సూఫీయిజం యొక్క అర్థం మరియు మూలం : షేక్ సాలిహ్ అల్-ఫౌజాన్
(The Meaning and Origin of Sufism : Shaikh Saalih Al-Fawzaan)
https://abdurrahman.org/2014/01/15/meeaningoriginsufism/
మూలం: హఖీఖత్-ఉత్-తసవ్వుఫ్ (Haqeeqat-ut-Tasawwuf) (పేజీలు 11-15) [1422 1వ కూర్పు] – Al-Ibaanah.com
తసవ్వుఫ్ (Tasawwuf) మరియు సూఫియ్య (Soofiyyah) అనే పదాలు ఇస్లాం యొక్క మొదటి తరంలో ఎవరికీ తెలియదు. బదులుగా, అవి ఆ తర్వాత మాత్రమే ఇస్లాంలోకి ప్రవేశపెట్టబడ్డాయి లేదా ఇతర దేశాల నుండి ఇస్లాంలోకి స్వీకరించబడ్డాయి.
షేఖుల్-ఇస్లాం ఇబ్న్ తైమియ్యా (రహిమహుల్లాహ్) మజ్మూ-ఉల్-ఫతావా (Majmoo’-ul-Fataawaa) లో ఇలా అన్నారు:
“సూఫియ్య (Soofiyyah – సూఫీయిజం) అనే పదం విషయానికొస్తే, ఇది ఇస్లాం యొక్క మొదటి మూడు తరాలలో ఎన్నడూ వినబడలేదు. బదులుగా, దీని గురించిన ప్రస్తావన మొదటి మూడు తరాల తర్వాత మాత్రమే తెలిసింది. ఆ తర్వాత ఇమామ్ అహ్మద్ బిన్ హంబల్, అబూ సులైమాన్ అద్-దారానీ మరియు ఇతరుల వంటి పలువురు ఇమామ్లు మరియు పండితులు దీని గురించి మాట్లాడారు. సుఫ్యాన్ అత్-సౌరీ కూడా దీని గురించి మాట్లాడినట్లు నివేదించబడింది. వారిలో కొందరు అల్-హసన్ అల్-బస్రీ ఉల్లేఖనంతో కూడా దీనిని పేర్కొన్నారు. ఒక సూఫీ (Soofee) తనను తాను దేనికి ఆపాదించుకుంటాడు అనే అర్థంపై వారు భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేశారు. ఎందుకంటే ‘సూఫీ’ (Soofee) అనే పదం ఒక ఆపాదింపును (ascription) సూచించే నామవాచకం, ఎలాగంటే అల్-ఖురషీ, అల్-మదనీ తదితర పదాల వలె.
ఇది అహ్లుస్-సుఫ్ఫా (Ahlus-Suffah)[1] కు ఆపాదింపు అని చెప్పబడింది, కానీ ఇది ఒక పొరపాటు. ఎందుకంటే ఒకవేళ ఇదే నిజమైతే, వారు తమను తాము సుఫ్ఫీ (Suffee) అని పిలుచుకునేవారు. అల్లాహ్ ముందు ఉండే ప్రప్రథమ సఫ్ (saff – అడ్డు వరుస) కు ఆపాదింపు అని కూడా చెప్పబడింది, కానీ ఇది కూడా తప్పే, ఎందుకంటే ఇదే జరిగితే వారు తమను తాము సఫ్ఫీ (Saffee) అని పిలుచుకునేవారు. అల్లాహ్ సృష్టిలో సఫ్వా (safwah – ఉత్తమమైనవి) కు ఆపాదింపు అని కూడా అంటారు. ఇది కూడా పొరపాటే, ఎందుకంటే అలా అయితే, వారు తమను తాము సఫ్వీ (Safwee) అని పిలుచుకోవాల్సి వచ్చేది. గతంలో మక్కా పక్కన నివసించే ఒక అరబ్ తెగ అయిన సూఫా బిన్ బిష్ర్ బిన్ ఉద్ద్ బిన్ తాబిఖా (Soofah bin Bishr bin Udd bin Taabikhah) కు ఆపాదింపు అని కూడా పరిగణించబడుతుంది, సన్న్యాసులు (ascetics) దీనికి తమను తాము ఆపాదించుకునేవారని అంటారు. వ్యాకరణపరంగా చూస్తే ‘సూఫీ’ అనే ఆపాదింపు ఈ వ్యక్తి పేరు (సూఫా – Soofah) కు అనుగుణంగా ఉన్నప్పటికీ, ఇది కూడా బలహీనమైన అభిప్రాయమే. ఎందుకంటే ఈ వ్యక్తులు చాలా మంది సన్న్యాసులకు సుపరిచితులు కారు, మరియు సన్న్యాసులు ఒకవేళ వారికే ఆపాదించుకోవాలనుకుంటే, వారు సహాబాలు (Sahaabah), తాబియీన్లు (Taabi’een) మరియు అత్బాఅ్ అత్-తాబియీన్ (Atbaa’ at-Taabi’een) ల కాలంలోనే వారికి ఆపాదించుకునే అవకాశం ఎక్కువగా ఉండేది.
సూఫీల (Soofees) తరపున మాట్లాడే వారిలో ఎక్కువ మందికి ఈ తెగ గురించి తెలియకపోవడం మరియు ఇస్లాం యుగంలో ఉనికిలో లేని, అజ్ఞాన కాలం (జాహిలియ్య – Jaahiliyyah) నాటి ఒక తెగకు తమను ఆపాదించుకోవడం వారికి ఇష్టం లేకపోవడం కూడా దీనికి కారణం. సూఫీ (Soofee) అనేది సూఫ్ (soof – ఉన్ని/wool) కు ఆపాదింపు అని కూడా పరిగణించబడుతుంది మరియు ఇది అత్యంత ప్రసిద్ధమైన అభిప్రాయం. ఎందుకంటే సూఫీలు మొదటిసారిగా బస్రా (ఇరాక్) లో కనిపించారు.
సూఫియ్య (Soofiyyah) పాత్రను స్థాపించిన మొదటి వ్యక్తులు ‘అబ్దుల్-వాహిద్ బిన్ జైద్ యొక్క సహచరులలో కొందరు. బస్రాలో నివసించిన అల్-హసన్ అల్-బస్రీ సహచరులలో ‘అబ్దుల్-వాహిద్ ఒకరు. ఆయన ప్రాపంచిక విరక్తి (జుహ్ద్), ఆరాధన (ఇబాదహ్), అల్లాహ్ పట్ల భయం (ఖౌఫ్) మొదలైన విషయాలలో చాలా తీవ్ర స్థాయికి వెళ్ళారు, అలాంటివి ఇతర ప్రాంతాలలోని మిగిలిన నివాసులలో ఎక్కడా కనిపించలేదు.
ముహమ్మద్ బిన్ సిరీన్ కు అనుసంధానించబడిన ఒక ఉల్లేఖన పరంపరతో (chain of narration) అబుష్-షేక్ అల్-అస్బహానీ ఇలా నివేదించారు: కొంతమంది వ్యక్తులు ఉన్ని (wool) ధరించడానికి ఇష్టపడుతున్నారని ఆయనకు (ముహమ్మద్ బిన్ సిరీన్ కు) తెలిసింది, అప్పుడు ఆయన ఇలా అన్నారు: ‘మర్యం కుమారుడైన మసీహ్ (Messiah) ను పోలి ఉన్నామని చెప్పుకుంటూ ఉన్ని ధరించడానికి ఇష్టపడే కొందరు వ్యక్తులు ఉన్నారు. అయితే, మాకు మా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం – sallAllaahu ‘alayhi wa sallam) మార్గదర్శకత్వం మరింత ప్రియమైనది, మరియు ఆయన (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) ప్రత్తి (cotton) మరియు ఇతర రకాల బట్టలు ధరించేవారు.’ లేదా ఆయన దీనికి సమానమైన పదాలను పేర్కొన్నారు.”
ఆ తర్వాత ఆయన (ఇబ్న్ తైమియ్యా) ఇలా అన్నారు:
“ఈ వ్యక్తులు బాహ్య దుస్తులకు తమను తాము ఆపాదించుకుంటారు, ఈ సందర్భంలో అది ఉన్ని (సూఫ్ – soof) దుస్తులు. కాబట్టి వారిలో ఒకరి గురించి అతను సూఫీ (Soofee) అని చెప్పవచ్చు. అయితే, వారి విధానం ఉన్ని బట్టలు ధరించడానికే పరిమితం కాలేదు, అలాగే వారు దానిని ఎవరిపైనా తప్పనిసరి చేయరు లేదా ఆదేశించడానికి కట్టుబడి ఉండరు. బాహ్య పరిస్థితి అయినందున మాత్రమే వారు దానితో జత చేయబడతారు.”
ఆ తర్వాత ఆయన ఇలా అన్నారు: “కాబట్టి ఇది సూఫియ్య (Soofiyyah – సూఫీయిజం) యొక్క మూలం. దీని తరువాత, ఇది శాఖలుగా విడిపోయి, వైవిధ్యభరితంగా మారింది.” [2]
ఇస్లాం భూభాగంలో బస్రాకు చెందిన కొంతమంది అత్యంత దైవభక్తి గల ఆరాధకుల చేతుల మీదుగా, ప్రాపంచిక విరక్తి (జుహ్ద్) మరియు ఆరాధన (ఇబాదహ్) లో వారు చాలా తీవ్ర స్థాయికి వెళ్లడం వల్ల సూఫీయిజం ఉద్భవించిందని ఇబ్న్ తైమియ్యా (రహిమహుల్లాహ్) మాటలు సూచిస్తున్నాయి. ఆ తరువాత, సూఫీయిజం అభివృద్ధి చెంది, రూపాంతరం చెందింది.
“హిందూమతం మరియు క్రైస్తవ సన్న్యాసం (Christian monasticism) వంటి ఇతర మతాల నుండి సూఫీయిజం ముస్లింల భూభాగాల్లోకి చొరబడిందని కొంతమంది ఆధునిక కాలపు రచయితలు చేరుకున్న నిర్ధారణ, ముహమ్మద్ బిన్ సిరీన్ నుండి షేక్ ఇబ్న్ తైమియ్యా నివేదించిన మాటల ఆధారంగా ఆమోదం పొందింది. ఆయన (ముహమ్మద్ బిన్ సిరీన్) ఇలా అన్నారు: ‘మర్యం కుమారుడైన మసీహ్ ను పోలి ఉన్నామని చెప్పుకుంటూ ఉన్ని (wool) ధరించడానికి ఇష్టపడే కొందరు వ్యక్తులు ఉన్నారు. అయితే, మాకు మా ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం – sallAllaahu ‘alayhi wa sallam) మార్గదర్శకత్వమే మరింత ప్రియమైనది!’ ఇది సూఫీయిజానికి క్రైస్తవ మతంతో సంబంధం ఉందని సూచిస్తుంది!!”
డాక్టర్ సాబిర్ అత్-తుఐమా (Dr. Saabir At-Tu’aimah) తన పుస్తకం “సూఫీయిజం – దాని నమ్మకాలు మరియు పద్ధతులు” లో ఇలా అన్నారు:
“సన్న్యాసులు ఉన్ని బట్టలు ధరించి వారి మఠాలలో నివసించే క్రైస్తవ సన్న్యాసం (Christian monasticism) ప్రభావం వల్ల ఇది ఉద్భవించినట్లు కనిపిస్తోంది. తౌహీద్ (Tawheed) ద్వారా ఇస్లాం విముక్తి చేసిన భూభాగాలన్నింటిలోనూ ఈ ఆచరణపై ఉన్నవారు చాలా మంది ఉండేవారు…” [3]
షేక్ ఇహ్సాన్ ఇలాహీ జహీర్ (Shaikh Ihsaan Ilaahee Dhaheer), అల్లాహ్ ఆయనపై కరుణ కురిపించుగాక, తన పుస్తకం “సూఫీయిజం: దాని మూలాధారం మరియు పుట్టుక” లో ఇలా అన్నారు:
“పాత మరియు ప్రస్తుత సూఫీ పుస్తకాలలో ఉదహరించబడిన మరియు నివేదించబడిన మొదటి మరియు తరువాతి కాలపు సూఫీల బోధనలను మరియు ప్రకటనలను మనం లోతుగా పరిశీలించినప్పుడు, దానికి మరియు ఖురాన్ మరియు సున్నత్ల బోధనలకు మధ్య భారీ వ్యత్యాసాన్ని మనం చూస్తాము. అదేవిధంగా, సృష్టి అంతటికీ నాయకుడైన ప్రవక్త ముహమ్మద్ (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) చరిత్రలో గానీ, అల్లాహ్ సృష్టిలో అత్యుత్తమమైన, ఆయన నీతిమంతులు మరియు గొప్ప అనుచరుల (సహాబాల) చరిత్రలో గానీ దాని మూలాలను లేదా దాని బీజాలను మనం చూడము. దానికి విరుద్ధంగా, అది క్రైస్తవ సన్న్యాసం (Christian Monasticism), బ్రాహ్మణిజం (Brahmanism), హిందూమతం (Hinduism), జుడాయిజం (Judaism) యొక్క మతపరమైన భక్తి మరియు బౌద్ధమతం (Buddhism) యొక్క సన్న్యాసం నుండి ఉద్భవించి మరియు స్వీకరించబడిందని మనం చూస్తాము.” [4]
షేక్ ‘అబ్దుర్-రహ్మాన్ అల్-వకీల్, అల్లాహ్ ఆయనపై కరుణ కురిపించుగాక, “సూఫీయిజం పతనం” అనే పుస్తకం పరిచయంలో ఇలా అన్నారు:
“వాస్తవానికి, సూఫీయిజం అనేది అత్యంత నీచమైన మరియు హేయమైన కుట్ర, అల్లాహ్ మరియు ఆయన ప్రవక్తలకు వ్యతిరేకంగా తాను చేసే యుద్ధంలో అల్లాహ్ దాసులు కూడా తనతో పాటు అపహాస్యం మరియు ఎగతాళి చేసేలా షైతాను దీనిని కనిపెట్టాడు. ఇది మజియన్ల (మజూస్ – Majoos) ముసుగు, ఇది దైవికమైనదనే భ్రమను ఇస్తుంది. బదులుగా, అది సత్య మతానికి శత్రువైన ప్రతి ఒక్కరి ముసుగు. దాన్ని పరిశీలించండి, అందులో మీకు బ్రాహ్మణిజం, బౌద్ధమతం, జొరాస్ట్రియనిజం (Zoroastrianism) మరియు మానిచెయన్ (Manichaean) నమ్మకాలు కనిపిస్తాయి. అందులో మీకు ప్లాటోనిజం (Platonism) కనిపిస్తుంది. మీరు ఇందులో జుడాయిజం, క్రైస్తవ మతం మరియు అజ్ఞాన కాలం నాటి విగ్రహారాధనను కూడా కనుగొనవచ్చు.” [5]
సూఫీయిజం మూలం గురించి ఈ ఆధునిక కాలపు రచయితల అభిప్రాయాలను, అలాగే ఇవే అభిప్రాయాలను కలిగి ఉన్న ఇక్కడ ప్రస్తావించబడని అనేక ఇతర రచయితల అభిప్రాయాలను ప్రదర్శించడం ద్వారా, సూఫీయిజం అనేది ఇస్లాంలోకి ప్రవేశపెట్టబడిన ఒక విదేశీ భావన (foreign concept) అని స్పష్టమవుతుంది. ఇది తమను దానికి ఆపాదించుకునే వారి ఆచరణలలో – అనగా ఇస్లాంకు విరుద్ధంగా మరియు దాని మార్గదర్శకత్వానికి సుదూరంగా ఉండే ఆచరణలలో కనిపిస్తుంది. దీని ద్వారా, ఏ సూఫీయిజం అనుచరుల యొక్క మర్మమైన భ్రమలు (mystical illusions) మరియు ఫాంటసీలు ఎక్కువై, పెద్దవిగా మారాయో ఆ తరువాతి కాలపు అనుచరుల గురించి మేము ఉద్దేశిస్తున్నాము.
కానీ అల్-ఫుజైల్ బిన్ ఇయాద్ (Al-Fudayl bin ‘Iyyaad), అల్-జునైద్ (Al-Junaid), ఇబ్రాహీమ్ బిన్ అధమ్ (Ibraaheem bin Adham) మరియు ఇతరుల వంటి పూర్వీకుల (former predecessors) విషయానికొస్తే, వారు మితమైన స్థితిలో (moderateness) ఉండేవారు.
అడుగు గమనికలు (Footnotes):
[1] అనువాదకుని గమనిక: అహ్లుస్-సుఫ్ఫా (Ahlus-Suffah – అరుగు పై ప్రజలు) అనేది ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) మసీదు వెలుపల కూర్చొని దానధర్మాల కోసం మరియు ప్రవక్త (సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం) తో పాటు వెళ్లడానికి మరియు ఆయన నుండి హదీసులను నేర్చుకోవడానికి ఆయన బయటకు వచ్చే వరకు వేచి ఉండే నిరుపేద సహాబాలను సూచిస్తుంది.
[2] మజ్మూ-ఉల్-ఫతావా (Majmoo’-ul-Fataawaa) (11/5-7, 16, 18)
[3] అస్-సూఫియ్య: ముఅ్తఖిదన్ వ మస్లకన్ (As-Sufiyyah: Mu’taqidan wa Maslakan) (పేజీ. 17)
[4] అత్-తసవ్వుఫ్: అల్-మన్షా వల్-మస్దర్ (At-Tasawwuf: Al-Mansha’ wal-Masdar) (పేజీ. 28)[5] మస్రఅ్ అత్-తసవ్వుఫ్ (Masra’ at-Tasawwuf) (పేజీ. 19)
ప్రచురణ: సెప్టెంబర్ 18, 2004 | సవరించబడినది: సెప్టెంబర్ 18, 2004
English Source:
The Meaning and Origin of Sufism : Shaikh Saalih Al-Fawzaan
https://abdurrahman.org/2014/01/15/meeaningoriginsufism/
TeluguIslam.net 