి పాఠం పూర్తిగా విన్నారు. మూడు విషయాలు ఇందులో వచ్చాయి. మొదటిది దాని ఆదేశం, రెండవది దాని హిక్మత్ అంతరార్థం, మూడవది దాని యొక్క ఐదు పిల్లర్లు. మంచిగా గుర్తుంచుకోండి ఈ విషయాలు ఇన్షాఅల్లాహ్ రెండవ పాఠంలో మళ్ళీ మనం కలుసుకుందాము. అప్పటి వరకు సెలవు తీసుకుంటున్నాము. అల్లాహ్ మనందరికీ సద్భాగ్యం ప్రసాదించుగాక.

వ ఆఖిరు దావానా అనిల్ హందులిల్లాహి రబ్బిల్ ఆలమీన్ వస్సలాము అలైకుమ్ వరహ్మతుల్లాహి వబరకాతుహు.