Tag: Funeral expenses in Islam

మృతుని ఆస్తి (తరికా)కి సంబంధించిన నాలుగు హక్కులు
https://www.youtube.com/watch?v=Jdv89p7DpNY [12 నిముషాలు]
వక్త: సయీద్ అహ్మద్ నజీరి ( హఫిజహుల్లాహ్)

ఈ ప్రసంగంలో వక్త ఇస్లాం ధర్మం ప్రకారం ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత, అతను వదిలి వెళ్ళిన ఆస్తి (తరికా) విషయంలో పాటించాల్సిన నియమాలను వివరించారు. మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తిపై మొత్తం నాలుగు హక్కులు ఉంటాయి. అవి: 1. అంత్యక్రియల ఖర్చులు, 2. మరణ శాసనం (వసియ్యత్) నెరవేర్చడం, 3. అప్పులు తీర్చడం, మరియు 4. మిగిలిన ఆస్తిని వారసులకు పంచడం. ఈ నాలుగు హక్కులను ఇదే వరుస క్రమంలో నెరవేర్చాలని వక్త స్పష్టం చేశారు.

---

తరికా (వదిలి వెళ్ళిన ఆస్తి) నిర్వచనం:

ఒక వ్యక్తి మరణించిన తర్వాత వదిలి వెళ్ళే డబ్బు, ఆస్తులు లేదా సంపదను ‘తరికా’ అని అంటారు. అరబ్బీ భాషలో ‘తరక’ అంటే ‘వదిలివేయడం’ అని అర్థం. మరణించిన వ్యక్తి వదిలి వెళ్ళిన ఈ ఆస్తిలో ఎవరెవరికి, ఏ రకమైన హక్కులు ఉంటాయో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం. ఖురాన్ మరియు హదీసుల ప్రకారం ఈ ఆస్తిలో మొత్తం నాలుగు రకాల హక్కులు ఉంటాయి. వాటిని కచ్చితంగా కింద పేర్కొన్న వరుస క్రమంలోనే నెరవేర్చాలి.

1. మొదటి హక్కు: అంత్యక్రియల ఖర్చులు (తజహీజ్ వ తక్ఫీన్)

మరణించిన వ్యక్తి ఆస్తి నుండి మొదటగా చేయవలసిన పని, అతని అంత్యక్రియలకు అయ్యే ఖర్చులను తీయడం. దీనినే అరబ్బీలో ‘తజహీజ్ వ తక్ఫీన్’ అంటారు. ఇందులో ఈ క్రింది ఖర్చులు ఉంటాయి:

• స్నానం (ఘుస్ల్): మరణించిన వారికి స్నానం చేయించడం. ఒకవేళ కుటుంబ సభ్యులకు ఈ పద్ధతి తెలియకపోతే, బయట నుండి ‘గస్సాల్’ (స్నానం చేయించే వ్యక్తి) ను పిలిపించి డబ్బు చెల్లించవలసి వస్తే ఆ ఖర్చు.
• కఫన్: మృతదేహాన్ని కప్పడానికి వాడే వస్త్రం ఖర్చు.
• ఖననం: సమాధి తవ్వడానికి, పూడ్చడానికి అయ్యే ఖర్చులు.
• ఇతర అవసరాలు: ఉలమాలు చెప్పినట్లుగా, ప్రస్తుత కాలంలో డెత్ సర్టిఫికెట్ (Death Certificate) తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం, దానికి అయ్యే ఖర్చులు కూడా ఇందులోకే వస్తాయి.

ఈ ఖర్చులన్నీ మరణించిన వ్యక్తి సొమ్ము నుండే తీయాలి. ఇదే ఆస్తిపై ఉన్న మొదటి హక్కు.

2. రెండవ హక్కు: వసియ్యత్ (వీలునామా, సంకల్పం) నెరవేర్చడం

అంత్యక్రియల ఖర్చులు పోగా మిగిలిన ఆస్తిలో రెండవ హక్కు ‘వసియ్యత్’ (మరణ శాసనం). మరణించిన వ్యక్తి తన జీవితకాలంలో ఏదైనా మంచి పని కోసం లేదా ఎవరికైనా ఆస్తి ఇవ్వమని సంకల్పం (వసియ్యత్) చేసి ఉంటే, దానిని నెరవేర్చాలి. అయితే దీనికి కొన్ని షరియ్ పరిమితులు ఉన్నాయి:

(a) వసియ్యత్ అనేది మొత్తం ఆస్తిలో మూడవ వంతు (1/3) మించకూడదు.

(b) వారసులుగా ఉన్నవారికి (ఉదాహరణకు సొంత కొడుకులకు) వసియ్యత్ చేసే హక్కు లేదు, ఎందుకంటే వారికి ఎలాగూ వాటా వస్తుంది.

(c) వారసులు కానివారికి (ఉదాహరణకు మనవడికి – తాత ఆస్తిలో మనవడికి నేరుగా వాటా ఉండదు కాబట్టి), లేదా పేదలకు, మసీదులకు, మదర్సాలకు వసియ్యత్ చేయవచ్చు. ఇలా చేసి ఉంటే దానిని తప్పక నెరవేర్చాలి.

3. మూడవ హక్కు: అప్పులు తీర్చడం (ఖజా అద్-ద్యూన్)

మూడవదిగా, మరణించిన వ్యక్తిపై ఉన్న అప్పులను తీర్చాలి. ఇవి ప్రధానంగా మూడు రకాలుగా ఉంటాయి:

(a) అల్లాహ్ కు సంబంధించిన అప్పులు: ఉదాహరణకు, చనిపోయిన వ్యక్తి చెల్లించాల్సిన ‘జకాత్’ బాకీ ఉంటే, దానిని అల్లాహ్ కు ఉన్న అప్పుగా భావించి ఆస్తి నుండి చెల్లించాలి.

(b) మనుషులకు సంబంధించిన అప్పులు: ఇతరుల వద్ద తీసుకున్న చేబదుళ్లు లేదా సాధారణ అప్పులు.

(c) పరిహారాలు లేదా మొక్కుబడులు: ఆ వ్యక్తి ఏదైనా మొక్కుకొని ఉంటే (ఉదాహరణకు: “ఈ పని జరిగితే పేదలకు అన్నం పెడతాను”), లేదా ఏదైనా పాపానికి పరిహారంగా (కఫారా) ఉపవాసాలు ఉండటం, పేదలకు బట్టలు ఇవ్వడం వంటివి బాకీ ఉంటే, వాటికి అయ్యే ఖర్చును కూడా అప్పుగానే పరిగణించి ఆస్తి నుండి తీసివేయాలి.

ఈ మూడు రకాల అప్పులలో ఏది ఉన్నా, వారసులు వాటిని ఆస్తి నుండి క్లియర్ చేయాలి.

4. నాలుగవ హక్కు: వారసులకు పంపకం

పై మూడు బాధ్యతలు (అంత్యక్రియలు, వసియ్యత్, అప్పులు) పూర్తయిన తర్వాత, ఇంకా ఆస్తి మిగిలి ఉంటే, అప్పుడు మాత్రమే వారసుల హక్కు వస్తుంది. చాలామంది వారసులకే మొదటి హక్కు అని పొరబడుతుంటారు, కానీ అది నిజం కాదు. వారసుల వంతు చివరగా, అంటే నాలుగవ స్థానంలో వస్తుంది.

ముగింపు

కాబట్టి, ఒక వ్యక్తి మరణించినప్పుడు అతని ఆస్తి విషయంలో ఈ నాలుగు హక్కులను (1. అంత్యక్రియలు, 2. వసియ్యత్, 3. అప్పులు, 4. వారసత్వ పంపకం) ఇదే వరుస క్రమంలో (Order) పాటించడం తప్పనిసరి. అప్పుడే మనం అల్లాహ్ సుబ్ హాన వ త’ఆలా ఆజ్ఞను సరిగ్గా పాటించిన వారమవుతాము.

ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44623

వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/

యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo