అనంత కరుణామయుడు, న్యాయమైన దయాళువు అయిన అల్లాహ్ పేరుతో…
అల్లాహ్ ఇలా సెలవిచ్చాడు: [1]
( “చేయబడిన వసియ్యత్ (వీలునామా) లేదా (తీర్చాల్సిన) అప్పును చెల్లించిన తర్వాత...” )
ఈ ఆయత్ (వచనం)లో, వారసత్వ ఆస్తిని (ఇర్త్) ఏ విధంగా పంపిణీ చేయాలో అల్లాహ్ చట్టబద్ధం చేశాడు. ఆ తర్వాత, వసియ్యత్ (వీలునామా) లేదా అప్పులు తీర్చిన తర్వాతే వారసత్వాన్ని పంపిణీ చేయాలని ఆయన ఆదేశించాడు. తర్వాతి ఆయత్లో కూడా, అల్లాహ్ ఇదే వ్యత్యాసాన్ని మూడు సార్లు పునరుద్ఘాటించాడు.
ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వారి సున్నత్ నుండి:
“నిశ్చయంగా అల్లాహ్ ప్రతి వ్యక్తికి వారి నిజమైన హక్కులను ఇచ్చాడు, కాబట్టి వారసుడికి (వారసత్వం లేదా ఇర్త్ పొందే వ్యక్తికి) ఎటువంటి వసియ్యత్ ఉండదు, మరియు పిల్లలు (పడక యజమానికి) చెందుతారు, మరియు వ్యభిచారికి రాయి (అంటే ఏమీ దక్కదు) లభిస్తుంది…” [2]
ఇక్కడ ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం) వారసత్వం (ఇర్త్) పొందే వ్యక్తిని, వసియ్యత్ (వీలునామా ద్వారా ఆస్తి) పొందడం నుండి నిషేధించారు. కాబట్టి స్పష్టంగా ఈ రెండూ వేర్వేరు నిబంధనలతో కూడిన రెండు వేర్వేరు విషయాలు.
అసలు వసియ్యత్ అంటే ఏమిటి?
‘బిదాయతుల్-ముజ్తహిద్’ గ్రంథ రచయిత ఇబ్న్ రుష్ద్ అల్-హఫీద్ (మరణం 595) ఇలా అన్నారు: “క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, వసియ్యత్ అంటే ఒక వ్యక్తి తన మరణానంతరం తన సంపద నుండి వేరొకరికి లేదా ఒక సమూహానికి బహుమతిని ఇవ్వడం, లేదా తన బానిసను స్వతంత్రుడిని చేయడం. అతను ‘వసియ్యత్’ అనే పదాన్ని ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించినా లేకపోయినా సరే.” [3]
కాబట్టి వసియ్యత్ అంటే మరణించిన వ్యక్తి కోరిక మేరకు ఎవరికైనా ఇచ్చేది. ఇది మాటల ద్వారా లేదా రాతపూర్వకంగా వ్యక్తీకరించబడవచ్చు మరియు దానికి సాక్షులు ఉంటారు. పాశ్చాత్య దేశాలలో ఒక వ్యక్తి తన వీలునామాలో ఇల్లు, కారు లేదా కొంత డబ్బును ఎవరికైనా ఇవ్వమని రాసినప్పుడు ఉండే పద్ధతి లాంటిదే ఇది.
సహీహ్ హదీథ్ ప్రకారం, ముస్లిమేతరుల నుండి వారసత్వం (ఇర్త్) తీసుకోవడం మనకు నిషేధించబడింది:
“ముస్లిం కాఫిర్ (అవిశ్వాసి) నుండి వారసత్వం తీసుకోకూడదు, అలాగే కాఫిర్ ముస్లిం నుండి వారసత్వం తీసుకోకూడదు.” [4]
ఈ నిషేధం వసియ్యత్కు కూడా వర్తిస్తుందా? దీని గురించి పండితుల మాటలను పరిశీలిద్దాం.
ముస్లిం, ముస్లిమేతరులకు వసియ్యత్ ఇవ్వడంపై పండితుల అభిప్రాయాలు:
ఒక ముస్లిం ముస్లిమేతరులకు వసియ్యత్ ఇవ్వడం విషయంలో, అది అనుమతించబడుతుందని పండితులు ఏకగ్రీవంగా అంగీకరించారు.
ఇబ్న్ అబ్దిల్-బర్ (మరణం 464) ఇలా అన్నారు: “ముస్లిం తన ముస్లిమేతర బంధువుకు వసియ్యత్ ఇవ్వడం అనుమతించబడుతుందని చెప్పడంలో పండితుల మధ్య నాకు తెలిసినంతవరకు ఎటువంటి భిన్నాభిప్రాయాలు లేవు, ఎందుకంటే వారు అతని నుండి వారసత్వం పొందరు. మరియు సఫియ్యా బిన్త్ హుయయ్ తన యూదు సోదరుడికి వసియ్యత్ ఇచ్చారు.” [5]
ఇబ్న్ ఖుదామా అల్-మఖ్దిసీ (మరణం 620) ఇలా అన్నారు: “ఒక ముస్లిం, దిమ్మీకి (ముస్లిం పాలనలో నివసించే ముస్లిమేతరుడు) వసియ్యత్ ఇవ్వడం అనుమతించబడుతుందని షురైహ్, అష్-షాబీ, అత్-ధౌరీ, అష్-షాపఈ, ఇస్హాక్ మరియు హనఫీ పండితుల నుండి నివేదించబడింది. వారితో విభేదించిన వారెవరూ నాకు తెలియదు.” [6]
అల్-మార్దీనీ (మరణం 912) ఇలా అన్నారు: “నిర్దిష్ట ప్రాంతంలోని పేదలకు లేదా వారిలో ఒక బృందానికి, మరియు దిమ్మీకి, చిన్న పిల్లవాడికి లేదా పిచ్చివాడికి వసియ్యత్ ఇవ్వడం పండితుల ఏకాభిప్రాయం ద్వారా అనుమతించబడింది.” [7]
కాఫిర్ (ముస్లిమేతరుడు), ముస్లింకు వసియ్యత్ ఇవ్వడంపై పండితుల అభిప్రాయాలు:
ముస్లిం, ముస్లిమేతరుల వసియ్యత్ను అంగీకరించవచ్చని పండితులు అంగీకరించారు.
ఇబ్న్ అల్-ముంజిర్ (మరణం 318) ఏకాభిప్రాయాన్ని తెలియజేస్తూ ఇలా అన్నారు: “మనం జ్ఞానాన్ని స్వీకరించే జ్ఞానులందరూ, దిమ్మీ (ముస్లిం పాలనలో నివసించే ముస్లిమేతరుడు) యొక్క వసియ్యత్ అనుమతించబడుతుందని అంగీకరించారు, అయితే ఇవ్వబడిన వస్తువు స్వతహాగా ఆమోదయోగ్యమైనదిగా ఉండాలి.” [8]
ఇబ్న్ రుష్ద్ అల్-హఫీద్ (మరణం 595) ఇలా అన్నారు: “ఇమామ్ల ప్రకారం ముస్లిమేతరుల వసియ్యత్ తీసుకోవడం అనుమతించబడుతుంది, అయితే ఆ వసియ్యత్ స్వతహాగా ‘హరామ్’ (నిషిద్ధం) కానంత వరకు.” [9]
ఇబ్న్ ఖుదామా అల్-మఖ్దిసీ (మరణం 620) ఇలా అన్నారు: “కాబట్టి ముస్లిం ఒక దిమ్మీకి వసియ్యత్ ఇవ్వడం అనుమతించబడినప్పుడు, ఒక దిమ్మీ ముస్లింకు లేదా మరొక దిమ్మీకి వసియ్యత్ ఇవ్వడం మరింత ఆమోదయోగ్యమైనది.” [10]
ముహమ్మద్ ఇబ్న్ సాలిహ్ అల్-ఉథైమీన్ (మరణం 1421) ఇలా అన్నారు: “ఎవరైనా, ‘తల్లిదండ్రులు వారసులుగా (వారీస్) ఎందుకు పరిగణించబడరు?’ అని అడిగితే. సమాధానం: తల్లి లేదా తండ్రి వేరే మతాన్ని కలిగి ఉన్నప్పుడు అది సాధ్యమే, అప్పుడు వారు ఎటువంటి వారసత్వం (ఇర్త్) తీసుకోరు, బదులుగా వారికి వసియ్యత్ ఇవ్వవచ్చు.” [11]
ముగింపు:
ఫలానా (అరబిక్లో ఒక వ్యక్తిని ఉద్దేశించి చెప్పే పదం) ఒక ముస్లిం అనుకుందాం. ఫలానా యొక్క ముస్లిమేతర బంధువు ఒకరు చనిపోయి, ఫలానా కోసం కొంత డబ్బు లేదా ఆస్తిని ప్రత్యేకంగా ఉంచి (రాతపూర్వకంగా లేదా మాటల ద్వారా లేదా సైగ ద్వారా), తద్వారా ఆ సంపద ఫలానాకు ఇవ్వబడితే, దానిని స్వీకరించడం ఫలానాకు అనుమతించబడుతుంది. మరియు ఇది అల్లాహ్ అతనికి ప్రసాదించిన హలాల్ (ధర్మబద్ధమైన) జీవనోపాధి. విజయాన్ని ప్రసాదించేవాడు అల్లాహ్ మాత్రమే.
ఫుట్నోట్స్ (పాదపీఠికలు):
[1] సూరా అన్-నిసా 4:11 యొక్క అర్థం
[2] సహీహ్ సునన్ అత్-తిర్మిజీ (#2120)
[3] బిదాయతుల్-ముజ్తహిద్ (4/180)
[4] అల్-బుఖారీ మరియు ముస్లిం
[5] అత్-తమ్హీద్ (13/239)
[6] అల్-ముఘ్నీ (8/512)
[7] ఇర్షాద్ అల్-ఫారిద్ (పేజీ. 275)
[8] అల్-ఇజ్మా (పేజీ. 275)
[9] బిదాయతుల్-ముజ్తహిద్ (4/173)
[10] అల్-ముఘ్నీ (8/512)
[11] తఫ్సీర్ సూరా అల్-బఖరా (2/309)
రచన (english): మూసా రిచర్డ్సన్ (హఫిజహుల్లాహ్) @ bakkah.net
—
ఈ పోస్ట్ లింక్ :
https://teluguislam.net/?p=44698
వారసత్వపు విద్య – మెయిన్ పేజీ
https://teluguislam.net/2026/01/27/laws-of-inheritance/
యూట్యూబ్ ప్లే లిస్ట్ :
https://www.youtube.com/playlist?list=PLw5IiDSnUeV3vXEPX1zXyjGB6v0YY4opo
TeluguIslam.net 