వ్యాధిగ్రస్తుని నమాజు (సలాహ్)

[لَا يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى القَوْمِ الكَافِرِينَ] {البقرة:286}

అల్లాహ్ ఎవ్వరికీ అతని స్థోమతను మించి కష్టపెట్టడు. (దివ్యఖుర్ఆన్ 2:286)

  1. عن عمران بن حصين رضي الله عنه قال: كانت بي بواسير فسألت النبيr عن الصلاة فقال: “صل قائما، فإن لم تستطع فقاعدا، فإن لم تستطع فعلى جنب.” (رواه البخاري)

ఇమ్రాన్ బిన్ హుసైన్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు. నేను మొలలు (బవాసిర్కి piles) వ్యాధిగ్రస్థుడునై ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంను సలాహ్ గురించి ప్రశ్నించితిని. అప్పుడు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “నుంచొని చదువు ఒకవేళ నుంచో లేకపోతే కూర్చొని చదువు లేక పడుకొని చదువు” బుఖారీ హదీథ్ గ్రంథం.

  1. ఒకవేళ వ్యాధిగ్రస్థుడు నుంచో లేకపోతే తిన్నగా పడుకొని సలాహ్ చేయవలెను. రుకూ, సుజూద్ కొరకు తలతో సైగ చేస్తుండవలెను.
  2. ఒకవేళ వ్యాధిగ్రస్థుని వ్యాధి విపరీతంగా ఉంటే అతను రెండు నమాజులు (జుహర్ మరియు అస్ర్, మగ్రిబ్ మరియు ఇషా) ఒకేసారి చదువుకోవలెను.

ప్రయాణికుడి (బాటసారి) సలాహ్

 – قال الله تعالى: )وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ( (النساء 101)

సూర నిసా 4: 101 “మీరు ప్రయాణంలో ఉన్న ఎడల సలాహ్ ను ఖసర్ అంటే తగ్గించి (అర్థభాగం) ఆచరించుటలో తప్పులేదు.”

  1. తగ్గించి మరియు రెండు సలాహ్ లు ఒకే సమయంలో ఆచరించుట

A)    ఫజర్ సలాహ్ కి ఖసర్ లేదు జమ లేదు.

B)    దొహర్ 2 రకాతులు, అస్ర్ 2 రకాతులు – దొహర్ లేదా అస్ర్ ఏ సమయంలో అయినా ఒకేసారి చదవవచ్చును.

C)    మగ్ రిబ్ 3 రకాతులు, ఇషా 2 రకాతులు – మగ్ రిబ్ లేదా ఇషా ఏ సమయంలో అయినా ఒకేసారి చదవవచ్చును.

గమనిక : దారిలో విశ్రాంతి కొరకు ఆగిన ఎడల ప్రయాణికుడు ప్రతి నమాజు దాని సమయాలలోనే కసర్ చదవాలి. రెండు నమాజులను ఒకేసారి చదవక పోవుట ఉత్తమం.

  1. ప్రయాణం (ఖసర్) తన పట్టణము విడిచిన తర్వాత ప్రారంభమగును.
  2. ప్రయాణికుడు తను శాశ్వతంగా ఆగుటకు నిశ్చయించినంత వరకు ఖసర్ చేయవచ్చును.
  3. ప్రయాణికుడు ప్రయాణంలోని మస్జిద్ లలో ఇమాం వెనుక పూర్తి సలాహ్ చేయవలెను.
  4. ప్రయాణికుడికి విడిచిపెట్టడానికి వీలున్నవి (సడలింపులు)

a)      సున్నతులు చదవ అవసరం లేదు కాని ఫజర్ సున్నహ్ , వితర్ చదువుట ఉత్తమం

b)      జుమహ్ సలాహ్ కాకుండా రెండు రకాతు దొహర్ చదవవచ్చును.

c)      ఉపవాసం ఖదా చేయవచ్చును.

d)     మూడు రాత్రింబవళ్లలో మేజోళ్ళపై మసా చేయవచ్చును.

అదనపు నమాజులు

అదనపు నమాజులు (నఫిల్ మరియు సున్నతులు):

తిర్మిథి హదీథ్: ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా తెలిపారు. నిశ్చయంగా ప్రళయదినంరోజు సలాహ్ గురించి అన్నిటికంటే ముందు విచారణ జరుపబడును. ఎవరైతే దీనిలో ఉత్తీర్ణులౌతారో వారు నిజంగా ఉత్తీర్ణులౌతారు. ఉత్తీర్ణులు కానివారు నాశనమౌతారు. ఫరద్ సలాహ్ లో కొంచెం తగ్గిన ఎడల అల్లాహ్ దైవదూతలనుద్ధేశించి “చూడండి! నా  దాసుని నఫిల్ సలాతులుంటే వాటి ద్వారా ఫరద్ సలాతులను పూర్తి చేయండి” అని పలుకును.

సున్నతే  ుఅక్కద నమాజులు :

  1. ఫజర్ సలాహ్ కి ముందు 2 రకాతులు (చిన్నగా చదవడం,సున్నత్ ఉత్తమం) మొదటి రకాతులో సూరె అల్ కాఫిరూన్ మరియు 2వ రకాతులో అల్ అహద్ చదవటం సున్నత్
  2. 4 రకాతులు దొహర్ కి ముందు మరియు 2 రకాతులు తర్వాత చదవవలెను.
  3. మగ్ రిబ్ తర్వాత 2 రకాతులు చదవవలెను. మొదటి రకాతులో అల్ కాఫిరూన్ మరియు రెండవ రకాతులో అల్ అహద్ చదవటం సున్నత్
  4. ఇషా తర్వాత 2 రకాతులు చదవవలెను.

 రాత్రి నమాజులు మరియు వితర్ నమాజు :

عن عبدالله بن عمر رضي الله عنهما قال: أن رجلا سأل النبي r عن صلاة الليل فقال:”مثنى مثنى فإذا خشيت الصبح فأوتر بركعة”  (رواه البخاري ومسلم)

బుఖారి మరియు ముస్లిం హదీథ్ : అబ్దుల్లా బిన్ ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఇలా ఉల్లేఖించారు. ఒక వ్యక్తి రాత్రి నమాజు గురించి ప్రశ్నించగా, ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “రాత్రిపూట చదువే నఫిల్ సలాహ్ రెండు, రెండు రకాతులు చేసి చదవండి. మీరు ప్రాత: కాలము ఆసన్నమయ్యే సమయం మీరు ఒక రకాతు వితర్ చదివి సలాహ్ ను పూర్తి చేయండి”

  1. వితర్ సమయం ఇషా తర్వాత నుండి ఫజర్ కి ముందు వరకు
  2. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం 11 రకాతులు లేదా 13 రకాతులు తహజ్జుద్ చదివేవారు.
  3. రుకూ మరియు సజ్దాలు ఎక్కువసేపు చేయడం ఉత్తమం.
  4. రాత్రి చివరిభాగంలో చదవడం ఉత్తమము.
  5. చివరి మూడు రకాతులలో ఆల్ ఆలా , అల్ కాఫిరూన్, అల్ ఇఖ్లాస్ చదవడం సున్నత్
  6. సజ్దా మరియు రుకూలలో ఎక్కువ సేపు దుఆలు చేయుట ఉత్తమము.

సలాతుల్ దొహా (ఉదయపు సలాహ్):

عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: “أوصاني خليلي rبثلاث، صيام ثلاثة أيام من كل شهر، وركعتي الضحى، وأن أوتر قبل أن أنام”  (رواه البخاري ومسلم)

బుఖారి మరియు ముస్లిం హదీథ్ : అబూహురైరా రదియల్లాహు అన్ హు ఇలా ఉల్లేఖించారు, ప్రియతమ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం నాకు 3 విషయాలు వసీయహ్ (తాకీదు) చేశారు. నెలలో 3 రోజులు ఉపవాసం చేయమని, 2 రకాతులు దొహా సలాహ్ చదవమని మరియు నిద్రించుటకు ముందు వితర్ సలాహ్ చదవమని.

  1. సలాతుల్ దొహా సూర్యుడు సాంతం ఉదయించిన తర్వాత నుండి మిట్టమధ్యానం రాకముందు వరకు
  2. సలాతు దొహా – 2 నుండి 8 రకాతుల వరకు

ఇస్తిఖారహ్ దుఆ (సలాతుల్ ఇస్తిఖారహ్) :

1.రెండు రకాతులు సలాహ్ చేయవలెను.

2.ఆ తర్వాత అల్లాహ్ తో అతి ముఖ్యమైన కార్యం విషయంలో సన్మార్గం చూపుట కొరకు ఈ దుఆ చదవవలెను.

అల్లాహుమ్మ ఇన్ని అస్తఖీరుక, బి ఇల్మిక, వ అస్తఖ్ దిరుక, బిఖుద్రతిక, వ అస్అలుక, మిన్ ఫద్లికల్ అజీమి, ఫ ఇన్నక తఖ్ దిరు వలా అఖ్ దిరు, వతఅఁలము వలా ఆలము వ అంత అల్లాముల్ గుయూబి అల్ హుమ్మ ఇన్ కుంత తఅఁలము అన్న హాదల్ అమ్రఖైరుల్ లి ఫీదీని వ మఆషీ వఆఖిబతి అమ్రీ (అవ్ ఖాల ఫీ ఆజిలి అమ్రీ, వ ఆజిలిహి) ఫఅఖ్ దుర్ హులీ, వఇన్ కుంత తఅఁలహు అన్న హాదల్ అమ్ర షర్రుల్ లి ఫీ దీని వ మఆషీ వఆఖిబతి అమ్రీ (అవ్ ఖాల ఫీ ఆజిలి అమ్రీ వ ఆజిలిహీ) ఫస్ రిఫ్ హు అన్ని వస్ రిఫ్ నీ అన్ హు వఖ్ దుర్ లి అల్ ఖైర హైథు కాన తుమ్మ రద్దినీ బిహీ .

ఓ అల్లాహ్! నేను నీతో నీ జ్ఞానము ద్వారా మేలు కోరుకొనుచున్నాను. నీ శక్తి (ఖుదరత్) ద్వారా నేను నీతోబలం కోరుకుంటున్నాను. మరియు నేను నీ నుండి దయాదాక్షిణ్యాలు కోరుకుంటున్నాను. నీవే సర్వశక్తిగలవాడవు. నేను శక్తిహీనుణ్ణి నీవు అన్నీ తెలిసినవాడవు. నేను ఏమీ తెలియనివాడను. నీవు సకల జ్ఞానము కలవాడవు. ఓ అల్లాహ్! ఈ కార్యం ఇహపర లోకములలో సన్మార్గము మరియు మంచి ఫలితము కలుగజేయునదై ఉంటే నా కొరకు సునాయాసం చేయి. ఈ పనిలో నాకు శుభం ప్రసాదించు. ఒకవేళ ఈ పని అపమార్గము మరియు దుష్ఫలితము కలుగజేయునదైతే ఈపని నుండి నన్ను దూరం చేయి మరియు నేను ఎక్కడ ఉన్నా నా కొరకు మంచిని ప్రసాదించు మరియు నన్ను ఆ మంచిని ఇష్టపడునట్లు చేయి.

 తహయత్తుల్ మస్జిద్ :

 عن أبي قتادة السلمي رضي الله عنه قال- قال رسول اللهr: “إذا دخل أحدكم المسجد فليركع ركعتين قبل أن يجلس” (البخاري ومسلم)

ముస్లిం హదీథ్ : అబూ ఖతాదా రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా ఉద్భోదించారు “మీలో ఎవరైనా మస్జిద్ లో ప్రవేశించిన ఎడల కూర్చోక ముందు రెండు రకాతులు చదవవలెను”. అన్ అబీ ఖతాదా రదియల్లాహు అన్హు అన్న రసూలుల్లాహి సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లమ్ ఖాల ఇదా దఖల ఆహదుకుముల్ మస్జిద్ ఫల్ యర్ కఅఁ  రక్ అతయ్ ని ఖబ్ ల అన్ యజ్ లిస – రవాహు ముస్లిం

ుదూ తర్వాతి సున్నత్ నమాజు  – వుదూ తర్వాత రెండు రకాతులు సున్నహ్ చదవవలెను.

عن أبي هريرة رضي الله عنه أن النبيr قال: “يا بلال حدثني بأرجى عمل عملته في الإسلام فإني سمعت دف نعليك بين يدي في الجنة. قال: ما عملت عملا أرجى عندي أني لم أتطهر طهورا في ساعة ليل أو نهار إلا صليت بذلك الطهور ما كتب لي أن أصلي.” (رواه البخاري ومسلم)

సజ్దా తిలావహ్ – ఖుర్ఆన్ పఠించునప్పుడు, వినునప్పుడు సజ్దా ఆయత్ వచ్చిన ఎడల సజ్దా చేయవలెను. 15 చోట్ల ఖుర్ఆన్ లో సజ్దా ఆయత్ లు కలవు

– عن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما قال: “كان رسول اللهr  يقرأ علينا القرآن فإذا مر بالسجدة، كبر وسجد وسجدنا معه.” (رواه ابو داود)

సజ్దా షుకుర్ :

عن أبي بكرة رضي الله عنه قال: “أن النبيr كان إذا أتاه أمر يسره أو بشر به خر ساجدا شكرا لله تبارك وتعالى.” (رواه أبو داود والترمذي وابن ماجه)

ఇబ్నె మాజా హదీథ్ – ఆబూబకరాహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం వద్దకు శుభసందేశము వచ్చినప్పుడు లేదా బషారత్ ఇవ్వబడినప్పుడు ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం అల్లాహ్ కు కృతజ్ఞతా పూర్వకంగా సాష్టాంగం (సజ్దా) చేసేవారు. సజ్దా షుకుర్ కొరకు వుదూ షరతు కాదు. 

జనాజ నమాజు

సలాతుల్ జనాజ విధానం :

  1. జనాజ (శవపేఠిక)ను ఇమాం మరియు ఖిబ్లాకి మధ్యలో ఉంచవలెను.
  2. మృతదేహం పురుషునిదైతే తల దగ్గర, స్త్రీ దైతే మధ్యలో ఇమాం నుంచోవలెను.
  3. తక్బీర్ చెప్పిన తర్వాత చేతులు కట్టుకుని సూరె ఫాతిహా నిశ్శబ్దంగా చదవవలెను.
  4. రెండవ తక్బీర్ చెప్పి అందరూ నిశ్శబ్దంగా దరూద్ చదవవలెను.
  5. మూడవ తక్బీర్ చెప్పి అందరూ నిశ్శబ్దంగా మృతుని కొరకు దుఆ చేయవలెను.

1 దువాఅల్లాహుమ్మగ్ ఫిర్లి హయ్యినా, వ మయ్యితినా, వ షాహిదినా,వ గాఇబినా, వ సగీరినా, వ కబీరినా, వదకరినా, వఉన్ థానా, అల్లాహుమ్మ మన్అహ్ యయ్ తహు మిన్నా ఫఅహ్ యిహి అలల్ ఇస్లామి వ మన్ తవఫ్ఫయ్ తహు మిన్నా ఫత వఫ్ఫహు అలల్ ఈమాని అల్లాహుమ్మ లాతహ్ రింనా అజ్.రహు వ లాతఫ్ తిన్నాబఅదహు.

ఓ అల్లాహ్! నన్ను మాలో బ్రతికి ఉన్నవారినీ, చనిపోయినవారినీ, ఇక్కడున్నవారినీ, ఇక్కడ లేని వారినీ, పిన్నలనూ, పెద్దలనూ, మా మగవారినీ, మా ఆడవారినీ అందరినీ క్షమించు. ఓ అల్లాహ్! మాలో ఎవరిని  సజీవంగా ఉంచినా ఇస్లాంపైనే ఉంచు. ఎవరికి మరణం ప్రసాదించినా విశ్వాసస్థితిలో మరణింప జేయి. ఈ మరణించిన వ్యక్తి (విషయంలో సహనం వహించడం వల్ల లభించే) పుణ్యానికి మమ్మల్నిదూరం చెయ్యకు. ఇతని తరువాత మమ్మల్ని పరీక్షలకు గురిచేయకు (సన్మార్గానికి దూరం చేయకు).

2 వ దువా –

“اللهم اغفر له، وارحمه، وعافه، واعف عنه، وأكرم نزله، ووسع مدخله، واغسله بالماء والثلج والبرد، ونقه من الخطايا كما ينقى الثوب الأبيض من الدنس، وأبدله دارا خيراً من داره، وأهلاً خيراً من أهله، و زوجاً خيراً من زوجه، وأدخله الجنة، وقه فتنة القبر وعذاب النار.

అల్లాహుమ్మగ్ ఫిర్ లహు, వర్ హంహు వ ఆఫిహి, వ అఫ్ఉ అన్ హు, వ అకరిమ్ నుజులహు, వవస్సి ముద్ ఖలహు, వగ్ సిల్ హు, బిల్ మాయి వథ్థల్ జి, వల్ బరది, వనఖ్ఖిహి మినల్ ఖతాయా కమా యునఖ్ఖితథ్థౌబుల్ అబ్ యదు మినద్దనసి, వ అబ్ దిల్ హు, దారన్ ఖైరన్ మిన్ దారిహి, వ అహ్ లన్ ఖైరన్ మిన్ అహ్ లిహి, వ జౌజన్ ఖైరన్ మిన్ జౌజిహి, వ అద్ ఖిల్ హుల్ జన్నత వఖిహి ఫిత్నతల్ ఖబ్రి వ అజాబిన్నారి.

ఓ అల్లాహ్! అతన్ని క్షమించు, అతని మీద దయ చూపు, అతన్ని క్షమించి శిక్షనుండి కాపాడు, అతన్ని మన్నించు, అతనికి ఉత్తమ స్థానము ప్రసాదించు, అతనికి విశాలమైన నివాసము ప్రసాదించు, అతని పాపములను నీళ్ళతో, మంచుతో, వడగళ్ళతో కడిగి, తెల్లని వస్త్రాన్ని మురికి నుండి శుభ్రపరచినట్లు అతన్ని పాపాలనుండి శుభ్రపరుచు. అతనికి ఇహలోకపు ఇల్లు కంటే మంచి ఇల్లుని, ఇహలోకపు సంతతి కంటే ఉత్తమ సంతతిని, ఇహలోకపు ఇల్లాలి కంటే మంచి ఇల్లాలిని ప్రసాదించు. అతనిని స్వర్గంలో ప్రవేశింపజేయి. సమాధి శిక్షనుండి నరకాగ్ని శిక్షనుండి అతన్ని రక్షించు.

6.  ఆ తర్వాత 4వ తక్బీర్ పలికి సలాంచేసి కుడి వైపు తిరగవలెను,

ఈద్ నమాజు

పండ నమాజు

  1. ఈదుల్ ఫిత్ ర్ (రమదాన్ పండగ) రమదాన్ నెల ఉపవాసములు పూర్తయిన తర్వాత షవ్వాల్ 1వ తారీఖున జరుపుకోబడును.
  2. ఈదుద్దుహా దిల్ హజ్జ 10వ తారీఖున జరుపుకోబడును.
  3. పండుగ నిర్వచనం: మాటిమాటికీ సంతోషసంబరాలతో మరలి వచ్చేది. పండగ రోజు సంతోషంగా తిని, తినిపించి అల్లాహ్ ను స్తుతించురోజు.

సలాతుల్ ఈద్ షరతులు:

  1. సమయం: సూర్యుడు ఉదయించిన 20 నిమిషాల తర్వాత సలాతుల్ ఈద్ సమయం ప్రారంభమగును. ఆలస్యం చేయకుండా ప్రారంభపు సమయంలోనే ఈద్ నమాజ్ పూర్తి చేయటం ఉత్తమమం
  2. సలాహ్: సలాతుల్ ఈద్ రెండు రకాతులు బిగ్గరగా చదవవలెను. అదాన్ మరియు ఆఖామహ్ పలుకబడదు. మొదటి రకాతులో ప్రారంభ తక్బీర్ కాకుండా 6 తక్బీర్ లు అధికంగా పలుక వలెను. మరియు రెండవ రకాతులో 5 తక్బీర్ లు పలుక వలెను.
  3. సలాతుల్ ఈద్ తర్వాత రెండు ఖుత్బాలు ఇవ్వబడును.

సలాతుల్ ఈద్ లోని సున్నతులు

  1. స్నానం చేయుట, మంచి దుస్తులు ధరించుట, సువాసన పూసుకొనుట.
  2. ఈదుల్ ఫితర్ లో బేసి సంఖ్యలో ఖర్జూరపు పళ్ళు తిని ఈద్ గాహ్ కు వెళ్ళుట. సలాతుల్ ఈద్ పట్టణం లేదా గ్రామం బయటకు వెళ్ళి ఆచరించుట సున్నహ్.
  3. ఈదుల్ అద్ హా లో ఈద్ గా నుంచి వచ్చి ఖుర్బాని మాంసంతో భోజనం చేయుట   ఈద్ గాహ్ వెళ్ళే టప్పుడు ఒకదారిన వచ్చే టప్పుడు వేరే దారిన రావటం.
  4.  తక్బీర్ – అల్లాహు అక్బర్, అల్లాహ్ అక్బర్ లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహు, వల్లాహు అక్బర్,  అల్లాహు అక్బర్, వలిల్లాహిల్ హంద్

(الله أكبر     الله أكبر     لا اله إلا الله،     والله أكبر     الله أكبر     ولله الحمد)

       గమనిక: తక్బీర్ ఒక్కొక్కరు వేర్వేరుగా పలకాలి. మూకుమ్మడిగా పలకరాదు.

సలాతుల్ జుమహ్

సలాతుల్ జుమహ్ (శుక్రవారపు మధ్యాహ్న నమాజు):

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلَاةِ مِنْ يَوْمِ الجُمُعَةِ فَاسْعَوْا إِلَى ذِكْرِ اللهِ وَذَرُوا البَيْعَ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ

ఖుర్ఆన్, సూర జుమహ్ 62 ఆయత్ 9“ఓ విశ్వాసులారా !  శుక్రవారం సమావేశం రోజున నమాజు కోసం పిలుపునిచ్చినప్పుడు మీరు వెంటనే అమ్మకం, కొనుగోళ్ళ వ్యవహారాలు(లావాదేవీలను) వదిలేసి అల్లాహ్ స్మరణ (ధర్మబోధ) వైపు పరుగెత్తండి. మీరు అర్థం చేసుకో గలిగితే (జ్ఞానవంతులైతే) ఇది మీకెంతో శ్రేయస్కరమైనది.”

జుమహ్ ప్రాముఖ్యత:

ముస్లిం హదీథ్:  అబూహురైరా రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు – ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “సూర్యుడు ఉదయించే రోజులలో అన్నింటి కంటే ఉత్తమమైన రోజు జుమ్అహ్ రోజు. ఆ రోజునే ఆదం అలైహిస్సలామ్ సృష్టించబడ్డారు. అదే రోజున స్వర్గంలో ప్రవేశింపజేయబడ్డారు. అదే రోజున స్వర్గం నుండి తీయబడ్డారు. మరియు జుమ్అహ్ రోజునే ప్రళయదినం వాటిల్లుతుంది.”

సలాతుల్ జుమహ్ యొక్క వివరములు:

  1. జుమహ్ సమయము: జుహర్ నమాజు సమయమే.
  2. వ్యక్తుల సంఖ్య: కనీసం ముగ్గురు మగవారు ఉన్నప్పుడు మాత్రమే జుమ్అహ్ నమాజు జరుగును. వారిలో ఒకరు ఇమాం అవుతారు.
  3. ప్రసంగం: రెండు ప్రసంగములు జరుపవలెను. అల్లాహ్ పై ప్రజల విశ్వాసాన్ని బలపరచే బోధనలు ప్రసంగించడం తప్పని సరి. సమాజములోని చెడులను దూరం చేసేటట్లు బోధించవలెను.
  4. సలాహ్: రెండు  రకాతులు ఫరద్ బిగ్గరగా చదవవలెను.

గమనిక: ఎవరైనా ఇమాము రెండవ రకాతు రుకూ నుండి నిలబడిన తర్వాత వచ్చిన ఎడల అతను 4 రకాతులు జుహర్ చదవవలెను. అంటే అతను జుమహ్ కోల్పోయెను.

  1. జమహ్ తర్వాత చదివే సున్నహ్ నమాజులు: సలాతుల్ జుమహ్ తర్వాత మస్జిద్ లోనే సున్నతులు చదివిన ఎడల 4 రకాతులు, ఇంటిలో సున్నతులు చదివిన ఎడల రెండు రకాతులు చదవవలెను.

క్రింది విషయాలు అస్సలు చేయకూడదు:

  1. జుమహ్ ఖుత్ బా సమయంలో ఎవ్వరితోను ఎట్టి పరిస్థితులలోను మాట్లాడరాదు.
  2. మోకాళ్ళను నుంచోబెట్టి, కూర్చోరాదు. అనవసరమైన, అసహ్యకరమైన చేష్టలు చేయరాదు.
  3. ముందు వచ్చినవాళ్ళు ముందు వరుస (సఫ్)లో తర్వాత వచ్చిన వాళ్ళు తర్వాత సఫ్ లలో క్రమశిక్షణతో కూర్చోవలెను. ప్రజల పై నుండి దాటి వెళ్ళరాదు.

జుమహ్ సలాహ్ కొరకు యారవ్వవలసిన విధానం(సున్నహ్) :  

  1. స్నానం చేసి శుభ్రమైన మంచి బట్టలు ధరించుట
  2. మస్జిద్ లో తొందరగా హాజరవడం
  3. అతి ఎక్కువగా దరూద్ (ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం పై) పంపుట.
  4. సూరె కహాఫ్ (18 వ సూర) చదువుట.
  5. జుమహ్ రోజున సూర్యాస్తయమమునకు ముందు మేలు కొరకు, క్షమాపణ కొరకు దుఆ చేయుట
  6. జుమహ్ కు ముందు రెండు రకాతులు తహయ్యతుల్ మస్జిద్ తప్పక చదవవలెను.

జుమహ్ ప్రసంగ విధానము:

  1. ఖతీబ్ మెంబరు పై ప్రజల వైపుకు తిరిగి నిలుచొని‘అస్సలాముఅలైకుమ్ వ రహమతుల్లాహి వ బరకాతహు’ అని పలికి కూర్చోవలెను.
  2. ఖతీబ్ కూర్చొన్న తర్వాత ముఅద్దిన్ అదాన్ పలక వలెను.
  3. అదాన్ తర్వాత ఖతీబ్ నుంచుని మొదటి ఖుత్బా చదవవలెను.

a)    ఖుత్బాలో ఇన్నల్ హందులిల్లాహ్ తో ప్రారంభించాలి.

b)   ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం పై దరూద్ సలాం పంపాలి. ప్రసంగ విషయానికి సంబంధించి ఏదైనా ఒక ఖుర్ఆన్ ఆయహ్ పఠించాలి.

c)    ప్రజలను అల్లాహ్ యొక్క భయభక్తుల వైపుకు పిలవాలి.

d)   ఖుత్బా అల్లాహ్ పై విశ్వాసము దృఢపరిచే విధంగా ఉండాలి.

e)    ఆ సమయపు కష్టముల నుండి, తప్పుల నుండి దూరం అయ్యే విధంగా ప్రజలకు సూచనలు చేయాలి.

f)    ఖతీబ్ తన కొరకు మరియు ముస్లింల కొరకు అల్లాహ్ తో క్షమాపణ కోరాలి, “అస్తగ్ ఫిర్ అల్లాహ్” అంటే “ఓ అల్లాహ్ నన్ను, మమ్మల్ని క్షమించు” అనాలి.

g)   ఖుత్బా క్లుప్తంగా మరియు ఆ సమయానుసారం హితబోధ అయి ఉండాలి.

గమనిక: కొంచెం బిగ్గరగా ఖుత్బా ప్రసంగం చేయడం చాలా ఉత్తమం.

h)   రెండవ ఖుద్బాకి ముందు ఖతీబ్ కొంచెం సేపు కూర్చోవలెను.

i)     మళ్ళీ నుంచొని 2వ ఖుత్బా ఇన్నల్ హందులిల్లాహ్ – అల్లాహ్ స్తోత్రములతో, ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం పై సలాంతో మరియు కొన్ని ఖుర్ఆన్ వచనాలతో ప్రారంభించాలి.

j)     జుమహ్ సలాహ్ లో అప్పుడప్పుడు సూరె ఆలా మరియు సూరె గాషియ చదువుట సున్నత్.

k)   జుమహ్ ప్రసంగం ప్రారంభము కాకముందు మస్జిద్ లో చేరాలి. 

సజ్దా సహూ

సలాహ్ లో ఏదైనా పొరపాటు (ఎక్కువ లేదా తక్కువ లేదా భయం వల్ల) జరిగితే దానికి బదులుగా 2 సజ్దాలు చేయవలెను.

 عن ابن مسعود رضي الله عنه قال- قال الرسول r: ” إذا زاد الرجل أو نقص فليسجد سجدتين”(رواه البخاري ومسلم)

ముస్లిం హదీథ్ : అబ్దుల్లాహ్ బిన్ మస్ఊద్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు. ప్రవక్త సల్లల్లాహు అలైహివసల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “సలాహ్ లో హెచ్చుతగ్గులు తప్పులు జరిగిన ఎడల రెండు సజ్దాలు చేయవలెను.”

గమనిక: సజ్దా సహూ, పొరబాటును బట్టి, సలాము తిరగక ముందుగాని తర్వాత గాని చేయవలెను.

ఎప్పుడు సజ్దా సహూ అనివార్యము?

  1. నమాజులో మరచిపోయి ఎక్కువ రకాతులు లేక సజ్దాలు చేసినప్పుడు సజ్దా సహూ చేయాలి
  2. నమాజులో మరచిపోయి తక్కువ రకాతులు చేసిన ఎడల ఆ రకాతు పూర్తిచేసి తర్వాత సజ్దా సహూ చేయవలెను. సలాము తిర్గిన తర్వాత గుర్తుకు వస్తే లేదా వేరే వారు వెంటనే గుర్తు చేస్తే, తగ్గిన రకాతు పూర్తిచేసి, సజ్దా సహూ చేయవలెను.
  3. మరచిపోయి వాజిబ్ వదలినట్లయితే, ఆ వాజిబ్ ని మళ్ళీ పూర్తి చేయనవసరం లేదు.
  4. అనుమానం వచ్చినప్పుడు రెండు రకాతులా, మూడు రకాతులా అని అప్పుడు రెండు రకాతులు నిర్ధారించుకుని మిగిలిన రకాతులు పూర్తి చేసి సజ్దా సహూ చేయవలెను.

ఇమాం వెనుక నమాజు చేస్తున్నప్పుడు, ఒకవేళ ఇమాం గనుక తప్పు చేస్తే సుబ్ హానల్లాహ్ అని పలుక వలెను.

సలాతుల్ జమాహ్

సలాతుల్ జమాహ్: అందరూ కలిసి, సమూహంగా ఒకేసారి నమాజు చేయటం

 సలాతుల్ జమాహ్ యొక్క ప్రాధాన్యత:

قال الله تعالى: )وَإِذَا كُنْتَ فِيهِمْ فَأَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلاةَ فَلْتَقُمْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا أَسْلِحَتَهُمْ فَإِذَا سَجَدُوا فَلْيَكُونُوا مِنْ وَرَائِكُمْ وَلْتَأْتِ طَائِفَةٌ أُخْرَى لَمْ يُصَلُّوا فَلْيُصَلُّوا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوا حِذْرَهُمْ وَأَسْلِحَتَهُمْ( (النساء 102)

“ప్రవక్తా!  ఒకవేళ నీవు ముస్లింల మధ్య ఉండి (యుద్ధం జరుగుతుండగా) నమాజ్ చేయించటానికి వారితో నిలబడితే, వారిలోని ఒక వర్గం నీతో పాటు నిలబడాలి, వారు అస్త్రధారులై ఉండాలి. వారు తమ సజ్దాను పూర్తి చేసుకుని వెనక్కి వెళ్ళిపోవాలి. అప్పుడు ఇంకా నమాజ్ చేయని రెండో వర్గం వచ్చి నీతోపాటు నమాజు చెయ్యాలి. వారు కూడా జాగరూకులై ఉండాలి. తమ ఆయుధాలను ధరించి ఉండాలి.” దివ్యఖుర్ఆన్ సూరహ్ అన్నిసా 102

 عن أبي هريرة رضي الله عنه قال- قال رسول الله :r“أثقل صلاة على المنافقين صلاة العشاء وصلاة الفجر ولو يعلمون ما فيهما لأتوهما ولو حبوا.” (رواه البخاري ومسلم)

అబి హురైరత రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖించిన ఒక హదీథ్ లో ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా బోధించారు – కపటులకు ఇషా నమాజు (తొలిరేయి సమయంలో చేసే నమాజు) మరియు ఫజర్ నమాజు (ప్రాత:కాలంలో చేసే నమాజు) కంటే కష్టతరమైన నమాజు ఇంకేదీ లేదు. మరియు ఒకవేళ ఈ రెండు నమాజులలో (ఆయా సమయాలలో పూర్తిచేయటం వలన) లభించే శుభాలు (పుణ్యాలు) గనుక వారికి తెలిసినట్లయితే, పాకుతూ రావలసి వచ్చినా సరే, వారు తప్పక హాజరవుతారు.

 عن عبدالله بن عمر رضي الله عنهما قال- قال رسول اللهr: “صلاة الجماعة أفضل من صلاة الفذ بسبع وعشرين درجة.” (رواه البخاري ومسلم)

అబ్దుల్లాహ్ ఇబ్నె ఉమర్ రదియల్లాహు అన్హుమా ఉల్లేఖించిన మరొక హదీథ్ లో ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా బోధించారు – ఒంటరిగా నమాజు చేయటం కంటే సమూహంగా నమాజు చేయటమనేది 27 రెట్లు ఎక్కువగా  ఉన్నతమైనది.  బుఖారీ మరియు ముస్లిం హదీథ్ గ్రంథాలు.

 ఇమాం (సమూహానికి నమాజు చదివించే నాయకుడి) గా ఎవరు ఉండాలి?

ఉఖ్బా బిన్ అమర్ రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖించిన ఒక హదీథ్ లో ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా బోధించారు – ఎవరైతే సమూహానికి నమాజు చదివించబోతున్నారో వారు అందరి కంటే ఎక్కువగా ఖుర్ఆన్ గ్రంథాన్ని కంఠస్థం చేసిన వారై ఉండాలి, ఒకవేళ వారు ఖుర్ఆన్ కంఠస్థంలో సమంగా ఉన్నట్లయితే, వారిలో ఎవరైతే ఎక్కువగా సున్నహ్ యొక్క జ్ఞానం కలిగి ఉన్నారో, వారు నమాజు చేయించటానికి నాయకత్వం వహించాలి. ఒకవేళ అందులో కూడా సమంగా ఉన్నట్లయితే, ఎవరైతే ముందుగా హిజ్రత్ (మక్కా నుండి వలస పోవటం) చేసారో వారు నమాజు చదివించాలి. ఒకవేళ అందులో కూడా సమంగా ఉన్నట్లయితే, వారిలో ఎవరు ముందుగా ఇస్లాం స్వీకరించారో వారు నమాజు చదివించాలి. – ముస్లిం హదీథ్ గ్రంథం.

కాబట్టి ఇమాం కు ఉండవలసిన అర్హతలు, వరుస క్రమంలో –

1)   ఖుర్ఆన్ కంఠస్థం

2)   సున్నహ్ జ్ఞానం (ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం యొక్క జీవిత విధానపు జ్ఞానం)

3)    ముందుగా హిజ్రత్ (మక్కా నుండి వలస పోయినవారు) చేసినవారు & ముందుగా ఇస్లాం స్వీకరించిన వారు

నమాజు చదివే సహచరులలో, ఇమాం (నాయకుడి) యొక్క స్థానం

1)   ఖిబ్లా (కాబా) దిక్కున, మిగిలిన వారి కంటే ముందుగా ఇమాం నిలబడ వలెను.

2)   నమాజు చేసే సహచరులు ఇమాం వెనుక నిలబడవలెను.

3)   మొదటి పంక్తులు చివరి పంక్తుల కంటే ఉత్తమమైనవి. పంక్తిలో ఎడమ వైపు కంటే కుడి వైపు ఉత్తమమైనది. ఇమాంకు దూరంగా ఉండటం కంటే చేరువలో ఉండటం ఉత్తమమైనది,

ఇమాం వెనుక నమాజు చేసే సహచరులు పాటించవలసిన జాగ్రత్తలు

1)   నమాజులోని ఏ ఆచరణనూ, సహచరులు ఇమాం కంటే ముందుగా  లేదా ఇమాంతో సమానంగా అదే సమయంలో చేయకూడదు. ఇమాం ఆచరించిన తర్వాతనే చేయవలెను.

2)   ఒకవేళ ఎవరైనా ఇమాం రుకూ నుండి లేవక ముందే వచ్చి సమూహంతో పాటు నమాజులో చేరిపోయినట్లయితే, వారు ఆ రకాతును పొందిన వారవుతారు.

3)   ఒకవేళ ఎవరైనా, ఇమాం రుకూ నుండి లేచిన తర్వాత వచ్చి సమూహంతో పాటు నమాజులో చేరి నట్లయితే, వారికి ఆ రకాతు లభించలేదు. వారు మరల ఆ రకాతును పూర్తి చేయవలసి ఉంటుంది.

సుత్రాహ్

నమాజు చేసే వాని ముందు నుండి నడిచే వారు, కొంచెం అవతల నుండి పోవటానికి వీలుగా, నమాజు చేస్తున్న వ్యక్తికి ముందు ఉంచవలసిన సరిహద్దులాంటి అడ్డు. ఎందుకంటే సలాహ్ చేయువాని ముందు నుంచి వెళ్ళుట నిషిద్ధం.

1) ఏదైనా వస్తువు సలాహ్ చేయువానికి సజ్దా కంటే కాస్త దూరంగా నిట్టనిలువుగా ఉంచవలెను.

2) ఆ వస్తువు ఒక మూర పొడవు ఉంటే చాలా ఉత్తమం.

3) సుత్రాహ్ ఇమాం ముందు ఉంచిన ఎడల అది ముఖ్తదీకి (ఇమాం వెనుక నమాజు చదివే వారు) కూడా  సరిపోవును. మరల ముఖ్తదీ (ఇమాం వెనుక నమాజు చదివే వారి) ముందు కూడా ఉంచవలసిన అవసరం లేదు. ఒకవేళ ముందు నుండి ఎవరైనా వెళ్ళి నట్లయితే, అతన్ని అడ్డుకోవడం నమాజు చేయువానిపై విధిగా ఉన్నది.

గమనిక: నమాజు చేసే వ్యక్తి ముందు నుండి దాటి వెళ్ళడం నిషిద్ధం (హరాం).

అదాన్, ఇఖామహ్ (సలాహ్ కి పిలుపు)

 

 عن أبو سعيد الخدري رضي الله عنه قال- قال رسول اللهr: “لا يسمع مدى صوت المؤذن جن ولا إنس ولا شيء إلا شهد له يوم القيامة.” (رواه البخاري)

బుఖారి హదీథ్ – జగత్ ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా తెలిపారు “ముఅద్దిన్ యొక్క అదాన్ ఎంత దూరం వినపడునో అంతదూరంలో విన్నవారందరూ (మనుషులు, జిన్నాతులే కాక విన్న ప్రతిదీ) ప్రళయదినం రోజు ముఅద్దిన్ కొరకు సాక్ష్యము పలికెదరు.”

దాన్ పలుకులు :  صفة الأذان :

1) అల్లాహు అక్బర్, అల్లాహు అక్బర్ –

2) అల్లాహు అక్బర్ అల్లాహు అక్బర్

3) అష్ హదు అల్..లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్  –      అష్ హదు అల్..లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్

4) అష్ హదు అన్న ముహమ్మదర్రసూలుల్లాహ్ – అష్ హదు అన్న ముహమ్మదర్రసూలుల్లాహ్

5) హయ్..య్య అలస్సలాహ్ –        హయ్..య్య అలస్సలాహ్

6) హయ్..య్య అలల్ ఫలాహ్ –                హయ్..య్య అలల్ ఫలాహ్

7) అల్లాహు అక్బర్ –  అల్లాహు అక్బర్

8) లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్

1- الله اكبر –  الله اكبر.

2- الله اكبر –  الله اكبر.

3- أشهد أن لا إله إلا الله  –  أشهد أن لا اله إلا الله.

4– أشهد أن محمدا رسول الله  –  أشهد أن محمدا رسول الله.

5- حي على الصلاة  –  حي على الصلاة.

6– حي على الفلاح  –  حي على الفلاح.

7– الله اكبر- الله اكبر.

8- لا آله إلا الله.

ఫజర్ సలాహ్ యొక్క అదాన్ లో హయ్ య్య అలల్ ఫలాహ్ తర్వాత అస్సలాతు ఖైరుంమినన్నోమ్ – అస్సలాతు ఖైరుంమినన్నోమ్ అని పలుక వలెను. అదాన్ యొక్క జవాబులో  హయ్య అలస్సలాహ్ మరియు హయ్ య్య అలల్ ఫలాహ్ కి మాత్రం “లాహౌల వలా ఖువ్వత ఇల్లాబిల్లాహ్” అని పలుక వలెను. మిగిలిన పలుకులను అదే విధంగా అంటే ముఅద్దిన్ పలుకునట్లుగా పలుకవలెను.

దాన్ తర్వాత పఠించ వలసిన దులు :

عن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال- قال رسول الله r: “من قال حين يسمع النداء: (اللهم رب هذه الدعوة التامة والصلاة القائمة آت محمدا الوسيلة والفضيلة وابعثه مقاما محمودا الذي وعدته) حلت له شفاعتي يوم القيامة” (رواه البخاري)

హదీథ్:  జాబిర్ బిన్ అబ్దుల్లాహ్ రదియల్లాహు అన్హు ఇలా ఉల్లేఖించారు – ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లం ఇలా ఉద్బోధించారు “ఎవరైతే అదాన్ విన్న తర్వాత ఈ దుఆ (“అల్లాహుమ్మ రబ్బహాదిహిద్దావతిత్ త్తామ్మతి వస్సలాతిల్ ఖాయిమతి , ఆతి ముహమ్మదనిల్ వసీలత, వల్ ఫదీలత వబ్అథ్ హు మఖామం మహ్.మూదల్లదీ వఅత్తహు”) పఠించారో వారు ప్రళయదినం రోజున నా సిఫారసు పొందుటకు అర్హులగుదురు” సహీహ్ బుఖారీ హదీథ్ గ్రంథం

అర్థం – ఓ అల్లాహ్! ఈ పరిపూర్ణ పిలుపునకు, ప్రారంభం కాబోయే నమాజుకు అధిపతీ, ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వసల్లంకు వసీలా మరియు ప్రత్యేకమైన ఘనతను ప్రసాదించు. నీవు ఆయనకు వాగ్దానం చేసిన “మఖామెమహమూద్”పై ఆయనను అధిష్టింపజేయి. (బుఖారి మరియు ముస్లిం)

 عن أنس بن مالك رضي الله عنه قال- قال رسول الله r: “الدعاء لا يرد بين الأذان والإقامة”(رواه أبو داود والترمذي)

అనస్ బిన్ మాలిక్ రదియల్లాహు అన్హు ఉల్లేఖించిన మరో హదీథ్ లో ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహి వ సల్లం ఇలా బోధించారు – అదాన్ మరియు ఇఖామహ్ ల మధ్య చేయు ప్రార్థన (దుఆ) రద్దుచేయబడదు. అబుదావూద్, అత్తిర్మిథీ హదీథ్ గ్రంథాలు

ఇఖామహ్ – పలుకులు صفة الإقامة

1) అల్లాహు అక్బర్ – అల్లాహు అక్బర్

2) అష్ హదు అల్.. లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్

3) అష్ హదు అన్న ముహమ్మదర్ రసూలుల్లాహ్

4) హయ్..య్య  అలస్సలాహ్

5) హయ్..య్య అలల్ ఫలాహ్

6) ఖద ఖామతిస్సలాహ్ – ఖద ఖామతిస్సలాహ్

7) అల్లాహు అక్బర్ – అల్లాహు అక్బర్

8) లా ఇలాహ ఇల్లల్లాహ్

1– الله أكبر –  الله أكبر.

2-أشهد أن لا إله إلا الله.

3- أشهد أن محمدا رسول الله.

4- حي على الصلاة.

5- حي على الفلاح.

6- قد قامت الصلاة  –   قد قامت الصلاة.

7- الله اكبر- الله اكبر.

8- لا اله إلا الله.